<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 87, pages 1–20 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-24">2026-09-24</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5.5 (claude-opus-5-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-25">2026-09-25</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">87</idno>
          </msIdentifier>
          <head>Polyèdres convexes : notes manuscrites (s.d.)</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 1 à 20 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 1 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>s.d. — le groupe « Géométrie et topologie combinatoire » (69 à 102) est daté 1976-[vers 1986]</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\add</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> ; <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="1">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-24" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
      <change when="2026-09-25" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="1">
<div type="section">
<head>Géométrie des convexes</head>
<pb n="2" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=3"/>
<p><note type="editorial" resp="#pass">le titre est de sa main, souligné, en tête de la page 2. Ses rubriques
ouvertes par un astérisque sont rendues ici en liste sur cette page, puis en
sous-sections à partir de la page 3</note></p>
<list rend="itemize">
<item>Partie convexe d'un espace affine réel : définition, stabilité par
    intersection, partie convexe <hi rend="italic">engendrée</hi> — description en termes de
    combinaisons barycentriques, en termes de simplexes, comparaison avec
    espace affine <hi rend="italic">engendré</hi>. Enveloppe convexe d'<unclear>une</unclear>
    <del><unclear>réun.</unclear></del> famille d'ens. convexes. Stabilité par images
    inv. et directes par appl. affines, par sommes.</item>
<item><p>Cas de <del><formula notation="TeX">\mathbf{R}</formula></del> droite : parties convexes sont les
    <hi rend="italic">intervalles</hi>. <del>Une</del> partie <del>convexe</del> <formula notation="TeX">C</formula> d'un
    <del>espace</del> espace affine réel <formula notation="TeX">E</formula> est convexe ssi son intersection
    avec toute droite est un intervalle de ladite.</p>
<p>Dimension d'un convexe.</p></item>
<item>Intérieur d'un convexe (engendrant <formula notation="TeX">E</formula> affinement) <unclear>i.e.</unclear> de
    dim <formula notation="TeX">E</formula></item>
</list>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">\mathring{C} \neq \emptyset</formula></item>
<label>b)</label><item>Si <formula notation="TeX">x \in \mathring{C}</formula>, alors
        <formula notation="TeX" rend="display">\mathring{C} = \bigcap_{\substack{D \text{ droite de } E \\ \text{passant par } x}} \operatorname{int}_D (D \cap C)</formula>
        <formula notation="TeX" rend="display">\dot{C} = \bigcap_D \operatorname{bnd}_D (D \cap C)</formula>
        <formula notation="TeX" rend="display">\overline{C} = \bigcap_D \overline{D \cap C}</formula>
        <note type="editorial" resp="#pass">à droite de ces formules, un croquis : une région <formula notation="TeX">C</formula> hachurée
        par deux familles de droites parallèles. Le signe devant
        <formula notation="TeX">\operatorname{bnd}_D</formula> est bien une intersection sur la page, là où
        l'on attendrait une réunion</note></item>
<label>c)</label><item>Si <formula notation="TeX">C</formula>, <formula notation="TeX">C'</formula> convexes compacts engendrant <formula notation="TeX">E</formula>, <formula notation="TeX">x \in
        \mathring{C}</formula>, <formula notation="TeX">x' \in \mathring{C}'</formula>, <formula notation="TeX">\exists</formula> homéom. unique
        <formula notation="TeX">h : C \simeq C'</formula> avec <formula notation="TeX">h(x) = x'</formula>, <formula notation="TeX">h</formula> étant <del>linéaire</del>
        affine sur les demi-droites issues de <formula notation="TeX">x</formula> et les transformant en
        demi-droites <unclear>parallèles</unclear>.</item>
</list>
<pb n="3" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=4"/>
<div type="subsection">
<head>Facettes d'un convexe</head>
<p><formula notation="TeX">R(x,y)</formula> : (<formula notation="TeX">x = y</formula> ou <formula notation="TeX">x</formula> et <formula notation="TeX">y</formula> sont intérieurs à <formula notation="TeX">D_{x,y} \cap C</formula>) est une
relation d'équivalence. Une partie <formula notation="TeX">F</formula> de <formula notation="TeX">C</formula> est dite une <hi rend="italic">facette</hi> si
<formula notation="TeX">\forall x \in F</formula>, on a <formula notation="TeX">F = \{ y \in C \mid R(x,y) \}</formula>
— <del><unclear>on exclut</unclear></del> <unclear>donc</unclear> les <formula notation="TeX">F \neq \emptyset</formula>
<del><unclear>facettes</unclear></del> — <formula notation="TeX">F</formula> est une classe suivant <formula notation="TeX">R</formula>. Notations
<formula notation="TeX">E_C</formula>, <formula notation="TeX">E_F</formula><note type="editorial" resp="#pass">sous-espaces affines engendrés ; l'indice du premier <formula notation="TeX">E</formula>
est un <formula notation="TeX">C</formula> appuyé. L'ensemble des facettes est noté par une abréviation lue
<formula notation="TeX">\mathrm{Fac}(C)</formula> dans tout le lot</note>.</p>
<p><hi rend="italic">Point extrémal</hi> <formula notation="TeX">x</formula> : <del>facette réduite à</del> <formula notation="TeX">\{x\}</formula> est facette
<formula notation="TeX">\Leftrightarrow</formula> <formula notation="TeX">\forall D</formula> droite passant par <formula notation="TeX">x</formula>, <formula notation="TeX">x</formula> n'est pas intérieur
à <formula notation="TeX">D \cap C</formula> dans <formula notation="TeX">D</formula>.</p>
<p>(1) Supposons <formula notation="TeX">C</formula> de dim finie <formula notation="TeX">d</formula>. <formula notation="TeX">\exists !</formula> facette de dim <formula notation="TeX">d</formula>, c'est
<formula notation="TeX">\operatorname{int}_{E_C}(C)</formula>.</p>
<p>(2) Soit <formula notation="TeX">F \in \mathrm{Fac}(C)</formula>. <del>Alors</del> <formula notation="TeX">E_F \cap C</formula> est une réunion
de facettes de <formula notation="TeX">C</formula>, et <del><gap reason="illegible"/></del> les facettes de <formula notation="TeX">C</formula> contenues dans
<formula notation="TeX">E_F \cap C</formula> sont les facettes de <formula notation="TeX">E_F \cap C</formula>. Si <formula notation="TeX">E</formula> de dim finie, on a
<formula notation="TeX">E_F \cap C = \overline{F} \cap C</formula> (<formula notation="TeX">= \overline{F}</formula> si <formula notation="TeX">C</formula> fermé), et
<formula notation="TeX">F = \operatorname{int}_{E_F}(E_F \cap C)</formula>, <del>Pour deux</del></p>
<p>(3) Pour deux facettes <formula notation="TeX">F</formula>, <formula notation="TeX">F'</formula>, conditions équivalentes :
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ll}
    E_{F'} \subset E_F &amp; \\
    E_{F'} \cap C \subset E_F \cap C &amp; (\text{ou } E_{F'} \cap C \subset E_F) \\
    F' \subset E_F \cap C &amp; (\text{ou } F' \subset E_F) \\
    F' \subset \overline{F} \cap C &amp; (\text{ou } F' \subset \overline{F}) \\
    \overline{F'} \subset \overline{F} &amp;
  \end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">une accolade réunit les deux dernières lignes, avec « si <formula notation="TeX">E</formula> de dim
finie »</note></p>
<p>C'est là une <hi rend="italic">relation d'ordre</hi> dans l'ens. <formula notation="TeX">\mathrm{Fac}(C)</formula> des
facettes de <formula notation="TeX">C</formula>. Si <formula notation="TeX">x, y \in C</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">F_x \prec F_y \Leftrightarrow
  \bigl[ x = y \text{ ou } x \neq y \text{ et }
  y \in \operatorname{Int}_{D_{xy}} (D_{xy} \cap C) \bigr]</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">un mot est noirci devant <formula notation="TeX">F_x</formula></note></p>
<pb n="4" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=5"/>
<p>(4) Soient <formula notation="TeX">(x_i)_{i \in I}</formula> une famille finie de pts de <formula notation="TeX">C</formula>,
<formula notation="TeX">(\lambda_i)_{i \in I}</formula> avec <formula notation="TeX">\lambda_i &gt; 0</formula>, <formula notation="TeX">\sum \lambda_i = 1</formula>, donc
<formula notation="TeX">x = \sum \lambda_i x_i \in C</formula>. Ceci dit, on a
<formula notation="TeX" rend="display">F_x = \sup F_{x_i}.</formula>
(Par suite, dans <formula notation="TeX">\mathrm{Fac}(C)</formula> les sup finis existent — donc les sup
quelconques <unclear>aussi</unclear> <unclear>pourvu</unclear> que <formula notation="TeX">\dim C &lt; +\infty</formula>).</p>
<p>(5) Soit <formula notation="TeX">C' \subset C</formula> une partie de <formula notation="TeX">C</formula> réunion de facettes, et soit
<formula notation="TeX">\Phi \subset \mathrm{Fac}(C)</formula> défini par
<formula notation="TeX" rend="display">\Phi = \{ F \in \mathrm{Fac}(C) \mid F \subset C' \}</formula>
Pour que <formula notation="TeX">C'</formula> soit convexe, il faut et suffit que <formula notation="TeX">\Phi</formula> soit stable par sup
finis ; pour que <formula notation="TeX">C'</formula> soit <del>convexe et</del> fermé <unclear>relat.</unclear> dans
<formula notation="TeX">C</formula> (car dim <formula notation="TeX">E &lt; \infty</formula>) il faut et suffit que <formula notation="TeX">\Phi</formula> <del>soit stable
par sup finis et</del> qu'avec une facette il contienne celles qui sont
<unclear>majorées</unclear>. <del>(5)</del> (Dim finie), (6) Pour que <formula notation="TeX">C'</formula> soit de la
forme <formula notation="TeX">\overline{F} \cap C</formula> (<formula notation="TeX">F \in \mathrm{Fac}(C)</formula>) il faut et suffit que
<formula notation="TeX">\Phi</formula> soit fermé, convexe et <del>soit</del> <del><gap reason="illegible"/></del>
<unclear>réunion</unclear> de facettes. L'ens. des facettes <unclear>relat.</unclear>
<unclear>fermées</unclear> de <formula notation="TeX">C</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> est stable par intersections
quelconques (donc il y a des inf quelconques dans l'ens. des facettes de <formula notation="TeX">C</formula>).</p>
<pb n="5" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=6"/>
<p>(7) Supposons <formula notation="TeX">C</formula> <unclear>de</unclear> dim finie compact. Alors <formula notation="TeX">C</formula> est l'enveloppe
convexe de l'ens. de ses pts extrémaux.</p>
<p>(8) Supposons <formula notation="TeX">C</formula> partie polyédrale dans <formula notation="TeX">E</formula> de dim finie (i.e. <formula notation="TeX">C</formula> réunion
finie de simplexes <formula notation="TeX">\Leftrightarrow</formula> réunion finie d'enveloppes convexes de
parties finies de <formula notation="TeX">E</formula>). Alors l'ens. des facettes de <formula notation="TeX">C</formula> est fini.</p>
<p><hi rend="italic">Cor.</hi> Polyèdres convexes : parties convexes compactes telles que
<formula notation="TeX">\mathrm{Fac}(C)</formula> (ou <formula notation="TeX">\mathrm{Fac}_0(C)</formula>, ens. des pts extrémaux) soit fini.
<del>Polaires</del></p>
</div>
<div type="subsection">
<head>Polaires</head>
<p><formula notation="TeX">E</formula>, <formula notation="TeX">E'</formula> espaces vectoriels duals l'un de l'autre. Pour partie <formula notation="TeX">A</formula> de <formula notation="TeX">E</formula>,
on pose
<formula notation="TeX" rend="display">A^\circ = \{ x' \in E' \mid \langle x, x' \rangle \geq -1 \ \forall x \in A \}
  = \bigcap_{x \in A} H(x)
  \qquad (\text{où } H(x) = \{ x' \in E' \mid \langle x, x' \rangle \geq -1 \})</formula>
De même on définit <formula notation="TeX">A'^\circ \subset E</formula> pour <formula notation="TeX">A' \subset E'</formula>.</p>
<p><hi rend="italic">Th. 1</hi> Pour <formula notation="TeX">A \subset E</formula>, … <formula notation="TeX">A^{\circ\circ}</formula> = env. conv. fermée
de <formula notation="TeX">A \cup \{0\}</formula>.</p>
<p><hi rend="italic">Corollaire</hi> <formula notation="TeX">A \mapsto A^\circ</formula> et <formula notation="TeX">A' \mapsto A'^\circ</formula> sont des appl.
bijectives inv. l'une de l'autre entre l'ens. des parties convexes fermées de
<formula notation="TeX">E</formula> contenant <formula notation="TeX">0</formula>, et l'ens. analogue</p>
<pb n="6" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=7"/>
<p>pour <formula notation="TeX">E'</formula>. <del>En</del> De plus, pour de telles parties
<formula notation="TeX" rend="display">A_1 \subset A_2 \Longleftrightarrow A_2^\circ \subset A_1^\circ</formula>
(i.e. la bijection précédente renverse l'ordre)</p>
<p><hi rend="italic">Cor</hi>
<formula notation="TeX" rend="display">\overline{\mathrm{Env}}(A_1, A_2) = A_1^\circ \cap A_2^\circ</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">(A_1 \cap A_2)^\circ = \overline{\mathrm{Env}}(A_1, A_2)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">ainsi sur la page : aucun signe de polaire sur le membre de gauche de
la première formule ni sur les arguments du second membre de la seconde</note></p>
<p><hi rend="italic">Cor</hi> <del><formula notation="TeX">A</formula></del> <formula notation="TeX">0 \in \operatorname{int}(A) \Longleftrightarrow
A^\circ</formula> compact</p>
<p><formula notation="TeX">A</formula> <unclear>cpct</unclear> <formula notation="TeX">\Longleftrightarrow 0 \in</formula> <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX">\operatorname{int}(A^\circ)</formula></p>
<p>Le théorème est conséquence <del>du théo.</del> <gap reason="illegible"/> est équivalent :)
<note type="editorial" resp="#pass">la ligne est marquée à gauche d'un grand crochet</note></p>
<p><hi rend="italic">Théorème 1'</hi> Soit <formula notation="TeX">C</formula> une partie de <formula notation="TeX">E</formula>. Pour que <formula notation="TeX">C</formula> soit convexe et
fermé, il faut et suffit que <formula notation="TeX">C</formula> soit intersection de demi-espaces fermés.</p>
<p>Résulte du</p>
<p><hi rend="italic">Théorème 1''</hi> (Hahn-Banach) Soit <formula notation="TeX">U</formula> une partie <hi rend="italic">convexe ouverte</hi>
de l'espace vectoriel réel <formula notation="TeX">E</formula> de dim finie, <formula notation="TeX">F \subsetneq E</formula> un sous-espace
vectoriel de <formula notation="TeX">E</formula> tel que <formula notation="TeX">F \cap U = \emptyset</formula>, alors <formula notation="TeX">\exists</formula> hyperplan <formula notation="TeX">H</formula>
de <formula notation="TeX">E</formula> contenant <formula notation="TeX">F</formula>, tel que <formula notation="TeX">H \cap U = \emptyset</formula>.</p>
<pb n="7" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=8"/>
<p><del>Résultats</del> <hi rend="italic">Dém.</hi> <gap reason="illegible"/> : remplaçant <formula notation="TeX">U</formula> par
<formula notation="TeX">\bigcup_{\lambda &gt; 0} \lambda U</formula>, OPS <formula notation="TeX">U</formula> un <hi rend="italic">cône</hi> (i.e. stable par
multiplication par <formula notation="TeX">\lambda &gt; 0</formula>) Il suffit de prouver que si <formula notation="TeX">F</formula> n'est pas
un hyperplan, <formula notation="TeX">\exists F' \supset F</formula>, <formula notation="TeX">F</formula> de codim 1 dans <formula notation="TeX">F'</formula> i.e.
<formula notation="TeX">\dim F' = \dim F + 1</formula>. OPS <formula notation="TeX">\dim E = \dim F + 2</formula>. <gap reason="illegible"/> : passant au
quotient par <formula notation="TeX">F</formula>, on se ramène au cas <formula notation="TeX">\dim E = 2</formula>, <formula notation="TeX">F = 0</formula>. OPS
<formula notation="TeX">U \neq \emptyset</formula>.<note type="editorial" resp="#pass">le même mot, non lu, ouvre les deux phrases</note></p>
<p>On montre alors que ou bien <formula notation="TeX">U</formula> est un demi-espace ouvert, ou bien <formula notation="TeX">\exists</formula>
base <formula notation="TeX">e_1, e_2</formula> telle que
<formula notation="TeX" rend="display">U = \{ \lambda_1 e_1 + \lambda_2 e_2 \mid \lambda_1, \lambda_2 &gt; 0 \}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">dans la marge gauche, deux axes perpendiculaires issus d'un point</note></p>
<p>Dans les deux cas on gagne …</p>
</div>
<div type="subsection">
<head>Secteurs polyédraux</head>
<p><hi rend="italic">Prop.</hi> Soit <formula notation="TeX">C</formula> partie de <formula notation="TeX">E</formula> (espace affine de dim finie) Conditions
équivalentes :</p>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">C</formula> intersection finie de demi-espaces fermés</item>
<label>b)</label><item><formula notation="TeX">C</formula> enveloppe convexe fermée d'un ens. fini de pts et de
    demi-droites fermées (qu'on peut supposer <del><unclear>partant</unclear></del>
    <unclear>issues</unclear> <unclear>d'une origine</unclear> un pt <formula notation="TeX">x \in C</formula> donné à
    l'avance …)</item>
<label>b')</label><item>(si compact) <formula notation="TeX">C</formula> est un polyèdre convexe</item>
</list>
<pb n="8" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=9"/>
<p><hi rend="italic">Dém.</hi> Si <formula notation="TeX">C = \emptyset</formula> les deux conditions sont satisfaites. Donc OPS
<formula notation="TeX">C \neq \emptyset</formula>. <del>Soit <formula notation="TeX">x \in C</formula>, on le prend comme origine</del> OPS
<formula notation="TeX">C</formula> convexe fermé, et <del>OPS <formula notation="TeX">C = C^{\circ\circ}</formula>, <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">C' =
C^\circ</formula> <gap reason="illegible"/></del> <unclear><formula notation="TeX">C</formula> engendre <formula notation="TeX">E</formula></unclear> (car on voit que les deux
conditions sur <formula notation="TeX">C</formula> <unclear>ne changent pas</unclear> si on remplace <formula notation="TeX">E</formula> par <formula notation="TeX">E_C</formula>).
Soit <formula notation="TeX">x \in \mathring{C}</formula>, on le prend comme origine, on aura
<formula notation="TeX" rend="display">C = C'^\circ, \quad C' = C^\circ.</formula>
D'où <formula notation="TeX">C'</formula> est compact.</p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del><note type="editorial" resp="#pass">suit un long passage, encadré et barré de traits
obliques, qui commence par « a) <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> b) » et où se lisent
« convexe fermée d'un ens. fini de pts et de demi-droites fermées », « b)
<formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> a) », « enveloppe convexe », « d'un ens. fini de pts »,
« intersection d'un ens. fini de demi-espaces fermés » et « on gagne par
polarité » ; il est remplacé par ce qui suit et par la page 9</note></p>
<p>b) <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> a) Si b) est vrai pour <formula notation="TeX">C</formula>, alors par polarité <formula notation="TeX">C'</formula> est
int. finie de <formula notation="TeX">\frac{1}{2}</formula>-espaces fermés, donc (lemme ci-dessous) étant
compact, c'est un polyèdre convexe, i.e. env. conv. <del>finie de</del> d'un
ens. fini de <formula notation="TeX">E'</formula>, d'où a) par polarité.</p>
<pb n="9" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=10"/>
<p>a) <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> b) On sait (par polarité) que <formula notation="TeX">C'</formula> est <del><gap reason="illegible"/></del> env.
conv. fermée d'un ens. fini de pts, donc d'après ce qui précède<del>,
<gap reason="illegible"/></del> il est intersection finie de demi-espaces fermés<del><gap reason="illegible"/></del>
donc par polarité on trouve b) pour <formula notation="TeX">E</formula>, sous forme précisée.
<note type="editorial" resp="#pass">dans la marge gauche, un croquis : une bande entre deux droites
parallèles, un point marqué sur l'une, et une ligne brisée en zigzag entre
les deux</note></p>
<p><hi rend="italic">Lemme</hi> Soit <formula notation="TeX">C</formula> <unclear>compact</unclear> intersection finie de
demi-espaces fermés. Alors <del><formula notation="TeX">C</formula> est un polyèdre convexe</del>
l'ens. des pts extrémaux de <formula notation="TeX">C</formula> est fini (donc <formula notation="TeX">C</formula> est un polyèdre convexe
s'il est compact). <del>En d'autres termes, <formula notation="TeX">C</formula> <gap reason="illegible"/> est <gap reason="illegible"/> fini de
pts extrémaux.</del></p>
<p>Récurrence sur <formula notation="TeX">\dim E</formula> (trivial si <formula notation="TeX">\dim E = 0</formula>) puis sur le
<del><gap reason="illegible"/></del> nb de demi-espaces <unclear>qui entrent</unclear>. Trivial si
<formula notation="TeX">\nu = 0, 1</formula> <del>(<gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">n = 1</formula>) Supposons</del><note type="editorial" resp="#pass">le <formula notation="TeX">\nu</formula> renvoie à une
ligne barrée, « sur <formula notation="TeX">\nu = n + \dim E</formula> »</note> On est ramené au cas d'un convexe
<formula notation="TeX">C_1</formula> n'ayant qu'un nb fini de pts extrémaux, et où on a
<formula notation="TeX" rend="display">C = C_1 \cap H
  \qquad (H \text{ demi-espace fermé, limité par l'hyperplan } H_0)</formula>
Soit <formula notation="TeX">x \in C</formula> <del>un pt extrémal</del>. Si <formula notation="TeX">x \notin H_0</formula>, alors <formula notation="TeX">x</formula> est pt
extrémal de <formula notation="TeX">C</formula> ssi il est pt extrémal de <formula notation="TeX">C_1</formula>. Si <formula notation="TeX">x \in H_0</formula>,
<del>alors</del> <formula notation="TeX">x</formula> est pt extrémal de <formula notation="TeX">C</formula>, ssi il est pt extrémal de
<del><formula notation="TeX">C_1</formula> <gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">H_0 \cap C</formula>. On gagne.</p>
<pb n="10" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=11"/>
<p><hi rend="italic">Définition</hi> <hi rend="italic">Secteur polyédral</hi> : partie satisfaisant aux
conditions équivalentes précédentes.</p>
<p><hi rend="italic">Prop.</hi> <formula notation="TeX">E</formula>, <formula notation="TeX">E'</formula> vectoriels de dim finie en dualité. Alors par
<formula notation="TeX">A \mapsto A^\circ</formula>, <formula notation="TeX">A' \mapsto A'^\circ</formula> on trouve des correspondances 1-1
inverses l'une de l'autre entre secteurs polyédraux de <formula notation="TeX">E</formula>
<unclear>contenant</unclear> l'origine, et sect. pol. de <formula notation="TeX">E'</formula> contenant l'origine.</p>
</div>
<div type="subsection">
<head>Polarité et facettes</head>
<p><formula notation="TeX">E</formula>, <formula notation="TeX">E'</formula> vectoriels de dim finie en dualité. Correspondance biunivoque
entre sous-espaces affines <formula notation="TeX">F</formula> de <formula notation="TeX">E</formula> ne contenant pas l'origine, et
sous-espaces affines <formula notation="TeX">F'</formula> de <formula notation="TeX">E'</formula> ne contenant pas l'origine, avec
<formula notation="TeX" rend="display">\dim F + \dim F^{0} = n - 1 \qquad (n = \dim E = \dim E')</formula>
<note type="authorial" place="margin">Notations <formula notation="TeX">F^{0}</formula>,</note><note type="editorial" resp="#pass">l'exposant de <formula notation="TeX">F^{0}</formula> est un petit rond
ouvert, tracé autrement que le <formula notation="TeX">^\circ</formula> des polaires ; il est rendu <formula notation="TeX">^{0}</formula>
ici et page 11</note></p>
<p>Correspondance caractérisée par les propriétés :</p>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item>Renverse la relation d'incidence</item>
<label>b)</label><item>À <formula notation="TeX">x \in E - \{0\}</formula> correspond
    <formula notation="TeX">\{x\}^{0} = H(x)^{\bullet} = (\{x\}^\circ)^{\bullet}</formula>
    <note type="editorial" resp="#pass">le point en exposant désigne sans doute le bord, comme
    <formula notation="TeX">\dot{C}</formula> page 2</note></item>
</list>
<pb n="11" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=12"/>
<p><hi rend="italic">Terminologie</hi> Variété d'appui d'un convexe <formula notation="TeX">C</formula> = variété affine de la
forme <formula notation="TeX">E_F</formula>. Les variétés d'appui sont en corr. 1-1 avec les facettes,
relation d'ordre <unclear>et</unclear> relation d'incidence</p>
<p><hi rend="italic">Th</hi> Soit <formula notation="TeX">C</formula>, <formula notation="TeX">C'</formula> deux secteurs polyédraux polaires l'un de l'autre de
<formula notation="TeX">E</formula>, <formula notation="TeX">E'</formula> resp.t Alors il existe une unique <del><gap reason="illegible"/></del> application
<formula notation="TeX">\varphi</formula> de l'ens. des facettes <formula notation="TeX">F</formula> de <formula notation="TeX">C</formula> telles que <formula notation="TeX">0 \notin
\overline{F}</formula> (i.e. <formula notation="TeX">0 \in E_F</formula>) dans l'ens. des facettes <formula notation="TeX">F'</formula> de <formula notation="TeX">C'</formula> telles
que <formula notation="TeX">0 \notin \overline{F'}</formula> (i.e. <formula notation="TeX">0' \in E_{F'}</formula>), caractérisée par la
propriété que <del>si <formula notation="TeX">F' = \varphi(F)</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">E_{\varphi(F) = F'} = (E_F)^{0}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">les deux « i.e. » portent <formula notation="TeX">\in</formula> et non <formula notation="TeX">\notin</formula> sur la page. Devant
la formule, un mot et un <formula notation="TeX">E</formula> sont barrés</note></p>
<p>Cette application est bijective, et renverse la relation d'ordre entre
facettes</p>
<p><hi rend="italic">Cor. 1</hi> L'ens. des facettes d'un secteur polyédral est fini (prendre
l'origine <hi rend="italic">intérieure</hi> au secteur polyédral, et appliquer dualité)</p>
<p><hi rend="italic">Cor. 2</hi> Supposons <formula notation="TeX">C</formula>, <formula notation="TeX">C'</formula> cpts <del><gap reason="illegible"/></del> i.e. <del><formula notation="TeX">E</formula></del>
<formula notation="TeX">0_E</formula>, <formula notation="TeX">0_{E'}</formula> intérieurs à <formula notation="TeX">C</formula>, <formula notation="TeX">C'</formula> resp.t, i.e. <formula notation="TeX">C</formula>, <formula notation="TeX">C'</formula> des polyèdres.
Alors <formula notation="TeX">\varphi : \mathrm{Fac}(C) \simeq \mathrm{Fac}(C')</formula></p>
<pb n="12" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=13"/>
<p>(antiisomorphisme d'ens. ordonnés).</p>
<p><hi rend="italic">Corollaire 3</hi> Soit <formula notation="TeX">\Phi</formula> un polyèdre combinatoire strict. Alors</p>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">\Phi^\circ</formula> est un pol. combinatoire strict</item>
<label>b)</label><item>Si <formula notation="TeX">x, y \in \Phi</formula>, avec <formula notation="TeX">x \leq y</formula>, alors l'ens. ordonné
    <formula notation="TeX">\Phi_{x,y} = \{ z \in \Phi \mid x \leq z \leq y \}</formula> est un polyèdre
    combinatoire strict.</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">la notion de polyèdre combinatoire strict n'est pas définie sur ces
feuillets</note></p>
<p><hi rend="italic">Dém.</hi> a) Résulte de Cor. 2. On sait que <formula notation="TeX">\Phi_{0,x}</formula> est un polyèdre
combinatoire strict, (<formula notation="TeX">0</formula> plus petit élt) donc par dualité aussi <formula notation="TeX">\Phi_{x,1}</formula>
(<formula notation="TeX">1</formula> plus grand él.) <formula notation="TeX">= (\Phi^\circ_{0,x})^\circ</formula>. Appliquant ce dernier
résultat à <formula notation="TeX">x \in \Phi_{0,y}</formula>, on trouve que <formula notation="TeX">\Phi_{xy}</formula> est un polyèdre
combinatoire strict.</p>
<p><del>Cor. 4 Soient <formula notation="TeX">x, y</formula> deux facettes</del></p>
<p><del>Cor. 4 Soit <formula notation="TeX">F</formula> une facette d'un p. <formula notation="TeX">C</formula> un polyèdre convexe, <formula notation="TeX">F</formula> une
facette dudit, <formula notation="TeX">i \in \mathbf{Z}</formula> tel que <formula notation="TeX">-1 \leq i \leq d = \dim F</formula>. Alors
<formula notation="TeX">\exists</formula> facette de <formula notation="TeX">F'</formula> incidente à <formula notation="TeX">F</formula> telle que <formula notation="TeX">\dim F' =</formula></del></p>
<pb n="13" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=14"/>
<p><del>Si <formula notation="TeX">d = -1</formula> ou <formula notation="TeX">d = 0</formula>, c'est évident. Supposons <formula notation="TeX">d \geq 1</formula>, i.e.
<formula notation="TeX">F \neq \emptyset</formula>, on sait que <formula notation="TeX">\overline{F}</formula> est l'enveloppe convexe de
l'ens. de ses pts extrémaux, donc <formula notation="TeX">\exists F' \in \mathrm{Fac}(C)</formula> avec
<formula notation="TeX">\dim F' = 0</formula>, et <formula notation="TeX">F' \leq F</formula>, <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">F' &lt; F</formula>.</del><note type="editorial" resp="#pass">ce passage et le
corollaire barré de la page 12 sont encadrés et barrés de traits obliques ;
l'énoncé revient page 14 comme Cor. 6</note></p>
</div>
<div type="subsection">
<head>Application à la fonction dimension</head>
<p><hi rend="italic">Cor. 4</hi> Soient <formula notation="TeX">C</formula> un polyèdre convexe, <formula notation="TeX">F_1, F_2 \in \mathrm{Fac}(C)</formula>
avec <formula notation="TeX">F_1 &lt; F_2</formula>. Pour que <formula notation="TeX">F_2</formula> soit un <hi rend="italic">successeur</hi> de <formula notation="TeX">F_1</formula> (i.e.
qu'il n'existe pas <formula notation="TeX">F</formula> tel que <formula notation="TeX">F_1 &lt; F &lt; F_2</formula>) il faut et suffit qu'on ait
<formula notation="TeX" rend="display">\dim F_2 = \dim F_1 + 1</formula></p>
<p>Comme <formula notation="TeX">\dim F</formula> est fonction <hi rend="italic">strictement</hi> croissante sur
<formula notation="TeX">\mathrm{Fac}(C)</formula>, la suffisance est claire. Pour la nécessité,
<del><gap reason="illegible"/> dans <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\dim F</formula> <gap reason="illegible"/></del> OPS (<unclear>dualité</unclear>)
<formula notation="TeX">F_2 =</formula> <del><formula notation="TeX">\mathring{C}</formula></del> <formula notation="TeX">1</formula> (plus grande facette), <del>et <formula notation="TeX">F_2</formula></del>
puis en passant aux polaires (échangeant les rôles de <formula notation="TeX">F_1</formula> et <formula notation="TeX">F_2</formula>) que
<formula notation="TeX">F_1 =</formula> <del><formula notation="TeX">\emptyset</formula></del> <formula notation="TeX">0</formula> (plus petite facette), et :
<unclear>à nouveau</unclear> <formula notation="TeX">F_2 = 1</formula>. Donc l'assertion devient maintenant : Pour
qu'il n'existe aucune facette distincte de <formula notation="TeX">\mathring{C}</formula> et de la facette
vide, il faut et suffit que <formula notation="TeX">\dim C \uncertain{=} 0</formula> ou <formula notation="TeX">-1</formula> i.e. que <formula notation="TeX">C</formula>
<unclear>vide</unclear> <del><unclear>réduit</unclear></del> à un pt. <del><gap reason="illegible"/></del>
(<unclear>trivial</unclear>, en effet, on prend pts extrémaux !)</p>
<p><hi rend="italic">Cor. 5</hi> La fonction <formula notation="TeX">d : F \mapsto \dim F</formula> sur <formula notation="TeX">\mathrm{Fac}(C)</formula> (du
cor. 4) est caractérisée par les conditions :</p>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">d(F_2) = d(F_1) + 1</formula> si <formula notation="TeX">F_2</formula> est un successeur de <formula notation="TeX">F_1</formula></item>
<label>b)</label><item><formula notation="TeX">d(\emptyset) = -1</formula> (<formula notation="TeX">\emptyset</formula> plus petit él.). De plus <formula notation="TeX">d</formula> est
    str. croissant</item>
</list>
<pb n="14" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=15"/>
<p><hi rend="italic">Cor. 6</hi> Soit <formula notation="TeX">F \in \mathrm{Fac}(C)</formula> (<formula notation="TeX">C</formula> polyèdre convexe) Alors pour
tout <formula notation="TeX">-1 \leq i \leq d = \dim F</formula>, existe <formula notation="TeX">F' \leq F</formula> telle que
<formula notation="TeX">\dim F' = i</formula>.</p>
<p><del>Clair si <formula notation="TeX">d = -1</formula> ou <formula notation="TeX">0</formula>, sinon <gap reason="illegible"/></del> <del>Récurrence sur <formula notation="TeX">d</formula>,
clair si <formula notation="TeX">d = -1, 0</formula>. Si <formula notation="TeX">d &gt; 0</formula>, <formula notation="TeX">\exists F'</formula> tel que <formula notation="TeX">F' \neq \emptyset,
F</formula>, <formula notation="TeX">\emptyset &lt; F' &lt; F</formula> (cor. 4) Donc <formula notation="TeX">\dim F' = d' &lt; d</formula>. Si <formula notation="TeX">i \leq d'</formula>
on gagne par hyp. de récurrence appliquée à <formula notation="TeX">F'</formula> <gap reason="illegible"/> sinon on gagne par
l'hyp. de récurrence</del><note type="editorial" resp="#pass">bloc encadré et barré de traits obliques</note></p>
<p><unclear>Formel</unclear> à partir du cor. 5, qui implique que si <formula notation="TeX">x \leq y</formula>,
<formula notation="TeX">x, y \in \mathrm{Fac}(C)</formula>, alors <formula notation="TeX">\exists</formula> chaîne
<formula notation="TeX">x_0 = x &lt; x_1 &lt; \cdots &lt; x_n = y</formula>, avec <formula notation="TeX">x_{i+1}</formula> succ. de <formula notation="TeX">x_i</formula>
(<formula notation="TeX">0 \leq i \leq n-1</formula>), et qu'alors <del><formula notation="TeX">d(y) - d(x) = n</formula></del>
<del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">d(x_i) - d(x_0) = i</formula> i.e. <formula notation="TeX">d(x_i) = d(x_0) + i</formula>.
[On prend <formula notation="TeX">y = F</formula>, <formula notation="TeX">x = \emptyset</formula> …]</p>
<p><hi rend="italic">Cor. 7</hi> Soit <formula notation="TeX">\Phi</formula> un polyèdre combinatoire strict, <formula notation="TeX">d</formula> une fonction
dimension sur <formula notation="TeX">\Phi</formula> (cf cor. 5) Soient <formula notation="TeX">x, y \in \Phi</formula>, <formula notation="TeX">x &lt; y</formula>,
<formula notation="TeX">d(y) = d(x) + 2</formula>. Alors l'ens. des <formula notation="TeX">z \in \Phi</formula> tels que <formula notation="TeX">x &lt; z &lt; y</formula> est de
cardinal 2.</p>
<p><formula notation="TeX">\Phi_{xy}</formula> est un polyèdre combinatoire strict de dim <formula notation="TeX">(-1) + 2 = 1</formula>, donc
provient d'un polyèdre convexe de dim 1, i.e. d'un segment. Celui-ci a
exactement 2 extrémités !</p>
</div>
</div>
<div type="section">
<head>Cubes</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">« Cubes », à l'encre, est le seul mot de sa main sur la couverture de
papier brun qu'est la page 15 ; elle porte aussi, au crayon et entourée, la
mention « (13 p.) »</note></p>
<pb n="17" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=18"/>
<p>Caractérisation intrinsèque d'un <unclear><formula notation="TeX">n</formula>-cube</unclear>, déterminée par un ens.
<formula notation="TeX" rend="display">\Phi \subset \mathrm{Espaff}(E)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la notation est lue « <formula notation="TeX">\mathrm{Espaff}</formula> » avec doute</note>
de sous-espaces affines d'un espace affine sur <formula notation="TeX">k</formula> :</p>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">\Phi</formula> <del>a un plus petit et un plus grand élément, et</del>
    contient <formula notation="TeX">\emptyset</formula> et <formula notation="TeX">E</formula> (qui sont donc un plus petit et un plus grand
    élément), et dans <formula notation="TeX">\Phi^{**} = \Phi - \{ 0_\Phi, 1_\Phi \}</formula> (<formula notation="TeX">\Phi</formula> privé
    de son plus petit et plus grand élément) tout élément est intersection
    d'éléments maximaux (pour la rel. d'ordre).<note type="editorial" resp="#pass">l'exposant de
    <formula notation="TeX">\Phi^{**}</formula> est fait de deux petits signes, lus <formula notation="TeX">**</formula></note></item>
<label>b)</label><item>Pour tout élément maximal <formula notation="TeX">F</formula> de <formula notation="TeX">\Phi^{**}</formula>, <formula notation="TeX">\exists !</formula> él.
    maximal <formula notation="TeX">F'</formula> tel que <formula notation="TeX">\operatorname{Inf}_{\Phi^{**}}(F, F') = \emptyset</formula>
    [i.e. <formula notation="TeX">(F, F')</formula> non minoré dans <formula notation="TeX">\Phi^{**}</formula> i.e. <formula notation="TeX">F \cap F'</formula> ne contient
    aucun él. de <formula notation="TeX">\Phi</formula> différent de <formula notation="TeX">\emptyset</formula>] [Ainsi l'ens. <formula notation="TeX">B</formula> des él.
    maximaux de <formula notation="TeX">\Phi^{**}</formula> est muni d'une involution : <formula notation="TeX">F \mapsto F'</formula> ss pt
    fixe …]</item>
<label>c)</label><item>Si <del>:</del> à <unclear>tout</unclear> <formula notation="TeX">V \in \Phi^{**}</formula>
    <del><formula notation="TeX">V \neq \emptyset</formula></del> on associe l'ens. <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">B_V</formula> des
    <formula notation="TeX">b \in B</formula> qui le majorent, on trouve une partie <formula notation="TeX">A</formula> de <formula notation="TeX">B</formula> telle que
    <formula notation="TeX">b \in A \Rightarrow \sigma b \notin A</formula> (i.e. une section partielle
    <unclear>définie</unclear> de <formula notation="TeX">B</formula> sur <formula notation="TeX">I = B/\sigma</formula>). Ceci posé, l'application
    <formula notation="TeX" rend="display">\Phi \setminus \{\emptyset\} \longrightarrow \Gamma_{\mathrm{part}}(B/I)</formula>
    ainsi définie, qui est injective par b), est bijection.
    <note type="authorial" place="margin">NB a), b), c) signifient que l'ens. ordonné <formula notation="TeX">\Phi</formula> est un cube
    combinatoire</note></item>
<label>d)</label><item>Si <formula notation="TeX">n = \dim \mathrm{comb}\, \Phi</formula>, on a <del><formula notation="TeX">E</formula></del>
    <formula notation="TeX">n =</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\dim E = \frac{1}{2} \operatorname{card} B</formula> et
    <formula notation="TeX">\forall V \in \Phi</formula>, <formula notation="TeX">\dim_\Phi V = \dim_E V</formula>, <gap reason="illegible"/>
    [a) : dit implique que <unclear>la</unclear> <formula notation="TeX">\operatorname{Inf}</formula>
    <del><unclear>dans</unclear> <formula notation="TeX">\Phi</formula></del> <unclear>d'une</unclear> partie minorée de
    <formula notation="TeX">\Phi \setminus \{0\}</formula> est aussi son intersection (en tant
    <unclear>qu'ens.</unclear> de points de <formula notation="TeX">E</formula>) et que les hyperplans <formula notation="TeX">\in \Phi</formula>
    <gap reason="illegible"/>. Mais cela n'implique pas que le</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">la fin de la page, écrite serrée et en partie en surcharge, n'est lue
que par fragments</note></p>
<pb n="18" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=19"/>
<p><formula notation="TeX">\operatorname{Inf}</formula> d'une partie de <formula notation="TeX">\Phi</formula> (dans <formula notation="TeX">\Phi</formula>) est <formula notation="TeX">\emptyset</formula>,
i.e. <unclear>si</unclear> son intersection ne contient pas d'él. de
<formula notation="TeX">\Phi \setminus \{\emptyset\}</formula>, que cette intersection soit vide. Ex : un
<unclear>quadrilatère</unclear> qui n'est pas un parallélogramme<note type="editorial" resp="#pass">suit un
petit croquis d'un quadrilatère dont deux côtés se coupent hors de lui</note>.
L'axiome qui suit assure qu'il en est pourtant ainsi …]</p>
<list rend="itemize">
<label>e)</label><item>Si <formula notation="TeX">b</formula>, <formula notation="TeX">b'</formula> sont des él. maximaux de <unclear><formula notation="TeX">\Phi^{**}</formula></unclear>
    (i.e. <formula notation="TeX">b, b' \in B</formula>) dont l'inf est <formula notation="TeX">\emptyset</formula> (i.e. <formula notation="TeX">b' = \sigma b</formula>),
    alors <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">b \cap b' = \emptyset</formula> (i.e., <del><gap reason="illegible"/></del> par
    d), <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">b</formula>, <formula notation="TeX">b'</formula> sont des <unclear>parallèles</unclear> i.e.
    hyperplans affines parallèles …).</item>
</list>
<p>Dans l'espace des translations <formula notation="TeX">T</formula> de <formula notation="TeX">V</formula>, les <del><gap reason="illegible"/></del> espaces
directeurs <formula notation="TeX">\mathbb{H}_i</formula> (<formula notation="TeX">i \in I</formula>) des <del><gap reason="illegible"/></del> 2
<del>sous-espaces <gap reason="illegible"/></del> hyperplans <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">b \in B</formula> sont lin. indép.,
et correspondent donc à une décomposition
<formula notation="TeX" rend="display">T \simeq \prod T_i \qquad (T_i = T/\mathbb{H}_i)</formula>
de <formula notation="TeX">T</formula> en produit de droites. La donnée du <formula notation="TeX">T</formula>-torseur <formula notation="TeX">E</formula> revient à la
donnée d'une famille <formula notation="TeX">(E_i)_{i \in I}</formula> de <formula notation="TeX">T_i</formula>-torseurs,
<formula notation="TeX">E_i \simeq E/\mathbb{H}_i</formula>. De plus, dans chaque <formula notation="TeX">E_i</formula> il y a
<unclear>une partie de</unclear> deux pts distincts, <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">B_i</formula>,
(isom. à la fibre de <formula notation="TeX">B/I</formula> en <formula notation="TeX">i \in I</formula>). Or on vérifie que la donnée
<del>d'une</del> (pour <formula notation="TeX">i</formula><note type="editorial" resp="#pass">la lettre rendue <formula notation="TeX">\mathbb{H}</formula> est un <formula notation="TeX">H</formula>
barré de traits verticaux</note></p>
<pb n="19" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/87.pdf#page=20"/>
<p>fixé) d'un <formula notation="TeX">T_i</formula>, <formula notation="TeX">E_i</formula>, <formula notation="TeX">B_i \subset E_i</formula> équivaut en fait à la donnée de
<formula notation="TeX">B_i</formula> (comme torseur sous <formula notation="TeX">\pm 1</formula> !) en prenant
<formula notation="TeX" rend="display">T_i = \operatorname{Ker}(k^{B_i} \xrightarrow{\varepsilon} k), \quad
  E_i = \varepsilon^{-1}(1)</formula>
Donc la donnée <del>des</del> d'une famille <formula notation="TeX">(T_i, E_i, B_i)_{i \in I}</formula>
(<formula notation="TeX">\operatorname{card} I = n</formula>) équivaut à la donnée d'une <gap reason="illegible"/> de
<formula notation="TeX">n</formula>-cube. Montrons que cette donnée permet de reconstruire le <formula notation="TeX">n</formula>-cube,
comme le produit de la famille (indexée par <formula notation="TeX">I</formula>) de 1-cubes …</p>
<p>On a aussi
<formula notation="TeX" rend="display">T = \operatorname{Ker}(k^B \xrightarrow{\mathrm{tr}} k^I), \qquad
  E = \mathrm{tr}^{-1}(1)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">« trace » est écrit au-dessus de la flèche, relié à « tr »</note></p>
<p>Si <formula notation="TeX">J \subset I</formula>, on considère</p>
</div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
