<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 85, pages 61–80 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-26">2026-09-26</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5.5 (claude-opus-5-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-27">2026-09-27</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">85</idno>
          </msIdentifier>
          <head>2-polyèdres et 1-polygônes : notes manuscrites (s.d.)</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 61 à 80 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 4 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>s.d. — le groupe « Géométrie et topologie combinatoire » (69 à 102) est daté 1976-[vers 1986]</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\supplied</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> (restitué par le transcripteur) ;
        <hi rend="monospace">\add</hi> devient <hi rend="monospace">add</hi>
        (ajout de l'auteur, en interligne ou sur un mot biffé) ;
        <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Restitution et ajout de l'auteur n'ont longtemps fait qu'une macro. Ils
        ont été séparés le 26 septembre 2026 par une règle vérifiable dans le
        fichier, non par une relecture : un ajout accolé au mot qu'il complète
        est une restitution (<hi rend="monospace">supplied</hi>), un ajout
        isolé est de l'auteur (<hi rend="monospace">add</hi>). Certains
        <hi rend="monospace">add</hi> sont donc encore des restitutions du
        transcripteur, que seuls les fac-similés départageront.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="2">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
      <schemaRef type="ODD" url="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.odd"/>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-27" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
      <change when="2026-09-26" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="4">
<div type="section">
<head>Hyperpolygônes réguliers (suite)</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">Les pages 61 à 73 continuent la suite ouverte par la couverture de la
page 57 (lot 3), « Hyperpolygônes réguliers », dont le compte au crayon
« (16 p) » couvre les pages 58 à 73. La page 61 reprend au milieu du
calcul.</note></p>
<pb n="61" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=62"/><p><formula notation="TeX" rend="display">\beta = c\,\frac{\cdots}{\cdots}
= c\,\frac{(\lambda_0 - 1)(\lambda_1 - 1)}{(\kappa_1 - 1)}
= \xi\,(\lambda_0 - 1)(\lambda_1 - 1) = \xi\,\mu_0\mu_1,
\qquad \xi = \frac{c}{\kappa_1 - 1} \in \mathbb{R}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\kappa_i = \mathrm{Tr}_{\mathbb{C}/\mathbb{R}}\,\lambda_i
= \lambda_i + \overline{\lambda}_i = \lambda_i + \lambda_i^{-1}
\qquad (\lambda_i \overline{\lambda}_i = 1)</formula>
<hi rend="italic">NB</hi> <formula notation="TeX">\det \tau_0\tau_1 = \lambda_0\lambda_1</formula>,
<formula notation="TeX">\mathrm{Tr}\,\tau_0\tau_1 =</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">La première égalité est surchargée ; le quotient qui suit <formula notation="TeX">c</formula>, noté
ici par des points, ne se lit pas (<gap reason="illegible"/>).</note></p>
<p><formula notation="TeX">\xi</formula> satisfait à l'équation
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{(\lambda_0 - 1)(\lambda_1 - 1)}{\lambda_0\lambda_1}
\Bigl[\xi^2 + 2\,\frac{\lambda_0 + \lambda_1}{(\lambda_0 - 1)(\lambda_1 - 1)}\,\xi
+ \frac{\lambda_0^2 + \lambda_1^2}{(\lambda_0 - 1)^2(\lambda_1 - 1)^2}\Bigr]
= \kappa \in \lbrace -2, -1, 0, \alpha, \alpha' \rbrace</formula>
qui exprime que <formula notation="TeX">\tau_0^{C}\tau_1^{C}</formula> est d'ordre 2, 3, 4 ou 5.
[<formula notation="TeX">u = \tau_0\tau_1</formula> a comme trace <formula notation="TeX">\lambda_0 + \lambda_1 + \beta</formula>, comme
déterminant <formula notation="TeX">\lambda_0\lambda_1</formula>], et
<formula notation="TeX" rend="display">\kappa = \kappa(u) = \frac{(\mathrm{Tr}\, u)^2}{\det u} - 2</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Le facteur devant le crochet est écrit dans la marge gauche ; sa
lecture et celle du dernier terme sont incertaines.</note></p>
<p><hi rend="italic">NB</hi> si <formula notation="TeX">\lambda = \exp i\theta</formula>, <formula notation="TeX">\lambda' = \exp i\theta'</formula>, alors
<formula notation="TeX" rend="display">|\lambda + \lambda'| = 2\Bigl|\cos\frac{\theta' - \theta}{2}\Bigr|,\quad
|\lambda^2 + \lambda'^2| = 2|\cos(\theta' - \theta)|,</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">|\lambda - 1|^2 = 2 - \kappa(\lambda),\quad
\kappa(\lambda) = \mathrm{Tr}_{\mathbb{C}/\mathbb{R}}\,\lambda = 2\cos\theta,\quad
|\lambda - 1| = 2\Bigl|\sin\frac{\theta}{2}\Bigr|</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">2\,\frac{\lambda + \lambda'}{(\lambda - 1)(\lambda' - 1)}
= -\,\frac{\cos\frac{\theta' - \theta}{2}}
{\sin\frac{\theta}{2}\sin\frac{\theta'}{2}},
\qquad
\frac{(\lambda_0 - 1)^2(\lambda_1 - 1)^2}{\lambda_0\lambda_1}
= 16\sin^2\frac{\theta_0}{2}\sin^2\frac{\theta_1}{2}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{\lambda^2 + \lambda'^2}{(\lambda - 1)^2(\lambda' - 1)^2}
= \frac{2\cos(\theta' - \theta)}{16\sin^2\frac{\theta}{2}\sin^2\frac{\theta'}{2}}
= \frac{1}{8}\,\frac{\cos(\theta' - \theta)}{\sin^2\frac{\theta}{2}\sin^2\frac{\theta'}{2}},
\qquad 0 &lt; \theta_0, \theta_1 \leq \pi</formula>
d'où
<formula notation="TeX" rend="display">\xi^2 - \frac{\cos\frac{\theta_1 - \theta_0}{2}}{\sin\frac{\theta_0}{2}\sin\frac{\theta_1}{2}}\,\xi
+ \frac{1}{8}\Bigl(\frac{2\cos(\theta_1 - \theta_0) - \kappa}
{\sin^2\frac{\theta_0}{2}\sin^2\frac{\theta_1}{2}}\Bigr) = 0</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\Delta(\kappa) = \frac{1}{2}\,\frac{\cdots}{\sin^2\frac{\theta_0}{2}\sin^2\frac{\theta_1}{2}}
\Bigl[\underbrace{2\cos^2\frac{\theta_1 - \theta_0}{2} - \cos(\theta_1 - \theta_0)}_{1}
+ \frac{1}{2}\kappa\Bigr]
= \boxed{\frac{\kappa + 2}{4\sin^2\frac{\theta_0}{2}\sin^2\frac{\theta_1}{2}}} \geq 0</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\kappa + 2 = 2(1 + \cos\Theta) = 4\cos^2\frac{\Theta}{2}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Dans la première fraction, un 4 biffé au numérateur et au
dénominateur ; dans l'équation en <formula notation="TeX">\xi</formula>, un terme biffé après <formula notation="TeX">\kappa</formula> ;
dans <formula notation="TeX">\Delta(\kappa)</formula>, le numérateur (points) est biffé et illisible
(<del><gap reason="illegible"/></del>). Plusieurs états successifs sont biffés ; l'expression encadrée est entourée d'un cercle. Une colonne de
calculs écrite en travers dans la marge gauche (rapports de sinus et de
cosinus des demi-angles) ne se lit qu'en partie.</note></p>
<p><del><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del> N'est nul que si <formula notation="TeX">\kappa = -2</formula> i.e. 
<formula notation="TeX">\tau_0^{C}\tau_1^{C}</formula> est d'ordre 2. <del><gap reason="illegible"/></del> auquel cas il y a une
seule solution
<formula notation="TeX" rend="display">\boxed{\xi = \frac{\cos\frac{\theta_1 - \theta_0}{2}}{2\sin\frac{\theta_0}{2}\sin\frac{\theta_1}{2}}}</formula>
<gap reason="illegible"/> les valeurs de <formula notation="TeX">\lambda_i = \exp 2i\pi/\nu_i</formula>, <formula notation="TeX">2 \leq \nu_i \leq 5</formula>.
Cela fait <unclear>16</unclear> <add><formula notation="TeX">= 15</formula></add> possibilités (en excluant
<formula notation="TeX">\nu_0 = \nu_1 = 2</formula>).
<note type="editorial" resp="#pass">Le « 16 » est repassé en gras et barré d'un trait oblique, avec
« <formula notation="TeX">= 15</formula> » au-dessus ; la lecture du chiffre retenu est incertaine.</note></p>
<pb n="62" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=63"/><p>Pour chacun des <add>quatre autres</add> cas <formula notation="TeX">\kappa = -1, 0, \alpha, \alpha'</formula>,
cela fait deux autres possibilités, ce qui fait a priori encore
<formula notation="TeX">8 \cdot 15 = 120</formula> possibilités — mais il faut en exclure un bon
paquet… !</p>
<p>Principes d'élimination</p>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item>la condition
<formula notation="TeX" rend="display">0 &lt; \xi &lt; 1</formula>
exprimant que la forme <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> est définie
<unclear>(ou <formula notation="TeX">=</formula>)</unclear>,</item>
<label>b)</label><item>la condition que <formula notation="TeX">\xi</formula> satisfasse des équations <gap reason="illegible"/> quand on
change <formula notation="TeX">\theta_0</formula> en <formula notation="TeX">i\theta_0</formula> (<formula notation="TeX">i \not\equiv 0\ (\nu_0)</formula>) et <formula notation="TeX">\theta_1</formula>
en <formula notation="TeX">j\theta_1</formula> (<formula notation="TeX">j \not\equiv 0\ (\nu_1)</formula>), quitte à changer <formula notation="TeX">\kappa</formula> dans
<formula notation="TeX">\lbrace -2, -1, 0, \alpha, \alpha' \rbrace</formula> — i.e. que <gap reason="illegible"/> des
valeurs prises par
<formula notation="TeX" rend="display">16\sin^2\frac{\theta}{2}\sin^2\frac{\theta'}{2}
\Bigl(\xi^2 - \frac{\cos\frac{\theta' - \theta}{2}}{2\sin\frac{\theta}{2}\sin\frac{\theta'}{2}}\,\xi
+ \frac{1}{8}\,\frac{\cos(\theta' - \theta)}{\sin^2\frac{\theta}{2}\sin^2\frac{\theta'}{2}}\Bigr)</formula>
pour <formula notation="TeX">\theta = i\theta_0</formula>, <formula notation="TeX">\theta' = j\theta_1</formula> (<formula notation="TeX">i \not\equiv 0\ (\nu_0)</formula>,
<formula notation="TeX">\theta' \not\equiv 0\ (\nu_1)</formula>) — soit dans
<formula notation="TeX">\lbrace -2, -1, 0, \alpha, \alpha' \rbrace</formula>…</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">Au dénominateur du coefficient de <formula notation="TeX">\xi</formula>, les demi-angles sont
surchargés.</note></p>
<p>L'analyse géométrique des « syst. de Schwartz » montre que la
<hi rend="italic">situation projective</hi> (dans <formula notation="TeX">C = \check{\mathbf{P}}(V)</formula>) est
déterminée mod iso, par la connaissance de <formula notation="TeX">\kappa_0</formula>, <formula notation="TeX">\kappa_1</formula> et
<formula notation="TeX">\kappa</formula> <del>(qui fixent <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\kappa_0, \kappa_1</formula>)</del> (classes de
conjugaison de <formula notation="TeX">\tau_0^{C}, \tau_1^{C}</formula> et <formula notation="TeX">(\tau_0^{C}\tau_1^{C})^{-1}</formula> ou
<formula notation="TeX">\tau_0^{C}\tau_1^{C}</formula>) dans <del>D'autant plus</del> <formula notation="TeX">G = \mathrm{Aut}(X)</formula>,
<gap reason="illegible"/> ce qui revient au même, dans le groupe pythagoricien <formula notation="TeX">H</formula> qu'ils
engendrent (mod <formula notation="TeX">\mathrm{Aut}(H)</formula> dans le cas tétraédral, <unclear>mod</unclear>
<formula notation="TeX">\mathrm{Int}(H)</formula>).</p>
<pb n="63" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=64"/><p>D'autre part, pour une situation projective donnée, il y a 4 choix de
situations hyperpolygônales i.e. donnant naissance (savoir le choix d'un
des deux pts fixes pour <formula notation="TeX">\tau_0</formula>, et pour <formula notation="TeX">\tau_1</formula>) au prix d'une telle
situation. <unclear>Correspondance</unclear> : <formula notation="TeX">\lambda_0, \lambda_1</formula>,
<formula notation="TeX">\beta = \xi(\lambda_0 - 1)(\lambda_1 - 1)</formula>. D'un autre côté, remplaçant
<formula notation="TeX">\tau_0</formula> par <formula notation="TeX">\frac{1}{\lambda_0}\tau_0</formula>, ou <formula notation="TeX">\tau_1</formula> par
<formula notation="TeX">\frac{1}{\lambda_1}\tau_1</formula>, ou l'un et l'autre à la fois — ce qui ne
change pas <formula notation="TeX">\kappa_0, \kappa_1, \kappa'</formula> car <formula notation="TeX">\tau_0, \tau_1</formula> et
<formula notation="TeX">\tau_0\tau_1</formula> sont multipliés chacun par un scalaire. <del>Donc en
principe</del> Mais ceci remplace <formula notation="TeX">(\lambda_0, \lambda_1)</formula> par
<formula notation="TeX">(\lambda_0^{-1}, \lambda_1)</formula> resp. <formula notation="TeX">(\lambda_0, \lambda_1^{-1})</formula> resp. 
<formula notation="TeX">(\lambda_0^{-1}, \lambda_1^{-1})</formula> qui sont <del>déjà différents de</del>
<add>« en général »</add> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> des valeurs <gap reason="illegible"/>
<del><gap reason="illegible"/></del> :</p>
<p><del><gap reason="illegible"/> des valeurs correspondantes de <formula notation="TeX">\beta</formula>, qui ne peut
<del><gap reason="illegible"/></del> <add>a priori</add> prendre que 2 val. possibles, d'après
l'équation <gap reason="illegible"/> plus <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\beta</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">Bloc encadré et barré de deux traits obliques.</note></p>
<p>— « en général » signifiant que <formula notation="TeX">\nu_0</formula> et <formula notation="TeX">\nu_1</formula> sont <formula notation="TeX">\neq 2</formula>, i.e. 
<formula notation="TeX">\lambda_0, \lambda_1 \neq -1</formula> (i.e. <formula notation="TeX">\mu_0, \mu_1 \neq -2</formula>). Dans ce cas il
s'ensuit <add><formula notation="TeX">\lambda_0, \lambda_1</formula> et <formula notation="TeX">\kappa</formula> fixés,
<del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\kappa \neq -2</formula></add> <del>les 2 solutions
<gap reason="illegible"/></del> de ce que <del><gap reason="illegible"/></del> l'équation en <formula notation="TeX">\xi</formula> a a priori 2 sol.
<note type="editorial" resp="#pass">La fin de la page est blanche.</note></p>
<pb n="64" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=65"/><p><hi rend="italic">Groupes pythagoriciens</hi></p>
<p><formula notation="TeX">\updownarrow</formula></p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> <hi rend="italic">données</hi>
<formula notation="TeX">(\lambda_0, \lambda_1, \beta = \xi(\lambda_0 - 1)(\lambda_1 - 1))</formula></p>
<p><formula notation="TeX">\updownarrow</formula></p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> couples de 2 ps. réfl. <formula notation="TeX">\tau_0, \tau_1</formula> dans <add>plan</add>
vectoriel <formula notation="TeX">V</formula> (épinglés par deux droites <formula notation="TeX">a_0 \in V^{\tau_0}</formula>…) :
conditions de non dég. et d'engendrer d'un groupe fini…
<note type="editorial" resp="#pass">Les trois termes sont reliés par des flèches verticales à double
pointe. Sous le dernier, un petit schéma : <formula notation="TeX">V</formula>, les droites
<formula notation="TeX">L_0, L_1</formula> et <formula notation="TeX">L_0', L_1'</formula>, reliées par des traits.</note></p>
<p><formula notation="TeX">\longleftrightarrow</formula> <del>couples pythag.</del> <add><unclear>couples
pythag.</unclear></add> (<del><gap reason="illegible"/></del>) d'un <formula notation="TeX">(\tau_0^{C}, \tau_1^{C})</formula> dans plan proj. 
<formula notation="TeX">+</formula> <formula notation="TeX">a_0</formula> point fixe de <formula notation="TeX">\tau_0^{C}</formula>, <formula notation="TeX">a_1</formula> pt fixe de <formula notation="TeX">\tau_1^{C}</formula>
<formula notation="TeX">\longleftrightarrow</formula> ceci équivaut à donnée de la situation pyth. 
<hi rend="italic">projective</hi> <formula notation="TeX">\kappa_0, \kappa_1, \kappa</formula> admis., <formula notation="TeX">+</formula> <formula notation="TeX">a_0, a_1</formula> dans le
syst. défini par <formula notation="TeX">\kappa_0, \kappa_1, \kappa</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">Colonne de droite de la page, reliée à la précédente par une flèche
horizontale à double pointe.</note></p>
<p>Si <formula notation="TeX">\kappa_i</formula> fixé, <formula notation="TeX">\lambda_i</formula> sont déterminés comme <gap reason="illegible"/> des deux
solutions de
<formula notation="TeX" rend="display">\lambda_i^2 + \kappa_i\lambda_i + 1 = 0</formula>
Le choix des <formula notation="TeX">\lambda_i</formula> équivaut, <del><gap reason="illegible"/></del> pour <formula notation="TeX">\lambda_i \neq -1</formula>
i.e. <formula notation="TeX">\kappa_i \neq -2</formula> i.e. <formula notation="TeX">\nu_i \neq 2</formula>, au choix des <formula notation="TeX">a_i</formula>
<del><gap reason="illegible"/></del> ; si par contre <formula notation="TeX">\nu_i = 2</formula> i.e. <formula notation="TeX">\lambda_i = -1</formula> i.e. 
<formula notation="TeX">\kappa_i = -2</formula>,
<note type="editorial" resp="#pass">Le signe de <formula notation="TeX">\kappa_i\lambda_i</formula> est transcrit tel qu'écrit ; avec
<formula notation="TeX">\kappa_i = \lambda_i + \lambda_i^{-1}</formula> (page 61) on attendrait
<formula notation="TeX">\lambda_i^2 - \kappa_i\lambda_i + 1 = 0</formula>. La phrase s'arrête sur la
virgule.</note></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">La moitié inférieure de la page porte, tête-bêche et barré de traits
obliques, un brouillon antérieur : trois faisceaux de droites concourantes
(légendes <formula notation="TeX">D_1, D_2, D_1'</formula> et <formula notation="TeX">D, D', D''</formula>), et les formules
« <formula notation="TeX">\rho(e_0) = e_0</formula>, <formula notation="TeX">\rho(e_1) = -e_1</formula>, <formula notation="TeX">\rho'(e_0) =</formula> »,
« <formula notation="TeX">(\varepsilon_1, \varepsilon_2) = \eta</formula>, <formula notation="TeX">\eta^2 = \mathrm{id}</formula>,
<formula notation="TeX">\eta'^2 = \mathrm{id}</formula>, <formula notation="TeX">\eta''^2 = \mathrm{id}</formula>, <formula notation="TeX">\eta\eta' = ?</formula>,
<formula notation="TeX">\eta'\eta'' = ?</formula>, <formula notation="TeX">\eta\eta'\eta'' =</formula> », et
« <formula notation="TeX">\lambda_0 = \varphi_0^2 = (s_0 + ic_0)^2 = s_0^2 - c_0^2 + 2is_0c_0</formula> »,
« <formula notation="TeX">\lambda_1 = \varphi_1^2 =</formula> ».</note></p>
<pb n="65" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=66"/><p><del>Donc le choix</del> (ce qui ne change pas dans le cas <gap reason="illegible"/> pour un
seul des indices <formula notation="TeX">i = 0, 1</formula>) alors la donnée de <formula notation="TeX">(\lambda_0, \lambda_1,
\kappa)</formula> <gap reason="illegible"/> détermine <unclear>pas</unclear> la classe d'iso des hyperpolygônes
pythagoriciens, i.e. <gap reason="illegible"/> déterminée par <formula notation="TeX">\xi</formula>.</p>
<p><hi rend="italic">En résumé</hi> (<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <unclear>projectif</unclear>)</p>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item>Pour <formula notation="TeX">(\lambda_0, \lambda_1, \kappa)</formula> admissible (d'où
<formula notation="TeX">\kappa_0, \kappa_1</formula>), si <formula notation="TeX">\kappa_0, \kappa_1 \neq -2</formula> i.e. 
<formula notation="TeX">\lambda_0, \lambda_1 \neq -1</formula> i.e. <formula notation="TeX">\nu_0, \nu_1 \neq 2</formula>, il y a un
<add>et un</add> seul hyperpolygône associé (<unclear>mod.</unclear> iso) i.e. un et
un seul <formula notation="TeX">\xi</formula> correspondant. Si <formula notation="TeX">\kappa = -2</formula>, <add>i.e. <formula notation="TeX">\nu = 2</formula>,</add> il
<gap reason="illegible"/> donné <add>comme l'unique solution de</add> <del><gap reason="illegible"/></del> l'équation en
<formula notation="TeX">\xi</formula> ; si <formula notation="TeX">\kappa \neq -2</formula> parmi les 2 solutions de cette équation, une
seule convient pour <add>définir</add> un hyperpolygône pythagoricien.
[Comment la distinguer ? Si on travaille dans <formula notation="TeX">\mathbb{C}</formula>, on peut songer à
la condition <formula notation="TeX">0 &lt; \xi &lt; 1</formula>…]</item>
<label>b)</label><item>Par contre si <formula notation="TeX">\kappa_0</formula> ou <formula notation="TeX">\kappa_1 = -2</formula> <add>i.e. <formula notation="TeX">\nu_0</formula> ou
<formula notation="TeX">\nu_1 = 2</formula></add> i.e. <formula notation="TeX">\lambda_0</formula> ou <formula notation="TeX">\lambda_1 = -1</formula>, alors dès que
<formula notation="TeX">(\lambda_0, \lambda_1, \kappa)</formula> admissible <add><unclear>projective</unclear></add>
<gap reason="illegible"/>, il y a <hi rend="italic">deux</hi> hyperpolygônes non iso qui lui correspondent,
correspondant aux 2 solutions distinctes <formula notation="TeX">\xi</formula> de (E) [<hi rend="italic">NB</hi> on sait
<add>par ailleurs</add> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> alors <formula notation="TeX">\kappa \neq -2</formula> i.e. que l'on a
bien 2 racines distinctes].</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">Dans b), le signe après <formula notation="TeX">\kappa</formula> dans le crochet final se lit <formula notation="TeX">=</formula> ou
<formula notation="TeX">\neq</formula> ; <formula notation="TeX">\neq</formula> est retenu parce que la phrase conclut à deux racines
distinctes.</note></p>
<p>Il n'est donc pas vrai que <formula notation="TeX">\nu_0, \nu_1, \nu</formula> déterminent la classe d'iso
d'un hyperpolygône, — à</p>
<pb n="66" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=67"/><p>un normalisé <add><formula notation="TeX">\lambda_0, \lambda_1</formula></add> par le choix de racines
primitives 3<hi rend="sup">e</hi>, 4<hi rend="sup">e</hi> et
5<hi rend="sup">e</hi> de 1 (par exemple <formula notation="TeX">\exp 2i\pi/\nu</formula> quand on est sur
<formula notation="TeX">\mathbb{C}</formula>), et ceci pour deux raisons :</p>
<p>1) Cas où <formula notation="TeX">\lambda_0</formula> ou <formula notation="TeX">\lambda_1</formula> est égal à <formula notation="TeX">-1</formula>, i.e. <formula notation="TeX">\nu_0</formula> ou
<formula notation="TeX">\nu_1</formula> égal 2 — cela introduit (pour <formula notation="TeX">\kappa</formula> déjà fixé) une ambiguïté
d'ordre 2 :
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{lll}
\text{Cas} &amp; (3,2,3)\,(2,3,3) &amp; (\text{tétraédraux}) \\
 &amp; (3,2,4)\,(2,4,3)\,(2,3,4)\,(4,2,3) &amp; (\text{octaédraux}) \\
 &amp; (3,2,\underline{5})\,(2,5,3)\,(2,3,\underline{5})\,(5,2,3) &amp; (\text{icosaédraux}) \\
 &amp; (5,2,5')\,(2,5,5') &amp;
\end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Les deux dernières lignes sont réunies par une accolade.</note></p>
<p>2) Cas où <formula notation="TeX">\nu = 5</formula>, et où on peut avoir le choix entre <formula notation="TeX">\kappa = \alpha</formula> et
<formula notation="TeX">\kappa = \alpha'</formula> (cas icosaédral)
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ll}
(3,2,5)\,(2,3,5) &amp; (\text{qui figurent déjà dans liste 1)}) \\
\bigl[(3,2,5')\,(2,3,5')\bigr] &amp;
\end{array}</formula></p>
<p>Finalement, compte tenu du choix des racines primitives
3<hi rend="sup">e</hi> 4<hi rend="sup">e</hi> et 5<hi rend="sup">e</hi> de 1 pour
normaliser <formula notation="TeX">\lambda_0, \lambda_1</formula>, on trouve les possibilités suivantes —
où on <unclear>souligne</unclear> les possibilités numériques qui donnent lieu à
<hi rend="italic">deux</hi> hyperpolygônes, en interprétant comme d'habitude 5, 5' comme
signifiant <formula notation="TeX">\kappa = \alpha</formula> resp. <formula notation="TeX">\kappa = \alpha'</formula> :</p>
<pb n="67" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=68"/><p><formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{rll}
6 &amp; \textit{Cas tétraédraux} &amp;
(3,3,2)_{(4)}\ \underline{(3,2,3)}_{(2)}\ \underline{(2,3,3)}_{(2)}\
(3,3,3)_{(4)} \\[4pt]
13 &amp; \textit{Cas octaédraux} &amp;
(4,3,2)_{(4)}\ \underline{(3,2,4)}_{(2)}\ \underline{(2,4,3)}_{(2)}\
\underline{(2,3,4)}_{(2)}\ (3,4,2)_{(4)}\ \underline{(4,2,3)}_{(2)} \\
 &amp; &amp; (4,4,3)_{(4)}\ (4,3,4)_{(4)}\ (3,4,4)_{(4)} \\[4pt]
10 &amp; \textit{Cas icosaédraux} &amp;
(5,3,2)_{(8)}\ \underline{(3,2,5)}_{(2)}\ \underline{(2,5,3)}_{(4)}\
\underline{(2,3,5)}_{(2)}\ (3,5,2)_{(8)}\ \underline{(5,2,3)}_{(4)} \\
+4 &amp; &amp; \underline{(3,2,5')}_{(2)}\ \underline{(2,3,5')}_{(2)} \\
+4 &amp; &amp; (5,5,3)_{(16)}\ (5,3,5)_{(8)}\ (3,5,5)_{(8)} \\
2 &amp; &amp; (5,3,5')_{(8)}\ (3,5,5')_{(8)} \\
4 &amp; &amp; \underline{(2,5,5')}_{(4)}\ \underline{(5,2,5')}_{(4)} \\
1 &amp; &amp; (5,5,5)_{(16)} \\
\hline
25 &amp; &amp;
\end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Les nombres entre parenthèses sont écrits sous chaque triple ;
ceux de la ligne « <formula notation="TeX">+4</formula> » des cas icosaédraux, et les lignes « <formula notation="TeX">+4</formula> » et
« 2 », sont regroupées par des accolades. Dans <formula notation="TeX">(5,3,5')</formula> et <formula notation="TeX">(3,5,5')</formula> les
premiers chiffres sont surchargés.</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{rl}
6 &amp; \text{Cas tétraédraux} \\
13 &amp; \text{Cas octaédraux} \\
25 &amp; \text{Cas icosaédraux} \\
\hline
44 &amp; \text{Cas au total}
\end{array}</formula>
[Il y a 14 cas sur les 44 où le type numérique ne suffit pas à déterminer
le type d'iso. <gap reason="illegible"/>]</p>
<p><hi rend="italic">NB</hi> On a mis <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>, en <gap reason="illegible"/>, le nombre d'hyperpolygônes
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <unclear>Ta-Ti</unclear> : [égal à
<formula notation="TeX">\varphi(\nu_0)\varphi(\nu_1)</formula>, prenant les valeurs 2, 4, 8, 16]. On vérifie
bien que le total (obtenu <gap reason="illegible"/> l'un de tous les cas) redonne
<formula notation="TeX">4 \cdot 45 = 180</formula>. Dans le calcul, il faut bien tenir compte aussi des
<unclear>conjugaisons</unclear>, <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<note type="editorial" resp="#pass">Cette note est écrite en colonne, à droite de la page ; la fin se
perd dans des surcharges.</note></p>
<p>[<hi rend="italic">NB</hi> Les syst. pythagoriciens de 2 ps. réflexions <formula notation="TeX">\tau_0, \tau_1</formula>
(normalisés par <formula notation="TeX">\lambda_0, \lambda_1</formula>) sont plus nombreux, chacun des 45
systèmes de Schwartz <formula notation="TeX">(\kappa_0, \kappa_1, \kappa)</formula> possibles donnant
<formula notation="TeX">4</formula> <add><formula notation="TeX">= 2 \times 2</formula></add> <hi rend="italic">possibilités</hi>, d'où 180 possibilités. Pour
calculer les <formula notation="TeX">\xi</formula> dans chacun des 180 cas, en trouvant <gap reason="illegible"/> qu'il
faudrait <gap reason="illegible"/> vérifier que <formula notation="TeX">\xi</formula> <gap reason="illegible"/></p>
<pb n="68" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=69"/><p>change quand on remplace <formula notation="TeX">\tau_0, \tau_1</formula> par
<formula notation="TeX">\tau_0^{\ell_0}, \tau_1^{\ell_1}</formula> (avec
<formula notation="TeX">(\ell_0, \nu_0) = (\ell_1, \nu_1) = 1</formula>) — cela qui <gap reason="illegible"/> bien <gap reason="illegible"/>
pas changer. Ceci <gap reason="illegible"/> permet de <gap reason="illegible"/> ramener aux 45 cas
<hi rend="italic">normalisés</hi>, <del>où il y a une formule</del> qu'il faudrait
expliciter…</p>
<p><del>Résumons les ambiguïtés</del>
<note type="editorial" resp="#pass">Le reste de la page est blanc.</note></p>
<pb n="69" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=70"/><p><formula notation="TeX" rend="display">f_{\kappa}(\xi) = \xi^2 - \frac{\cos\frac{\theta_1 - \theta_0}{2}}
{\sin\frac{\theta_0}{2}\sin\frac{\theta_1}{2}}\,\xi
+ \frac{1}{\cdot}\,
\frac{\cdot\cos(\theta_1 - \theta_0) - \kappa\cos\Theta}
{\sin\frac{\theta_0}{2}\sin\frac{\theta_1}{2}},
\qquad \kappa = 2\cos\Theta</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">f_{\kappa}(1) = \sin\frac{\theta_0}{2}\sin\frac{\theta_1}{2}
- \sin\frac{\theta_0}{2}\sin\frac{\theta_1}{2}\cos\frac{\theta_1 - \theta_0}{2}
+ \frac{1}{\cdot}\bigl(\cdot\cos(\theta_1 - \theta_0) - \cos\Theta\bigr)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Les chiffres notés <formula notation="TeX">\cdot</formula>, devant <formula notation="TeX">\cos</formula> et au dénominateur, sont
surchargés et illisibles (<gap reason="illegible"/>) ; le
dernier numérateur porte « <formula notation="TeX">\kappa\cos</formula> » ou « <formula notation="TeX">\cos</formula> » selon l'état.</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\frac{2\pi}{5} \leq \theta_0, \theta_1, \Theta \leq \frac{2\pi}{3}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">|\theta_1 - \theta_0| \leq \frac{2\pi}{3} - \frac{2\pi}{5} = \frac{4\pi}{15}
\quad\Bigl(&lt; \frac{2\pi}{5} \leq \Theta, \theta_0, \theta_1\Bigr)</formula>
<del>sauf <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\Theta = \frac{4\pi}{5}</formula> i.e. <formula notation="TeX">\kappa = \alpha'</formula></del></p>
<p><formula notation="TeX">\cos(\theta_1 - \theta_0)</formula> <del><formula notation="TeX">\geq</formula></del> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\cos\Theta</formula> <gap reason="illegible"/> dans
les termes constants de (E) sont <formula notation="TeX">&gt; 0</formula></p>
<p><del><formula notation="TeX">\cos(\theta_1 - \theta_0) \geq \cos\Theta</formula>, si
<formula notation="TeX">|\theta_1 - \theta_0| \leq \Theta</formula> p.ex.</del> 
<del>les deux racines <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\Theta \geq \frac{4\pi}{15}</formula>, <gap reason="illegible"/></del>
<note type="editorial" resp="#pass">Sous ces lignes, un croquis barré de courbes oscillantes, et un
schéma de parabole coupant un segment <formula notation="TeX">[0, 1]</formula> en deux points.</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">(\xi - \xi')^2 = (\xi + \xi')^2 - 4\xi\xi'</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">= \frac{\cos^2\frac{\theta_1 - \theta_0}{2}}
{\sin^2\frac{\theta_0}{2}\sin^2\frac{\theta_1}{2}}
- \frac{1}{2}\,\frac{\cos(\theta_1 - \theta_0) - \cos\Theta}
{\sin^2\frac{\theta_0}{2}\sin^2\frac{\theta_1}{2}} \geq 1\ ?</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\underbrace{\cdot\,\sin^2\frac{\theta_0}{2}\sin^2\frac{\theta_1}{2}}_{\geq\ 2\sin^4\frac{\pi}{3}}
+ \bigl(\cos(\theta_1 - \theta_0) - \cos\Theta\bigr)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Le coefficient noté <formula notation="TeX">\cdot</formula> est illisible (<gap reason="illegible"/>).</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">7\ \text{cas}\ \left\lbrace
\begin{array}{l}
(3,3,3) \\
(4,4,3)\,(4,3,4)\,(3,4,4) \\
(5,5,3)\,(5,3,5)\,(3,5,5) \\
(3,5,5')\,(5,3,5') \\
(5,5,5)
\end{array}\right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Dans la liste, <formula notation="TeX">(4,3,4)(3,4,4)</formula>, <formula notation="TeX">(5,3,5)(3,5,5)</formula> et
<formula notation="TeX">(3,5,5')(5,3,5')</formula> sont chacun réunis par une accolade.</note></p>
<pb n="70" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=71"/><p>À vérifier
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{1}{4\sin\frac{\theta_0}{2}\sin\frac{\theta_1}{2}}
\cdot\Bigl[2\cos\frac{\theta_1 - \theta_0}{2} + \sqrt{\kappa + 2}\Bigr] \geq 1</formula>
i.e.
<formula notation="TeX" rend="display">2\cos\frac{\theta_1 - \theta_0}{2}
+ \underbrace{\sqrt{\kappa + 2}}_{2\cos\Theta/2}
\geq 4\sin\frac{\theta_0}{2}\sin\frac{\theta_1}{2}
\qquad \bigl(\kappa + 2 = 2(\cos\Theta + 1) = 4\cos^2\tfrac{\Theta}{2}\bigr)</formula>
i.e.
<formula notation="TeX" rend="display">\boxed{\cos\frac{\theta_1 - \theta_0}{2} + \cos\frac{\Theta}{2}
\geq 2\sin\frac{\theta_0}{2}\sin\frac{\theta_1}{2}}</formula></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\boxed{(3,3,3)}\qquad
\underbrace{1 + \tfrac{1}{2}}_{3/2} \geq
\underbrace{2\Bigl(\frac{\sqrt{3}}{2}\Bigr)^2}_{3/2}\quad \text{OK}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\boxed{(4,4,3)}\qquad
\underbrace{1 + \tfrac{1}{2}}_{3/2} \geq
\underbrace{2\Bigl(\frac{\sqrt{2}}{2}\Bigr)^2}_{1}\quad \text{OK}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Dans la deuxième boîte, le premier chiffre est un 4 écrit sur un 3.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\boxed{(4,3,4)}\ \text{et}\ \boxed{(3,4,4)}\qquad
\frac{1}{2}\sqrt{2 + \sqrt{3}} + \frac{\sqrt{2}}{2}
\geq \underbrace{2\Bigl(\frac{\sqrt{6}}{4}\Bigr)}_{\sqrt{6}/2}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{i.e.}\quad \sqrt{2 + \sqrt{3}} + \sqrt{2} \geq \sqrt{6},\qquad
2 + \sqrt{3} + 2 + \underbrace{2\sqrt{4 + 2\sqrt{3}}}_{\geq 4} \geq 6
\quad \text{OK}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\boxed{(5,5,3)}\qquad
1 + \frac{1}{2} \geq
2\underbrace{\sin^2\frac{\pi}{5}}_{\frac{1}{4}(2 - \alpha)}
= \frac{1}{2}(2 - \alpha)</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">3 \geq (2 - \alpha),\qquad 1 \geq -\alpha\quad \text{OK}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Dans la dernière boîte, le premier 5 est écrit sur un 3.</note></p>
<pb n="71" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=72"/><p><note type="editorial" resp="#pass">Toute la page est barrée de longs traits obliques.</note></p>
<p><formula notation="TeX">\boxed{(5,5,3)}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\theta_0 = \theta_1 = \frac{2\pi}{5},\qquad \Theta = \frac{2\pi}{3}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\cos\frac{\theta_0 - \theta_1}{2} = \cos(\theta_0 - \theta_1) = 1,\qquad
\cos\Theta = -1</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\sin\frac{\theta_0}{2} = \sin\frac{\theta_1}{2} = \sin\frac{\pi}{5} =</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">La valeur qui suit est biffée : <del><gap reason="illegible"/></del>.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\sin^2\frac{\theta_0}{2} = \frac{1}{2}(1 - \cos\theta_0)
= \frac{1}{2}\Bigl(1 - \frac{\alpha}{2}\Bigr) = \frac{1}{4}(2 - \alpha)</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\sin^4\frac{\theta_0}{2} = \frac{1}{16}(\underbrace{\alpha^2 + 4 - 4\alpha}_{5 - 5\alpha})
= \frac{5}{16}(1 - \alpha)</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\xi^2 - \frac{1}{\sin^2\frac{\pi}{5}}\,\xi
+ \frac{1}{8}\,\frac{1 - (-1)}{\sin^4\frac{\pi}{5}} = 0
\quad\text{i.e.}\quad
\xi^2 - \frac{1}{\frac{1}{4}(2 - \alpha)}\,\xi
+ \frac{1}{4}\,\frac{1}{\frac{5}{16}(1 - \alpha)} = 0</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\xi^2 - \frac{4(2 - \alpha')}{(2 - \alpha)(2 - \alpha')}\,\xi
+ \frac{4}{5}\,\frac{(1 - \alpha')}{(1 - \alpha)(1 - \alpha')}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">N(2 - \alpha) = 4 - 1 + 2 = 5,\qquad N(1 - \alpha) = 1 - 1 + 1 = 1</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">-\alpha' = 1 + \alpha,\qquad 2 - \alpha' = 3 + \alpha,\qquad
1 - \alpha' = 2 + \alpha</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Le « <formula notation="TeX">-1</formula> » de <formula notation="TeX">\cos\Theta</formula> est écrit tel qu'il est sur la page, le
chiffre devant <formula notation="TeX">\cos</formula> biffé. À gauche, un pentagone inscrit dans un cercle
avec un triangle marqué <formula notation="TeX">\zeta</formula>, et la formule
<formula notation="TeX">\frac{1}{|1 + \zeta|}\,\mathcal{R}(1 + \zeta) = \sin\frac{\pi}{5}</formula>.</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\zeta = \frac{\alpha}{2} + i\sqrt{1 - \frac{\alpha^2}{4}}
= \frac{\alpha}{2} + \frac{i}{2}\sqrt{\alpha + 3}
\qquad \Bigl(\sqrt{1 - \tfrac{\alpha^2}{4}} = \tfrac{1}{2}\sqrt{4 - \alpha^2}\Bigr)</formula>
<formula notation="TeX">\alpha^2 + \alpha - 1 = 0</formula>, <hi rend="italic">NB</hi> <formula notation="TeX">4 - \alpha^2 = 3 + \alpha</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">|\zeta + 1|^2 = \Bigl(1 + \frac{\alpha}{2}\Bigr)^2
+ \Bigl(\frac{\sqrt{\alpha + 3}}{2}\Bigr)^2
= 1 + \alpha + \frac{\alpha^2}{4} + \frac{\alpha + 3}{4}
= \frac{3}{2} + \alpha</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\sin\frac{\pi}{5} = \frac{1 + \alpha/2}{\sqrt{3/2 + \alpha}}
= \frac{1}{2}\,\frac{(\alpha + 2)}{3 + 2\alpha}\sqrt{3/2 + \alpha}
= \alpha\sqrt{3/2 + \alpha}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Suivi d'un terme biffé : <del><gap reason="illegible"/></del>.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\sin^2\Bigl(\frac{\pi}{5}\Bigr) = \alpha^2(3/2 + \alpha)
= (1 - \alpha)(3/2 + \alpha)
= 3/2 - \tfrac{1}{2}\alpha - \underbrace{\alpha^2}_{\alpha - 1}
= \frac{1}{2}(\alpha + 1)</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">N(3 + 2\alpha) = 9 - 4 - 6 = -1,\qquad (3 + 2\alpha)(3 + 2\alpha')</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{\alpha + 2}{3 + 2\alpha} = -(\alpha + 2)(3 + 2\alpha')
= -(\alpha + 2)(1 - 2\alpha)
= -\bigl[\underbrace{-2\alpha^2}_{2\alpha - 2} - 3\alpha + 2\bigr] = \alpha</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\xi^2 - \Bigl[\frac{4}{5}(3 + \alpha)\Bigr]\xi + \Bigl(\frac{4}{5}(2 + \alpha)\Bigr) = 0</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\xi = \frac{2}{5}(3 + \alpha) \pm \frac{2}{5}
\sqrt{(3 + \alpha)^2 - 5(2 + \alpha)}
= \frac{2}{5}(3 + \alpha) \pm \sqrt{-5\alpha}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">9 + 6\alpha + \alpha^2 - 10 - 5\alpha = \ldots
\qquad (\alpha^2 = 1 - \alpha)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Le résultat, <del><formula notation="TeX">5\alpha</formula></del>, est biffé.</note>
<note type="editorial" resp="#pass">Les coefficients sous le radical sont écrits sur d'autres, biffés ;
le dernier résultat est barré. Le calcul est laissé tel quel : avec
<formula notation="TeX">\alpha^2 + \alpha - 1 = 0</formula>, la quantité sous l'accolade est nulle.</note></p>
<pb n="72" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=73"/><p><formula notation="TeX">\boxed{(5,3,5)}</formula> et <formula notation="TeX">\boxed{(3,5,5)}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">La première boîte est précédée d'un signe de racine.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\theta_0 = \frac{2\pi}{5},\quad \theta_1 = \frac{2\pi}{3},\quad
\theta_1 - \theta_0 = \frac{4\pi}{15},\quad
\frac{\theta_1 - \theta_0}{2} = \frac{2\pi}{15},\quad
\cos\frac{\theta_1 - \theta_0}{2} = \cos\Theta.</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\underbrace{\cos\frac{2\pi}{15}}_{\frac{\alpha}{4} + \frac{1}{4}\sqrt{9 + 3\alpha}}
+ \underbrace{\cos\frac{\pi}{5}}_{\frac{1}{2}(1 + \alpha)}
\overset{?}{\geq}
2\underbrace{\sin\frac{\pi}{5}\sin\frac{\pi}{3}}
_{\frac{\sqrt{3}}{2}\sqrt{3 + \alpha} = \frac{1}{2}\sqrt{9 + 3\alpha}}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{i.e.}\quad \frac{1}{2} + \frac{3\alpha}{4} + \frac{1}{4}\sqrt{9 + 3\alpha}
\ \geq\ \ldots</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Sous les accolades, des états biffés (<formula notation="TeX">\sqrt{2 + \alpha}</formula>, <formula notation="TeX">1 + 2\alpha</formula>,
<formula notation="TeX">\sqrt{3}</formula>).</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">2\cos^2\frac{\pi}{5} = 1 + \cos\frac{2\pi}{5} = 1 + \alpha/2
= \frac{1}{2}(2 + \alpha),\quad
4\cos^2\frac{\pi}{5} = 2 + \alpha = (1 + \alpha)^2,\quad
\cos\frac{\pi}{5} = \frac{1}{2}(1 + \alpha)</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\cos\frac{\pi}{5} = \frac{1}{2}\alpha,\qquad
\sin^2\frac{\pi}{5} = 1 - \frac{1}{4}\alpha^2 = \frac{1}{4}(4 - \alpha^2)
= \frac{1}{4}(3 + \alpha)</formula>
<del><formula notation="TeX">\sin\frac{\pi}{5} = \sqrt{1 - \frac{\alpha^2}{4}}</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">Les deux valeurs de <formula notation="TeX">\cos\frac{\pi}{5}</formula>, <formula notation="TeX">\frac{1}{2}(1 + \alpha)</formula> et
<formula notation="TeX">\frac{1}{2}\alpha</formula>, sont transcrites telles qu'écrites, l'une sous l'autre.</note></p>
<p><formula notation="TeX">\alpha^2 + \alpha - 1 = 0</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\alpha = \frac{1}{2}(\sqrt{5} - 1) \leq \frac{2}{3}</formula>
<del>car <formula notation="TeX">\sqrt{5} \leq 3</formula></del> car <formula notation="TeX">\sqrt{5} \leq \frac{4}{3} + 1 = \frac{7}{3}</formula>
i.e. <formula notation="TeX">5 \leq \frac{49}{9}</formula> i.e. <formula notation="TeX">45 \leq 49</formula> !
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{\theta_1 - \theta_0}{2} = \frac{\pi}{5} - \frac{\pi}{3}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\cos(\ ) = \underbrace{\cos\frac{\pi}{5}}_{\alpha/2}\underbrace{\cos\frac{\pi}{3}}_{1/2}
+ \underbrace{\sin\frac{\pi}{5}}_{\frac{1}{2}\sqrt{3 + \alpha}}
\underbrace{\sin\frac{\pi}{3}}_{\sqrt{3}/2}
= \frac{\alpha}{4} + \frac{1}{4}\sqrt{9 + 3\alpha}</formula></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\frac{1}{4}\sqrt{9 + 3\alpha} \overset{?}{\leq} \frac{1}{2} + \frac{3\alpha}{4}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Suivi d'un terme biffé : <del><gap reason="illegible"/></del>.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\sqrt{9 + 3\alpha} \leq 3\alpha + 2</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">9 + 3\alpha \leq 9\alpha^2 + 4(\ldots) = \ldots</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\ldots - \alpha + 8 + 4\alpha = 13 - 3\alpha</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">6\alpha \leq 4,\qquad \alpha \leq \frac{2}{3}\quad \text{OK}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Termes biffés dans ces lignes : <del><gap reason="illegible"/></del> après <formula notation="TeX">3\alpha + 2</formula> ;
<del><gap reason="illegible"/></del> dans la parenthèse après <formula notation="TeX">4</formula> ; <del><formula notation="TeX">9 + 8\alpha \leq</formula></del>
en tête de la troisième ligne, et <del><formula notation="TeX">+ 4\sqrt{2\alpha + \alpha^2}</formula></del> ;
<del>OK</del> devant <formula notation="TeX">6\alpha \leq 4</formula>.</note>
<note type="editorial" resp="#pass">Cette colonne de droite est surchargée et en partie hachurée ; seuls
les termes conservés sont donnés. Le résultat final se lit sans doute.</note></p>
<p><del>Reste <formula notation="TeX">(3,5,5')</formula></del>   <formula notation="TeX">\boxed{(5,3,5')}</formula> et <formula notation="TeX">\boxed{(3,5,5')}</formula></p>
<p>même calcul, sauf qu'ici
<formula notation="TeX">\cos\frac{\Theta}{2} = \cos\frac{\pi}{5} = \frac{1}{2}(</formula><del><formula notation="TeX">1 + \alpha</formula></del><formula notation="TeX">)
= -\frac{1}{2}\alpha'</formula> <gap reason="illegible"/> dans le <gap reason="illegible"/>, dont on remplace <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">\cos\frac{2\pi}{5} = -\frac{1}{2}</formula> <del><gap reason="illegible"/></del>, qui est plus petit, il
faut vérifier
<formula notation="TeX" rend="display">\sqrt{9 + 3\alpha} \leq \frac{\alpha}{\cdot} - \frac{\alpha}{4}\quad \text{pas vrai~!}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Chiffres et termes biffés : un <del>4</del> devant la racine, un
terme <del><gap reason="illegible"/></del> après <formula notation="TeX">\leq</formula>, un <del>4</del> au dénominateur (noté
<formula notation="TeX">\cdot</formula>).</note>
<formula notation="TeX" rend="display">9 + 3\alpha \leq 4(1 - \alpha) + \alpha^2 + 4\sqrt{\alpha^2(1 - \alpha)}</formula>
<note type="authorial" place="margin">à étudier (<unclear>Condition</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> ?)</note>
<note type="editorial" resp="#pass">Note marginale écrite en travers, à gauche de la boîte. Le calcul de
droite est hachuré en plusieurs endroits.</note></p>
<pb n="73" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=74"/><p>Cas <formula notation="TeX">\boxed{(5,5,5)}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">1 + \underbrace{\cos\frac{\pi}{5}}_{\frac{1}{2}(1 + \alpha)}
\geq 2\underbrace{\sin^2\frac{\pi}{5}}_{\frac{1}{2}(3 + \alpha)}</formula>
<del>i.e. <formula notation="TeX">3 + \alpha</formula></del> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> OK.
<note type="editorial" resp="#pass">Les chiffres de la boîte sont des 5 écrits sur d'autres.</note></p>
<p>Seuls cas indéterminés <gap reason="illegible"/> <unclear>restent</unclear> ceux de
<hi rend="italic"><formula notation="TeX">(5,3,5')</formula></hi> et <hi rend="italic"><formula notation="TeX">(3,5,5')</formula></hi> — vérifier s'il existe bien —
sinon, il faut trouver comment <gap reason="illegible"/> les <gap reason="illegible"/> éliminables…
<note type="editorial" resp="#pass">Le reste de la page est blanc.</note></p>
</div>
<div type="section">
<head>2-Polyèdres réguliers finis en car. 0 (classification)</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">Titre de sa main sur la couverture (page 74), avec au crayon
« (6 p) » : les pages 75 à 80.</note></p>
<pb n="75" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=76"/><p>Nous nous intéressons au cas <formula notation="TeX">n = 2</formula>, et au cas où <formula notation="TeX">G_0</formula> est fini et
<add>a sa représentation dans <formula notation="TeX">\mathrm{Aut}(X)</formula></add> <del><gap reason="illegible"/> une
représentation</del> fidèle <del><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\mathrm{Aut}(X)</formula></del> (<unclear>quant
à</unclear> dire par <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\mathrm{Aut}(C)</formula>). — il faut y <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<unclear>trivial</unclear> pour <formula notation="TeX">G_0 \to \mathrm{Aut}(C)</formula>]
<note type="authorial" place="margin"><unclear>vérifier</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\left\lbrace
\begin{array}{ll}
\text{Invariants} &amp; \beta_0 = \alpha_0 + 2,\quad \beta_1 = \alpha_1 + 2 \\
 &amp; \rho = 8 - 2(\beta_0 + \beta_1) = -2(\alpha_0 + \alpha_1),\quad
 \tilde{\rho} = -(\alpha_0 + \alpha_1) \\
 &amp; \sigma = 4 - \beta_1 = 2 - \alpha_1,\quad \sigma' = 4 - \beta_0 = 2 - \alpha_0
\end{array}\right.</formula></p>
<p><formula notation="TeX">Q_C = Y</formula> de dim. relative 1, lisse ssi <formula notation="TeX">\beta_0\beta_1\tilde{\rho}</formula>
inv., i.e. ssi en tout point on a
<formula notation="TeX">\alpha_0 \neq -2</formula>, <formula notation="TeX">\alpha_1 \neq -2</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX">\alpha_0 + \alpha_1 \neq 0</formula></p>
<p><formula notation="TeX">Q_X</formula> de dim relative 2, lisse ssi <formula notation="TeX">\beta_0\beta_1\sigma</formula> inv, i.e. ssi en
tout point on a <formula notation="TeX">\alpha_0 \neq -2</formula>, <formula notation="TeX">\alpha_1 \neq \pm 2</formula>,</p>
<p><formula notation="TeX">\rho_f = \tau_0\tau_1</formula> son ordre dépend de la façon connue de
<formula notation="TeX">\beta_0 = \alpha_0 + 2</formula></p>
<p><formula notation="TeX">\rho_s = \tau_1\tau_2</formula> … <formula notation="TeX">\beta_1 = \alpha_1 + 2</formula>,</p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> On sait que
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Aut}(C, Q_C) \xrightarrow{\ \sim\ } \mathrm{Aut}(Q_C) = \mathrm{Aut}(Y)</formula>
<add><unclear>sauf</unclear> si <formula notation="TeX">G_0</formula></add>
Donc la cat. des 2-polyèdres réguliers <add><unclear>pseudo-réflexifs</unclear></add>
<del><gap reason="illegible"/></del> épinglés sur <formula notation="TeX">S</formula> <gap reason="illegible"/> équivalente à celle des triples
<formula notation="TeX">(Y, \varphi^{Y}_{G_0})</formula> d'une conique <formula notation="TeX">Y</formula> sur <formula notation="TeX">S</formula> et d'un hom
<formula notation="TeX" rend="display">\varphi^{Y}_{G_0} : G_0 \longrightarrow \mathrm{Aut}(Y),</formula>
satisfaisant aux conditions</p>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item><del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\rho_s^2 \neq 1</formula>, <formula notation="TeX">\rho_f^2 \neq 1</formula> en toute
fibre (<formula notation="TeX">\Rightarrow \tau_0, \tau_1, \tau_2 \neq \mathrm{id}</formula> sur les fibres,
donc <formula notation="TeX">\tau_0, \tau_1, \tau_2</formula> des <hi rend="italic">réflexions</hi>)</item>
<label>b)</label><item>Les sections <formula notation="TeX">h_0, h_1, h_2</formula> de <formula notation="TeX">C</formula> définies par
<formula notation="TeX">\tau_0, \tau_1, \tau_2</formula>) sont non alignées en tout point.
<del><gap reason="illegible"/></del></item>
</list>
<p>Si <formula notation="TeX">\beta_0</formula> inv et <formula notation="TeX">(\beta_1, \cdot)\mathcal{O}_S = \mathcal{O}_S</formula><note type="editorial" resp="#pass">le second terme,
noté <formula notation="TeX">\cdot</formula>, est surchargé et illisible (<gap reason="illegible"/>)</note>
[i.e. <del><gap reason="illegible"/></del> <add>en aucun pt on n'a</add> <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX">\alpha_1 = -2</formula>, <formula notation="TeX">\alpha_0 = 2</formula>], alors b) équivaut à</p>
<list rend="itemize">
<label>b')</label><item>En tout pt, la repr. <formula notation="TeX">\varphi^{C}_{G_0}</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> n'a pas
de droite fixe.</item>
</list>
<p>Si <formula notation="TeX">Y</formula> lisse, i.e. <del><formula notation="TeX">\beta_0, \beta_1, \tilde{\rho}</formula> <gap reason="illegible"/></del>
<add>en aucun</add> pt on n'a <del><gap reason="illegible"/></del> <add><gap reason="illegible"/></add>
<formula notation="TeX">\alpha_0 = -2</formula>, <formula notation="TeX">\alpha_1 = -2</formula>, <formula notation="TeX">\alpha_0 + \alpha_1 = 0</formula>, alors la
condition b') équivaut à :</p>
<list rend="itemize">
<label>b'')</label><item><formula notation="TeX">Y</formula> <add>sur aucune fibre</add> n'admet pas de 2-diviseur stable par
<formula notation="TeX">\varphi^{Y}_{G_0}</formula>.</item>
</list>
<p><note type="authorial" place="margin"><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">(\beta_0, 2)\mathcal{O}_S =
\mathcal{O}_S</formula>, <unclear>i.e.</unclear> <formula notation="TeX">\beta_0 \neq 0</formula> <gap reason="illegible"/> car. 2 … 
<gap reason="illegible"/> a) (<unclear>avec</unclear> b) <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> cas où <formula notation="TeX">\beta_1</formula>,
<formula notation="TeX">\beta_0 = \beta_1</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> réflexions <gap reason="illegible"/></note>
<note type="editorial" resp="#pass">Longue note marginale écrite en biais dans la marge gauche, avec un
grand « 2 » et une flèche vers a) ; une partie en est biffée.</note></p>
<pb n="76" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=77"/><p>I) Condition de finitude, sur corps de base <formula notation="TeX">k</formula>.</p>
<p><hi rend="italic">Prop.</hi> Si <formula notation="TeX">G_0</formula> est fini, alors <del>les</del> <formula notation="TeX">\beta_0, \beta_1</formula> sont
algébriques sur le corps premier. L'inverse est vrai si
<del><formula notation="TeX">p =</formula></del> car. <formula notation="TeX">k &gt; 0</formula>.
<note type="authorial" place="margin">montrer ce <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <unclear>quelconques</unclear></note></p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> Introduisons <del>les</del> <add>des solutions</add> <gap reason="illegible"/>
(dans une clôture alg. <formula notation="TeX">\bar{k}</formula> de <formula notation="TeX">k</formula>) <formula notation="TeX">\zeta_i</formula> (<formula notation="TeX">i = 0, 1</formula>) de
l'équation aux val. propres
<formula notation="TeX" rend="display">\zeta_i^2 - \alpha_i\zeta_i + 1 = 0 \qquad \text{i.e.}\qquad
\zeta_i + \zeta_i^{-1} = \alpha_i</formula>
Donc pour <formula notation="TeX">i = 0, 1</formula> fixé, <formula notation="TeX">\zeta_i</formula> est déterminé mod passage à
<formula notation="TeX">\zeta_i^{-1}</formula>.</p>
<p>Soit <formula notation="TeX">\nu_i</formula> = ordre de <formula notation="TeX">\zeta_i</formula>, <formula notation="TeX">i = 0, 1</formula>.</p>
<p>Donc <formula notation="TeX">\nu_i</formula> est premier à <formula notation="TeX">p</formula>, sauf si <formula notation="TeX">\nu_i = 1</formula> i.e. <formula notation="TeX">\zeta_i = 1</formula>,
i.e. <formula notation="TeX">\alpha_i = 2</formula>.</p>
<p><hi rend="italic">Prop</hi> a) Si <formula notation="TeX">\nu_i</formula> <del><formula notation="TeX">\neq</formula></del> <add><formula notation="TeX">\neq 1, 2</formula></add>
<del><gap reason="illegible"/></del> [i.e. <formula notation="TeX">\alpha_i \neq \pm 2</formula> i.e. 
<formula notation="TeX">\beta_i(4 - \beta_i) \neq 0</formula>], alors <formula notation="TeX">\nu_i</formula> = ordre de <formula notation="TeX">\rho_i</formula></p>
<p><hi rend="italic">NB</hi> (<formula notation="TeX">\rho_0 = \rho_f</formula>, <formula notation="TeX">\rho_1 = \rho_s</formula>) i.e. <formula notation="TeX">\alpha_i = -2</formula>,
i.e. <formula notation="TeX">\beta_i = 0</formula> (<formula notation="TeX">\nu_i = 2</formula>, ou <formula notation="TeX">\nu_i = 1</formula> en car 2)
<note type="editorial" resp="#pass">La parenthèse qui suit « NB » est rattachée par un trait souligné
au cas b).</note></p>
<p>b) Si <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/>, alors <formula notation="TeX">\rho_i</formula> d'ordre <formula notation="TeX">2p</formula></p>
<p>c) <del>Si <formula notation="TeX">\alpha_i = 2 \neq -2</formula>, <gap reason="illegible"/></del>
Si <formula notation="TeX">\alpha_i = 2 \neq -2</formula> (i.e. <formula notation="TeX">\nu_i = 1</formula> en car. <formula notation="TeX">\neq 2</formula>) alors
<formula notation="TeX">\nu_i = p</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">Au bout de la ligne biffée de c), un bloc hachuré où se lisent
« <formula notation="TeX">\nu_i = p</formula> » et « <formula notation="TeX">p \neq 2</formula> ».</note></p>
<p>[<hi rend="italic">NB</hi> Dans b) et c), on convient que <formula notation="TeX">p = \infty</formula> dans le cas de car. 
nulle]</p>
<p><hi rend="italic">Théorème</hi> Supposons <formula notation="TeX">k</formula> de car. 0. Pour que <formula notation="TeX">G_0</formula> soit fini, il faut
et il suffit que l'on soit dans l'un des <del>quatre</del> <add>six</add> cas
suivants</p>
<p><del>1) <formula notation="TeX">\nu_0 = 3</formula>, <formula notation="TeX">\nu_1 = 3</formula> (tétraèdre) 2) <formula notation="TeX">\nu_0 = 3</formula>, <formula notation="TeX">\nu_1 = 4</formula>
(octaèdre) 2') <formula notation="TeX">\nu_0 = 4</formula>, <formula notation="TeX">\nu_1 = 3</formula> (cube) 3) <formula notation="TeX">\nu_0 = 3</formula>, <formula notation="TeX">\nu_1 = 5</formula>
(icosaèdre) 3') <formula notation="TeX">\nu_0 = 5</formula>, <formula notation="TeX">\nu_1 = 3</formula> (dodécaèdre)</del>
<note type="editorial" resp="#pass">Première liste, barrée de traits obliques.</note></p>
<list rend="itemize">
<label>I)</label><item><formula notation="TeX">\nu_0 = 3</formula>, <formula notation="TeX">\nu_1 = 3</formula> (tétraèdre) i.e. 
<formula notation="TeX">\alpha_0 = \alpha_1 = -1</formula>, i.e. <formula notation="TeX">\beta_0 = \beta_1 = +1</formula></item>
<label>II)</label><item><formula notation="TeX">\nu_0 = 3</formula>, <formula notation="TeX">\nu_1 = 4</formula> (octaèdre) i.e. <formula notation="TeX">\alpha_0 = -1</formula>,
<formula notation="TeX">\alpha_1 = 0</formula> i.e. <formula notation="TeX">\beta_0 = 1</formula>, <formula notation="TeX">\beta_1 = 2</formula></item>
<label>III)</label><item><formula notation="TeX">\nu_0 = 3</formula>, <formula notation="TeX">\nu_1 = 5</formula> (icosaèdre) i.e. <formula notation="TeX">\alpha_0 = -1</formula>,
<formula notation="TeX">\alpha_1</formula> solution de l'équation
<formula notation="TeX">\boxed{\alpha_1^2 + \alpha_1 - 1 = 0}</formula></item>
<label>II')</label><item><formula notation="TeX">\nu_0 = 4</formula>, <formula notation="TeX">\nu_1 = 3</formula> (cube) i.e. <formula notation="TeX">\alpha_0 = 0</formula>,
<formula notation="TeX">\alpha_1 = -1</formula> i.e. <formula notation="TeX">\beta_0 = 2</formula>, <formula notation="TeX">\beta_1 = 1</formula></item>
<label>III')</label><item><formula notation="TeX">\nu_0 = 5</formula>, <formula notation="TeX">\nu_1 = 3</formula> (dodécaèdre) i.e. <formula notation="TeX">\alpha_0</formula>
solution de <formula notation="TeX">\boxed{\alpha_0^2 + \alpha_0 - 1 = 0}</formula>, <formula notation="TeX">\alpha_1 = -1</formula> i.e. 
<formula notation="TeX">\beta_1 = 1</formula></item>
<label>IV)</label><item><formula notation="TeX">\nu_0 = \nu_1 = 5</formula>, <hi rend="italic">et</hi> <formula notation="TeX">\alpha_0 \neq \alpha_1</formula>
(pentagonaux) (i.e. <formula notation="TeX">\alpha_0, \alpha_1</formula> solutions <hi rend="italic">distinctes</hi> de
<formula notation="TeX">\boxed{\alpha^2 + \alpha - 1 = 0}</formula></item>
</list>
<p><note type="authorial" place="margin">on <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> pythagoriciens <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></note>
<note type="editorial" resp="#pass">Note marginale en travers, en regard de l'accolade qui réunit I à
III et II' ; une autre accolade réunit II' et III'.</note></p>
<pb n="77" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=78"/><p><hi rend="italic">Remarques</hi> Les cas I, II <add>II'</add> (correspondant <gap reason="illegible"/> à une
structure, définie à isom. unique près), <add>qui existe pour tout <formula notation="TeX">k</formula> de
car. 0 (déf. sur <formula notation="TeX">\mathbb{Q}</formula>)</add>, les autres trois correspondant chacun à
deux structures, définies à isom unique près, <del>celle</del> qui existent
ssi <formula notation="TeX">k</formula> contient une solution de <formula notation="TeX">\alpha^2 + \alpha - 1 = 0</formula>, i.e. ssi <formula notation="TeX">k</formula>
contient le corps <unclear>des racines</unclear> cycl. <gap reason="illegible"/> d'ordre 5. Il y a
donc en tout <formula notation="TeX">3 + 3 \times 2 = 9</formula> types d'isomorphie de « polyèdres
réguliers finis » sur corps <formula notation="TeX">k</formula> de car. 0, contenant <formula notation="TeX">\alpha</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">Le 9 est entouré et souligné deux fois.</note></p>
<p><hi rend="italic">Indications sur la dém. du th.</hi> <unclear>Lisons</unclear> OPS <add><formula notation="TeX">k</formula> alg. 
clos, et <formula notation="TeX">=</formula></add> <formula notation="TeX">k = \mathbb{C}</formula>.</p>
<p>I) Notons d'abord que d'après la prop. si ordres <formula notation="TeX">\nu_0, \nu_1</formula> sont
finis on a <del><formula notation="TeX">\beta_0\beta_1</formula> <gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX">\alpha_0 \neq \pm 2</formula>, <formula notation="TeX">\alpha_1 \neq \pm 2</formula>
<del><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\sigma, \sigma' \neq 0</formula>, donc <formula notation="TeX">Q_X</formula> lisse</del>
<del>(Pour <gap reason="illegible"/> avoir <formula notation="TeX">\rho = 0</formula> i.e. <formula notation="TeX">\alpha_0 + \alpha_1 = 0</formula> i.e. 
<del><formula notation="TeX">\alpha_1 = -2\alpha_0</formula></del> <formula notation="TeX">\alpha_0 = \alpha</formula>, <formula notation="TeX">\alpha_1 = -\alpha</formula>,
où <formula notation="TeX">\alpha</formula> est une solution d'une équation <gap reason="illegible"/> cyclotomique (définie
par une racine <formula notation="TeX">\nu = \nu_0 \geq 3/2</formula>) <del><gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">\sigma = 2 - \alpha_1 = 2 + \alpha \neq 0</formula></del> <gap reason="illegible"/> serait dans un cas où
<del><formula notation="TeX">Q_E = Q_X \otimes Q_C = Q_X Y</formula> est</del> <gap reason="illegible"/> plus <gap reason="illegible"/>)</del>
<note type="editorial" resp="#pass">Bloc encadré et barré de traits obliques.</note>
les <formula notation="TeX">\alpha_i</formula> <add>sont</add> solution d'équations ½-cyclotomiques d'indice
<formula notation="TeX">\nu_0, \nu_1 \geq 3</formula>. Ces solutions sont <hi rend="italic">réelles</hi>, donc la situation
provient d'une situation sur <formula notation="TeX">k_0 = \mathbb{R}</formula>. Comme <del><gap reason="illegible"/></del>
pour <formula notation="TeX">G_0</formula> <gap reason="illegible"/> fini, <formula notation="TeX">\exists</formula> forme quadratique invariante définie
positive sur <formula notation="TeX">V</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\boxed{\beta\rho \neq 0}</formula> i.e. 
<hi rend="italic"><del><formula notation="TeX">X</formula></del> lisse</hi>.
<note type="editorial" resp="#pass">Devant « lisse », une lettre biffée (<formula notation="TeX">X</formula> ou <formula notation="TeX">Y</formula>).</note></p>
<p><formula notation="TeX">G_0 \subset \mathrm{GP}(1, \mathbb{C})</formula> groupe fini d'automorphismes de
<formula notation="TeX">Y \simeq \mathbf{P}^1_{\mathbb{C}}</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> soit
<formula notation="TeX">Z = Y/G_0</formula> <add><formula notation="TeX">\simeq \mathbf{P}^1_{\mathbb{C}}</formula></add>. Utilisons Hurwitz en
tenant que <formula notation="TeX">Y</formula> est ramifié sur <formula notation="TeX">Z</formula> en <add>exactement</add> trois points. Dans le
cas <unclear>de</unclear> 2 pts, on aurait au dessus des <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> un diviseur
de degré 2 stable sous <formula notation="TeX">G_0</formula>, absurde. Donc il y a trois points de
ramification, et la formule de Hurwitz nous dit que les <del><gap reason="illegible"/></del>
indices de ramification sont <formula notation="TeX">(2, p, q)</formula> où <formula notation="TeX">p, q</formula> <add><unclear>sont</unclear></add>
des invariants plus haut, (<formula notation="TeX">(3,3)\,(3,4)\,(3,5)</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> finis), plus
<formula notation="TeX">(2, 2, p)</formula> (cas diédral) — mais dans ce dernier cas, il y a au dessus du
<note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">\underline{G}_0 = \mathrm{Im}\, G_0</formula>, <formula notation="TeX">G_0 \to \underline{G}_0</formula>
de noyau d'ordre 1 ou <unclear>2</unclear></note>
<note type="editorial" resp="#pass">Note marginale encadrée d'une courbe, à gauche.</note></p>
<pb n="78" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=79"/><p>pt de ramification d'indice <formula notation="TeX">p</formula> un diviseur de degré 2 stable par <formula notation="TeX">G_0</formula>, ce
qui est absurde. Donc on est dans l'un des trois cas
<formula notation="TeX">(2,3,3)</formula>, <formula notation="TeX">(2,3,4)</formula>, <formula notation="TeX">(2,3,5)</formula>.</p>
<p>II) <del>Conditions <gap reason="illegible"/></del> <add><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></add> <gap reason="illegible"/> montrer que ces
trois cas correspondent <add>au ss-groupes finis de
<formula notation="TeX">\mathrm{GP}(1, \mathbb{C})</formula></add> à des classes de conjugaison bien déterminées
de ss-groupes de <formula notation="TeX">\mathrm{GP}(1, k)</formula> : groupes tétraédral, octaédral,
icosaédral. Pour ceci, considérons les couples <formula notation="TeX">(\nu_0, \nu_1)</formula>
correspondants (cas I, II, III) — distinguons dans le cas III
<formula notation="TeX">\alpha = \zeta + \zeta^{-1}</formula>, où <formula notation="TeX">\zeta = \exp\frac{2i\pi}{5}</formula>, donc
<formula notation="TeX">\alpha = 2\cos\frac{2\pi}{5}</formula>. <del>Les <gap reason="illegible"/></del> Les polyèdres réguliers
correspondants étant <gap reason="illegible"/> tétraèdre, octaèdre, icosaèdre — on constate
aisément, sur les formules explicites, qu'ils forment des réalisations
géométriques <add>strictes</add> fidèles de ceux-ci. Leurs groupes <formula notation="TeX">G_0</formula> sont
respectivement <add><unclear>ceux</unclear></add>
<unclear><formula notation="TeX">\mathfrak{A}_4</formula></unclear>, <formula notation="TeX">\mathfrak{S}_4 \times \mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula>,
<formula notation="TeX">\mathfrak{A}_5 \times \mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula>, et l'image de ceux-ci dans
<formula notation="TeX">\mathrm{GP}(1, k)</formula> est respectivement <formula notation="TeX">\simeq \mathfrak{A}_4,
\mathfrak{S}_4, \mathfrak{A}_5</formula>. Appelons ceux-ci les groupes pythagoriciens
standard <add><unclear>en position</unclear></add> dans <formula notation="TeX">\mathrm{GP}(1, k)</formula> (définis
mod conjugaison). Ceci établit l'existence des cas I, II, III, et par
dualité II') III') <del>l'unicité</del>. Il reste à prouver que les seuls cas
de p.r. réguliers finis qui ne sont pas couverts par les précédents est le
cas IV, et prouver <add>pour ceux-ci</add> l'existence de IV. Or <add>pour
celle-ci</add> la construction des pentagônes associés à un icosaèdre est bien
claire. — cf plus bas la forme que prend cette construction dans notre
contexte actuel.
<note type="editorial" resp="#pass">Les deux premières lettres de groupe, pour le tétraèdre et
l'octaèdre, ont presque la même forme dans sa main ; la première est lue
<formula notation="TeX">\mathfrak{A}_4</formula> avec doute.</note></p>
<p><del>III) Revenons au cas de <formula notation="TeX">G_0 \subset \mathrm{GP}</formula> <gap reason="illegible"/> pour
<formula notation="TeX">\tau_0, \tau_1, \tau_2</formula> fini.</del></p>
<pb n="79" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=80"/><p><note type="editorial" resp="#pass">Le haut de la page (jusqu'à la ligne biffée) est barré de longs
traits obliques et d'un grand arc de cercle, et coché dans la marge.</note></p>
<p>III) Notons maintenant que dans les trois cas I II III envisagés, faisant
la construction sur <formula notation="TeX">\mathbb{R}</formula> et <formula notation="TeX">\mathbb{C}</formula>, on trouve des cartes
cellulaires régulières sur la sphère qui sont <hi rend="italic">simplement connexes</hi>.
Car on déduit <add><gap reason="illegible"/> de la théorie des cartes</add> que le groupe
<formula notation="TeX">G_0^{+}</formula> <add><formula notation="TeX">(\simeq \mathfrak{A}_4, \mathfrak{S}_4, \mathfrak{A}_5)</formula></add>
est engendré par les générateurs <formula notation="TeX">\rho_s, \rho_f</formula> avec les seules
relations
<formula notation="TeX" rend="display">\rho_s^{\nu_0} = \rho_f^{\nu_1} = (\rho_s\rho_f)^2 = 1.</formula>
La théorie <del><gap reason="illegible"/> II, III,</del> des groupes fondamentaux de la sphère
moins trois pts, <del><gap reason="illegible"/></del></p>
<p><del>III</del> montre alors que dans le cas général, le s-groupe fini <formula notation="TeX">G_0</formula>
<del><gap reason="illegible"/></del> dans <gap reason="illegible"/> une <hi rend="italic">quotient</hi> d'un des groupes
<formula notation="TeX">\mathfrak{A}_4, \mathfrak{S}_4, \mathfrak{A}_5</formula> — ceci implique déjà par
les ordres de ses éléments <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\leq 5</formula>, donc
<formula notation="TeX" rend="display">\boxed{3 \leq \nu_0, \nu_1 \leq 5}</formula>
<note type="authorial" place="margin">on <unclear>pourrait</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></note>
<note type="editorial" resp="#pass">Note marginale au crayon, à gauche, sous un petit cercle.</note></p>
<p>D'ailleurs, exprimant (sur <formula notation="TeX">k_0 = \mathbb{R}</formula>) que la forme quadratique
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> (<gap reason="illegible"/> par <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">a_0, a_1, a_2</formula>)
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{pmatrix}
2 &amp; -\beta_0 &amp; 0 \\
-\beta_0 &amp; 2\beta_0 &amp; -\beta_0\beta_1 \\
0 &amp; -\beta_0\beta_1 &amp; 2\beta_0\beta_1
\end{pmatrix}</formula>
est définie positive, on trouve les conditions
<formula notation="TeX" rend="display">4 - (\beta_0 + \beta_1) &gt; 0 \qquad
\beta_0(4 - \beta_0) &gt; 0</formula>
i.e.
<formula notation="TeX" rend="display">\left\lbrace
\begin{array}{l}
\alpha_0 + \alpha_1 &lt; 0 \\
\ldots\quad -2 &lt; \alpha_0, \alpha_1 &lt; +2
\end{array}\right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">En tête des conditions, <del><formula notation="TeX">\beta_0, \beta_1 &gt; 0</formula></del> ; devant
la seconde ligne de l'accolade, un mot biffé puis un mot illisible
(<del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/>).</note>
Conditions néc. et suff. pour que la forme quadratique soit définie,
pour <del><gap reason="illegible"/></del> (<formula notation="TeX">\alpha_0, \alpha_1</formula> réels).
<note type="editorial" resp="#pass">Dans la matrice, les coefficients devant <formula notation="TeX">\beta_0</formula> et <formula notation="TeX">\beta_0\beta_1</formula>
hors de la diagonale sont écrits sur d'autres chiffres, biffés.</note></p>
<pb n="80" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/85.pdf#page=81"/><p>En fait, les relations <formula notation="TeX">-2 &lt; \alpha_0, \alpha_1 &lt; +2</formula> sont satisfaites
automatiquement, si <formula notation="TeX">\alpha_0, \alpha_1</formula> solutions d'équations
½-cyclotomiques, correspondant à <formula notation="TeX">\nu_0, \nu_1 \neq 1, 2</formula> i.e. 
<formula notation="TeX">\nu_0, \nu_1 \geq 3</formula>. Quitte à passer au système dual, on peut donc
supposer, <gap reason="illegible"/> les possibilités, que
<formula notation="TeX" rend="display">3 \leq \nu_0 \leq \nu_1 \leq 5</formula>
A priori, il y a <del><formula notation="TeX">(3,3)\,(3,5)</formula></del> <formula notation="TeX">(3,3)</formula> <formula notation="TeX">(3,4)</formula> <formula notation="TeX">(3,5)</formula> (cas I II
III) <formula notation="TeX">(4,4)</formula>, <formula notation="TeX">(4,5)</formula> et <formula notation="TeX">(5,5)</formula>. Or <formula notation="TeX">(4,4)</formula> correspond à
<del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\alpha_0 = \alpha_1 = 0</formula>, <formula notation="TeX">\alpha_0 + \alpha_1 = 0</formula>,
impossible, et <formula notation="TeX">(4,5)</formula> à <formula notation="TeX">\alpha_0 = 0</formula>,
<formula notation="TeX">\alpha_1 = \frac{1}{2}(-1 \pm \sqrt{5})</formula>. Mais <hi rend="italic">OPS</hi>
<formula notation="TeX">\alpha_1 = \frac{1}{2}(-1 + \sqrt{5})</formula> qui est <formula notation="TeX">&gt; 0</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del>
impossible ! Enfin considérons le cas 5,5 OPS
<formula notation="TeX">\alpha_0 = \frac{1}{2}(-1 + \sqrt{5}) &gt; 0</formula>, donc il faut <formula notation="TeX">\alpha_1 &lt; 0</formula>
donc <formula notation="TeX">\alpha_1 = \frac{1}{2}(-1 - \sqrt{5})</formula> (<formula notation="TeX">\alpha_0 + \alpha_1 = -1</formula>
OK).
<note type="editorial" resp="#pass">Dans les deux « OPS », il écrit <formula notation="TeX">\pm</formula> avec le signe <formula notation="TeX">+</formula> souligné
deux fois : c'est la détermination retenue.</note></p>
<p>On a gagné !
<note type="editorial" resp="#pass">Le reste de la page est blanc.</note></p>
</div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
