<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 81, pages 41–54 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-23">2026-09-23</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5.5 (claude-opus-5-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-25">2026-09-25</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">81</idno>
          </msIdentifier>
          <head>Immersions du disque et de la circonférence : notes manuscrites (s.d.).</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 41 à 54 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 3 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>[à partir de 1981]</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\add</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> ; <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="1">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-23" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
      <change when="2026-09-25" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="3">
<div type="section">
<head>Relations d'équi. non parallèles</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">ces mots sont de sa main, au crayon, sur le feuillet 40 (dernier du lot
précédent), par ailleurs vierge, qui ne reçoit pas de numéro de page</note></p>
<pb n="41" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=42"/><p>Soit <formula notation="TeX">S</formula> un ens. fini, <supplied resp="#pass">de</supplied> <unclear>cardinal</unclear> <formula notation="TeX">N</formula>, avec une structure
polygonale ou bi-circulation <formula notation="TeX">\{u,u^{-1}\}</formula> (<formula notation="TeX">\operatorname{card} S\geqslant
3</formula>).</p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">T\subset S</formula> <supplied resp="#pass">de cardinal <formula notation="TeX">i</formula></supplied> est dit un
<del><gap reason="illegible"/></del> <hi rend="italic">segment</hi> de <formula notation="TeX">S</formula>, si
a) <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">T\neq S</formula>, <formula notation="TeX">T\neq\emptyset</formula> <del><formula notation="TeX">i\neq N</formula></del> i.e. 
<formula notation="TeX">0&lt;i&lt;N</formula>
b) <formula notation="TeX">\exists\, s_{0}\in S</formula>, <del><formula notation="TeX">i\in\mathbb{N}</formula></del>, tel que
<formula notation="TeX">T=\{s_{0},us_{0},\dots,u^{i-1}s_{0}\}</formula> (alors, posant
<formula notation="TeX">t_{0}=u^{i-1}s_{0}</formula>, on a aussi <formula notation="TeX">T=\{t_{0},vt_{0},\dots,v^{i-1}t_{0}\}</formula>,
où <formula notation="TeX">v=u^{-1}</formula>).</p>
<p><hi rend="italic">Ex.</hi> les parties réduites à un point. <del><gap reason="illegible"/></del> les
parties-arêtes.</p>
<p><formula notation="TeX">T</formula> est un segm. ssi <formula notation="TeX">S\smallsetminus T</formula> en est un.</p>
<p><hi rend="italic">Intersection</hi> de deux segments <supplied resp="#pass">contenus dans un segment</supplied> (en est un
ssi il est <formula notation="TeX">\neq\emptyset</formula>)</p>
<p>Réunion de deux segments qui se rencontrent et tels que <formula notation="TeX">T\cup T'\neq S</formula>
<supplied resp="#pass">est un segment</supplied></p>
<p>Extrémités d'un segment : <formula notation="TeX">s_{0}</formula>, <formula notation="TeX">t_{0}</formula> (distinctes ssi <formula notation="TeX">i\neq1</formula> i.e. <formula notation="TeX">T</formula>
non réduit à un point).
<note type="authorial" place="margin"><unclear>Propr.</unclear> : <gap reason="illegible"/>, <unclear>soit</unclear> <formula notation="TeX">A</formula> <gap reason="illegible"/></note>
<note type="authorial" place="margin">i.e. <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">S</formula> <gap reason="illegible"/></note></p>
<p>Origine, extrémité pour une orientation.</p>
<p>[<hi rend="italic">NB</hi> Si <formula notation="TeX">u</formula> i.e. l'orientation choisi, le <formula notation="TeX">s_{0}</formula> est unique i.e. il
y a corr. 1-1 entre l'ens. des segments de <formula notation="TeX">S</formula> et l'ens. 
<formula notation="TeX">(S,[1,N-1]_{\mathbb{N}})</formula>, via
<formula notation="TeX" rend="display">(s_{0},i)\longmapsto\{s_{0},us_{0},\dots,u^{i-1}s_{0}\}.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le crochet ouvert devant <hi rend="italic">NB</hi> n'est pas refermé sur la page ; le
couple <formula notation="TeX">(S,[1,N-1]_{\mathbb{N}})</formula> est écrit tel quel, pour ce qui est
visiblement le produit <formula notation="TeX">S\times[1,N-1]</formula></note></p>
<p>Soit <formula notation="TeX">S'\subsetneq S</formula> une partie de <formula notation="TeX">S</formula>. Alors <del>les segments de <formula notation="TeX">S</formula>
contenus</del> deux segments de <formula notation="TeX">S</formula> contenus dans <formula notation="TeX">S'</formula>, et qui se rencontrent, ont
comme réunion un segment <supplied resp="#pass">de <formula notation="TeX">S</formula></supplied> contenu dans <formula notation="TeX">S'</formula> — cela implique</p>
<pb n="42" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=43"/><p>que pour tout segment <formula notation="TeX">I</formula> de <formula notation="TeX">S</formula>, <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">I\subset S'</formula></supplied>, il existe un plus grand
segment de <formula notation="TeX">S</formula> contenu dans <formula notation="TeX">S'</formula> le contenant. Les éléments maximaux de
<supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">\operatorname{Segm}_{S'}(S)</formula></supplied> sont <unclear>exactement</unclear> les
<hi rend="italic">segments</hi> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> partition de <formula notation="TeX">S'</formula>, <gap reason="illegible"/> d'une relation
d'équivalence dans <formula notation="TeX">S'</formula>.
<note type="authorial" place="margin">i.e. <unclear>introduisant</unclear>
<formula notation="TeX">\operatorname{Segm}_{S'}(S)=\{I\subset S'\mid
I\in\operatorname{Segm}(S)\}</formula></note>
<note type="authorial" place="margin">les éléments maximaux de <formula notation="TeX">\operatorname{Segm}(S,S')</formula> <gap reason="illegible"/> les
segments <unclear>composants</unclear> de <formula notation="TeX">S'</formula> <gap reason="illegible"/> en corr. <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">S\smallsetminus I</formula> <gap reason="illegible"/></note></p>
<p><gap reason="illegible"/> d'une réalisation top. de <formula notation="TeX">(S,\{u,u^{-1}\})</formula> par un polygone top. 
<formula notation="TeX">(X,S)</formula>, si <formula notation="TeX">S''=S\smallsetminus S'</formula>, les <del>classes</del> segments de <formula notation="TeX">S'</formula>
sont en corr. biunivoque <supplied resp="#pass">avec les</supplied> comp. conn. de <formula notation="TeX">X\smallsetminus
S''</formula> qui rencontrent <formula notation="TeX">S'</formula> — ce sont les intersections de <formula notation="TeX">S'</formula> avec ces comp. 
connexes.</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">dans la marge gauche, un cercle portant une vingtaine de points, les
uns pleins, les autres évidés ; légende en dessous : « <formula notation="TeX">S''</formula>
<unclear>marqué</unclear> <gap reason="illegible"/> »</note></p>
<p><hi rend="italic">Proposition</hi> Soient <formula notation="TeX">A</formula>, <formula notation="TeX">B</formula> deux parties <del>disjointes</del>
<del>non vides</del> de <formula notation="TeX">S</formula>, <gap reason="illegible"/> <del><formula notation="TeX">A</formula> et <formula notation="TeX">B</formula></del> <formula notation="TeX">A,B\neq\emptyset,S</formula>,
<formula notation="TeX">A\cap B=\emptyset</formula>.</p>
<p>Conditions équivalentes :</p>
<p>a) Il existe des segments <formula notation="TeX">\overline{A}</formula>, <formula notation="TeX">\overline{B}</formula> de <formula notation="TeX">S</formula>, tels que
<formula notation="TeX">\overline{A}\supset A</formula>, <formula notation="TeX">\overline{B}\supset B</formula>,
<formula notation="TeX">\overline{A}\cap\overline{B}=\emptyset</formula>,</p>
<p><note type="authorial" place="margin"><hi rend="italic">NB</hi> On <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\overline{A}</formula>, <formula notation="TeX">\overline{B}</formula>
<supplied resp="#pass">plus petits</supplied> <del><gap reason="illegible"/></del> segments <gap reason="illegible"/></note></p>
<pb n="43" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=44"/><p>b) Pour <formula notation="TeX">a,a'\in A</formula>, <formula notation="TeX">b,b'\in B</formula>, avec <formula notation="TeX">a\neq a'</formula>, <formula notation="TeX">b\neq b'</formula>,
<del>les <gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">a</formula>, <formula notation="TeX">a'</formula> sont <del>contigus</del> <hi rend="italic">adjacents</hi>
<supplied resp="#pass">l'un à l'autre</supplied> pour la structure bi-circulaire sur <formula notation="TeX">\{a,a',b,b'\}</formula>
induite par celle de <formula notation="TeX">S</formula>, <del>i.e. <gap reason="illegible"/></del> (<formula notation="TeX">\Longleftrightarrow</formula>
<formula notation="TeX">\{b,b'\}</formula> sont adjacents)</p>
<p><formula notation="TeX">\Longleftrightarrow</formula> <formula notation="TeX">\{a,a'\}</formula> ne <unclear>sont</unclear> pas
<unclear>opposés</unclear> <formula notation="TeX">\Longleftrightarrow</formula> <formula notation="TeX">b</formula>, <formula notation="TeX">b'</formula> ne <unclear>sont</unclear>
<gap reason="illegible"/></p>
<p>c) <formula notation="TeX">B</formula> est contenu dans un segment composant de <formula notation="TeX">S\smallsetminus A</formula></p>
<p>c') <formula notation="TeX">A</formula> est contenu dans un segment composant de <formula notation="TeX">S\smallsetminus B</formula></p>
<p><unclear>Quand</unclear> il en est ainsi : Parmi les <supplied resp="#pass">couples de</supplied> segments
<formula notation="TeX">(\overline{A},\overline{B})</formula> satisfaisant les conditions de a), il existe
un plus petit…</p>
<p>On dit que <formula notation="TeX">A</formula>, <formula notation="TeX">B</formula> sont <hi rend="italic">non parallèles</hi> (plus généralement si
<formula notation="TeX">A\cap B</formula> est un segment). <hi rend="italic">Ex.</hi> Si <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">A</formula> ou <formula notation="TeX">B</formula> réduit
à un pt. (de cardinal 1), cela signifie <gap reason="illegible"/> pour la bicirculation <gap reason="illegible"/>
un côté du <unclear>couvert</unclear> <formula notation="TeX">A\cup B</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">B</formula> est un côté). Donc, <formula notation="TeX">A</formula>
et <formula notation="TeX">B</formula> sont non parallèles <unclear>ssi</unclear> <formula notation="TeX">\forall A'\in\mathfrak{P}_{2}(A)</formula>,
<formula notation="TeX">B'\in\mathfrak{P}_{2}(B)</formula>, <formula notation="TeX">A'</formula> et <formula notation="TeX">B'</formula> sont non parallèles.</p>
<p><note type="authorial" place="margin">d) Quand <formula notation="TeX">S</formula> est réalisé comme partie <supplied resp="#pass"><unclear>convexe</unclear></supplied> du
<unclear>bord</unclear> d'un disque plan (dans un plan réel affine) : Soit <formula notation="TeX">P_{A}</formula>
la réunion des segments affines joignant deux à deux les points de <formula notation="TeX">A</formula> (i.e. 
l'enveloppe convexe de <formula notation="TeX">A</formula>) <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\Longleftrightarrow</formula> <formula notation="TeX">P_{A}\cap
P_{B}=\emptyset</formula> <gap reason="illegible"/> <del><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">A</formula>, <formula notation="TeX">B</formula> <gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> conditions
<gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">A\cup B</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">C\supset A\cup B</formula>, <gap reason="illegible"/> les composantes <gap reason="illegible"/></note>
<note type="editorial" resp="#pass">longue note marginale en travers, écrite en rotation dans la marge
gauche et en partie surchargée ; seuls les termes mathématiques ressortent</note></p>
<pb n="44" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=45"/><p><hi rend="italic">Structure à étudier</hi> : Partitions de <formula notation="TeX">S</formula> en des
<formula notation="TeX">(S_{\alpha})_{\alpha\in J}</formula> mutuellement non parallèles. (On les appelle
des <hi rend="italic">partitions non parallèles</hi>)
<note type="authorial" place="margin"><hi rend="italic">Ex.</hi> partitions <gap reason="illegible"/> (au moins deux) <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">S</formula></note></p>
<p><hi rend="italic">Intuition</hi> À <del><gap reason="illegible"/></del> un ens. bicirculé <supplied resp="#pass">de cardinal <formula notation="TeX">N</formula>,</supplied>
muni d'une partition non parallèle, correspond (<unclear>essentiellement</unclear>
pour les <gap reason="illegible"/>) un ens. bicirculé (d'ordre <supplied resp="#pass">pair</supplied> cardinal <formula notation="TeX">N'\leqslant
N</formula>), avec une partition <supplied resp="#pass">non parallèle</supplied> de degré 2 (classes de cardinal
2)…</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">sous ce texte, un grand cercle tracé à la main, sans aucune marque ; le
reste de la page est vide</note></p>
<pb n="45" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=46"/><p>Soit <formula notation="TeX">\Sigma</formula> un ens. de segments de <formula notation="TeX">S</formula>, satisfaisant <supplied resp="#pass">aux</supplied> les
conditions suivantes :</p>
<p>(<formula notation="TeX">\sigma_{1}</formula>) <del><gap reason="illegible"/></del> Si <formula notation="TeX">A,B\in\Sigma</formula>, et si <formula notation="TeX">A\cap
B\neq\emptyset</formula>, alors <formula notation="TeX">A\subset B</formula> ou <formula notation="TeX">B\subset A</formula>.</p>
<p><supplied resp="#pass">(<formula notation="TeX">\sigma_{2}</formula>)</supplied> Si de plus <formula notation="TeX">A\neq B</formula> et <formula notation="TeX">A\subset B</formula>, alors <formula notation="TeX">A</formula> est
contenu dans l'intérieur de <formula notation="TeX">B</formula>.</p>
<p>Posons alors, pour <formula notation="TeX">A\in\Sigma</formula> :
<formula notation="TeX" rend="display">A^{*}=A\smallsetminus\bigcup_{\substack{B\in\Sigma\\ B\subset A,\ B\neq A}}B .</formula>
On a (par <formula notation="TeX">\sigma_{2}</formula>) <formula notation="TeX">A^{*}\supset\partial A</formula> (ens. des extrémités de
<formula notation="TeX">A</formula>), donc <formula notation="TeX">A^{*}\neq\emptyset</formula>. Je dis que <formula notation="TeX">A\mapsto A^{*}</formula>,
<formula notation="TeX">\Sigma\to\mathfrak{P}(S)</formula> est injectif, i.e. que si <formula notation="TeX">A,B\in\Sigma</formula>, alors
<formula notation="TeX">A^{*}=B^{*}\Rightarrow A=B</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">A\neq B</formula> <del>distincts</del>
<formula notation="TeX">\Rightarrow A^{*}\neq B^{*}</formula>. <supplied resp="#pass">Comme <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">A^{*}</formula>, <formula notation="TeX">B^{*}</formula> sont
<formula notation="TeX">\neq\emptyset</formula>, il suffit de voir que <formula notation="TeX">A^{*}\cap B^{*}=\emptyset</formula>.</supplied></p>
<p><del>En effet</del>, si <formula notation="TeX">A\cap B=\emptyset</formula>, alors <formula notation="TeX">A^{*}\cap B^{*}=\emptyset</formula>,
donc <gap reason="illegible"/> (puisque <formula notation="TeX">A^{*}</formula>, <formula notation="TeX">B^{*}</formula> non vides). Si <formula notation="TeX">A\cap B\neq\emptyset</formula>,
<gap reason="illegible"/> (par <formula notation="TeX">\sigma_{1}</formula>) <formula notation="TeX">A\subset B</formula> ou <formula notation="TeX">B\subset A</formula>, soit <formula notation="TeX">A\subset B</formula>.
<del>Mais <formula notation="TeX">A\cap\partial B=\emptyset</formula> (<del>donc</del> par <formula notation="TeX">\sigma_{2}</formula>)
<formula notation="TeX">A^{*}\cap\partial B=\emptyset</formula>, donc <formula notation="TeX">A^{*}\not\supset B^{*}</formula> (comme
<gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\partial B\subset B^{*}</formula>) <gap reason="illegible"/></del>
<note type="editorial" resp="#pass">ce passage est encadré puis biffé</note></p>
<p>Comme <formula notation="TeX">A\neq B</formula>, <formula notation="TeX">A\cap B^{*}=\emptyset</formula> par définition de <formula notation="TeX">B^{*}</formula>,
<del>Je dis</del> Ainsi <formula notation="TeX">A^{*}</formula>, <formula notation="TeX">B^{*}</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">A^{*}\subset A</formula> segment
<formula notation="TeX">\subset S\smallsetminus B^{*}</formula>.</p>
<p><note type="authorial" place="margin"><hi rend="italic">Prop</hi> Si <formula notation="TeX">A,B\in\Sigma</formula>, <formula notation="TeX">A\neq B\Rightarrow A^{*}\cap
B^{*}=\emptyset</formula> (i.e. <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">A^{*}\neq B^{*}</formula>).</note>
<note type="authorial" place="margin">On a <formula notation="TeX">\bigcup_{A\in\Sigma}A=\bigcup_{A\in\Sigma}A^{*}</formula>. Si
<formula notation="TeX">x\in\bigcup A</formula>, alors <formula notation="TeX">\Sigma(x)</formula> <gap reason="illegible"/> non vide <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">A\in\Sigma(x)</formula>
minimal <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">x\in A^{*}</formula> <gap reason="illegible"/></note></p>
<pb n="46" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=47"/><p><hi rend="italic">Conséquences</hi> : Si <formula notation="TeX">\bigcup_{A\in\Sigma}A^{*}=S</formula>, alors
<del>les</del> <formula notation="TeX">(A^{*})_{A\in\Sigma}</formula> est une partition <del>dans</del>
<unclear>par-dessus</unclear> de <formula notation="TeX">S</formula>. Si <formula notation="TeX">\bigcup_{A\in\Sigma}A^{*}\neq S</formula>, alors
posant <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    R=S\smallsetminus\bigcup_{A\in\Sigma}A^{*}, &amp;
    \widehat{\Sigma}=\Sigma\cup\{R\}\\[2pt]
    R^{*}=R\smallsetminus\bigcup_{A\in\widehat{\Sigma},\ A\subsetneq R}A=R &amp;
  \end{cases}</formula>
alors <formula notation="TeX">(A^{*})_{A\in\widehat{\Sigma}}</formula> est une partition
<unclear>par-dessus</unclear> de <formula notation="TeX">S</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">« par-dessus » est une lecture douteuse, ici comme deux lignes plus
haut ; la page 44 dit, pour la même chose, « partition non parallèle »</note></p>
<p><hi rend="italic">NB</hi> Si <formula notation="TeX">R</formula> est lui-même un segment, alors <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX">\widehat{\Sigma}</formula> satisfait les conditions de <formula notation="TeX">\Sigma</formula> — et <formula notation="TeX">R</formula> est un
élément « isolé » de <formula notation="TeX">\widehat{\Sigma}</formula>, en ce sens que <supplied resp="#pass">pour</supplied> <formula notation="TeX">A</formula>
<gap reason="illegible"/> élément de <formula notation="TeX">\widehat{\Sigma}</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">R\cap A=\emptyset</formula> —
i.e. <gap reason="illegible"/> minimal et <gap reason="illegible"/></p>
<p>Considérons</p>
<p>(<formula notation="TeX">\sigma_{3}</formula>) <formula notation="TeX">R=S\smallsetminus\bigcup_{A\in\Sigma}A</formula>
(<formula notation="TeX">=S\smallsetminus\bigcup A^{*}</formula>) n'est pas un segment</p>
<p>(<hi rend="italic">NB</hi> précisément ce cas si <formula notation="TeX">R=\emptyset</formula> par ex.)</p>
<p><note type="authorial" place="margin"><unclear>Seul</unclear></note>
<unclear>Moyennant</unclear> donc ce cas <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\Sigma</formula> est <supplied resp="#pass"><gap reason="illegible"/></supplied>
<del>défini</del> <gap reason="illegible"/> connaît la partition
<formula notation="TeX">\widehat{\Sigma}^{*}=\{A^{*}\mid A\in\widehat{\Sigma}\}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\widehat{\Sigma}=
  \begin{cases}
    \Sigma &amp; \text{si } R=\emptyset\\
    \Sigma\cup\{R\} &amp; \text{si } R\neq\emptyset
  \end{cases}</formula></p>
<pb n="47" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=48"/><p>Je veux construire <formula notation="TeX">A</formula> en termes de <formula notation="TeX">\widehat{\Sigma}^{*}</formula>,
<formula notation="TeX">A^{*}\in\widehat{\Sigma}^{*}</formula> (dans le cas <formula notation="TeX">A\in\Sigma</formula>). Bien sûr, <formula notation="TeX">A</formula> est
un segment qui contient <formula notation="TeX">A^{*}</formula>, et comme <formula notation="TeX">A^{*}\supset\partial A</formula>, il est
minimal (<gap reason="illegible"/>) parmi les segments qui contiennent <formula notation="TeX">A^{*}</formula> — mais cela ne
suffit pas à le caractériser. Il a cependant la propriété supplémentaire,
<formula notation="TeX">\forall B^{*}\in\widehat{\Sigma}^{*}</formula>, ou <formula notation="TeX">B^{*}\cap A=\emptyset</formula>, ou
<formula notation="TeX">B^{*}\subset A</formula>.</p>
<p><hi rend="italic">NB</hi> En fait, avec les seules conditions <formula notation="TeX">\sigma_{1}</formula> à <formula notation="TeX">\sigma_{3}</formula> sur
<formula notation="TeX">\Sigma</formula>, il n'est pas vrai que la connaissance de <formula notation="TeX">\widehat{\Sigma}^{*}</formula>
redonne <formula notation="TeX">\Sigma</formula>, exemple la relation d'équivalence <formula notation="TeX">R</formula> <supplied resp="#pass"><gap reason="illegible"/></supplied> avec
trois classes <formula notation="TeX">\{a_{1},a_{1}'\}</formula>, <formula notation="TeX">\{b,b'\}</formula>, <formula notation="TeX">\{a_{2},a_{2}'\}</formula> (<formula notation="TeX">\Sigma_{1}</formula>
formé des segments <formula notation="TeX">\{a_{i},a_{i}'\}</formula> (<formula notation="TeX">i\in\{1,2\}</formula>), et
<formula notation="TeX">\{a_{1},a_{1}',b,b'\}</formula>, et <formula notation="TeX">\Sigma_{2}</formula> défini de façon symétrique,
<gap reason="illegible"/> la même <formula notation="TeX">R</formula>).</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">à droite, un cercle traversé de trois cordes verticales parallèles,
d'extrémités notées <formula notation="TeX">a_{1}</formula>, <formula notation="TeX">b</formula>, <formula notation="TeX">a_{2}</formula> en haut et <formula notation="TeX">a_{1}'</formula>, <formula notation="TeX">b'</formula>,
<formula notation="TeX">a_{2}'</formula> en bas</note></p>
<p><del><hi rend="italic">Exemple</hi> plus général : on part <gap reason="illegible"/> de façon unique <gap reason="illegible"/>
donnons <formula notation="TeX">\Sigma</formula> de façon <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\widehat{\Sigma}^{*}=R</formula>, et
<formula notation="TeX">R\overset{\mathrm{def}}{=}S\smallsetminus\bigsqcup_{A\in\Sigma}A=S_{i}</formula>,
chaque donnée d'une classe de <formula notation="TeX">R</formula> si non un segment <gap reason="illegible"/></del>
<note type="editorial" resp="#pass">ce dernier paragraphe est barré de deux traits en diagonale</note></p>
<pb n="48" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=49"/><p><hi rend="italic">Relation d'équivalence non <unclear>parallèle</unclear></hi> sur <formula notation="TeX">S</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">à partir d'ici, et jusqu'à la page 50, une encre brune et une main
rapide</note></p>
<p>Segments <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">R</formula>-</supplied><hi rend="italic">saturés</hi> : <unclear>saturés</unclear> par <formula notation="TeX">R</formula> <gap reason="illegible"/> par
passage au complémentaire, et par réunion et intersection de segments
<supplied resp="#pass">p.ex. si</supplied> (<formula notation="TeX">A\cup B\neq S</formula>, <formula notation="TeX">A\cap B\neq\emptyset</formula>).</p>
<p>Si <formula notation="TeX">S_{i}\in R</formula>, alors les segments composants de <formula notation="TeX">S\smallsetminus S_{i}</formula>
sont saturés, donc <gap reason="illegible"/> leurs complémentaires, i.e. les segments
<unclear>minimaux</unclear> contenant <formula notation="TeX">S_{i}</formula> <gap reason="illegible"/> <supplied resp="#pass">segments</supplied> (<gap reason="illegible"/>
<unclear>composants</unclear> de <formula notation="TeX">S_{i}</formula>). <del>Plus généralement</del>
<del>Si <formula notation="TeX">T\subset S</formula> est une partie de <formula notation="TeX">S</formula> <formula notation="TeX">R</formula>-saturée, alors les
segments composants de</del></p>
<p><hi rend="italic">Prop</hi> Les segments saturés minimaux sont les <formula notation="TeX">S_{i}\in R</formula> qui sont des
segments.
<note type="authorial" place="margin"><gap reason="illegible"/> <unclear>anglets</unclear> <gap reason="illegible"/></note></p>
<p>Il est évident que si <formula notation="TeX">S_{i}\in R</formula> est un segment, alors c'est un segment
saturé, et il est minimal (car <gap reason="illegible"/> non vides). Inversement, soit <formula notation="TeX">A</formula>
segment saturé minimal, <del><gap reason="illegible"/></del> soit <formula notation="TeX">S_{i}\in R</formula>, <formula notation="TeX">S_{i}\subset A</formula>,
<del>soit</del> Je dis que <formula notation="TeX">S_{i}=A</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> i.e. qu'il n'y a pas deux
<formula notation="TeX">S_{i},S_{j}\in R</formula> distincts, <formula notation="TeX">\subset A</formula>. En effet, si <formula notation="TeX">A_{i}</formula> (<formula notation="TeX">A_{j}</formula>) est
le segment <gap reason="illegible"/> <unclear>composant</unclear> de <gap reason="illegible"/> qui contient <formula notation="TeX">S_{i}</formula>
(<formula notation="TeX">S_{j}</formula>) <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\subset A</formula>, alors la condition que <formula notation="TeX">S_{i}</formula>, <formula notation="TeX">S_{j}</formula> sont
<gap reason="illegible"/> se traduit par la condition <del><gap reason="illegible"/></del> que <formula notation="TeX">A_{i}\cap
A_{j}=\emptyset</formula>, donc <formula notation="TeX">A_{i}</formula>, <formula notation="TeX">A_{j}</formula> sont des segments saturés <formula notation="TeX">\subset A</formula>
et <formula notation="TeX">\neq A</formula>, absurde.</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">dans la marge gauche, un arc de cercle aux deux extrémités marquées
d'un point, la moitié supérieure repassée à l'encre</note>
<note type="authorial" place="margin"><unclear>unicité</unclear> des <gap reason="illegible"/> de la condition <gap reason="illegible"/></note></p>
<pb n="49" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=50"/><p><hi rend="italic">Cor</hi> Tout <del><gap reason="illegible"/></del> segment saturé contient un
« <unclear>anglet</unclear> » — donc si <formula notation="TeX">R</formula> n'est pas la relation grossière, il
existe au moins deux anglets (car il existe alors au moins deux segments
saturés, complémentaires l'un de l'autre).</p>
<p><supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">\Sigma_{0}</formula> l'ens. des anglets de <formula notation="TeX">R</formula></supplied>
<note type="editorial" resp="#pass">« anglet » est la lecture retenue pour un mot écrit ici six fois ; il
désigne une classe de <formula notation="TeX">R</formula> qui est un segment</note></p>
<p>Soit <gap reason="illegible"/> la réunion des anglets, <formula notation="TeX">S_{1}</formula> son complémentaire. Alors, si
<formula notation="TeX">S_{1}\neq\emptyset</formula>, <formula notation="TeX">S_{1}</formula> a au moins deux composantes
(<formula notation="TeX">\operatorname{card}\pi_{0}(S_{1})\geqslant2</formula>), sinon, <formula notation="TeX">R</formula>, <unclear>serait</unclear>
un segment contenant deux anglets, absurde. Si <formula notation="TeX">\operatorname{card}R_{1}=2</formula>,
alors <formula notation="TeX">R_{1}\in R</formula> <gap reason="illegible"/></p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> de <formula notation="TeX">R</formula> consiste en les anglets et en <formula notation="TeX">R_{1}</formula> (car les
<formula notation="TeX">S_{i}\subset R_{1}</formula> sont de card. <formula notation="TeX">\geqslant2</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/>
1 seulement aux anglets…)</p>
<p>Si <formula notation="TeX">\operatorname{card}R_{1}\geqslant3</formula>, <formula notation="TeX">R_{1}</formula> est lui-même un
<unclear>polygone</unclear>, et <formula notation="TeX">R_{1}=R\mid R_{1}</formula> est une relation d'équivalence
non <unclear>parallèle</unclear>. De plus, <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">S_{i}\subset R_{1}</formula> n'est
contenu dans un segment composant de <formula notation="TeX">R_{1}</formula> — sinon il serait <gap reason="illegible"/>
segment saturé contenu dans <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>), lequel contiendrait un
anglet <formula notation="TeX">\subset R</formula>. — absurde. Si <formula notation="TeX">R_{1}</formula> est la relation grossière, on a
fini — <formula notation="TeX">R</formula> est formé des anglets, et de <formula notation="TeX">R_{1}</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">sur cette page, <formula notation="TeX">R_{1}</formula> désigne tantôt la relation induite sur
<formula notation="TeX">S_{1}</formula>, tantôt <formula notation="TeX">S_{1}</formula> lui-même ; transcrit tel qu'écrit</note></p>
<pb n="50" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=51"/><p>Sinon, considérons l'ens. des <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">R_{1}</formula>-</supplied>anglets <del><gap reason="illegible"/></del>
<supplied resp="#pass"><gap reason="illegible"/></supplied> — il y en a au moins deux. Ces anglets, <gap reason="illegible"/> c'est un
<unclear>cour.</unclear> 1-1 <gap reason="illegible"/> un ens. de segments <formula notation="TeX">\Sigma_{2}</formula> de <formula notation="TeX">S</formula>, qui
sont <gap reason="illegible"/> contenant au moins un <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">S_{1}</formula>, et dont les extrémités
sont <unclear>distinctes</unclear> de <formula notation="TeX">S_{1}</formula>, et qui sont mutuellement disjoints.
Soit <formula notation="TeX">T_{2}</formula> <gap reason="illegible"/></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccccc}
    \Sigma_{1} &amp; \Sigma_{2} &amp; \Sigma_{3} &amp; \cdots &amp; \Sigma_{i}\\
    T_{1} &amp; T_{2} &amp; T_{3} &amp; &amp; T_{i}
  \end{array}</formula></p>
<p><formula notation="TeX">\Sigma_{i}</formula> est un ens. de segments (<formula notation="TeX">R</formula>-saturés), mutuellement disjoints
<unclear>(<gap reason="illegible"/>)</unclear>, <formula notation="TeX">\operatorname{card}\Sigma_{i}\geqslant2</formula>,
<supplied resp="#pass">de réunion <formula notation="TeX">T_{i}</formula></supplied> (<hi rend="italic">NB</hi> les segments composants de <formula notation="TeX">T_{i}</formula>
<gap reason="illegible"/> réunions partielles de <formula notation="TeX">\Sigma_{i}</formula>, <gap reason="illegible"/>)
<note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">i\geqslant1</formula></note>
<note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">i\geqslant2</formula> <gap reason="illegible"/></note>
<del>tout élément <formula notation="TeX">A\in\Sigma_{i-1}</formula> est contenu dans un
<formula notation="TeX">B\in\Sigma_{i}</formula>, tel <gap reason="illegible"/></del> Tout <formula notation="TeX">B\in\Sigma_{i}</formula> contient au moins un
<supplied resp="#pass">segment composant</supplied> <del><formula notation="TeX">B\in\Sigma_{i-1}</formula></del> de <formula notation="TeX">T_{i-1}</formula>, et
<formula notation="TeX">\partial B\subset S\smallsetminus T_{i-1}</formula>.</p>
<p><formula notation="TeX">\Sigma_{1}</formula> ens. de segments mutuellement disj. de <formula notation="TeX">S=S_{0}</formula>,
<del><formula notation="TeX">\operatorname{card}(\Sigma_{1})\geqslant2</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">T_{1}=\bigcup_{A\in\Sigma_{1}}A,\qquad S_{1}=S\smallsetminus T_{1}</formula>
<del><formula notation="TeX">\operatorname{card}S_{1}\geqslant2</formula></del>
les segm. comp. de <formula notation="TeX">S_{1}</formula> dans <formula notation="TeX">S</formula> <unclear>ont</unclear> au moins 2 <gap reason="illegible"/></p>
<p><formula notation="TeX">\Sigma_{2}'</formula> ens. de segments disjoints de <formula notation="TeX">S_{1}</formula> <hi rend="italic">non contenus</hi>
dans un des segments composants <gap reason="illegible"/>,
<formula notation="TeX">\operatorname{card}\Sigma_{1}\geqslant2</formula>,
<formula notation="TeX" rend="display">T_{2}=T_{1}\cup\bigcup_{A\in\Sigma_{2}'}A,\qquad
  S_{2}=S\smallsetminus T_{2},\qquad
  \operatorname{card}\pi_{0}(S_{2})\neq1</formula></p>
<pb n="51" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=52"/><p><formula notation="TeX">I</formula> <unclear>quasi-segment</unclear> (<unclear>fini</unclear>) ayant au moins deux
<unclear>sommets</unclear>
<note type="editorial" resp="#pass">à partir d'ici une encre noire ; reprise, pour un « quasi-segment »
<formula notation="TeX">I</formula>, des notions des pages 41 à 47</note></p>
<p>Deux <supplied resp="#pass">parties</supplied> d'éléments <formula notation="TeX">\varepsilon,\varepsilon'\in\mathfrak{P}_{2}(I)</formula>
sont dites <hi rend="italic">non parallèles</hi> si
<supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">\varepsilon\cap\varepsilon'=\emptyset</formula> et si</supplied>
<formula notation="TeX">I_{\varepsilon}\cap I_{\varepsilon'}=\emptyset</formula> <supplied resp="#pass">ou
<formula notation="TeX">I_{\varepsilon}\subset I_{\varepsilon'}</formula> ou <formula notation="TeX">I_{\varepsilon'}\subset
I_{\varepsilon}</formula></supplied> (où <formula notation="TeX">I_{\varepsilon}</formula> est le segment déterminé par un ens. 
à deux éléments <formula notation="TeX">\varepsilon</formula>).</p>
<p>Deux parties <formula notation="TeX">A</formula>, <formula notation="TeX">A'</formula> de <formula notation="TeX">I</formula>, sont dites non parallèles si</p>
<p>a) <formula notation="TeX">A\cap A'=\emptyset</formula></p>
<p>b) <formula notation="TeX">\forall\varepsilon\in\mathfrak{P}_{2}(A)</formula>,
<formula notation="TeX">\varepsilon'\in\mathfrak{P}_{2}(A')</formula>, <formula notation="TeX">\varepsilon</formula>, <formula notation="TeX">\varepsilon'</formula> non
parallèles.</p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> Cela revient à dire que <formula notation="TeX">A'</formula> est contenu dans l'un des
<del><gap reason="illegible"/></del> composants de <formula notation="TeX">I\smallsetminus A</formula> ou (si <formula notation="TeX">A</formula> ne contient pas
d'extrémité de <formula notation="TeX">I</formula>) dans la réunion des deux composants extrêmes (i.e. ceux
qui contiennent les deux extrémités).
<note type="authorial" place="margin"><gap reason="illegible"/> ou encore, que l'un des deux <formula notation="TeX">A</formula>, <formula notation="TeX">A'</formula> est contenu dans un
segment <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">I</formula> qui ne <unclear>rencontre</unclear> pas l'autre <gap reason="illegible"/></note>
<note type="authorial" place="margin"><hi rend="italic">NB</hi> un segment <gap reason="illegible"/> une seule extrémité <gap reason="illegible"/></note></p>
<p>Partitions non parallèles de <formula notation="TeX">I</formula></p>
<p><formula notation="TeX">\Sigma</formula> ens. de segments de <formula notation="TeX">I</formula> tel que :</p>
<p>a) Si <formula notation="TeX">A,B\in\Sigma</formula>, ou <formula notation="TeX">A\cap B=\emptyset</formula>, ou <formula notation="TeX">A\subset B</formula>, ou <formula notation="TeX">B\subset A</formula></p>
<p>b) Si <formula notation="TeX">A,B\in\Sigma</formula>, <formula notation="TeX">B\subsetneq A</formula>, alors <formula notation="TeX">B\cap\partial A=\emptyset</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le signe entre <formula notation="TeX">B</formula> et <formula notation="TeX">\partial A</formula> est surchargé ; la lecture
<formula notation="TeX">B\cap\partial A=\emptyset</formula> est celle que demande la condition (<formula notation="TeX">\sigma_{2}</formula>)
de la page 45</note></p>
<p>c) <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\partial I\subset\bigcup_{A\in\Sigma}A</formula> donc <formula notation="TeX">\partial
I\subset\bigcup_{A\in\Sigma}\partial A</formula></p>
<p>Pour un tel <formula notation="TeX">\Sigma</formula>, posons pour <formula notation="TeX">A\in\Sigma</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">A^{*}=A\smallsetminus\bigcup_{\substack{B\in\Sigma\\ B\subsetneq A}}B
  \qquad(\supset\partial A\text{, donc }A^{*}\neq\emptyset)</formula>
alors <del>les <formula notation="TeX">A^{*}</formula> sont deux à deux</del> pour <formula notation="TeX">A,B\in\Sigma</formula>, <formula notation="TeX">A\neq B</formula>,
on a <formula notation="TeX">A^{*}</formula> et <formula notation="TeX">B^{*}</formula> non parallèles — posons <del><gap reason="illegible"/></del> alors
<formula notation="TeX" rend="display">I'=\bigcup_{A\in\Sigma}A=\bigcup_{A\in\Sigma}A^{*},\qquad
  R=I\smallsetminus I',\qquad R^{*}=R</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\widehat{\Sigma}=
  \begin{cases}
    \Sigma &amp; \text{si } R=\emptyset\\
    \Sigma\cup\{R\} &amp; \text{si } R\neq\emptyset
  \end{cases}</formula></p>
<pb n="52" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=53"/><p>alors
<formula notation="TeX" rend="display">\widehat{\Sigma}^{*}=\{A^{*}\mid A\in\widehat{\Sigma}\}</formula>
est une partition non parallèle de <formula notation="TeX">I</formula>.</p>
<p><hi rend="italic">NB</hi> Toute partition non parallèle peut s'obtenir ainsi, mais de
plusieurs façons…</p>
<p>Soit <formula notation="TeX">\Sigma_{\max}</formula> l'ens. des éléments maximaux de <formula notation="TeX">\Sigma</formula>. On voit de
suite que deux élts distincts de <formula notation="TeX">\Sigma_{\max}</formula> sont disjoints, et que
<formula notation="TeX" rend="display">I'=\bigcup_{A\in\Sigma_{\max}}A</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la page s'arrête ici ; le reste en est vide</note></p>
<pb n="53" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=54"/><p><note type="editorial" resp="#pass">feuille carrée, d'un autre sujet : le recollement de deux cartes le long
d'une arête. En tête, trois croquis au crayon, repassés à l'encre aux
points de recollement : deux lobes accolés marqués « bi » et « bi », joints
par un trait vertical dont les extrémités portent des flèches courbes ; deux
lobes « mon » et « bi » séparés par une bande à deux traits parallèles, avec
une double flèche en haut et en bas ; deux lobes « mon » et « mon », une
double flèche au-dessus. En bas à droite, un cercle au crayon avec des
cordes inscrites</note></p>
<p>Attachement de deux arêtes <del><unclear>bipartites</unclear></del> : on trouve
<supplied resp="#pass">paire d'</supplied><del>deux</del> arêtes <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">a</formula>, <formula notation="TeX">a'</formula></supplied> <hi rend="italic">binaires</hi>
<del>opposées</del> (qui sont telles que <formula notation="TeX">(a,\omega)</formula>, <formula notation="TeX">(a',\omega)</formula> et
<formula notation="TeX">(a,\overline{\omega})</formula>, <formula notation="TeX">(a',\overline{\omega})</formula> sont des <supplied resp="#pass">paires d'</supplied>
<del>paires</del> associés, <del>mais</del>
<formula notation="TeX" rend="display">f=f'+f''-2,\qquad g=g'+g''</formula>
<note type="authorial" place="margin">4 faces deviennent 2</note></p>
<p>Attachement de deux arêtes, l'une monaire, l'autre binaire. On trouve une
paire d'arêtes <formula notation="TeX">\{a,a'\}</formula> (<supplied resp="#pass">monaires</supplied> <del>binaires</del>) incidentes :
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> faces
<formula notation="TeX" rend="display">f^{*}=f'+f''-2,\qquad g=g'+g''</formula>
<note type="authorial" place="margin">trois faces deviennent 1</note></p>
<p>Attachement des deux arêtes <del><unclear>monaires</unclear></del>, on trouve
<del>deux</del> paire d'arêtes monaires, incidentes à des faces distinctes
<formula notation="TeX" rend="display">f=f'+f'',\qquad g=g'+g''-1</formula>
<note type="authorial" place="margin">deux faces deviennent 2</note>
<note type="editorial" resp="#pass">chaque bilan est écrit à droite des formules, séparé d'elles par un
trait vertical ; le <formula notation="TeX">g</formula> de la dernière ligne est souligné. Dans le deuxième
cas il écrit <formula notation="TeX">f^{*}</formula> là où les deux autres ont <formula notation="TeX">f</formula></note></p>
<pb n="54" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/81.pdf#page=55"/><p><note type="editorial" resp="#pass">page sans texte : croquis au crayon d'une même opération de collage
en volume — un disque vu en perspective relié par un tube court à une
feuille rectangulaire ; un petit cercle traversé d'un trait entre deux
arcs ; un grand rectangle à qui une bande est attachée par le haut ; une
feuille en perspective portant deux petits cylindres dressés. En haut à
droite, à l'encre, le trait vertical à extrémités recourbées du premier
croquis de la page 53</note></p>
</div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
