<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 62, pages 81–96 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-26">2026-09-26</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5.5 (claude-opus-5-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-27">2026-09-27</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">62</idno>
          </msIdentifier>
          <head>Courbes elliptiques (généralités - vieille rédaction) : notes manuscrites (s.d.)</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 81 à 96 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 5 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>[à partir de 1963]</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\supplied</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> (restitué par le transcripteur) ;
        <hi rend="monospace">\add</hi> devient <hi rend="monospace">add</hi>
        (ajout de l'auteur, en interligne ou sur un mot biffé) ;
        <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\drawing</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='drawing']</hi> (dessin de l'auteur, décrit par le
        transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Restitution et ajout de l'auteur n'ont longtemps fait qu'une macro. Ils
        ont été séparés le 26 septembre 2026 par une règle vérifiable dans le
        fichier, non par une relecture : un ajout accolé au mot qu'il complète
        est une restitution (<hi rend="monospace">supplied</hi>), un ajout
        isolé est de l'auteur (<hi rend="monospace">add</hi>). Certains
        <hi rend="monospace">add</hi> sont donc encore des restitutions du
        transcripteur, que seuls les fac-similés départageront.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="2">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
      <schemaRef type="ODD" url="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.odd"/>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-27" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
      <change when="2026-09-26" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="5">
<pb n="81" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=82"/><p>(on <unclear>calcule</unclear> <formula notation="TeX">\int z\wp z</formula> le long d'un parallélogramme de
périodes auquel <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> l'origine)
<note type="editorial" resp="#pass">suite de la section 3) « Fonction <formula notation="TeX">\zeta(u)</formula> » de la page 80</note></p>
<p><hi rend="italic">Formule d'Hermite</hi>. Si <formula notation="TeX">f</formula> <gap reason="illegible"/> fonction elliptique <formula notation="TeX">f(z)</formula>, dans le
parallélogramme des périodes <formula notation="TeX">\mathfrak{P}</formula>, <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> de
pôles <formula notation="TeX">a_i</formula>, de parties principales
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{A_{i,1}}{z-a_i} + \frac{A_{i,2}}{(z-a_i)^2} + \cdots +
\frac{A_{i,k_i}}{(z-a_i)^{k_i}}</formula>
…
<del><formula notation="TeX">f(z) = c^{te} + \sum_i \bigl(A_{i,1}\zeta(z-a_i) + A_{i,2}\wp(z-a_i)\bigr)</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">(12)\quad f(z) = c^{te} + \sum_i \Bigl(A_{i,1}\,\zeta(z-a_i) + A_{i,2}\,\wp(z-a_i)
+ \cdots + \frac{(-1)^{k_i}}{(k_i-1)!}\,A_{i,k_i}\,\wp^{(?)}(z-a_i)\Bigr)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le numéro (12) est entouré ; dans le dernier terme, le signe et la
factorielle sont noircis et récrits, et l'ordre de dérivation de <formula notation="TeX">\wp</formula> se lit
mal</note>
(le deuxième membre est elliptique, grâce à <formula notation="TeX">\sum A_i = 0</formula>)
<note type="editorial" resp="#pass">une ligne horizontale traverse la page après cette phrase</note></p>
<p><hi rend="italic">4) Fonction <formula notation="TeX">\sigma z</formula></hi>
<note type="editorial" resp="#pass">titre encadré ; le numéro « 4) » est en marge</note>
<formula notation="TeX" rend="display">(13)\quad \sigma z = z \prod_{\omega\in\mathfrak{P}^*}
\Bigl(1 - \frac{z}{\omega}\Bigr) e^{\frac{z}{\omega} + \frac{z^2}{2\omega^2}}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">sous « <formula notation="TeX">\sigma z = z</formula> », quelques signes biffés</note>
<formula notation="TeX" rend="display">(14)\quad \frac{\sigma' z}{\sigma z} = (\log\sigma z)' = \zeta z \qquad
\sigma z = z\, e^{\int_0^z (\zeta u - \frac{1}{u})\,du}</formula>
<formula notation="TeX">\sigma</formula> est fonction entière impaire, ayant les <formula notation="TeX">\omega\in\mathfrak{P}</formula> pour
<del><gap reason="illegible"/></del> zéros simples (et pas d'autres zéros)
<formula notation="TeX" rend="display">(15)\quad \sigma u = u - c_1\frac{u^5}{12} - c_2\frac{u^7}{30}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">les numéros (13), (14), (15) sont entourés</note></p>
<pb n="82" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=83"/><p><formula notation="TeX" rend="display">(16)\quad \sigma(u+2\omega_i) = \sigma u\, e^{2\eta_i(u+\omega_i) + 2i\pi}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">ainsi sur la page : <formula notation="TeX">2i\pi</formula> dans l'exposant ; en (26), page 84, et dans
la relation analogue de la page 84, il écrit <formula notation="TeX">i\pi</formula></note></p>
<p><hi rend="italic">Formule de Jacobi</hi>. <formula notation="TeX">f</formula> fonction elliptique, <formula notation="TeX">(a_i)</formula> et <formula notation="TeX">(b_j)</formula>
<formula notation="TeX">(i=1,\ldots p)</formula> système <unclear>fondamental</unclear> de zéros et de pôles, tel que
<formula notation="TeX">\sum a_i = \sum b_i</formula>. Alors
<formula notation="TeX" rend="display">(17)\quad f(z) = c^{te}\times\frac{\prod\sigma(u-a_i)}{\prod\sigma(u-b_i)}</formula>
(le deuxième membre <unclear>est en effet</unclear> elliptique, grâce à (16), et à
<formula notation="TeX">\sum a_i = \sum b_i</formula>)</p>
<p><hi rend="italic">5) Formules d'addition des fonctions elliptiques</hi>
<note type="editorial" resp="#pass">titre encadré</note></p>
<p>La formule de Jacobi, appliquée à la fonction de <formula notation="TeX">u</formula> <formula notation="TeX">\wp u - \wp v</formula>, donne
facilement
<formula notation="TeX" rend="display">(18)\quad \wp u - \wp v = -\frac{\sigma(u+v)\,\sigma(u-v)}{\sigma^2 u\,\sigma^2 v}</formula>
Prenant la dérivée logarithmique en <formula notation="TeX">u</formula>, en <formula notation="TeX">v</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>, il vient
<formula notation="TeX" rend="display">(19)\quad \left\lbrace
\begin{aligned}
\frac{\wp' u}{\wp u - \wp v} &amp;= \zeta(u+v) + \zeta(u-v) - 2\zeta u\\
-\frac{\wp' v}{\wp u - \wp v} &amp;= \zeta(u+v) - \zeta(u-v) - 2\zeta v
\end{aligned}
\right.</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">(20)\quad \zeta(u+v) - \zeta u - \zeta v = \frac{1}{2}\,\frac{\wp' u - \wp' v}{\wp u - \wp v}</formula>
faisant <formula notation="TeX">v=u</formula> :
<formula notation="TeX" rend="display">(20\ \mathrm{bis})\quad \zeta(2u) - 2\zeta u = \frac{1}{2}\,\frac{\wp'' u}{\wp' u}</formula>
Autres formules
<note type="editorial" resp="#pass">les numéros (16) à (20) sont entourés ; « (20 bis) » ne l'est pas</note></p>
<pb n="83" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=84"/><p><formula notation="TeX" rend="display">(21)\quad \wp(u+v) + \wp u + \wp v = \frac{1}{4}\Bigl(\frac{\wp' u - \wp' v}{\wp u - \wp v}\Bigr)^2</formula>
(on <unclear>dérive</unclear> en <formula notation="TeX">u</formula> et <formula notation="TeX">v</formula> <gap reason="illegible"/> l'expression de
<formula notation="TeX">\frac{\wp' u}{\wp u - \wp v}</formula>, et y remplaçant <formula notation="TeX">\wp''</formula> en fonction de <formula notation="TeX">\wp</formula>)
faisant <formula notation="TeX">v=u</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">(21\ \mathrm{bis})\quad \wp(2u) + 2\wp u = \frac{1}{4}\Bigl(\frac{\wp'' u}{\wp' u}\Bigr)^2</formula>
L'application de la formule d'Hermite à <formula notation="TeX">\wp(2u)</formula> donne
<formula notation="TeX" rend="display">(22)\quad 4\wp(2u) = \wp u + \wp(u+\omega_1) + \wp(u+\omega_2) + \wp(u+\omega_3)</formula></p>
<p><hi rend="italic">5) Fonctions <formula notation="TeX">\wp u - e_i</formula></hi>
<note type="editorial" resp="#pass">titre encadré ; le numéro « 5) » est répété, après la section 5) de la
page 82</note></p>
<p>L'application de la formule d'Hermite à <formula notation="TeX">\wp u - e_i</formula> donne
<formula notation="TeX" rend="display">(23)\quad \frac{1}{\wp u - e_i} = \frac{\wp(u+\omega_i) - e_i}{(e_j - e_i)(e_k - e_i)}
\qquad (i,j,k \ \text{permutation de}\ 1,2,3)</formula>
(compte tenu de <formula notation="TeX">e_1 + e_2 + e_3 = 0</formula>)</p>
<p>La racine carrée de cette fonction est une fonction <gap reason="illegible"/> méromorphe ; la
formule d'addition précédente <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX" rend="display">(24)\quad \wp u - e_i = -\frac{\sigma(u+\omega_i)\,\sigma(u-\omega_i)}{\sigma^2 u\,\sigma^2\omega_i}
= \Bigl(\frac{\sigma_i u}{\sigma u}\Bigr)^2 \quad\text{où}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">(25)\quad \sigma_i u = \frac{1}{\sigma\omega_i}\,\sigma(u+\omega_i)\,e^{-\eta_i u}</formula>
On <unclear>démontre</unclear> que <formula notation="TeX">\sqrt{\wp u - e_i} = \frac{\sigma_i u}{\sigma u}</formula> a les
périodes <formula notation="TeX">2\omega_i</formula> et <formula notation="TeX">4\omega_j</formula> (mais non <formula notation="TeX">2\omega_i</formula> et <formula notation="TeX">2\omega_j</formula>) — <formula notation="TeX">i\neq j</formula> ;
elle change de signe <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <unclear>ajoute</unclear> <formula notation="TeX">2\omega_j</formula> à <formula notation="TeX">u</formula>. En
d'autres termes
<note type="editorial" resp="#pass">les numéros (23), (24), (25) sont entourés</note></p>
<pb n="84" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=85"/><p><formula notation="TeX" rend="display">(26)\quad \left\lbrace
\begin{aligned}
\sigma_i(u+2\omega_i) &amp;= \sigma_i u\, e^{2\eta_i(u+\omega_i) + i\pi}\\
\sigma_i(u+2\omega_j) &amp;= \sigma_i u\, e^{2\eta_j(u+\omega_j)} \qquad (j\neq i)
\end{aligned}
\right.</formula>
Ainsi <formula notation="TeX">\sqrt{\wp u - e_1}</formula> a <formula notation="TeX">2\omega_1</formula>, <formula notation="TeX">4\omega_2</formula> comme système fondamental de
périodes, <formula notation="TeX">\sqrt{\wp u - e_2}</formula> admet <formula notation="TeX">2\omega_2</formula>, <formula notation="TeX">4\omega_3</formula>, et
<formula notation="TeX">\sqrt{\wp u - e_3}</formula> admet <formula notation="TeX">2\omega_3</formula>, <formula notation="TeX">4\omega_1</formula>.</p>
<p>La fonction <formula notation="TeX">\sigma_i u</formula> est paire, <formula notation="TeX">\sigma_i(0) = 1</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">un double trait horizontal traverse la page ici</note></p>
<div type="section">
<head>Les fonctions <formula notation="TeX">\Theta</formula></head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">titre encadré, de sa main, au milieu de la page 84</note></p>
<p>S'introduisent pour le calcul numérique des fonctions elliptiques ;
introduisent une dissymétrie entre <formula notation="TeX">\omega_1</formula> et <formula notation="TeX">\omega_2</formula>.</p>
<p>Par la substitution <formula notation="TeX">u\to u+2\omega_1</formula>, <formula notation="TeX">\sigma u</formula> et <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX">e^{\frac{\eta_1 u^2}{2\omega_1} - \frac{i\pi u}{2\omega_1}}</formula> sont multipliés par le
même facteur <formula notation="TeX">e^{2\eta_1(u+\omega_1) - i\pi}</formula>, donc leur quotient admet la
période <formula notation="TeX">2\omega_1</formula>, et se développe donc en série de Fourier ; il en résulte
<formula notation="TeX" rend="display">\sigma u = e^{\frac{\eta_1 u^2}{2\omega_1}} \sum_{-\infty}^{+\infty}
A_n\, e^{(2n-1)i\pi\frac{u}{2\omega_1}}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">un « 1 » isolé, dans la marge, devant cette formule</note>
En exprimant que <formula notation="TeX">\sigma(u+2\omega_2) = \sigma u\, e^{2\eta_2(u+\omega_2) - i\pi}</formula>,
on obtient une relation de récurrence
<formula notation="TeX" rend="display">A_{n+1} = -h^{2n}A_n, \quad\text{où}\quad h = e^{i\pi\frac{\omega_2}{\omega_1}}
\qquad \Bigl(\Im\frac{\omega_2}{\omega_1} &gt; 0\Bigr),</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">l'exposant de <formula notation="TeX">h</formula>, petit, est lu <formula notation="TeX">2n</formula> sous réserve ; le <formula notation="TeX">h</formula> est
surchargé</note>
ce qui détermine les <formula notation="TeX">A_n</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> au facteur <formula notation="TeX">A_0</formula> près.
L'expression de <formula notation="TeX">\sigma u</formula> amène à introduire la fonction</p>
<pb n="85" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=86"/><p><formula notation="TeX" rend="display">(1)\quad \Theta(v|t) = -\frac{1}{i}\sum_{-\infty}^{+\infty}(-1)^n
e^{(n-\frac{1}{2})^2 i\pi t + (2n-1)i\pi v}</formula>
série qui peut aussi s'écrire, en <del>groupant</del> distinguant les termes en
<formula notation="TeX">\sum_1^\infty</formula> et <formula notation="TeX">\sum_{-\infty}^{0}</formula> et groupant les termes deux à deux
<formula notation="TeX" rend="display">(2)\quad \Theta(v|t) = 2\sum_{1}^{\infty}(-1)^{n-1} e^{(n-\frac{1}{2})^2 i\pi t}
\sin(2n-1)\pi v</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">devant le <formula notation="TeX">2</formula> de (2), une lettre biffée</note>
On a alors, par construction, <formula notation="TeX">\Theta</formula> est définie <add>et holomorphe</add> pour
<formula notation="TeX">\Im t &gt; 0</formula> et pour <formula notation="TeX">v</formula> quelconque
<formula notation="TeX" rend="display">(3)\quad \sigma(u|\omega_1,\omega_2) = \frac{2\omega_1}{\Theta'_v(0|\frac{\omega_2}{\omega_1})}\,
e^{\frac{\eta_1 u^2}{2\omega_1}}\,\Theta\Bigl(\frac{u}{2\omega_1}\Big|\frac{\omega_2}{\omega_1}\Bigr)</formula>
La fonction <formula notation="TeX">\Theta</formula> est exprimée par une série très rapidement convergente. —
<formula notation="TeX">\Theta(v|t)</formula> est fonction impaire de <formula notation="TeX">v</formula>, et on a
<formula notation="TeX" rend="display">(4)\quad \left\lbrace
\begin{aligned}
&amp;\Theta(v+1|t) = -\Theta(v|t) \qquad \Theta(v+2|t) = \Theta(v|t)\\
&amp;\Theta(v+t|t) = \Theta(v|t)\, e^{-2i\pi v - i\pi t - i\pi}
\end{aligned}
\right.</formula>
Ces relations caractérisent <formula notation="TeX">\Theta</formula> à un facteur constant près, pour <formula notation="TeX">t</formula> donné
(comme on voit par le calcul qui avait donné <formula notation="TeX">\Theta</formula>).</p>
<p>Notons aussi la formule (vérification immédiate)
<formula notation="TeX" rend="display">(5)\quad \Theta(v|t+4) = -\Theta(v|t), \quad\text{d'où}\quad \Theta(v|t+8) = \Theta(v|t)</formula>
Les zéros de <formula notation="TeX">\Theta(v|t)</formula> sont déterminés par ceux de <formula notation="TeX">\sigma u</formula>, ce sont les
nombres <formula notation="TeX">v = m_1 + m_2 t</formula>. — <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> expression de (1), (2), <gap reason="illegible"/>
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>, on pose <unclear>souvent</unclear> <formula notation="TeX">h(t) = h = e^{i\pi t}</formula> ; alors
<note type="editorial" resp="#pass">les numéros (1) à (5) sont entourés, et de même (1), (2) dans la
dernière phrase</note></p>
<pb n="86" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=87"/><p><formula notation="TeX" rend="display">(6)\quad \left\lbrace
\begin{aligned}
\Theta(v|t) &amp;= -\frac{1}{i}\sum_{-\infty}^{\infty}(-1)^n\, h(t)^{(n-\frac12)^2}
e^{(2n-1)i\pi v}\\
&amp;= 2\sum_{1}^{\infty}(-1)^{n-1}\, h(t)^{(n-\frac12)^2}\sin(2n-1)\pi v\\
&amp;= 2\bigl[h(t)^{\frac14}\sin\pi v - h(t)^{\frac94}\sin 3\pi v + \cdots\bigr]
\end{aligned}
\right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">devant le <formula notation="TeX">2</formula> de la dernière ligne, quelques signes biffés</note>
On peut poser <formula notation="TeX">t = iT</formula>, où <formula notation="TeX">\Re T &gt; 0</formula>, et on a
<formula notation="TeX" rend="display">\Theta(v|iT) = 2\sum_{1}^{+\infty}(-1)^{n-1} e^{-(n-\frac12)^2\pi T}\sin(2n-1)\pi v</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la borne inférieure de la somme est surchargée ; une lettre biffée à la
fin de l'exposant</note></p>
<p>La fonction <formula notation="TeX">\Theta(v|t)</formula> (et les séries analogues qui vont suivre) permet
d'exprimer la somme d'une série de la forme
<formula notation="TeX">\sum_{-\infty}^{+\infty} e^{-an^2+bn+c}</formula> où <formula notation="TeX">\Re a &gt; 0</formula>, — et
réciproquement bien <unclear>entendu</unclear>. On a
<formula notation="TeX" rend="display">(7)\quad \sum_{-\infty}^{+\infty} e^{-an^2+bn+c} = -e^{c+\frac{b}{2}-\frac{a}{4}}\,
\Theta\Bigl(\frac{b-a-i\pi}{2i\pi}\Big|\frac{ia}{\pi}\Bigr)</formula></p>
<p><hi rend="italic">Formule de transformation pour <formula notation="TeX">t\to -\frac{1}{t}</formula></hi></p>
<p>En exprimant que <formula notation="TeX">\sigma(u|\omega_1,\omega_2) = \sigma(u|\omega_2,-\omega_1)</formula>, on
obtient une identité fonctionnelle pour <formula notation="TeX">\Theta</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">(8)\quad \Theta(v|t) = e^{-\frac{i\pi v^2}{t}}\,
\Theta\Bigl(\frac{v}{t}\Big|-\frac{1}{t}\Bigr) \times
\frac{\Theta'_v(0|t)}{\Theta'_v(0|-\frac{1}{t})}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le signe devant la fraction ressemble à un <formula notation="TeX">+</formula> ; il est lu comme un
produit, et le même signe précède la fraction de la ligne suivante</note>
Pour expliciter <formula notation="TeX">\frac{\Theta'_v(0|t)}{\Theta'_v(0|-\frac1t)} = H(t)</formula>, on note
d'abord que <hi rend="italic"><formula notation="TeX">\Theta(v|t)</formula> est solution de l'équation de la chaleur</hi> :
<formula notation="TeX" rend="display">(9)\quad \frac{\partial^2\Theta}{\partial v^2} = 4i\pi\,\frac{\partial\Theta}{\partial t}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">les numéros (6) à (9) sont entourés</note></p>
<pb n="87" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=88"/><p>(vérification immédiate par la série). En appliquant au deuxième membre de
(8), où <formula notation="TeX">\frac{\Theta'_v(0|t)}{\Theta'_v(0|-\frac1t)}</formula> se laisse sous forme
<unclear>indéterminée</unclear>, on trouve une relation sur <formula notation="TeX">H(t)</formula> :
<formula notation="TeX">\frac{H'(t)}{H(t)} = -\frac{1}{2t}</formula>, d'où suit que <formula notation="TeX">H(t)</formula> est proportionnel à
<formula notation="TeX">\frac{1}{\sqrt t}</formula> ; le facteur de proportionnalité s'obtient en faisant
dans
<formula notation="TeX" rend="display">\Theta(v|t) = e^{-\frac{i\pi v^2}{t}}\,\Theta\Bigl(\frac{v}{t}\Big|-\frac{1}{t}\Bigr)\frac{a}{\sqrt t},</formula>
<formula notation="TeX">t = i</formula> (d'où <formula notation="TeX">t = -\frac{1}{t}</formula>) et <formula notation="TeX">v = \ill{}</formula>, on trouve <formula notation="TeX">a = \sqrt i</formula>,
d'où enfin
<formula notation="TeX" rend="display">(10)\quad \boxed{\ \Theta(v|t) = e^{-\frac{i\pi v^2}{t}}\,
\Theta\Bigl(\frac{v}{t}\Big|-\frac{1}{t}\Bigr)\, i\sqrt{\frac{i}{t}}\ }</formula>
(<unclear>bien</unclear> la détermination de <formula notation="TeX">\sqrt{\frac{i}{t}}</formula> est celle
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <unclear>comprise</unclear> <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">-\frac{\pi}{?}\leq\operatorname{Arg}\frac{i}{t}\leq+\frac{\pi}{?}</formula>).
Comparant avec (8), on trouve donc
<note type="editorial" resp="#pass">les dénominateurs des deux bornes se lisent mal</note>
<formula notation="TeX" rend="display">(11)\quad \Theta'_v(0|t) = \frac{i}{t}\sqrt{\frac{i}{t}}\;\Theta'_v\Bigl(0\Big|-\frac{1}{t}\Bigr)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le <formula notation="TeX">i</formula> du numérateur est écrit sur un <formula notation="TeX">1</formula></note>
Relation <unclear>exprimée</unclear> généralement, faisant <formula notation="TeX">t = iT</formula> (où <formula notation="TeX">\Re T &gt; 0</formula>)
<formula notation="TeX" rend="display">(12)\quad \sum_{1}^{\infty}(-1)^{n-1}(2n-1)\,e^{-(n-\frac12)^2\pi T}
= \frac{1}{T^{\frac32}}\sum_{1}^{\infty}(-1)^{n-1}(2n-1)\,e^{-(n-\frac12)^2\frac{\pi}{T}}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le second membre est surchargé (le facteur <formula notation="TeX">\frac{1}{T^{3/2}}</formula> et le signe
<formula notation="TeX">(-1)^{n-1}</formula> récrits)</note>
(car
<formula notation="TeX" rend="display">(12\ \mathrm{bis})\quad \Theta'_v(v|t) = 2\pi\sum_{1}^{\infty}(-1)^{n-1}(2n-1)\,
e^{(n-\frac12)^2 i\pi t}\cos(2n-1)\pi v</formula>
d'où
<formula notation="TeX" rend="display">\Theta'_v(0|iT) = 2\pi\sum_{1}^{\infty}(-1)^{n-1}(2n-1)\,e^{-(n-\frac12)^2\pi T}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">dans (12 bis), le premier membre se lit <formula notation="TeX">\Theta'_v(0|t)</formula> et le cosinus est
écrit sous l'exponentielle ; le numéro « (12 bis) » est entouré, comme (10),
(11), (12)</note></p>
<pb n="88" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=89"/><p>La formule (10) est importante pour le calcul numérique des fonctions
<formula notation="TeX">\Theta</formula>, car ramène le calcul de <formula notation="TeX">\Theta(v|iT)</formula> à celui de
<formula notation="TeX">\Theta(v|\frac{i}{T})</formula> ; si donc <formula notation="TeX">\Re T \ngtr 1</formula>, alors <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">\Re\frac{1}{T} &gt; 1</formula> <add><unclear>ou</unclear> <formula notation="TeX">\Re T &gt; 1</formula></add>, d'où résulte que dans
l'expression
<formula notation="TeX" rend="display">\Theta(v|iT) = 2\sum_{1}^{\infty}(-1)^{n-1}h^{(n-\frac12)^2}\sin(2n-1)\pi v,
\quad\text{où}\quad h = e^{-\pi T}\ \text{ou}\ e^{-\frac{\pi}{T}},</formula>
on peut supposer <formula notation="TeX">|h| \leq e^{-\pi} \mathbin{\#} \frac{1}{10}</formula> ; comme l'exposant de
<formula notation="TeX">h</formula> augmente rapidement, on voit qu'on a bien une série très rapidement
convergente.
<note type="editorial" resp="#pass">le numéro (10) est entouré ; « <formula notation="TeX">\Re T&gt;1</formula> » est écrit en bout de ligne ;
dans <formula notation="TeX">e^{-\frac{\pi}{T}}</formula> l'exposant est noirci ; « <formula notation="TeX">\#</formula> » est son signe
d'approximation</note></p>
<p><hi rend="italic">Autres fonctions <formula notation="TeX">\Theta</formula> liées aux fonctions elliptiques</hi></p>
<p>Les fonctions <formula notation="TeX">\Theta_i</formula> <formula notation="TeX">(i=1,2,3)</formula> se définissent par
<formula notation="TeX" rend="display">(13)\quad \sigma_i u = e^{\frac{\eta_1 u^2}{2\omega_1}}\,
\frac{\Theta_i(\frac{u}{2\omega_1}|\frac{\omega_2}{\omega_1})}{\Theta_i(0|\frac{\omega_2}{\omega_1})}</formula>
et s'expriment par une série du type <formula notation="TeX">\Theta</formula> :
<formula notation="TeX" rend="display">(14)\quad \left\lbrace
\begin{aligned}
\Theta_1(v|t) &amp;= \sum_{-\infty}^{\infty} e^{(n-\frac12)^2 i\pi t + (2n-1)i\pi v}\\
&amp;= 2\sum_{1}^{\infty} e^{(n-\frac12)^2 i\pi t}\cos(2n-1)\pi v = \vartheta_2(v)\\
\Theta_2(v|t) &amp;= \sum_{-\infty}^{+\infty}(-1)^n e^{n^2 i\pi t + 2ni\pi v}\\
&amp;= 1 + 2\sum_{1}^{\infty} e^{n^2 i\pi t}\cos 2n\pi v = \vartheta_0(v)
\end{aligned}
\right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">devant la première somme, un <formula notation="TeX">2</formula> biffé ; à droite de la troisième ligne,
un griffonnage couvert de hachures ; la quatrième ligne est ainsi sur la
page, sans <formula notation="TeX">(-1)^n</formula></note></p>
<pb n="89" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=90"/><p><formula notation="TeX" rend="display">\left\lbrace
\begin{aligned}
\Theta_3(v|t) &amp;= \sum_{-\infty}^{+\infty} e^{n^2 i\pi t + 2ni\pi v}
= 1 + 2\sum_{1}^{\infty} e^{n^2 i\pi t}\cos 2n\pi v = \vartheta_3(v)
\end{aligned}
\right.</formula>
(<formula notation="TeX">\Theta(v|t) = \vartheta_1(v)</formula> — <formula notation="TeX">\vartheta_i</formula>, fonctions de
<unclear>Weierstrass</unclear>)
<note type="editorial" resp="#pass">suite de l'accolade de (14)</note></p>
<p>Les autres quantités de la théorie des fonctions elliptiques se calculent
aussi au moyen des fonctions <formula notation="TeX">\Theta</formula>, une fois fixés <formula notation="TeX">\omega_1</formula> et
<formula notation="TeX">t = \frac{\omega_2}{\omega_1}</formula>. Le calcul des <formula notation="TeX">e_i</formula> par exemple donne
<formula notation="TeX" rend="display">e_i = \Bigl(\frac{1}{2\omega_1}\Bigr)^2\Bigl(\frac{1}{3}\,\frac{\Theta'''0}{\Theta'0}
- \frac{\Theta''_i 0}{\Theta_i 0}\Bigr)</formula>
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX" rend="display">(15)\quad \left\lbrace
\begin{aligned}
e_1 &amp;= \frac13\Bigl(\frac{\pi}{2\omega_1}\Bigr)^2\bigl[(\Theta_2 0)^4 + (\Theta_3 0)^4\bigr]\\
e_2 &amp;= \frac13\Bigl(\frac{\pi}{2\omega_1}\Bigr)^2\bigl[-(\Theta_1 0)^4 - (\Theta_3 0)^4\bigr]\\
e_3 &amp;= \frac12\Bigl(\frac{\pi}{2\omega_1}\Bigr)^2\bigl[(\Theta_1 0)^4 - (\Theta_? 0)^4\bigr]
\end{aligned}
\right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">ainsi sur la page : <formula notation="TeX">\frac12</formula> devant <formula notation="TeX">e_3</formula>, où l'on attendrait
<formula notation="TeX">\frac13</formula> ; les indices des <formula notation="TeX">\Theta</formula> de <formula notation="TeX">e_2</formula>, <formula notation="TeX">e_3</formula> se lisent mal</note>
Signalons les relations
<formula notation="TeX" rend="display">2\eta_1\omega_1 = -\frac{\Theta'''0}{6\,\Theta'0}\ ; \qquad
\Theta'0 = \pi\,\Theta_1 0\;\Theta_2 0\;\Theta_3 0</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le <formula notation="TeX">\Theta_2</formula> du dernier produit est noirci</note></p>
<pb n="90" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=91"/><p><note type="editorial" resp="#pass">feuille récapitulative (papier brun clair), donnée dans l'ordre de la
page</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\omega_1\ \ \omega_2 \qquad \Bigl[\frac{\omega_1}{\omega_2}\notin\mathbf{R}\Bigr]</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">g_2\ \ g_3 \qquad \boxed{\ g_2 = 20c_1 \quad g_3 = 28c_2\ } \qquad
\bigl(g_2^3 - 27g_3^2 \neq 0\bigr)</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">c_1\ \ c_2</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">e_1\ \ e_2\ \ e_3 \qquad 4z^3 - g_2 z - g_3 = 4(z-e_1)(z-e_2)(z-e_3)
\quad (\text{les } e_i \text{ distincts})</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">un trait sépare cet en-tête du reste de la page</note></p>
<p>Expression en fonction de <formula notation="TeX">\omega_1</formula>, <formula notation="TeX">\omega_2</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">c_1 = 3\sum_{\omega\in\mathfrak{P}^*}\Bigl(\frac{1}{2\omega}\Bigr)^4 \qquad
c_2 = 5\sum_{\omega\in\mathfrak{P}^*}\Bigl(\frac{1}{2\omega}\Bigr)^6</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">g_2 = 20c_1 \qquad g_3 = 28c_2</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">e_i = \wp\omega_i = \frac{1}{\omega_i^2} + \sum_{\omega\in\mathfrak{P}^*}
\frac{1}{(\omega_i + 2\omega)^2}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">ainsi sur la page ; le <formula notation="TeX">2\omega</formula> du dénominateur est surchargé</note></p>
<p>Expression en fonction de <formula notation="TeX">g_2</formula>, <formula notation="TeX">g_3</formula> <del><formula notation="TeX">e_3</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">c_1 = \frac{1}{20}\,g_2\,, \qquad c_2 = \frac{1}{28}\,g_3</formula>
<formula notation="TeX">e_1</formula>, <formula notation="TeX">e_2</formula>, <formula notation="TeX">e_3</formula> racines de l'équation <formula notation="TeX">4z^3 - g_2 z - g_3 = 0</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\omega_i = \int_\infty^{e_i}\frac{dz}{\sqrt{4z^3 - g_2 z - g_3}}
\qquad (i,j,k\ \uncertain{distincts})</formula>
déterminations telles que <formula notation="TeX">\sum_{i=1,2,3}\omega_i = 0</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la somme est surchargée ; au-dessus, « <formula notation="TeX">\omega_1+\omega_2+\omega_3=0</formula> »</note></p>
<p>Expression en fonction de <formula notation="TeX">e_1</formula>, <formula notation="TeX">e_2</formula>, <formula notation="TeX">e_3</formula> :
<formula notation="TeX">\omega_i = \int_{e_j}^{e_k}\frac{dz}{\sqrt{4z^3 - g_2 z - g_3}}</formula> pour des
déterminations convenables.
<formula notation="TeX" rend="display">g_2 = 4(e_2e_3 + e_3e_1 + e_1e_2) \qquad g_3 = 4e_1e_2e_3</formula>
les autres choses comme ci-dessus
<note type="editorial" resp="#pass">ainsi sur la page, sans signe <formula notation="TeX">-</formula> devant le <formula notation="TeX">4</formula> de <formula notation="TeX">g_2</formula> ; le premier
<formula notation="TeX">+</formula> est surchargé. Dans l'intégrale, le radicande est lu sous réserve</note></p>
<p>Expression en fonction de <formula notation="TeX">c_1</formula>, <formula notation="TeX">c_2</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">g_2 = 20c_1\,, \qquad g_? = 20\,c_?\,,</formula>
le reste comme ci-dessus.
<note type="editorial" resp="#pass">ainsi sur la page, semble-t-il : <formula notation="TeX">20</formula>, où l'on attendrait
<formula notation="TeX">g_3 = 28c_2</formula></note></p>
<pb n="91" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=92"/><p><hi rend="italic">Fonction modulaire</hi></p>
<p>En considérant <formula notation="TeX">g_2</formula>, <formula notation="TeX">g_3</formula> comme fonctions de <formula notation="TeX">\omega_1</formula>, <formula notation="TeX">\omega_2</formula>, où
<formula notation="TeX">\Im\frac{\omega_2}{\omega_1} &gt; 0</formula>, qui sont homogènes de degré <formula notation="TeX">2</formula> et <formula notation="TeX">3</formula>
respectivement, on peut former la fonction
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{g_2^3}{g_2^3 - 27g_3^2}</formula>
(<unclear>bien</unclear> <gap reason="illegible"/> puisque <formula notation="TeX">\Delta = g_2^3 - 27g_3^2 \neq 0</formula>), qui est
homogène de degré zéro, donc une fonction de <formula notation="TeX">\tau = \frac{\omega_2}{\omega_1}</formula>.
On l'appelle fonction modulaire, notation <formula notation="TeX">J(\tau)</formula> ; <formula notation="TeX">J(\tau)</formula> est holomorphe
pour <formula notation="TeX">\Im\tau &gt; 0</formula>, et par définition, on a pour <formula notation="TeX">\tau = \frac{\omega_2}{\omega_1}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">J(\tau) = \frac{g_2^3}{\Delta} = \frac{1}{1 - 27\frac{g_3^2}{g_2^3}}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">ainsi sur la page : « de degré <formula notation="TeX">2</formula> et <formula notation="TeX">3</formula> »</note>
Comme <formula notation="TeX">g_2</formula> et <formula notation="TeX">g_3</formula> peuvent être pris arbitraires, <gap reason="illegible"/> <del><gap reason="illegible"/></del> la
condition <formula notation="TeX">\Delta = g_2^3 - 27g_3^2 \neq 0</formula> près, <formula notation="TeX">J(\tau)</formula> prend
<del><gap reason="illegible"/></del> les valeurs ; de plus, le fait que <formula notation="TeX">g_2</formula> et <formula notation="TeX">g_3</formula> ne dépendent
que du groupe engendré par <formula notation="TeX">\omega_1</formula> et <formula notation="TeX">\omega_2</formula> s'exprime par le fait que
<formula notation="TeX">J(\tau)</formula> est invariant par le <del><gap reason="illegible"/></del> groupe arithmétique ou modulaire
— groupe des substitutions <formula notation="TeX">\tau\to\frac{a\tau+b}{c\tau+d}</formula>, où <formula notation="TeX">a,b,c,d</formula> sont
entiers, et <formula notation="TeX">ad - bc = 1</formula>. De plus,</p>
<pb n="92" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=93"/><p>il est immédiat que la donnée de <formula notation="TeX">J\tau = a</formula> (<formula notation="TeX">a</formula> arbitraire dans <formula notation="TeX">\mathbf{C}</formula>)
détermine <formula notation="TeX">\tau</formula> à une transformation arithmétique près, (car il détermine à une
homothétie près le groupe des périodes engendré par <formula notation="TeX">\omega_1</formula> et <formula notation="TeX">\omega_2</formula>,
comme on vérifie très facilement). Il suit aussitôt que <formula notation="TeX">J</formula> est
<del><gap reason="illegible"/></del> <add>biunivoque</add> au voisinage de <del>tout</del> point du
demi-plan supérieur qui n'est point double d'aucune transformation
<formula notation="TeX">\bigl(\begin{smallmatrix} a &amp; b\\ c &amp; d\end{smallmatrix}\bigr)</formula> arithmétique, et en
ces points seulement. <del>Des autres</del> <add>On</add> <unclear>voit</unclear> <gap reason="illegible"/>
d'autre part qu'il y a exactement deux classes de points doubles, savoir <formula notation="TeX">i</formula>
(<formula notation="TeX">i = -\frac{1}{i}</formula>) et <formula notation="TeX">\frac12 + i\frac{\sqrt3}{2}</formula>. Par suite, les seuls
points <del>singuliers</del> <add><gap reason="illegible"/></add> de la fonction inverse <formula notation="TeX">\tau(J)</formula> de
<formula notation="TeX">J(\tau)</formula> sont les deux points <formula notation="TeX">J(i)</formula> et <formula notation="TeX">J(\frac12 + i\frac{\sqrt3}{2})</formula>.
Le calcul donne respectivement <formula notation="TeX">0</formula> et <formula notation="TeX">1</formula>, i.e. <formula notation="TeX">g_2 = 0</formula> et <formula notation="TeX">g_3 = 0</formula> (car en
partant de <formula notation="TeX">g_2 = 0</formula> resp. <formula notation="TeX">g_3 = 0</formula>, on trouve bien
<formula notation="TeX">\frac{\omega_2}{\omega_1} = i</formula> resp. <formula notation="TeX">\frac{\omega_2}{\omega_1} = \frac12 + i\frac{\sqrt3}{2}</formula>,
par un calcul d'intégrale très simple). — Ces propriétés sont à la base des
théorèmes de Picard sur les fonctions entières.
<note type="editorial" resp="#pass">ainsi sur la page : <formula notation="TeX">J(i)</formula> est apparié à <formula notation="TeX">0</formula> et à <formula notation="TeX">g_2 = 0</formula>, <formula notation="TeX">J(\frac12 +
i\frac{\sqrt3}{2})</formula> à <formula notation="TeX">1</formula> et à <formula notation="TeX">g_3 = 0</formula> ; avec la normalisation
<formula notation="TeX">J = g_2^3/\Delta</formula> on a d'ordinaire <formula notation="TeX">J(i) = 1</formula> (<formula notation="TeX">g_3 = 0</formula>) et
<formula notation="TeX">J(\frac12 + i\frac{\sqrt3}{2}) = 0</formula> (<formula notation="TeX">g_2 = 0</formula>). Le mot écrit au-dessus de
« singuliers » biffé ne se lit pas</note></p>
<pb n="93" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=94"/><p><hi rend="italic">Fonctions elliptiques de Legendre</hi></p>
<p><formula notation="TeX">\mathrm{sn}\,u</formula> est fonction inverse de
<formula notation="TeX">\int_0^u\frac{dx}{\sqrt{(1-x^2)(1-k^2x^2)}}</formula>, impaire.</p>
<p>On pose
<formula notation="TeX" rend="display">(1)\quad \left.
\begin{aligned}
&amp;\mathrm{cn}^2u + \mathrm{sn}^2u = 1\\
&amp;\mathrm{dn}^2u + k^2\mathrm{sn}^2u = 1\\
&amp;(\mathrm{dn}^2u - k^2\mathrm{cn}^2u = 1 - k^2 = k'^2)
\end{aligned}
\right\rbrace \quad
\begin{aligned}
&amp;\mathrm{sn}\,0 = 0\\
&amp;\mathrm{cn}\,0 = \mathrm{dn}\,0 = 1
\end{aligned}</formula>
(cn et dn sont uniformes, paires)</p>
<p>On a les équations différentielles
<formula notation="TeX" rend="display">(2)\quad \left\lbrace
\begin{aligned}
\mathrm{sn}'u &amp;= \sqrt{(1-\mathrm{sn}^2u)(1-k^2\mathrm{sn}^2u)} = \mathrm{cn}\,u\,\mathrm{dn}\,u\\
\mathrm{cn}'u &amp;= \sqrt{(1-\mathrm{cn}^2u)(k'^2+k^2\mathrm{cn}^2u)} = -\mathrm{sn}\,u\,\mathrm{dn}\,u\\
\mathrm{dn}'u &amp;= \sqrt{(1-\mathrm{dn}^2u)(\mathrm{dn}^2u-k'^2)} = -k^2\mathrm{sn}\,u\,\mathrm{cn}\,u
\end{aligned}
\right.</formula>
Les développements de Taylor sont, en <formula notation="TeX">0</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">(3)\quad \left\lbrace
\begin{aligned}
\mathrm{sn}\,u &amp;= u - \frac{2\alpha k}{3!}u^3 + \frac{4k^2(\alpha^2+3)}{5!}u^5
- \frac{8k^3(\alpha^3+33\alpha)}{7!}u^7 + \cdots\\
\mathrm{cn}\,u &amp;= 1 - \frac{u^2}{2!} + \frac{1+4k^2}{4!}u^4
- \frac{1+44k^2+16k^4}{6!}u^6 + \cdots\\
\mathrm{dn}\,u &amp;= 1 - \frac{k^2u^2}{2!} + \frac{k^2(4+k^2)}{4!}u^4
- k^2\,\frac{16+44k^2+k^4}{6!}u^6 + \cdots
\end{aligned}
\right.</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\Bigl(\alpha = \frac12\Bigl(k + \frac1k\Bigr)\Bigr)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">les numéros (1), (2), (3) sont entourés</note></p>
<p><unclear>Dégénérescence</unclear>
<formula notation="TeX" rend="display">\left\lbrace
\begin{aligned}
&amp;k = 0 \quad \mathrm{sn} = \sin \quad \mathrm{cn} = \cos, \quad \mathrm{dn} = 1,\\
&amp;k = 1 \quad \mathrm{sn} = \mathrm{th} \quad \mathrm{cn} = \frac{1}{\mathrm{ch}} \quad
\mathrm{dn} = \frac{1}{\mathrm{th}}
\end{aligned}
\right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">ainsi sur la page : <formula notation="TeX">\mathrm{dn} = \frac{1}{\mathrm{th}}</formula> pour <formula notation="TeX">k=1</formula>, où
l'on attendrait <formula notation="TeX">\frac{1}{\mathrm{ch}}</formula></note></p>
<p><hi rend="italic">Périodes</hi> <add><hi rend="italic">et valeurs remarquables</hi></add>
Posons
<formula notation="TeX" rend="display">K = \int_0^1\frac{dx}{\sqrt{(1-x^2)(1-k^2x^2)}} \qquad
K' = \int_0^1\frac{dx}{\sqrt{(1-x^2)(1-k'^2x^2)}}</formula>
<formula notation="TeX">\mathrm{sn}\,u, \ldots</formula> ont les périodes <formula notation="TeX">4K</formula> et <formula notation="TeX">4iK'</formula>. Posons
<formula notation="TeX">K'' = -K - iK'</formula>, (<formula notation="TeX">4K''</formula> est une autre période)
<note type="editorial" resp="#pass">« Périodes » est souligné deux fois ; « et valeurs remarquables » est
écrit dessous, dans la marge gauche, et souligné deux fois</note></p>
<pb n="94" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=95"/><p><formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{llll}
\mathrm{sn}\,u &amp; \text{périodes} &amp; 4K\quad 2iK' &amp; \\
 &amp; \text{zéros} &amp; 2mK + 2m'iK' &amp; \\
 &amp; \text{pôles} &amp; iK' + 2mK + 2m'iK' &amp; \\[1ex]
\mathrm{cn}\,u &amp; \text{périodes} &amp; 4K,\ -2K'' &amp; \\
 &amp; \text{zéros} &amp; K + 2mK + 2m'iK &amp; \\
 &amp; \text{pôles} &amp; iK' + 2mK + 2m'iK' &amp; \\[1ex]
\mathrm{dn}\,u &amp; \text{périodes} &amp; 2K,\ 4iK' &amp; \\
 &amp; \text{zéros} &amp; K'' + 2mK + 2m'iK &amp; \\
 &amp; &amp; iK' + 2mK + 2m'iK' &amp;
\end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">chaque fonction porte une accolade ; pour dn, le mot « pôles » manque
devant la troisième ligne ; dans les zéros de cn et de dn, le dernier terme
se lit <formula notation="TeX">2m'iK</formula></note>
<note type="authorial" place="margin">si <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">k&lt;1</formula> : <formula notation="TeX">\mathrm{sn}\,u</formula> n'a pas de zéros ni de
pôles pour <formula notation="TeX">u</formula> réel, et période <formula notation="TeX">4K</formula>    |    pas de pôles pour <formula notation="TeX">u</formula> réel,
zéros <formula notation="TeX">K + 2mK</formula> ; période <formula notation="TeX">4K</formula>    |    pas de pôles ni de zéros pour
<formula notation="TeX">u</formula> réel, période réelle <formula notation="TeX">2K</formula></note>
<note type="editorial" resp="#pass">trois colonnes à droite, en face de sn, cn, dn, séparées par des traits
verticaux ; ainsi sur la page : « n'a pas de zéros » pour sn</note></p>
<p>sn, cn, dn sont, pour <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> périodes, <gap reason="illegible"/>, d'ordre <formula notation="TeX">2</formula> ; pour
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> périodes communes, d'ordre <formula notation="TeX">4</formula>.
<formula notation="TeX" rend="display">\left\lbrace
\begin{aligned}
&amp;\mathrm{sn}(u+2K) = -\mathrm{sn}\,u &amp;&amp; \mathrm{cn}(u+2K) = -\mathrm{cn}\,u
&amp;&amp; \mathrm{dn}(u+2K) = \mathrm{dn}\,u\\
&amp;\mathrm{sn}(u+2iK') = \mathrm{sn}\,u &amp;&amp; \mathrm{cn}(u+2iK') = -\mathrm{cn}\,u
&amp;&amp; \mathrm{dn}(u+2iK') = -\mathrm{dn}\,u\\
&amp;\mathrm{sn}(u+2K'') = -\mathrm{sn}\,u &amp;&amp; \mathrm{cn}(u+2K'') = \mathrm{cn}\,u
&amp;&amp; \mathrm{dn}(u+2K'') = -\mathrm{dn}\,u
\end{aligned}
\right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">les <formula notation="TeX">2</formula> de <formula notation="TeX">2K''</formula> sont surchargés</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\left\lbrace
\begin{aligned}
&amp;\mathrm{sn}(u+K) = \frac{\mathrm{cn}\,u}{\mathrm{dn}\,u}
&amp;&amp; \mathrm{cn}(u+K) = -k'\frac{\mathrm{sn}\,u}{\mathrm{dn}\,u}
&amp;&amp; \mathrm{dn}(u+K) = \frac{k'}{\mathrm{dn}\,u}\\
&amp;\mathrm{sn}(u+iK') = \frac{1}{k\,\mathrm{sn}\,u}
&amp;&amp; \mathrm{cn}(u+iK') = -\frac{i}{k}\frac{\mathrm{dn}\,u}{\mathrm{sn}\,u}
&amp;&amp; \mathrm{dn}(u+iK') = -i\,\frac{\mathrm{cn}\,u}{\mathrm{sn}\,u}\\
&amp;\mathrm{sn}(u+K'') = -\frac{1}{k}\frac{\mathrm{dn}\,u}{\mathrm{cn}\,u}
&amp;&amp; \mathrm{cn}(u+K'') = -\frac{ik'}{k\,\mathrm{cn}\,u}
&amp;&amp; \mathrm{dn}(u+K'') = ik'\frac{\mathrm{sn}\,u}{\mathrm{cn}\,u}
\end{aligned}
\right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">dans <formula notation="TeX">\mathrm{sn}(u+K'')</formula> un <formula notation="TeX">2</formula> est écrit puis noirci devant <formula notation="TeX">K''</formula> ;
les numérateurs de <formula notation="TeX">\mathrm{cn}(u+iK')</formula>, <formula notation="TeX">\mathrm{dn}(u+iK')</formula> et
<formula notation="TeX">\mathrm{dn}(u+K'')</formula> sont surchargés</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\left\lbrace
\begin{aligned}
\mathrm{sn}(iu|k) &amp;= i\,\frac{\mathrm{sn}(u|k')}{\mathrm{cn}(u|k')}\\
\mathrm{cn}(iu|k) &amp;= \frac{1}{\mathrm{cn}(u|k')}\\
\mathrm{dn}(iu|k) &amp;= \frac{\mathrm{dn}(u|k')}{\mathrm{cn}(u|k')}
\end{aligned}
\right.</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{c|c|c|c|c|c|c|c|c|c|c}
 &amp; 0 &amp; K &amp; 2K &amp; 3K &amp; iK' &amp; 2iK' &amp; 3iK' &amp; K'' &amp; 2K'' &amp; 3K''\\
\hline
\mathrm{sn}\,u &amp; 0 &amp; 1 &amp; 0 &amp; -1 &amp; \infty &amp; 0 &amp; \infty &amp; -\frac1k &amp; 0 &amp; \frac1k\\
\mathrm{cn}\,u &amp; 1 &amp; 0 &amp; -1 &amp; 0 &amp; \infty &amp; -1 &amp; \infty &amp; -i\frac{k'}{k} &amp; 1 &amp; -i\frac{k'}{k}\\
\mathrm{dn}\,u &amp; 1 &amp; k' &amp; 1 &amp; k' &amp; \infty &amp; -1 &amp; \infty &amp; 0 &amp; -1 &amp; 0
\end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">tableau au bas de la page ; la case d'angle est hachurée ; après <formula notation="TeX">3K</formula> et
après <formula notation="TeX">3iK'</formula>, une colonne commencée (<formula notation="TeX">4K</formula>, <formula notation="TeX">4iK'</formula> ?) est biffée et fermée par
un trait épais ; un signe biffé suit <formula notation="TeX">3K''</formula></note></p>
<pb n="95" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=96"/><p><hi rend="italic">Relations entre les fonctions de Weierstrass et de Legendre</hi></p>
<p>Supposons <formula notation="TeX">\omega_1</formula> réel, <formula notation="TeX">\omega_2</formula> purement imaginaire (<formula notation="TeX">\Im\omega_2 &gt; 0</formula>),
alors les <formula notation="TeX">e_i</formula> sont réels ; prenons <formula notation="TeX">e_2 &lt; e_3 &lt; e_1</formula>, posons
<formula notation="TeX">k = \sqrt{\frac{e_3-e_2}{e_1-e_2}}</formula>, <formula notation="TeX">M = \sqrt{e_1-e_2}</formula>. Alors
<formula notation="TeX" rend="display">\left\lbrace
\begin{aligned}
\mathrm{sn}(u|k) &amp;= M\,\frac{\sigma(\frac{u}{M}|\omega_1,\omega_2)}{\sigma_2(\frac{u}{M}|\omega_1,\omega_2)}\\
\mathrm{cn}(u|k) &amp;= \frac{\sigma_1(\frac{u}{M}|\omega_1,\omega_2)}{\sigma_2(\frac{u}{M}|\omega_1,\omega_2)}\\
\mathrm{dn}(u|k) &amp;= \frac{\sigma_3(\frac{u}{M}|\omega_1,\omega_2)}{\sigma_?(\frac{u}{M}|\omega_1,\omega_2)}
\end{aligned}
\right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le trait de fraction de sn est repassé ; devant la fraction de cn, un
signe biffé ; devant celle de dn, une virgule ; l'indice du dénominateur de dn se lit mal</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\wp(u|\omega_1,\omega_2) = e_2 + \frac{M^2}{\mathrm{sn}^2(Mu|k)}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">K = M\omega_1,\quad iK' = M\omega_2,\quad K'' = M\omega_3</formula>
(Pour <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>, pour <gap reason="illegible"/> des fonctions <formula notation="TeX">\mathrm{sn}(u|k)\ldots</formula> aux
fonctions de Weierstrass, on prend <formula notation="TeX">M</formula> arbitraire, puis on détermine
<formula notation="TeX">\omega_1</formula>, <formula notation="TeX">\omega_2</formula>, <formula notation="TeX">\omega_3</formula> par <formula notation="TeX">K = M\omega_1</formula>, <formula notation="TeX">iK' = M\omega_2</formula>,
<formula notation="TeX">K'' = M\omega_3</formula>, et on a les formules ci-dessus ; <del><gap reason="illegible"/></del> alors
<formula notation="TeX">e_1</formula>, <formula notation="TeX">e_2</formula>, <formula notation="TeX">e_3</formula> sont donnés par
<formula notation="TeX" rend="display">3e_1 = (1+k'^2)M^2 \qquad 3e_2 = (?+k'^2)M^2 \qquad 3e_3 = (1-2k'^2)M^2</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le premier terme de <formula notation="TeX">3e_2</formula> est surchargé (un <formula notation="TeX">2</formula> sur un autre signe)</note>
On prend souvent <add><unclear><gap reason="illegible"/></unclear></add> pour <unclear>convenance</unclear>
<formula notation="TeX">M = \frac12</formula>, donc prenant des périodes <formula notation="TeX">2\omega_1 = 4K</formula>, <formula notation="TeX">2\omega_2 = 4iK'</formula> ;
alors sn, cn, dn sont fonctions elliptiques d'ordre <formula notation="TeX">4</formula> pour les périodes
<formula notation="TeX">2\omega_1</formula>, <formula notation="TeX">2\omega_2</formula>)</p>
<pb n="96" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/62.pdf#page=97"/><p><hi rend="italic">Fonctions de Legendre et fonctions <formula notation="TeX">\Theta</formula></hi>
<formula notation="TeX" rend="display">\left\lbrace
\begin{aligned}
\mathrm{sn}(u|k) &amp;= \frac{1}{\sqrt k}\,
\frac{\Theta(\frac{u}{2K}|\frac{iK'}{K})}{\Theta_2(\frac{u}{2K}|\frac{iK'}{K})}\\
\mathrm{cn}(u|k) &amp;= \sqrt{\frac{k'}{k}}\,
\frac{\Theta_1(\frac{u}{2K},\frac{iK'}{K})}{\Theta_2(\frac{u}{2K},\frac{iK'}{K})}\\
\mathrm{dn}(u|k) &amp;= \sqrt{k'}\,
\frac{\Theta_3(\frac{u}{2K},\frac{iK'}{K})}{\Theta_2(\frac{u}{2K},\frac{iK'}{K})}
\end{aligned}
\right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">deux traits horizontaux ferment ce bloc</note></p>
<p><hi rend="italic">Formules d'addition</hi>
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{sn}(u+v) = \frac{\mathrm{sn}\,u\,\mathrm{cn}\,v\,\mathrm{dn}\,v
+ \mathrm{sn}\,v\,\mathrm{cn}\,u\,\mathrm{dn}\,u}{1 - k^2\mathrm{sn}^2u\,\mathrm{sn}^2v}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{cn}(u+v) = \frac{\mathrm{cn}\,u\,\mathrm{cn}\,v
- \mathrm{sn}\,u\,\mathrm{sn}\,v\,\mathrm{dn}\,u\,\mathrm{dn}\,v}{1 - k^2\mathrm{sn}^2u\,\mathrm{sn}^2v}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{dn}(u+v) = \frac{\mathrm{dn}\,u\,\mathrm{dn}\,v
- k^2\mathrm{sn}\,u\,\mathrm{sn}\,v\,\mathrm{cn}\,u\,\mathrm{cn}\,v}{1 - k^2\mathrm{sn}^2u\,\mathrm{sn}^2v}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la page s'arrête ici ; c'est la dernière du dossier</note></p>
</div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
