<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 41, pages 1–13 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-13">2026-09-13</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5 (claude-opus-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-25">2026-09-25</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">41</idno>
          </msIdentifier>
          <head>Construction de morphismes étales (Chap. V) : notes manuscrites (s.d.)</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 1 à 13 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 1 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>[années 1960-1970]</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\add</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> ; <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="1">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-13" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
      <change when="2026-09-25" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="1">
<div type="section">
<head>Morphismes étales associés à l'étude des composantes irréductibles d'un morphisme ouvert</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">le titre est de lui : il est écrit, souligné, sur le feuillet 1, par
ailleurs vide, sous un « Chap. VI » souligné et sous deux mots biffés dont le
premier, « Construction », est celui que les archivistes ont retenu pour leur
propre titre</note></p>
<pb n="1" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=2"/>
<p>Chap. VI. Dans le § de la <unclear>descente</unclear>, <gap reason="illegible"/>, applications,</p>
<p><del>Construction</del> <del>Étude</del></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">suivent, soulignés et occupant deux lignes, les mots qui donnent son
titre à la section : « Morphismes étales associés à l'étude des composantes
irréductibles d'un morphisme ouvert ». Le reste du feuillet est vide</note></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">le chiffre du chapitre est un VI sur le feuillet, et non le V que porte
l'inventaire ; le groupe où les archivistes rangent la cote est celui du
Séminaire de Géométrie Algébrique</note></p>
<pb n="3" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=4"/>
<p><formula notation="TeX">X</formula> de type fini sur <formula notation="TeX">Y</formula>. On dit que <formula notation="TeX">X</formula> est <hi rend="italic">monogène</hi> sur <formula notation="TeX">Y</formula> si</p>
<list rend="enumerate">
<label>(i)</label><item>les fibres de <formula notation="TeX">X</formula> sur les <formula notation="TeX">y \in Y</formula> sont
<formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréductibles ;</item>
<label>(ii)</label><item><formula notation="TeX">X \to Y</formula> est ouvert.</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">la condition (ii) est ajoutée en interligne au-dessus de la ligne de (i),
d'une écriture plus fine</note></p>
<p>Une application <formula notation="TeX">\varphi : Y \to X</formula> est dite <hi rend="italic">monogène</hi> s'il existe un
ouvert <formula notation="TeX">U</formula> de <formula notation="TeX">X</formula>, <supplied resp="#pass">universellement ouvert</supplied> sur <formula notation="TeX">Y</formula>, tel que pour tout
<formula notation="TeX">y \in Y</formula>, <formula notation="TeX">\varphi(y)</formula> soit le point générique de <formula notation="TeX">U \cap f^{-1}(y)</formula>.</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">le mot entre « un ouvert <formula notation="TeX">U</formula> de <formula notation="TeX">X</formula> » et « tel que » est repris deux
fois ; la seconde main donne « universellement ouvert sur <formula notation="TeX">Y</formula> », qui est aussi
ce que la définition 3 de la page 11 retiendra</note></p>
<p><supplied resp="#pass">Si <formula notation="TeX">Y</formula> est <gap reason="illegible"/> noethérien, il revient au même de dire :</supplied></p>
<list rend="enumerate">
<label>(ii)</label><item>Pour tout <formula notation="TeX">y \in Y</formula>, <formula notation="TeX">\varphi(y)</formula> est le point générique d'une
composante <formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréductible de <formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula> ;</item>
<label>(iii)</label><item><gap reason="illegible"/></item>
</list>
<p><note type="authorial" place="margin"><gap reason="illegible"/> a') <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> (ii) <gap reason="illegible"/></note></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">bloc marginal en biais le long du bord gauche, à quelque 45°,
sur cinq lignes ; il n'est pas lisible à la résolution du film au-delà de
l'implication qui l'ouvre</note></p>
<p>Si <formula notation="TeX">\varphi : \struck{X} \to \struck{X}</formula> est monogène, alors pour tout
changement de base <formula notation="TeX">Y' \to Y</formula>, l'application associée <formula notation="TeX">\varphi' : Y' \to X'</formula>
<supplied resp="#pass">définie de façon évidente</supplied> est monogène. Ainsi l'ensemble <formula notation="TeX">F(Y')</formula> des
sections monogènes de <formula notation="TeX">X'/Y'</formula> est un foncteur contravariant en <formula notation="TeX">Y'</formula>.</p>
<p>Est-il représentable, <gap reason="illegible"/> ? Si oui, le <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">M</formula> sur <formula notation="TeX">Y</formula> est
vraisemblablement étale de type fini sur <formula notation="TeX">Y</formula> <supplied resp="#pass">mais pas néc. séparé sur <formula notation="TeX">Y</formula></supplied>.</p>
<p>Soit <formula notation="TeX">M</formula> étale de type fini sur <formula notation="TeX">Y</formula>, et <formula notation="TeX">\varphi_M</formula> une <del>section</del>
application monogène pour <formula notation="TeX">X \times_Y M / M</formula>, qui ait les propriétés suivantes :
pour tout <formula notation="TeX">y \in Y</formula> et une extension alg. close <formula notation="TeX">\Omega</formula> de <formula notation="TeX">\kappa(y)</formula>,
l'application
<formula notation="TeX" rend="display">M(\Omega) \longrightarrow \{\text{composantes irréductibles de } X \otimes_Y \Omega\}</formula>
est bijective. Alors <formula notation="TeX">(M, \varphi_M)</formula> représente le foncteur <formula notation="TeX">F</formula>.</p>
<p><note type="authorial" place="margin"><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">M</formula> correspond aux points génériques des fibres de <formula notation="TeX">X \to Y</formula></note></p>
<pb n="4" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=5"/>
<p><supplied resp="#pass">On est ramené à prouver ceci :</supplied> Soit <formula notation="TeX">\psi : Y \to M</formula> une application telle
que</p>
<list rend="enumerate">
<label>(i)</label><item>pour tout <formula notation="TeX">y \in Y</formula>, <formula notation="TeX">\kappa(\psi(y)) = \kappa(y)</formula>, i.e. <formula notation="TeX">\psi(y)</formula>
est rationnel sur <formula notation="TeX">\kappa(y)</formula> ;</item>
<label>(ii)</label><item>l'application composée <formula notation="TeX">\varphi : Y' \to X'</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del>
faisant correspondre à chaque <formula notation="TeX">y \in Y'</formula> la composante
<formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréd. de <formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula> correspondant <del>à
<formula notation="TeX">\kappa(y)</formula></del> à <formula notation="TeX">\psi(y)</formula>, est monogène.</item>
</list>
<p>Alors <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\psi(Y)</formula> est <del><gap reason="illegible"/></del> ouvert, <del><gap reason="illegible"/></del>
<del><formula notation="TeX">\psi(Y) \to Y</formula></del> et donc <formula notation="TeX">\psi</formula> provient d'une section de <formula notation="TeX">M</formula> sur <formula notation="TeX">Y</formula> ;
sous cette forme, c'est évident, grâce à la condition de rationalité inscrite
dans la définition de « monogène ».</p>
<p><hi rend="bold">Conséquence.</hi> Si le Pb. des modules a une solution pour
<formula notation="TeX">X \times_Y \mathrm{Spec}(\Omega_y)</formula>, il existe un ouvert <formula notation="TeX">U \ni y</formula> de <formula notation="TeX">Y</formula> tel
que le Pb. des modules ait une solution pour <formula notation="TeX">X|U / U</formula>.</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">au-dessus de <formula notation="TeX">\mathrm{Spec}(\Omega_y)</formula>, en interligne : « une
<formula notation="TeX">\mathrm{Spec}(\Omega_y)</formula> » ; la formule est reprise deux fois sur la ligne</note></p>
<p>Cela nous ramène, pour l'existence, dans le cas où <del><formula notation="TeX">X</formula></del>
<formula notation="TeX">Y = \mathrm{Spec}(A)</formula>, <formula notation="TeX">A</formula> local. <supplied resp="#pass">On peut donc supposer <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">Y =</formula>
<gap reason="illegible"/></supplied> D'ailleurs, puisque : la descente des morphismes étales, on est ramené
au cas où <formula notation="TeX">A</formula> est complet, et on peut supposer que la fibre <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">f^{-1}(y_0)</formula> <gap reason="illegible"/> se décompose en composantes <formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula>
irréductibles.</p>
<pb n="5" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=6"/>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small]
X \arrow[d, "f"] \\
Y = \mathrm{Spec}(A)
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><supplied resp="#pass">strictement</supplied> universellement ouvert, de type fini <note type="editorial" resp="#pass">« N.B. » entouré
au-dessus de « de type fini »</note>, <formula notation="TeX">A</formula> local noethérien complet, <formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula>
(irréductible).</p>
<p><note type="authorial" place="margin">« <unclear>strictement</unclear> » : <gap reason="illegible"/></note></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">bloc en biais dans la marge de gauche, sur cinq lignes, glosant
l'adjectif entre crochets de la première ligne ; illisible au-delà du mot
répété</note></p>
<list rend="enumerate">
<label>(i)</label><item>Supposons que <del><formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula> soit <gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\xi</formula> qui
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">X</formula>, il y a deux <gap reason="illegible"/> dans <formula notation="TeX">E_{X/Y}(y)</formula> qui <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
a) <gap reason="illegible"/></item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass"><formula notation="TeX">E_{X/Y}(y)</formula> désigne, ici et jusqu'à la fin du dossier, l'ensemble des
composantes <formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréductibles de la fibre au-dessus de
<formula notation="TeX">y</formula> ; la notation n'est nulle part définie</note></p>
<p><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">Y' = \mathrm{Spec}(W)</formula>, <formula notation="TeX">W</formula> anneau de valuation discrète <supplied resp="#pass">= une
extension <gap reason="illegible"/></supplied>, <del><gap reason="illegible"/></del> <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">f^{-1}(D')</formula>
<formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréductible</supplied>, donc qu'il y a coïncidence des
<gap reason="illegible"/> des fibres géométriques en <formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula>. Supposons que ceci soit exclu.</p>
<list rend="enumerate">
<label>(ii)</label><item>Soit <formula notation="TeX">\xi \in E_{X/Y}(y)</formula> tel que <formula notation="TeX">x \in \bar{\xi}</formula>
<supplied resp="#pass"><gap reason="illegible"/>, car <formula notation="TeX">\bar{\xi}</formula> est <gap reason="illegible"/></supplied> ; je dis que <formula notation="TeX">\bar{\xi}</formula> est
<formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréductible.</item>
</list>
<p>En effet, <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">y</formula> le pt. générique de <formula notation="TeX">Y</formula>, faisant une
extension finie <formula notation="TeX">K'</formula> sur <formula notation="TeX">K</formula>, et normalisant <formula notation="TeX">A</formula> dedans, d'où un <formula notation="TeX">A'</formula> fini sur
<formula notation="TeX">A</formula>, on note que <formula notation="TeX">A'</formula> est <hi rend="italic">local</hi> <supplied resp="#pass">et sa fibre générique
<formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula> <gap reason="illegible"/></supplied> (car <formula notation="TeX">\frac{1}{2}</formula> local complet <formula notation="TeX">A</formula>).</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">le <formula notation="TeX">\frac{1}{2}</formula> est son abréviation pour « semi- » : <formula notation="TeX">A</formula> semi-local complet</note></p>
<p>Utilisant le lemme
b), <del><formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréductible, on <gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> ; c'est
donc le cas a), <hi rend="italic">absurde</hi>.</p>
<p>On a donc trouvé une application <formula notation="TeX">\varphi : Y \to X</formula> monogène : <gap reason="illegible"/> tout
<formula notation="TeX">y \in Y</formula> l'unique <del>composante irréd.</del> <formula notation="TeX">\xi \in E_{X/Y}(y)</formula> tel que
<formula notation="TeX">x \in \bar{\xi}</formula>, et ce <formula notation="TeX">\xi</formula> est <formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréd. Les
conditions (i) et (ii) pour une application monogène sont satisfaites. Il
existe donc un <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">U</formula> de <formula notation="TeX">X</formula> tel que <formula notation="TeX">U \supset \varphi(Y)</formula>, les fibres de
<formula notation="TeX">U</formula> sur <formula notation="TeX">Y</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréductibles.</p>
<pb n="6" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=7"/>
<p>Reste à vérifier que <formula notation="TeX">\varphi</formula> est <hi rend="italic">continue</hi>, i.e. que <gap reason="illegible"/> l'image
inverse <gap reason="illegible"/> d'un ouvert. <supplied resp="#pass">C'est vrai pour tout ouvert de <formula notation="TeX">X|U</formula> <gap reason="illegible"/> et
on voit <gap reason="illegible"/></supplied> <gap reason="illegible"/> que <formula notation="TeX">X \to \struck{Y}</formula> est <del><gap reason="illegible"/></del> ouvert.</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">un bloc de deux lignes, enfermé dans une boucle allongée au milieu de la
page, est annulé : on y lit « <formula notation="TeX">U = \varphi^{-1}(U)</formula> <gap reason="illegible"/> » puis
« <formula notation="TeX">M : Y \to Y</formula> <gap reason="illegible"/> » ; il n'est pas rendu ici</note></p>
<p><hi rend="bold">Conclusion</hi> <gap reason="illegible"/></p>
<p><note type="authorial" place="margin">mais les composantes <del>irréd.</del> <formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula>
irréd.</note></p>
<p>Si on ne suppose plus <formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula> irréductible, <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> la construction
précédente <gap reason="illegible"/> <supplied resp="#pass">si on <gap reason="illegible"/></supplied> <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">X/Y</formula>, <gap reason="illegible"/> les composantes de
<formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula>, soit <formula notation="TeX">Y_i = \struck{\ill{}}(Y - y)</formula>, les diverses
<formula notation="TeX">(i = 1, \ldots, n)</formula>, et <formula notation="TeX">M'</formula> la réunion des <gap reason="illegible"/> ; alors les <formula notation="TeX">\varphi_i :
Y'_i \to X</formula> <gap reason="illegible"/> correspondent à des sections <formula notation="TeX">\varphi'_i</formula> de <formula notation="TeX">M'/Y'</formula>, dans
<gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">M'</formula> <gap reason="illegible"/> que les <formula notation="TeX">X'_i</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">M'</formula> et les <formula notation="TeX">Y'_i</formula> <gap reason="illegible"/></p>
<pb n="7" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=8"/>
<p>On a démontré le</p>
<p><hi rend="bold">Lemme.</hi> Soit <formula notation="TeX">X</formula> de type fini sur <formula notation="TeX">Y = \mathrm{Spec}(A)</formula>,</p>
<list rend="enumerate">
<label>(i)</label><item><formula notation="TeX">A</formula> <gap reason="illegible"/> local complet ;</item>
<label>(ii)</label><item><formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> comp. irréductible <del>de
<formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula></del>, i.e. <formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréductibles ;</item>
<label>(iii)</label><item><formula notation="TeX">X</formula> est universellement ouvert sur <formula notation="TeX">Y</formula> ;</item>
<label>(iv)</label><item><del>la réunion</del> il existe <formula notation="TeX">Y' = Y - y</formula> une
<unclear><formula notation="TeX">Y</formula>-préschéma</unclear> telle <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> <supplied resp="#pass">supp. des</supplied> <gap reason="illegible"/>
<del>la disparition des</del> composantes <formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula>
irréductibles par <formula notation="TeX">X|Y'</formula> ;</item>
<label>(v)</label><item><formula notation="TeX">X \to y</formula> <gap reason="illegible"/> de recollements <supplied resp="#pass">= <unclear>coordination</unclear></supplied> des
composantes irréductibles <gap reason="illegible"/> = composantes de <formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula>, puis
<supplied resp="#pass">extension finie</supplied> de la base.</item>
</list>
<p><hi rend="bold">Alors</hi> il <del>existe</del> <del><gap reason="illegible"/></del> <unclear><formula notation="TeX">Y</formula>-préschéma</unclear> <formula notation="TeX">M</formula>
<gap reason="illegible"/> pour le rep. des comp. <formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula> irréd. de <formula notation="TeX">X/Y</formula>.</p>
<p><supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">M'/Y'</formula> soit séparé et fini,</supplied></p>
<p><unclear>Le Moyen</unclear> <gap reason="illegible"/> Supposons que <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">Z</formula> soit <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> et un <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">A \to A_1</formula>, tel que <gap reason="illegible"/> <del>une</del>
relative de <formula notation="TeX">X \times_Y Y_1</formula>, sur <gap reason="illegible"/> <supplied resp="#pass">se spécialise en</supplied> <del>soit</del>
deux distinctes <gap reason="illegible"/>.</p>
<p><hi rend="bold">Alors</hi> <formula notation="TeX">M/Y</formula> est séparé.</p>
<p>On a maintenant <del><gap reason="illegible"/></del> ce qu'il faut <gap reason="illegible"/></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">titre souligné, un second mot biffé juste au-dessous ; la lecture
« Le Moyen » n'est pas assurée</note></p>
<pb n="8" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=9"/>
<p><hi rend="bold">Théorème.</hi> <formula notation="TeX">X</formula> <del><gap reason="illegible"/> ouvert</del> de type fini sur <formula notation="TeX">Y</formula>. On suppose
<del><gap reason="illegible"/></del> que pour tout pt. principal <formula notation="TeX">x</formula> d'une fibre <formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula>, il
existe un voisinage <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> qui soit universellement ouvert et
<supplied resp="#pass">quasi-</supplied>fini sur <formula notation="TeX">Y[t_1, \ldots, t_{n-1}]</formula>. <supplied resp="#pass">Condition vérifiée p. ex. 
si <formula notation="TeX">X</formula> est plat sur <formula notation="TeX">Y</formula> au voisinage de <formula notation="TeX">x</formula>.</supplied> Pour qu'il existe un <formula notation="TeX">M</formula>
<hi rend="italic">étale</hi> et <hi rend="italic">séparé</hi> sur <formula notation="TeX">Y</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> indexant les composantes
irréductibles relatives de <formula notation="TeX">X/Y</formula>, il f. et s. que <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> de relation
discrète <gap reason="illegible"/></p>
<p><supplied resp="#pass"><gap reason="illegible"/> les <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> et <del><gap reason="illegible"/></del> faisant <gap reason="illegible"/> les composantes
des relations <gap reason="illegible"/></supplied>, une <formula notation="TeX">Y' = \mathrm{Spec}(W)</formula> et <formula notation="TeX">X' = X \times_Y Y'</formula>,
<gap reason="illegible"/> fini et plat de <formula notation="TeX">Y'</formula>, <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">V^{\circ}</formula> fini, <formula notation="TeX">\xi'</formula> d'une <gap reason="illegible"/> :</p>
<list rend="enumerate">
<label>(ii)</label><item>Pour toute <del>relation</del> <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">f^{-1}(y')</formula>, il existe un
pt. principal des <gap reason="illegible"/> qui soit dans <formula notation="TeX">\bar{\xi}'</formula> <supplied resp="#pass">i.e. une comp. 
<gap reason="illegible"/> de la fibre générique <formula notation="TeX">f^{-1}(y')</formula> ne se spécialise en deux composantes
<formula notation="TeX">\mathrm{abs}^{\mathrm{t}}</formula> irréductibles distinctes de la fibre spéciale</supplied> ;</item>
<label>(iii)</label><item><gap reason="illegible"/> composantes <formula notation="TeX">\mathrm{abs}^{\mathrm{t}}</formula> irréductibles
distinctes <gap reason="illegible"/> ne <gap reason="illegible"/> spécialiser en <gap reason="illegible"/> comp. 
<formula notation="TeX">\mathrm{abs}^{\mathrm{t}}</formula> irréd. de <formula notation="TeX">f^{-1}(y')</formula>.</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">\mathrm{abs}^{\mathrm{t}}</formula> » est inséré en interligne au-dessus de
« irréductibles », deux fois ; c'est la première apparition dans le dossier de
l'abréviation d'« absolument », distincte de celle de « relativement »</note></p>
<pb n="9" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=10"/>
<p><hi rend="bold">N.B.</hi> Cela signifie que <supplied resp="#pass">l'ensemble des</supplied> <del>les composantes</del>
composantes irréductibles <supplied resp="#pass">relatives</supplied> de <formula notation="TeX">f^{-1}(\bar{y}')</formula> <del>est
<gap reason="illegible"/></del> s'injecte dans celui des composantes irréductibles
<del>distinctes</del> <supplied resp="#pass">relatives</supplied> de <formula notation="TeX">f^{-1}(y')</formula> <supplied resp="#pass">qui est <gap reason="illegible"/></supplied>, mais
<gap reason="illegible"/> n'est pas néc. surjectif. On a cependant ceci :</p>
<p><unclear>Cor.</unclear> Pour que <formula notation="TeX">M</formula> soit un <hi rend="italic">ouvert</hi> étale <del>de</del> sur <formula notation="TeX">Y</formula>,
il f. et s. que l'on ait <gap reason="illegible"/> les conditions précédentes :</p>
<list rend="enumerate">
<label>(iii)</label><item><del>Pour</del> Pour toute <del>composante</del> <supplied resp="#pass">pt. générique
d'une</supplied> composante irréductible relative de <formula notation="TeX">f^{-1}(y')</formula>, il existe un pt. 
générique <formula notation="TeX">x'</formula> d'une comp. irréd. relative de <formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula> tel que
<formula notation="TeX">x' \in \bar{\xi}'</formula>.</item>
</list>
<pb n="10" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=11"/>
<p><del>Corollaire</del></p>
<p><hi rend="bold">Remarques.</hi> 1) La condition (i) <gap reason="illegible"/> est nec. et suffit pour
l'existence d'un <formula notation="TeX">M</formula> <hi rend="italic">non nec. séparé</hi> sur <formula notation="TeX">Y</formula>.</p>
<p>2) La condition (i) <del>et (iii)</del> est <gap reason="illegible"/> satisfaite si <formula notation="TeX">f</formula> est une
application <del><gap reason="illegible"/></del> <supplied resp="#pass">(iii) est satisfaite. De plus,</supplied> <gap reason="illegible"/>
<hi rend="italic">séparable</hi>. De plus, si <formula notation="TeX">f</formula> est propre, <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> des
composantes irréductibles relatives <supplied resp="#pass"><gap reason="illegible"/> déf. / <formula notation="TeX">\kappa(y)</formula></supplied> <gap reason="illegible"/> et
les conditions <gap reason="illegible"/>. Alors <del>la conjonction de (ii) et (iii)</del> <gap reason="illegible"/> se
ramène aux conditions suivantes :</p>
<list rend="enumerate">
<label>a)</label><item><gap reason="illegible"/> (i) <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> d'une composante <formula notation="TeX">\mathrm{rel}^{\mathrm{t}}</formula>
irréd. <gap reason="illegible"/> une spécialisation <gap reason="illegible"/> ;</item>
<label>b)</label><item><gap reason="illegible"/> ;</item>
<label>c)</label><item><formula notation="TeX">M</formula> existe <gap reason="illegible"/></item>
</list>
<p><del>Et</del> Alors <formula notation="TeX">M</formula> est propre sur <formula notation="TeX">Y</formula>.</p>
<pb n="11" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=12"/>
<p><hi rend="bold">Prop. 1°</hi> Soit <formula notation="TeX">f : X \to Y</formula> un morphisme <del><gap reason="illegible"/></del>
<del>loc. <gap reason="illegible"/></del> <supplied resp="#pass">de type fini</supplied> dont les fibres sont
<del><gap reason="illegible"/></del> irréductibles. <supplied resp="#pass">Pour tout <formula notation="TeX">y \in Y</formula>, soit <formula notation="TeX">\varphi(y)</formula> le
pt. générique de <formula notation="TeX">X_y</formula>.</supplied> Conditions équivalentes :</p>
<list rend="enumerate">
<label>(i)</label><item><formula notation="TeX">\varphi</formula> <del>soit</del> <gap reason="illegible"/> continue ;</item>
<label>(ii)</label><item><formula notation="TeX">f</formula> soit ouvert <del><gap reason="illegible"/></del>, <gap reason="illegible"/> si <formula notation="TeX">Y</formula> est loc. noeth.,
<formula notation="TeX">f</formula> de type fini ;</item>
<label>(iii)</label><item><formula notation="TeX">y \in \overline{\{y'\}} \Longrightarrow \varphi(y) \in
\overline{\varphi(\{y'\})}</formula>.</item>
</list>
<p><hi rend="bold">Dém.</hi> <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/></p>
<p><supplied resp="#pass">(iii bis)</supplied> Pour tout <formula notation="TeX">y</formula>, <formula notation="TeX">y'</formula> tels que <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">y \in
\overline{\{y'\}}</formula>, et <formula notation="TeX">x</formula> au-dessus de <formula notation="TeX">y</formula>, il existe <formula notation="TeX">x'</formula> au-dessus de <formula notation="TeX">y'</formula>
tel que <formula notation="TeX">x \in \overline{\{x'\}}</formula>.</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">la condition (iii bis) est encadrée sur le feuillet</note></p>
<p>En effet, <gap reason="illegible"/> (ii) <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> (iii bis) : on <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">x' = \varphi(y')</formula>,
et <formula notation="TeX">x</formula> au-dessus de <formula notation="TeX">y</formula> <gap reason="illegible"/>. Il existe <formula notation="TeX">x'</formula> <gap reason="illegible"/> au-dessus de <formula notation="TeX">y'</formula> tel que
<gap reason="illegible"/>. <del><gap reason="illegible"/></del> (ii) <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> (iii bis)), <gap reason="illegible"/> <del><gap reason="illegible"/></del>
(ii)<hi rend="sup"><formula notation="TeX">\circ</formula></hi> <formula notation="TeX">\Leftrightarrow</formula> (ii), <gap reason="illegible"/> alors
<formula notation="TeX">\varphi^{-1}(U) = f(U)</formula>. De plus (ii) <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> (iii) banal.</p>
<p><hi rend="bold">Déf. 2</hi> On dit alors que <formula notation="TeX">f</formula> est <gap reason="illegible"/> <hi rend="italic">universellement monogène</hi>.
Définition de <hi rend="italic">universellement monogène</hi>.</p>
<p><hi rend="bold">Déf. 3</hi> Une <del><gap reason="illegible"/></del> <del>partie</del> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\varphi : Y \to X</formula>
est dite <del><gap reason="illegible"/></del> <hi rend="italic">monogène</hi> s'il existe un <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">U</formula> de <formula notation="TeX">X</formula>,
universellement monogène sur <formula notation="TeX">Y</formula>, tel que <formula notation="TeX">\varphi</formula> soit <gap reason="illegible"/> section de
<formula notation="TeX">U/Y</formula>.</p>
<pb n="12" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=13"/>
<p><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">U' \subset U</formula> tel que <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">U' \to Y</formula> soit <unclear>surjectif</unclear>,
satisfaisant <del>= propriétés</del> la propriété <hi rend="italic">monogène</hi>. Elle s'énonce
aussi à ceci : pour tout <formula notation="TeX">y \in Y</formula>, <formula notation="TeX">\varphi(y)</formula> est un pt. générique
<supplied resp="#pass">d'une composante</supplied> de <formula notation="TeX">X_y</formula>, et il existe un <del><gap reason="illegible"/></del> voisinage
<gap reason="illegible"/> tel que <formula notation="TeX">U</formula> soit universellement ouvert <gap reason="illegible"/> et <gap reason="illegible"/> ses fibres
<gap reason="illegible"/> aux pts. de <gap reason="illegible"/> sont <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>. Ce sont là des propriétés
locales sur <formula notation="TeX">Y</formula>.</p>
<p>Si <formula notation="TeX">I(X/S) \to</formula> l'ens. des <gap reason="illegible"/> monogènes de <formula notation="TeX">X</formula> sur <formula notation="TeX">S</formula>, alors
<formula notation="TeX" rend="display">I(X \times_S S' / S') \longrightarrow</formula>
contravariant en <formula notation="TeX">S'</formula> de façon évidente. Est-il représentable ???</p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
X \arrow[dd] &amp; &amp; X_M \arrow[ll] \arrow[dd] &amp; \\
&amp; X' \arrow[ul] \arrow[dd] &amp; &amp; X'_{m'} \arrow[ll] \arrow[ul] \arrow[dd] \\
S &amp; &amp; M \arrow[ll] &amp; \\
&amp; S' = \mathrm{Spec}(\Omega) \arrow[ul] &amp; &amp; m' \arrow[ll] \arrow[ul]
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">ce cube est tracé au crayon, plus pâle que le reste du feuillet ; le
montant de gauche porte deux annotations, <formula notation="TeX">\kappa(s)</formula> en haut et <formula notation="TeX">\kappa(s')</formula> en
bas, reliées par un trait à <formula notation="TeX">S</formula> et à <formula notation="TeX">S'</formula></note></p>
<pb n="13" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/41.pdf#page=14"/>
<p><hi rend="bold">Lemme.</hi> Soit <formula notation="TeX">f : X \to Y</formula> un morphisme <supplied resp="#pass">plat</supplied> de type fini
<supplied resp="#pass">en effet <gap reason="illegible"/></supplied>, <del>universellement ouvert</del> <gap reason="illegible"/>, avec <formula notation="TeX">Y</formula> local
noeth. Soit <del><formula notation="TeX">x</formula> le point générique</del> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">y \in Y</formula>. Alors il existe un
<del><gap reason="illegible"/> voisinage</del> <formula notation="TeX">U</formula> <gap reason="illegible"/> tel que <formula notation="TeX">U \cap f^{-1}(y)</formula> soit dans
<formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula> et <supplied resp="#pass">tel que pour <gap reason="illegible"/> <del>la réunion des composantes</del></supplied>
<gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">y'</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <supplied resp="#pass">un pt. générique</supplied> <formula notation="TeX">x'</formula> d'une composante de
<formula notation="TeX">f^{-1}(y') \cap U</formula>, il existe <del>une composante</del> un pt. générique <formula notation="TeX">x</formula>
d'une composante de <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">f^{-1}(y)</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> qui soit
spécialisation de <formula notation="TeX">x'</formula>.</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">tout ce lemme est annulé par deux longues diagonales qui se croisent au
milieu du feuillet ; il se lit néanmoins, et il est donné</note></p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small]
X \arrow[d] &amp; X' = X \times_Y Y' \arrow[l] \arrow[d] \\
Y &amp; Y' \arrow[l]
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><formula notation="TeX">x_1 \in E_{X/Y}(y)</formula>,    <formula notation="TeX">x_2 \in \ill{}</formula>,   
<formula notation="TeX">\bar{\xi} = \mathrm{Im}(\overline{\xi'}) \ni x</formula></p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
X \arrow[d, "f"] &amp; X' = X \times_Y Y' \arrow[l] \arrow[d, "f'"] &amp; X'' = X \times_Y Y'' \arrow[l] \arrow[d] \\
Y &amp; Y' \arrow[l] &amp; Y'' \arrow[l]
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">à côté de chaque colonne il écrit les points qui l'accompagnent :
<formula notation="TeX">x \leftarrow \xi</formula> au-dessus de <formula notation="TeX">y \leftarrow \eta</formula> pour la première,
<formula notation="TeX">x' \leftarrow \xi'</formula> au-dessus de <formula notation="TeX">y' \leftarrow \eta'</formula> pour la deuxième,
<formula notation="TeX">y'' \leftarrow \eta''</formula> pour la troisième</note></p>
<p><hi rend="bold">Hyp.</hi>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    x \in E_{X/Y}(y) \\
    \xi \in E_{X/Y}(\eta) \\
    x \in \bar{\xi} \\
    y' \text{ sur } y \\
    \eta' \text{ sur } \eta \\
    y' \in \overline{\eta'}
  \end{cases}</formula></p>
<p><hi rend="bold">Concl.</hi></p>
<list rend="enumerate">
<label>a)</label><item>Si <formula notation="TeX">x' \in E_{X'/Y'}(y')</formula> <gap reason="illegible"/> <supplied resp="#pass">au-dessus de</supplied> <formula notation="TeX">x</formula>, il existe
<formula notation="TeX">\xi' \in E_{X'/Y'}(\eta')</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\xi</formula> tel que <formula notation="TeX">x' \in \overline{\xi'}</formula> ;</item>
<label>b)</label><item>Si <formula notation="TeX">\xi' \in E_{X'/Y'}(\eta')</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\xi</formula>, il existe
<formula notation="TeX">x' \in E_{X'/Y'}(y')</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">x</formula> tel que <formula notation="TeX">x' \in \overline{\xi'}</formula>.</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">une flèche partant de la marge gauche vient buter sur l'accolade de a) et
b) ; elle porte « Si <formula notation="TeX">Y'</formula> <gap reason="illegible"/> sur <formula notation="TeX">Y</formula> et <formula notation="TeX">y'</formula> <gap reason="illegible"/> »</note></p>
<p><gap reason="illegible"/> plus que <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>. Vérifier !</p>
<p><del>Concl'</del>
<del><formula notation="TeX">\Gamma_{X'/Y'}(y', \eta') \to E_{X'/Y'}(y')</formula></del>
<del><formula notation="TeX">\Gamma_{X'/Y'}(y', \eta') \to E_{X'/Y'}(\eta')</formula></del>
<del><gap reason="illegible"/> surjectif</del></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">ces deux dernières lignes, et le mot qui les suit, sont annulés par une
grande boucle</note></p>
</div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
