<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 23, pages 81–98 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-21">2026-09-21</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Fable 5.1 (claude-fable-5-1)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-25">2026-09-25</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">23</idno>
          </msIdentifier>
          <head>EGA IV. Compléments : notes manuscrites (s.d.), lettres (1966, 1968), tapuscrit (s.d.).</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 81 à 98 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 5 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>1966-1968</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\add</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> ; <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="1">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-21" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
      <change when="2026-09-25" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="5">
<div type="section">
<head>IV 5. Compléments d'ordre divers</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">les mots sont de sa main, en haut à droite de la chemise orange qui
forme le feuillet 81 : « IV 5 », puis un mot biffé qui ne se lit plus, puis
« Compléments d'ordre divers ». La chemise ne porte rien d'autre.</note></p>
<pb n="82" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=83"/>
<p><note type="authorial" place="margin">N.B. <unclear>dans</unclear> <del><gap reason="illegible"/></del> Rappels sur la dimension</note>
<note type="editorial" resp="#pass">encadré, en haut à droite du feuillet.</note></p>
<p><hi rend="bold">Lemme 1.</hi> <del><formula notation="TeX">A</formula> anneau local</del> <formula notation="TeX">X</formula> préschéma <del><gap reason="illegible"/></del>
nœth., <formula notation="TeX">Y</formula> partie fermée <formula notation="TeX">\neq \emptyset</formula>, <formula notation="TeX">(Y_i)_{i \in I}</formula> ens. des comp.
irréductibles de <formula notation="TeX">Y</formula>, <formula notation="TeX">(X_k)_{k \in K}</formula> ens. des comp. irréductibles de <formula notation="TeX">X</formula>.
<del><formula notation="TeX">\exists</formula></del> <formula notation="TeX">r = \operatorname{Codim}(Y, X)</formula>, <formula notation="TeX">I'</formula> ens. des <formula notation="TeX">i \in I</formula>
tels que <formula notation="TeX">\operatorname{Codim}(Y_i, X) = r</formula>. Pour <formula notation="TeX">i \in I'</formula>, <formula notation="TeX">K_i</formula> = ens. des
<formula notation="TeX">k \in K</formula> tels que <del>Codim</del> <formula notation="TeX">X_k \supset Y_i</formula> et
<formula notation="TeX">\operatorname{Codim}(Y_i, X_k) = r</formula>. Soit <formula notation="TeX">x</formula> une section d'un Module inv.
<formula notation="TeX">L</formula> sur <formula notation="TeX">X</formula> telle que <formula notation="TeX">V(x) \supset Y</formula>. Alors :</p>
<p>1°) <del>On a</del> <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX">\operatorname{Codim}(Y, V(x)) \geq r - 1</formula>, et pour qu'on ait égalité, il f. et
s. qu'il existe <formula notation="TeX">i \in I'</formula>, <formula notation="TeX">k \in K_i</formula> tels que <formula notation="TeX">V(x) \not\supset X_k</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">le signe d'inégalité est biffé et réécrit au-dessus ; en interligne
au-dessus de « tels que » : « <formula notation="TeX">\operatorname{codim}(V(x), X) \geq 1</formula> i.e.
<formula notation="TeX">= 1</formula> <gap reason="illegible"/> ».</note></p>
<p>2°) <del>Supposons <formula notation="TeX">r &gt; 0</formula>. Pour <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del> Supposons que <formula notation="TeX">X</formula>
soit <unclear>local</unclear>, <gap reason="illegible"/> <del><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">A_x</formula>, <formula notation="TeX">X = V(\ill{})</formula></del> et
<formula notation="TeX">r &gt; 0</formula>, alors il existe un <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">x \in \mathfrak{m}</formula> tel que
<formula notation="TeX">\operatorname{Codim}(Y, V(x)) = r - 1</formula> <del><formula notation="TeX">\dim V(x) = \dim X - 1</formula></del>
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>. <formula notation="TeX">X</formula> est local, on <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\dim V(x) = \dim X - 1</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">la conclusion de 2°) est écrite en accolade, sur deux lignes dont la
seconde est biffée puis reprise ; la fin de la phrase ne se lit pas.</note></p>
<p>Dém. 1) <formula notation="TeX">\operatorname{Codim}(Y, V(x)) = \operatorname{Inf}_i \struck{\ill{}}
\operatorname{Codim}(Y_i, V(x))</formula>, or
<formula notation="TeX" rend="display">\operatorname{Codim}(Y_i, V(x)) = \dim \mathcal{O}_{V(x), y_i}
  \geq \dim \mathcal{O}_{X, y_i} - 1 = \operatorname{Codim}(Y_i, X) - 1
  \geq \operatorname{Codim}(Y, X) - 1 ,</formula>
d'où <formula notation="TeX">\operatorname{Codim}(Y, V(x)) \geq \operatorname{Codim}(Y, X) - 1</formula>,
égalité ssi <formula notation="TeX">\exists i</formula> tel qu'on <del><gap reason="illegible"/></del> ait les deux égalités
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    \operatorname{Codim}(Y_i, V(x)) = \struck{\dim} \operatorname{Codim}(Y_i, X) - 1 \\
    \operatorname{Codim}(Y_i, X) = \operatorname{Codim}(Y, X)
  \end{cases}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">\exists i</formula> tel qu'on » est entouré sur le feuillet.</note></p>
<pb n="83" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=84"/>
<p>i.e. <formula notation="TeX">i \in I'</formula>, et <formula notation="TeX">\exists k \in K_i</formula> t.q. <formula notation="TeX">V(x) \not\supset X_k</formula>.</p>
<p>2°) Comme <formula notation="TeX">r &gt; 0</formula>, pour toutes les composantes irréd. <formula notation="TeX">X_\alpha</formula> de <formula notation="TeX">X</formula>, on a
<formula notation="TeX">X_\alpha \not\subset Y</formula>, donc <del>il existe <formula notation="TeX">x \in \mathfrak{m}</formula> <gap reason="illegible"/></del>
<del>Comme <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\mathfrak{m} \not\subset
\mathfrak{p}_\alpha</formula>, donc <formula notation="TeX">\exists x \in \mathfrak{m}</formula>, <del><formula notation="TeX">I' \neq
\emptyset</formula> et</del> <formula notation="TeX">x \notin \bigcup_\alpha \mathfrak{p}_\alpha</formula>.</p>
<p><del>pour <formula notation="TeX">i \in I'</formula>, <formula notation="TeX">K_i \neq \emptyset</formula>, pour <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">r &gt; 0</formula> ;
<formula notation="TeX">X_k \supset Y_i</formula>, <formula notation="TeX">X_k \neq Y_i</formula>, donc <formula notation="TeX">X_k \not\subset Y</formula> ; donc <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">\mathfrak{p}_k \not\supset \mathfrak{m}</formula>, donc <formula notation="TeX">\exists x \in \mathfrak{m}</formula>
t.q. <formula notation="TeX">V(x)</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\exists x \in \mathfrak{m}</formula>, <formula notation="TeX">x \notin
\mathfrak{p}_k</formula>. <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\mathfrak{m} \supset \mathfrak{p}</formula>, donc <formula notation="TeX">\exists x
\in \mathfrak{m}</formula>, <formula notation="TeX">x \notin \mathfrak{p}</formula>. <unclear>Et</unclear> <formula notation="TeX">\exists
\mathfrak{p}_\alpha</formula>, pour toutes composantes irréductibles <formula notation="TeX">X_\alpha</formula>, <gap reason="illegible"/>
on a <formula notation="TeX">X_\alpha \not\subset Y</formula> [sinon</del>
<note type="editorial" resp="#pass">tout ce bloc, une première rédaction de 2°), est barré de traits
diagonaux ; il est remplacé par les trois lignes qui le précèdent. En marge
de gauche, à sa hauteur : « Je <unclear>modifie</unclear> <gap reason="illegible"/> conditions
<unclear>indiquées</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> ».</note></p>
<p><hi rend="bold">Corollaire 1 :</hi> Soit <formula notation="TeX">A</formula> un anneau local nœth., <del><formula notation="TeX">X =
\operatorname{Spec} A</formula>, <formula notation="TeX">Y = V(\mathfrak{m})</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\mathfrak{m}</formula>
<gap reason="illegible"/> idéal, <formula notation="TeX">\mathfrak{p}</formula> partie fermée de <formula notation="TeX">X</formula></del> <del><formula notation="TeX">x \in
\mathfrak{m}</formula></del> <formula notation="TeX">r = \struck{\operatorname{Codim}(Y, X)}
\operatorname{ht}(\mathfrak{m})</formula>, alors il existe une suite <formula notation="TeX">x_1, \dots, x_r</formula>
d'éléments de <formula notation="TeX">\mathfrak{m}</formula>, <del>faisant partie d'un système de
paramètres de <formula notation="TeX">A</formula>, et tel que <formula notation="TeX">\operatorname{ht}(x_1, \dots, x_r)</formula></del>
<formula notation="TeX">\operatorname{ht}(\sum x_i A) = r</formula>, d'où <del>et</del>
<formula notation="TeX">\operatorname{ht}(\mathfrak{m} / (x_1, \dots, x_r)) = 0</formula> ; si <formula notation="TeX">A</formula> local, les
<formula notation="TeX">x_i</formula> font partie d'un syst. de paramètres.
<note type="editorial" resp="#pass">« d'où » est entouré. L'énoncé hésite entre un anneau local et un
anneau nœthérien avec un idéal <formula notation="TeX">\mathfrak{m}</formula> : la clause finale « si <formula notation="TeX">A</formula>
local » suppose la seconde lecture, mais « local » n'est pas biffé dans la
première ligne.</note></p>
<p>Prenons <formula notation="TeX">\mathfrak{m}</formula> premier, on <unclear>conclut</unclear> :</p>
<p><hi rend="bold">Corollaire 2 :</hi> Soit <formula notation="TeX">\mathfrak{p}</formula> un idéal premier de <formula notation="TeX">A</formula> local
nœth., <formula notation="TeX">r = \dim A_{\mathfrak{p}}</formula>, alors il existe <formula notation="TeX">x_1, \dots, x_r \in
\mathfrak{p}</formula> tels que les <formula notation="TeX">x_i</formula> <del>fassent part</del> définissent un syst. de
paramètres de <formula notation="TeX">A_{\mathfrak{p}}</formula>, et forment partie d'un système de
paramètres de <unclear><formula notation="TeX">A / \mathfrak{p}</formula></unclear>.
<note type="editorial" resp="#pass">le dernier symbole se lit <formula notation="TeX">A / \mathfrak{p}</formula> sur le feuillet ; on
attendrait <formula notation="TeX">A</formula>.</note></p>
<p><note type="authorial" place="margin">Corollaire. Conditions équivalentes sur <formula notation="TeX">x_1, \dots, x_p \in
\mathfrak{m}_A</formula>, <formula notation="TeX">A</formula> local nœth. : (i) <formula notation="TeX">\operatorname{ht}(\sum A x_i) = p</formula>
(<unclear>comme</unclear> <unclear>toujours</unclear> <formula notation="TeX">\leq</formula>) ; (ii) <del>Pour tout</del>
<formula notation="TeX">x_1</formula> ne s'annule sur aucune comp. irréd. de <formula notation="TeX">\operatorname{Spec}(A)</formula>, …,
<formula notation="TeX">x_n</formula> ne s'annule sur aucune comp. irréd. de <formula notation="TeX">\operatorname{Spec} A / \sum_{i
&lt; n} x_i A</formula>.</note>
<note type="editorial" resp="#pass">écrit de bas en haut dans la marge de gauche, sur toute la hauteur du
feuillet ; la fin de (ii), en très petits caractères, est lue d'après le
sens : le quotient et son indice de sommation sont incertains.</note></p>
<pb n="84" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=85"/><p><note type="editorial" resp="#pass">le feuillet entier est barré de traits diagonaux ; il se lit sous la
rature.</note></p>
<p><hi rend="bold"><formula notation="TeX">\partial</formula>-Catégorie</hi> <formula notation="TeX">\mathcal{H}</formula> : catégorie additive graduée, i.e.
où les <formula notation="TeX">\operatorname{Hom}(X, Y)</formula> sont des groupes gradués (la composition des
morphismes étant additive sur les degrés), satisfaisant aux axiomes qui vont
suivre. On désigne par <formula notation="TeX">\mathcal{H}_{(0)}</formula> la catégorie <formula notation="TeX">\mathcal{H}</formula> où les
hom sont réduits au degré <formula notation="TeX">0</formula>.</p>
<p><hi rend="bold">Axiome <formula notation="TeX">\partial 1</formula>.</hi> Pour tout <formula notation="TeX">X \in \operatorname{Ob} \mathcal{H}</formula>,
il existe un <del><formula notation="TeX">X(1)</formula></del> <del><formula notation="TeX">T(X) = X(1)</formula></del> <formula notation="TeX">\in \operatorname{Ob}
\mathcal{H}</formula> <supplied resp="#pass">noté <formula notation="TeX">X(1)</formula> ?</supplied> et un isomorphisme fonctoriel (sur
<formula notation="TeX">\mathcal{H}_{(0)}</formula>) en <formula notation="TeX">X</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\operatorname{Hom}_1(X, Y) \xrightarrow{\ \sim\ } \operatorname{Hom}_0(X, Y(1)) .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le membre de droite est surchargé : le <formula notation="TeX">(1)</formula> de <formula notation="TeX">Y(1)</formula> est écrit
par-dessus une première version.</note></p>
<p>Donc il y a un objet <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">i_Y \in \operatorname{Hom}_1(\struck{Y(1)}, Y)</formula>
ayant une propriété universelle. Évidemment <formula notation="TeX">(Y(1), i_Y)</formula> <unclear>est</unclear>
<unclear>déterminé</unclear> <gap reason="illegible"/> à <del>Hom-</del>isomorphisme près.
<note type="editorial" resp="#pass">ces deux phrases sont encadrées et reliées par un trait à la ligne de
l'axiome ; l'argument de <formula notation="TeX">\operatorname{Hom}_1</formula> est repassé et ne se décide
pas.</note></p>
<p><supplied resp="#pass">il existe</supplied> un objet <formula notation="TeX">X(1)</formula> de <formula notation="TeX">\mathcal{H}</formula> et un isomorphisme de degré
<formula notation="TeX">1</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\alpha_X : X(1) \xrightarrow{\ 1\ } X</formula>
et un objet <formula notation="TeX">X(-1)</formula> de <formula notation="TeX">\mathcal{H}</formula> et un isomorphisme de degré <formula notation="TeX">-1</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\beta_X : X(-1) \xrightarrow{\ -1\ } X .</formula>
On en conclut, pour tout <formula notation="TeX">Y</formula>, des isomorphismes
<formula notation="TeX" rend="display">\text{I}
  \begin{cases}
    \operatorname{Hom}_n(X, Y) \xrightarrow{\ \sim\ } \operatorname{Hom}_{n+1}(X(1), Y) \\
    \operatorname{Hom}_n(Y, X(1)) \xrightarrow{\ \sim\ } \operatorname{Hom}_{n+1}(Y, X)
  \end{cases}
  \qquad
  \text{II}
  \begin{cases}
    \operatorname{Hom}_n(X, Y) \xrightarrow{\ \sim\ } \operatorname{Hom}_{n-1}(X(-1), Y) \\
    \operatorname{Hom}_n(Y, X(-1)) \xrightarrow{\ \sim\ } \operatorname{Hom}_{n-1}(Y, X) \struck{\ill{}}
  \end{cases}</formula>
<note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">= \operatorname{Hom}_{n-1}(X, Y(1))</formula></note>
<note type="editorial" resp="#pass">en marge de droite, à hauteur de la première ligne de I, surchargé.</note></p>
<pb n="86" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=87"/><p><note type="editorial" resp="#pass">ce feuillet est le verso auquel renvoie la marge du feuillet 87 (« cf
verso ») : il porte le lemme dont la Remarque commencée au feuillet 88 se
sert. Ordre de lecture : 88, 87, puis 86.</note></p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> <hi rend="bold">Lemme.</hi> Soient <formula notation="TeX">A</formula> un anneau, <formula notation="TeX">B</formula> une algèbre finie
sur <formula notation="TeX">A</formula>, <formula notation="TeX">M</formula> un <formula notation="TeX">B</formula>-module de type fini.</p>
<p>(i) si <formula notation="TeX">M_{[A]}</formula> est <formula notation="TeX">(S_k)</formula>, il en est de même de <formula notation="TeX">M</formula>.</p>
<p>(ii) Supposons que pour <del><gap reason="illegible"/></del> idéaux premiers <formula notation="TeX">\mathfrak{q},
\mathfrak{q}'</formula> de <formula notation="TeX">B</formula>, au-dessus <supplied resp="#pass">d'un même</supplied> <formula notation="TeX">\mathfrak{p}</formula> de <formula notation="TeX">A</formula>, on ait
<formula notation="TeX">\dim M_{\mathfrak{q}} = \dim M_{\mathfrak{q}'}</formula>. Alors si <formula notation="TeX">M</formula> est <formula notation="TeX">(S_k)</formula> sur
<formula notation="TeX">B</formula>, il est <formula notation="TeX">(S_k)</formula> sur <formula notation="TeX">A</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">au-dessus de « au-dessus d'un même <formula notation="TeX">\mathfrak{p}</formula> », en interligne :
« <formula notation="TeX">\mathfrak{q} = \ill{}</formula> ».</note></p>
<p>On peut supposer <formula notation="TeX">A \subset B</formula>, <del><formula notation="TeX">\operatorname{Spec} B =</formula></del>
<formula notation="TeX">\operatorname{Supp} M = \operatorname{Spec} B</formula>.</p>
<p>Dém. (i) Soit <formula notation="TeX">\struck{\mathfrak{q}}\ \mathfrak{p} \in \operatorname{Spec}
\struck{B}\ A</formula>, <del>si <formula notation="TeX">\dim M_{\mathfrak{p}} \leq k</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del>
<del>l'hypothèse implique que <formula notation="TeX">\dim_{A_{\mathfrak{q}}} M_{\mathfrak{q}} =
\dim_{B_{\mathfrak{p}}} M_{\mathfrak{p}}</formula>, or <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del> <del>on a
<formula notation="TeX">\operatorname{prof}</formula> [<gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\dim_{A_{\mathfrak{q}}} M_{\mathfrak{q}} \geq
\operatorname{Sup}_{\mathfrak{p} \to \mathfrak{q}} \dim_{B_{\mathfrak{p}}}
M_{\mathfrak{p}}</formula>] et on</del> on a :
<formula notation="TeX" rend="display">\operatorname{prof}_{A_{\mathfrak{q}}} M_{\mathfrak{q}}
  = \operatorname{Inf}_{\mathfrak{p} \to \mathfrak{q}}
    \operatorname{prof}_{B_{\mathfrak{p}}} M_{\mathfrak{p}} ,
  \qquad
  \dim_{A_{\mathfrak{q}}} M_{\mathfrak{q}}
  = \operatorname{Sup}_{\mathfrak{p} \to \mathfrak{q}}
    \dim_{B_{\mathfrak{p}}} M_{\mathfrak{p}} ,</formula>
donc si <formula notation="TeX">\mathfrak{p} \to \mathfrak{q}</formula>,
<formula notation="TeX" rend="display">\operatorname{prof}_{B_{\mathfrak{p}}} M_{\mathfrak{p}}
  \geq \operatorname{prof}_{A_{\mathfrak{q}}} M_{\mathfrak{q}}
  \geq \operatorname{Inf}(k, \dim_{A_{\mathfrak{q}}} M_{\mathfrak{q}})
  \geq \operatorname{Inf}(k, \dim_{B_{\mathfrak{p}}} M_{\mathfrak{p}}) ,
  \quad \text{cqfd.}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">dans l'énoncé, <formula notation="TeX">\mathfrak{q}</formula> est un premier de <formula notation="TeX">B</formula> au-dessus de
<formula notation="TeX">\mathfrak{p}</formula> dans <formula notation="TeX">A</formula> ; dans la démonstration, à partir de la ligne
biffée « l'hypothèse implique… », c'est <formula notation="TeX">\mathfrak{p}</formula> qui est dans <formula notation="TeX">B</formula> et
<formula notation="TeX">\mathfrak{q}</formula> dans <formula notation="TeX">A</formula>, la flèche <formula notation="TeX">\mathfrak{p} \to \mathfrak{q}</formula> notant
« au-dessus de ». L'échange est sur le feuillet et n'a pas été régularisé.</note></p>
<p>(ii) On a ici, grâce à l'hyp. <unclear>sur</unclear> <formula notation="TeX">M_{\mathfrak{p}}</formula> <gap reason="illegible"/> :
<formula notation="TeX">\dim_{A_{\mathfrak{q}}} M_{\mathfrak{q}} = \dim_{B_{\mathfrak{p}}}
M_{\mathfrak{p}}</formula>. Or pour <formula notation="TeX">\mathfrak{p}</formula> convenable sur <formula notation="TeX">\mathfrak{q}</formula>, on
aura <gap reason="illegible"/> <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\operatorname{prof}_{A_{\mathfrak{q}}}
M_{\mathfrak{q}} = \operatorname{prof}_{B_{\mathfrak{p}}} M_{\mathfrak{p}}</formula>
(i.e. <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\geq</formula>) <gap reason="illegible"/>.</p>
<p><del>Pour <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">M_{\mathfrak{q}}</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<gap reason="illegible"/> on a <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del>
<note type="editorial" resp="#pass">le bas du feuillet, une dizaine de lignes, est hachuré au point de ne
plus se lire ; seuls surnagent <formula notation="TeX">M_{\mathfrak{q}}</formula>, « on a », un petit
schéma <formula notation="TeX">B</formula> sur <formula notation="TeX">A</formula> avec <formula notation="TeX">M</formula> à côté, et en bas à gauche
« <formula notation="TeX">\operatorname{prof} \geq \operatorname{Inf}(k, \dim)</formula> ». En marge de
gauche, biffé : <formula notation="TeX">\mathfrak{p} \subset \mathfrak{q}</formula>.</note></p>
<pb n="87" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=88"/><p><note type="editorial" resp="#pass">suite directe du feuillet 88 : la phrase commencée au bas de 88 se
termine ici.</note></p>
<p>il s'ensuit que <formula notation="TeX">\mathcal{C}</formula> est <unclear>cohérent</unclear>. D'ailleurs,
<formula notation="TeX">\mathcal{C}</formula> satisfait <formula notation="TeX">(S_2)</formula> en tout point de <formula notation="TeX">Z</formula>, <del>en <gap reason="illegible"/>
<gap reason="illegible"/></del> <del><unclear>Comme</unclear> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\mathcal{M} \subset X</formula>, <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">\Gamma(V, \mathcal{C}) \to \Gamma(V \cap U, \mathcal{C})</formula> <unclear>est</unclear>
<gap reason="illegible"/></del> <del><gap reason="illegible"/></del> par construction <formula notation="TeX">\mathcal{C} \xrightarrow{\ \sim\ }
i_* i^* \mathcal{C}</formula>. Comme <formula notation="TeX">\mathcal{C} \simeq \mathcal{B}</formula> <gap reason="illegible"/>
<unclear>sur</unclear> <formula notation="TeX">U</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> et que <formula notation="TeX">\mathcal{B}_x</formula> est une algèbre
finie et <unclear>normale</unclear> sur <formula notation="TeX">\mathcal{O}_{X, x}</formula>, donc <formula notation="TeX">(S_2)</formula> comme
<unclear>anneau</unclear>, et par suite comme <unclear>module</unclear>, il s'ensuit que
<formula notation="TeX">\mathcal{C}</formula> <unclear>est</unclear> <formula notation="TeX">(S_2)</formula> <del>comme Module</del>
<unclear>partout</unclear>. <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> <unclear>que</unclear>
<unclear>l'anneau</unclear> <formula notation="TeX">\mathcal{C}</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\mathcal{C}</formula> est <formula notation="TeX">S_2</formula>. Bien
entendu <formula notation="TeX">A \subset \mathcal{C} \subset K</formula>. Reste : prouver que <formula notation="TeX">\mathcal{C}</formula>
est <del>normal</del> <formula notation="TeX">(R_1)</formula>. Soit <formula notation="TeX">\mathfrak{p}</formula> un idéal premier de
<formula notation="TeX">\mathcal{C}</formula> tel que <formula notation="TeX">\dim \mathcal{C}_{\mathfrak{p}} = 1</formula>, prouvons
<formula notation="TeX">\mathcal{C}_{\mathfrak{p}}</formula> régulier. Soit <formula notation="TeX">\mathfrak{q}</formula> l'idéal induit par
<formula notation="TeX">\mathfrak{p}</formula> sur <formula notation="TeX">A</formula>, alors [<formula notation="TeX">A</formula> <unclear>est</unclear> <unclear>quotient</unclear> d'un
régulier] on a <formula notation="TeX">\dim A_{\mathfrak{q}} = 1</formula>, donc ou bien <formula notation="TeX">A_{\mathfrak{q}}</formula>
est normal, donc <formula notation="TeX">A_{\mathfrak{q}} = B_{\mathfrak{q}} = B_{\mathfrak{p}}</formula>
<del><gap reason="illegible"/></del> normal, ou bien <formula notation="TeX">A_{\mathfrak{q}}</formula> non normal, i.e. on est en
<formula notation="TeX">\mathfrak{p}_i</formula>, mais alors <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <unclear>par</unclear> construction
<formula notation="TeX">B_{\mathfrak{p}}</formula> normal, <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\mathcal{B}_{\mathfrak{p}}</formula> est
normal comme localisé de <formula notation="TeX">B_{\mathfrak{q}}</formula>. Cela achève la démonstration.</p>
<p><note type="authorial" place="margin">[<unclear>A</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> régulier <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\dim A_{\mathfrak{q}}
= \dim B_{\mathfrak{p}}</formula> <unclear>et</unclear> <formula notation="TeX">\operatorname{prof} \mathcal{B}</formula>
<unclear>induit</unclear> <gap reason="illegible"/>] cf verso</note>
<note type="editorial" resp="#pass">écrit en oblique dans la marge de gauche, à hauteur de « Reste :
prouver » ; « cf verso » renvoie au lemme du feuillet 86.</note></p>
<p><del><formula notation="TeX">A</formula> anneau (<unclear>local nœth.</unclear> <gap reason="illegible"/>), <formula notation="TeX">B</formula> <unclear>alg.</unclear>
finie sur <formula notation="TeX">A</formula>, <formula notation="TeX">M</formula> module de type fini sur <formula notation="TeX">B</formula>, <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>. Alors <formula notation="TeX">M</formula> est
<formula notation="TeX">(S_k)</formula> sur <formula notation="TeX">A</formula> ssi il est <formula notation="TeX">(S_k)</formula> sur <formula notation="TeX">B</formula>. <del>Soit</del> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<unclear>Supposons</unclear> <formula notation="TeX">A \subset B</formula>, <formula notation="TeX">\operatorname{Supp} M =
\operatorname{Spec} B</formula>, <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">f(x) = y</formula>. Soit <formula notation="TeX">y \in Y</formula>, …
<formula notation="TeX">\operatorname{prof} M_y = \operatorname{Inf}_{x \mapsto y} \operatorname{prof}
M_x</formula> <gap reason="illegible"/> Si <formula notation="TeX">M</formula> sur <formula notation="TeX">B</formula> est <formula notation="TeX">(S_k)</formula>, <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\operatorname{prof} M_y
\geq \operatorname{Inf}</formula> <gap reason="illegible"/></del>
<note type="editorial" resp="#pass">le bas du feuillet : première rédaction, hachurée, du lemme du feuillet
86, avec <formula notation="TeX">f : X \to Y</formula> écrit verticalement à gauche et, en insertion
au-dessus de la dernière ligne, « il <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <unclear>dimension</unclear> ».
Cette version énonçait une équivalence là où le lemme retenu ne donne que
deux implications sous hypothèse.</note></p>
<pb n="88" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=89"/>
<p><hi rend="bold">Remarque.</hi> Soit <formula notation="TeX">A</formula> un anneau intègre quotient d'un anneau régulier,
<formula notation="TeX">K</formula> son corps des fractions, <del><formula notation="TeX">L</formula> une extension finie de <formula notation="TeX">K</formula></del>. Pour que
la clôture intégrale de <formula notation="TeX">A</formula> soit de type fini, il f. et s. que <formula notation="TeX">A</formula> satisfasse
les conditions suivantes :</p>
<p>a) l'ensemble des <formula notation="TeX">\mathfrak{p}_i \in \operatorname{Spec} A</formula> tel que
<formula notation="TeX">A_{\mathfrak{p}_i}</formula> soit de dim <formula notation="TeX">1</formula> non régulier est fini</p>
<p>b) Pour tout tel <formula notation="TeX">\mathfrak{p}_i \in \operatorname{Spec}(A)</formula>, <del>tel que
<formula notation="TeX">\dim A_{\mathfrak{p}} = 1</formula>,</del> la normalisée de <formula notation="TeX">A_{\mathfrak{p}}</formula> est finie
<del>sur</del> <formula notation="TeX">A_{\mathfrak{p}}</formula>.</p>
<p>Dém. Nécessité évidente [a) car le lieu <del>régulier</del> non normal de
<formula notation="TeX">\operatorname{Spec} A</formula> <unclear>est</unclear> fermé, et les <formula notation="TeX">\mathfrak{p}_i</formula>
correspondent aux composantes irréd. de dim <formula notation="TeX">1</formula> <unclear>de celui-ci</unclear>].</p>
<p>Suffisance. <del>Soit <formula notation="TeX">B \subset K</formula> une <unclear>alg.</unclear> finie sur <formula notation="TeX">A</formula>, tel
que <del>Les</del> <formula notation="TeX">B_{\mathfrak{p}_i}</formula> soient normaux [existe grâce à a),
b)].</del> Comme <formula notation="TeX">A</formula> est quotient d'un régulier, l'ens. des <formula notation="TeX">x \in
\operatorname{Spec} A = X</formula> tel que <formula notation="TeX">A_x</formula> soit <formula notation="TeX">S_2</formula> est ouvert, et contient
<del>les</del> <gap reason="illegible"/> un ouvert <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>, soit <formula notation="TeX">X_f</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">en interligne au-dessus de « contient … soit <formula notation="TeX">X_f</formula> » : « (utilisant
a), et le critère de Serre, i.e. <unclear>que</unclear> <unclear>les</unclear>
<formula notation="TeX">\mathfrak{p}_i</formula> <unclear>sont</unclear> <gap reason="illegible"/>) », et au-dessus de <formula notation="TeX">X_f</formula> :
<unclear>normal</unclear>.</note>
Il existe <del><gap reason="illegible"/></del> un sous-anneau <formula notation="TeX">B \supset A</formula> de <formula notation="TeX">K</formula>, fini sur <formula notation="TeX">A</formula>,
<del><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">B_f</formula> <gap reason="illegible"/></del> tel que <formula notation="TeX">B_{\mathfrak{p}_i}</formula> soit normal [utilise
a) et b)]. Soit <formula notation="TeX">Z = \operatorname{Supp} B / A</formula>, <del><formula notation="TeX">Z</formula></del> donc <formula notation="TeX">Z \subset
X - X_f</formula>, et <formula notation="TeX">Z</formula> est de codim <formula notation="TeX">&gt; 1</formula>. Soit <formula notation="TeX">U = X - Z</formula>, <formula notation="TeX">i : U \to X</formula>
l'immersion canonique, <formula notation="TeX">\mathcal{B} = \widetilde{B}</formula> faisceau d'alg. sur <formula notation="TeX">X</formula>,
considérons <del><formula notation="TeX">\mathcal{B}</formula></del> <formula notation="TeX">\mathcal{C} = i_* i^*(\mathcal{B})</formula>. Comme
le <gap reason="illegible"/> <unclear>anneau</unclear> : <formula notation="TeX">\mathcal{B}</formula> <unclear>est</unclear> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X</formula>, et
que <formula notation="TeX">Z</formula> est de codim <formula notation="TeX">\geq 2</formula> dans <formula notation="TeX">X</formula>, <gap reason="illegible"/> <del><formula notation="TeX">A</formula></del>
<unclear>partout</unclear> <unclear>dans</unclear> <gap reason="illegible"/>,
<note type="editorial" resp="#pass">la phrase se poursuit au feuillet 87 : « il s'ensuit que <formula notation="TeX">\mathcal{C}</formula>
est cohérent ». Au-dessus de « tel que <formula notation="TeX">B_{\mathfrak{p}_i}</formula> » : une coche et
« <formula notation="TeX">\operatorname{ht}</formula> », d'une autre encre.</note></p>
<pb n="89" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=90"/><p><note type="editorial" resp="#pass">brouillon pour le lemme du feuillet 86, à l'encre, barré de traits
diagonaux. Sous l'encre, une couche antérieure au crayon, en anglais, sur le
groupe de Picard et la profondeur ; elle est transcrite à la suite.</note></p>
<p><formula notation="TeX">A \subset B</formula>, <formula notation="TeX">M</formula> <del><gap reason="illegible"/></del>. <formula notation="TeX">\operatorname{prof} M_y \struck{\leq}
\struck{\operatorname{Inf}} \operatorname{prof} M_z \geq
\operatorname{Inf}_{z \mapsto y} \struck{\dim(M_z, k)} \operatorname{Inf}(\dim
M_z, k)</formula>.</p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">B</formula> <unclear>normal</unclear>, <formula notation="TeX">M</formula> <del><formula notation="TeX">\leq</formula> <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">\operatorname{Inf}</formula></del>. <formula notation="TeX">S_2</formula> comme <unclear>anneau</unclear>, mais pas comme
module.
<note type="editorial" resp="#pass">« mais pas comme module » est souligné d'un trait ondulé.</note></p>
<p><formula notation="TeX">B \subset A^n</formula>, <formula notation="TeX">B / \mathfrak{f} B \subset (A / \mathfrak{f} A)^n</formula> ;
<formula notation="TeX">B / \mathfrak{f} B \to (A / \mathfrak{f} A)^n</formula> ; <formula notation="TeX">B / \mathfrak{f} B \simeq
\mathcal{O}_{X_0}</formula> <gap reason="illegible"/>. <formula notation="TeX">B</formula> <unclear>est</unclear> <unclear>C.M.</unclear>
<unclear>aussi</unclear> <gap reason="illegible"/>. <del><gap reason="illegible"/></del></p>
<p><formula notation="TeX">M</formula> <formula notation="TeX">S_k</formula> <formula notation="TeX">\overset{?}{\Longrightarrow}</formula> <formula notation="TeX">M_{[A]}</formula> est <formula notation="TeX">(S_k)</formula>.</p>
<p><formula notation="TeX">\mathfrak{p} \in A</formula>, <formula notation="TeX">\dim A_{\mathfrak{p}} \leq k \Rightarrow \dim
B_{\mathfrak{p}} \leq k</formula> car <formula notation="TeX">M_{\mathfrak{p}}</formula> est C.M. sur
<formula notation="TeX">B_{\mathfrak{p}}</formula>, donc <formula notation="TeX">M_{\mathfrak{p}}</formula> est C.M. <del><gap reason="illegible"/> sur
<gap reason="illegible"/></del> <del><gap reason="illegible"/> sur <formula notation="TeX">A</formula></del>.
<note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">\mathfrak{p} \in A</formula> » est encadré.</note></p>
<p><formula notation="TeX">M_{\mathfrak{q}}</formula>, <formula notation="TeX">\dim M_{\mathfrak{q}}</formula>, <formula notation="TeX">\operatorname{prof}
M_{\mathfrak{q}}</formula> ; <formula notation="TeX">B</formula> est C.M. <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> ; <formula notation="TeX">B_{\mathfrak{q}}</formula>,
<formula notation="TeX">A_{\mathfrak{p}}</formula> ; <formula notation="TeX">\dim B_{\mathfrak{q}} = \operatorname{prof}</formula> <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX" rend="display">\operatorname{prof} M_{\mathfrak{p}} \geq \operatorname{Inf}(k, \dim M_{\mathfrak{p}})
  \iff
  \operatorname{prof} \hat{M}_{\mathfrak{p}} \geq \operatorname{Inf}(k, \dim \hat{M}_{\mathfrak{p}}) ,
  \qquad
  \operatorname{prof} \hat{M}_{\mathfrak{q}_i} \geq \operatorname{Inf}(k, \dim \hat{M}_{\mathfrak{q}_i}) .</formula></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">la couche au crayon, en anglais, écrite dans l'autre sens du feuillet
(en colonne, à droite et à gauche) :</note></p>
<p><formula notation="TeX">\varphi : \operatorname{Pic}(X') \to \operatorname{Pic}(Y')</formula> ;
<formula notation="TeX">\pi_1(X')</formula>, <formula notation="TeX">\pi_1(Y')</formula>, <formula notation="TeX">H^i(\ldots)</formula>.</p>
<p>1) if <formula notation="TeX">\forall x \in X' - Y'</formula>, <formula notation="TeX">\dim \bar{x} = 1 \Rightarrow \operatorname{depth}
A_x \geq 3</formula>, <formula notation="TeX">\varphi</formula> is injective.</p>
<p>2) if <formula notation="TeX">\forall x \in X' - Y'</formula>, <formula notation="TeX">\dim \bar{x} = 1 \Rightarrow
\operatorname{depth} A_x \geq 4</formula> and if <formula notation="TeX">\operatorname{Pic}(\operatorname{Spec}
A_x - \{x\}) = 0</formula> <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> <formula notation="TeX">\varphi</formula> is bij.</p>
<p>complete intersection, <formula notation="TeX">\dim \geq 4</formula> ; <formula notation="TeX">\operatorname{Pic}(X - a) = 0</formula> ;
<formula notation="TeX">\mathfrak{a} = \mathfrak{f} A + \mathfrak{g} A</formula> ; <formula notation="TeX">\mathfrak{a}(\mathfrak{m})</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">ces derniers fragments sont dans la marge de gauche, au crayon, en
partie sous l'encre ; leur liaison avec 1) et 2) ne se lit pas.</note></p>
</div>
<div type="section">
<head>IV 12. Fibres des morphismes plats de présentation finie</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">les mots sont de sa main, en haut à droite de la chemise orange qui
forme le feuillet 90 : « IV <unclear>12</unclear> » à l'encre, le titre au crayon.
Le second chiffre est repassé et pourrait aussi se lire 82. La chemise ne
porte rien d'autre.</note></p>
<pb n="91" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=92"/><p><note type="editorial" resp="#pass">brouillon rapide, encre par-dessus crayon, avec un croquis à gauche :
deux disques <formula notation="TeX">X'</formula> et <formula notation="TeX">X''</formula> marqués <formula notation="TeX">Z'_0</formula>, <formula notation="TeX">Z'</formula>, <formula notation="TeX">Z''_0</formula>, <formula notation="TeX">Z''</formula> autour d'un
centre, reliés par une courbe <formula notation="TeX">D</formula> ; les lignes du texte sont lues dans
l'ordre où elles se suivent, les insertions ramenées à leur place.</note></p>
<p><hi rend="bold">Un exemple</hi> [sur une <unclear>conj.</unclear> <unclear>log.</unclear> des <gap reason="illegible"/>
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>]
<note type="authorial" place="margin">Où le <del><gap reason="illegible"/></del> des <unclear>ouverts</unclear> des pts non Coh. Mac.
fait un saut dans la mauvaise direction…</note>
<note type="editorial" resp="#pass">en accolade, en haut à droite, d'une encre plus noire que le titre.</note></p>
<p><del><formula notation="TeX">A</formula></del> <formula notation="TeX">X'</formula> schéma local <supplied resp="#pass">intègre</supplied> <del>de prof <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<gap reason="illegible"/></del> de dim <formula notation="TeX">n'</formula> <unclear>(centre <formula notation="TeX">x</formula>)</unclear>, <del>contenant une partie
<gap reason="illegible"/> irréductible <formula notation="TeX">Z_1 \ni x</formula>,</del> telle que aux pts de <formula notation="TeX">Z_1</formula>, <formula notation="TeX">X'</formula> ne soit
<del><gap reason="illegible"/></del> <unclear>Cohen-Macaulay</unclear>, <gap reason="illegible"/> <unclear>donc</unclear> <formula notation="TeX">Z'_0</formula>
l'un des pts <gap reason="illegible"/> <unclear>il</unclear> <unclear>n'est</unclear> <unclear>pas</unclear> Coh. M.
<del><formula notation="TeX">\operatorname{codim}_x Z_1 =</formula> <gap reason="illegible"/></del>
<note type="editorial" resp="#pass">au crayon, en marge de droite : « i.e. <unclear>coprof</unclear> 1 » ; en
marge de droite encore, entouré : <formula notation="TeX">Z'_0 \neq \{x\}</formula>, et sous lui une ligne
noircie.</note></p>
<p><formula notation="TeX">X''</formula> schéma local <supplied resp="#pass">intègre</supplied> de dim <unclear><formula notation="TeX">n''</formula></unclear>, <formula notation="TeX">Z''_0</formula> l'un des pts
<gap reason="illegible"/> il n'est pas Coh. Mac.
<note type="editorial" resp="#pass">entouré, en interligne : « <formula notation="TeX">n'' &gt; n'</formula> ».</note></p>
<p><formula notation="TeX">D</formula> un <del><gap reason="illegible"/></del> <unclear>schéma</unclear> <unclear>local</unclear> <unclear>intègre</unclear>
<del>fermé dans <formula notation="TeX">X</formula></del> de dim <formula notation="TeX">1</formula> <unclear>et</unclear> <gap reason="illegible"/>, <formula notation="TeX">D'</formula> <del><gap reason="illegible"/></del>
(immersions fermées)
<formula notation="TeX" rend="display">u' : D \to X' , \qquad u'' : D \to X'' , \qquad u'(D) \not\supset Z'_0 ,</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">X = X' \coprod_D X'' .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">u'(D) \not\supset Z'_0</formula> » est entouré, et souligné deux fois.</note></p>
<p><formula notation="TeX">\sim</formula> <unclear>identifie</unclear> <formula notation="TeX">X'</formula> et <formula notation="TeX">X''</formula> ; <unclear>donc</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<unclear>schémas</unclear> <unclear>finis</unclear>, <unclear>donc</unclear> <formula notation="TeX">Z'_0, Z''_0 \to x</formula>.
<formula notation="TeX">D</formula> : un <del><gap reason="illegible"/></del> <unclear>sous-schéma</unclear> <unclear>fermé</unclear>
<del><gap reason="illegible"/></del> de <formula notation="TeX">X</formula>.</p>
<p><formula notation="TeX">f_0 \in \struck{\ill{}} (\mathcal{O}_{D, x})</formula>, <formula notation="TeX">f_0 \neq 0</formula> ; les
<unclear>relèvements</unclear> <formula notation="TeX">f'</formula> <unclear>et</unclear> <formula notation="TeX">f''</formula>, d'où <formula notation="TeX">f \in \mathcal{O}_{X,
x}</formula> <gap reason="illegible"/> <unclear>qui</unclear> <unclear>est</unclear> <unclear>nul</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX" rend="display">V(f) \simeq V(f') \coprod_{V(f_0)} V(f'') .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">en bas à gauche, l'algèbre du recollement : <formula notation="TeX">A' \times_B A''</formula> ;
<formula notation="TeX">C \to A' \to B</formula>, <formula notation="TeX">C \to A'' \to B</formula> ; <formula notation="TeX">f = (g', g'')</formula>, <formula notation="TeX">(g', g'') \in C</formula> ;
<formula notation="TeX">g' \in \mathfrak{f}'</formula>, <formula notation="TeX">g'' \in \mathfrak{f}''</formula> ; <formula notation="TeX">A' \times A'' \to B \to
0</formula>. Les relations entre ces lignes ne sont pas écrites.</note></p>
<pb n="92" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=93"/>
<p>[il <unclear>pourra</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <unclear>fini</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">x</formula>]
<note type="editorial" resp="#pass">au crayon, en haut à droite.</note></p>
<p><formula notation="TeX">V(f')</formula> et <formula notation="TeX">V(f'')</formula> sont sans idéaux immergés.
<note type="editorial" resp="#pass">entouré. À gauche, isolé : « <formula notation="TeX">\neq</formula> ? ».</note></p>
<p>[les <unclear>pts</unclear> = les <unclear>pts</unclear> intègres]
<formula notation="TeX" rend="display">(V(f') \cap Z'_0 =)\ V(f') \cap Z'_0 = \{x\} , \qquad
  (V(f'') \cap Z''_0 =)\ V(f'') \cap Z''_0 \subset \{x\} .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">les deux lignes sont entourées ; les parenthèses de gauche sont sur le
feuillet, une première rédaction non biffée.</note></p>
<p>Il s'ensuit que <formula notation="TeX">V(f)</formula> est sans idéaux immergés, [et <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> si <gap reason="illegible"/>
<gap reason="illegible"/>], et que <formula notation="TeX">V(f)</formula> est Coh. Mac. en dehors de <formula notation="TeX">\{x\}</formula>. <del>Donc
<gap reason="illegible"/> pt</del> Donc l'un des pts où <formula notation="TeX">X</formula> n'est pas Coh. Mac. <unclear>est</unclear>
<formula notation="TeX" rend="display">Z = \struck{\ill{}} Z'_0 \cup Z''_0 \cup D ,</formula>
<unclear>qui</unclear> <unclear>donc</unclear> <gap reason="illegible"/> ; <formula notation="TeX">X - V(f)</formula> <unclear>est</unclear> de codim
<formula notation="TeX">\leq \operatorname{codim}_{X'} Z'_0 \leq n'</formula> <gap reason="illegible"/> [car <formula notation="TeX">Z'_0 \neq
\emptyset</formula>, <formula notation="TeX">Z'_0 \neq \{x\}</formula>], <del>et qui donc</del> <unclear>alors</unclear>
<unclear>que</unclear> le codim de <formula notation="TeX">V(f)</formula> <unclear>en</unclear> <formula notation="TeX">V(f) \cap Z</formula> [i.e. l'un des
pts où <formula notation="TeX">V(f)</formula> n'est <del><gap reason="illegible"/></del> <unclear>il</unclear> <unclear>n'est</unclear> pas Coh.
Mac.] <unclear>est</unclear> de codim <formula notation="TeX">= \struck{\ill{}} \dim V(f) = n'' - 1 \geq
n'</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">la borne « <formula notation="TeX">\leq n'</formula> » est suivie d'un signe surchargé qui pourrait être
« <formula notation="TeX">-1</formula> » ; l'inégalité finale <formula notation="TeX">n'' - 1 \geq n'</formula> est celle qui fait
« sauter dans la mauvaise direction » la codimension du lieu non
Cohen-Macaulay quand on passe de <formula notation="TeX">X</formula> à <formula notation="TeX">V(f)</formula>.</note></p>
<pb n="93" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=94"/>
<p>Pour <unclear>faire</unclear> la construction <supplied resp="#pass">d'un exemple</supplied> : <unclear>un</unclear>
<unclear>pt</unclear> d'un schéma <supplied resp="#pass">intégralement</supplied> <del><gap reason="illegible"/></del> projectif
<unclear>normal</unclear> <formula notation="TeX">S'</formula> <supplied resp="#pass">dans un espace projectif <gap reason="illegible"/></supplied>, <del><gap reason="illegible"/>
<gap reason="illegible"/></del> qui n'est pas Cohen-Macaulay [<unclear>que</unclear> <gap reason="illegible"/> de dim <formula notation="TeX">d \geq
3</formula>] <del><gap reason="illegible"/> [<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>]</del>, et pour <formula notation="TeX">X'</formula> le schéma localisé en le
sommet du cône projetant de <del><formula notation="TeX">X'</formula>, <formula notation="TeX">X'</formula></del> <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">S'</formula></supplied>, <unclear>qu'on</unclear>
<unclear>peut</unclear> <unclear>prendre</unclear> projectivement normale. Donc <formula notation="TeX">n' = d + 1
\geq 4</formula>. <del>Le <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X''</formula> <gap reason="illegible"/></del> <unclear>soit</unclear> <unclear>que</unclear>
<del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">Z'_0 \neq \emptyset</formula>, <formula notation="TeX">Z'_0 \neq \{x\}</formula> est
<unclear>vérifié</unclear>. On prend <formula notation="TeX">X'' = \struck{\ill{}}</formula> localisé en l'origine de
<formula notation="TeX">V(k^{n''})</formula>, <unclear>i.e.</unclear> <formula notation="TeX">n'' &gt; n' = d + 1</formula>. Il existe <unclear>alors</unclear>
un <unclear>morphisme</unclear> <supplied resp="#pass">d'<unclear>immersion</unclear> <unclear>fermée</unclear>
<formula notation="TeX">u'</formula></supplied> de <unclear><formula notation="TeX">D = \operatorname{Spec} k[t]_{(t)}</formula></unclear> dans <formula notation="TeX">X'</formula>, qui soit
tel que <formula notation="TeX">u'(D) \not\supset Z'_0</formula> [prendre une <unclear>générisation</unclear>
<unclear>non</unclear> <unclear>générique</unclear>], et on prend une immersion <formula notation="TeX">u'' : D \to
X''</formula> (<unclear>par</unclear> une <unclear>droite</unclear> <unclear>à</unclear> <unclear>l'origine</unclear>
<unclear>fixée</unclear>). On choisit <formula notation="TeX">f_0</formula> <unclear>quelconque</unclear>, puis <formula notation="TeX">f'</formula> et
<formula notation="TeX">f''</formula> de façon à vérifier <formula notation="TeX">V(f') \cap Z'_0 = \{x\}</formula>, <unclear>et</unclear>
d'ailleurs <formula notation="TeX">V(f'') \cap Z''_0 \subset \{x\}</formula> est <unclear>trivial</unclear>. Le
<unclear>caractère</unclear> <unclear>de</unclear> <formula notation="TeX">X'</formula> et <formula notation="TeX">X''</formula> implique que <formula notation="TeX">V(f')</formula> et
<formula notation="TeX">V(f'')</formula> n'ont pas d'idéaux <unclear>immergés</unclear> <gap reason="illegible"/>.
<note type="editorial" resp="#pass">le mot « projectivement normale » (au féminin) et « le sommet du cône
projetant » sont insérés en interligne ; l'écriture de <formula notation="TeX">D</formula> porte un indice
sous <formula notation="TeX">k[t]</formula> qui se lit mal, <formula notation="TeX">(t)</formula> d'après le sens. Le feuillet s'arrête sur
cette phrase ; le verso, feuillet 94, est blanc.</note></p>
<pb n="95" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=96"/>
<p><note type="authorial" place="margin">Compl<gap reason="illegible"/> <unclear>Proposition</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> des
« <unclear>conditions</unclear> » « <unclear>signalétiques</unclear> ». Modules
[<unclear>généralisation</unclear> : un <formula notation="TeX">B</formula>-module <formula notation="TeX">M</formula>]</note>
<note type="editorial" resp="#pass">écrit en oblique dans la marge de gauche, sur deux ou trois lignes
soulignées, le mot « Modules » plus gros que le reste ; la nature du
complément annoncé ne se lit pas.</note></p>
<p><hi rend="bold">Proposition.</hi> Soient <formula notation="TeX">K</formula> un <unclear>anneau</unclear>, <formula notation="TeX">A, B, C</formula> des
<unclear>algèbres</unclear> <unclear>graduées</unclear> sur <formula notation="TeX">K</formula>, à degrés positifs, et
<unclear>réduites</unclear> à <formula notation="TeX">K</formula> en degré <formula notation="TeX">0</formula>,
<formula notation="TeX" rend="display">A \xrightarrow{\ \psi\ } B \xrightarrow{\ \varphi\ } C</formula>
des homomorphismes. On suppose</p>
<p>a) Pour tout <formula notation="TeX">i \geq 0</formula>, <formula notation="TeX">\varphi^i : B^i \to C^i</formula> est surjectif et admet un
inverse à droite <unclear><formula notation="TeX">K</formula>-linéaire</unclear>, soit <formula notation="TeX">u^i : C^i \to B^i</formula>.</p>
<p>(1) Alors les conditions b) et b') suivantes sont équivalentes :</p>
<p>b) <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\operatorname{Ker} \varphi = \psi(A^+) B</formula></p>
<p>b') Pour tout <formula notation="TeX">n \geq 0</formula>, l'homomorphisme
<formula notation="TeX" rend="display">v^n : \sum_{i + j = n} A^i \otimes_K C^j \longrightarrow B^n</formula>
<del><gap reason="illegible"/></del> <unclear>défini</unclear> <unclear>par</unclear> <formula notation="TeX">v^n(a^i \otimes c^j) =
\psi(a^i) \struck{\ill{}} u^j(c^j)</formula> est surjectif.</p>
<p>[Donc (b') ne dépend pas du choix des <formula notation="TeX">u^j</formula>].</p>
<p><note type="authorial" place="margin">N.B. [sans a)] : <formula notation="TeX">A</formula> <unclear>augmenté</unclear>, <formula notation="TeX">A'</formula>, <gap reason="illegible"/> ; b)
<unclear>équivaut</unclear> : <formula notation="TeX">\operatorname{Ker} \varphi = \psi(A') B</formula> ; b1)
<formula notation="TeX">\operatorname{Ker} \varphi^1 = \psi(A^1)</formula> ; b2) <formula notation="TeX">\operatorname{Ker}
\varphi</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\operatorname{Ker} \varphi^n</formula> ; <gap reason="illegible"/></note>
<note type="editorial" resp="#pass">écrit en oblique dans la marge de gauche, à hauteur de b) ; « b2) »
est repassé et une flèche relie ses deux membres.</note></p>
<pb n="96" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=97"/>
<p>(2) Supposons <unclear>que</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></p>
<p>b'') <formula notation="TeX">v^n</formula> est bijectif.</p>
<p>Alors <formula notation="TeX">\psi</formula> est injectif. <del>Alors</del> De plus, les <formula notation="TeX">B^i</formula> sont plats
[<unclear>resp.</unclear> <del><gap reason="illegible"/></del> projectifs] sur <formula notation="TeX">K</formula> <unclear>ssi</unclear> les
<formula notation="TeX">A^i, C^i</formula> le sont.</p>
<p><del>Réciproquement, supposons que les <formula notation="TeX">A^i, B^i, C^i</formula> projectifs de type
fini (= plats de présentation finie), pour tout</del>
<note type="editorial" resp="#pass">biffé d'un trait, puis repris tel quel dans (3) ; une accolade en marge
rattache le bloc biffé à ce qui suit. La parenthèse « = plats de présentation
finie » est de lecture incertaine.</note></p>
<p>(3) <formula notation="TeX">x \in \operatorname{Spec} K</formula>, <unclear>soient</unclear>
<formula notation="TeX" rend="display">P_{A, x}(t) = \sum_i \operatorname{rg}_{k(x)}(A^i(x))\, t^i \in \mathbb{Z}[[t]]</formula>
et <unclear>définissons</unclear> de même <formula notation="TeX">P_{B, x}(t)</formula>, <formula notation="TeX">P_{C, x}(t)</formula>. Alors
<unclear>on a</unclear> pour tout <formula notation="TeX">x</formula> [<unclear>en</unclear> <unclear>grandeur</unclear> <gap reason="illegible"/>]
<formula notation="TeX" rend="display">(\ast) \qquad P_{B, x} \ll P_{A, x} P_{C, x}</formula>
[<unclear>inégalité</unclear> <unclear>coefficient</unclear> par <unclear>coefficient</unclear>].
Si (b'') est vérifié, alors on a <formula notation="TeX">=</formula>.</p>
<p>c) <formula notation="TeX">P_{B, x} = P_{A, x} P_{C, x}</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">c) est écrit en marge de gauche, au bout d'un trait qui le relie à la
phrase suivante.</note></p>
<p>Si les <formula notation="TeX">A^i, B^i, C^i</formula> sont plats de prés. finie [= projectifs de type fini],
alors c) implique aussi b''), <del><gap reason="illegible"/></del> <del>Donc</del></p>
<p><note type="authorial" place="margin">N.B. <unclear>Ce</unclear> <unclear>dernier</unclear> <unclear>résultat</unclear>
<unclear>que</unclear> (b'') <unclear>ne</unclear> <unclear>dépend</unclear> <gap reason="illegible"/> <unclear>Alors</unclear>
<unclear>les</unclear> <unclear>des</unclear> deux <del><gap reason="illegible"/></del> <unclear>parties</unclear>
<gap reason="illegible"/> [si les <formula notation="TeX">A^i, B^i</formula> <unclear>sont</unclear> de type fini, <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<unclear>seulement</unclear> <unclear>de</unclear> <gap reason="illegible"/> <unclear>en</unclear> <gap reason="illegible"/> d'un <gap reason="illegible"/>
<unclear>de</unclear> <gap reason="illegible"/>] (3) (<unclear>continue</unclear> <gap reason="illegible"/>, 3°) grâce à
Nakayama] +</note>
<note type="editorial" resp="#pass">écrit en oblique dans la marge de gauche sur toute la hauteur du
feuillet ; le « (3) » entouré renvoie au point (3). Le nom de Nakayama est sûr, le reste
de la note ne se lit qu'en partie.</note></p>
<pb n="97" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=98"/>
<p><hi rend="bold">Corollaire 1.</hi> Conditions équivalentes [<unclear>moyennant</unclear> a)] :
<note type="editorial" resp="#pass">« moyennant a) » est en interligne au-dessus, rattaché par un trait.</note></p>
<p>(i) <formula notation="TeX">v^*</formula> bijectif, les <formula notation="TeX">B^i</formula> projectifs de type fini</p>
<p>(ii) <formula notation="TeX">v^*</formula> bijectif, les <formula notation="TeX">A^i, C^i</formula> projectifs de type fini</p>
<p>(iii) les <formula notation="TeX">A^i, B^i, C^i</formula> projectifs de type fini, <del>et</del>
<formula notation="TeX">P_{B, x} = P_{A, x} P_{C, x}</formula> pour tout <formula notation="TeX">x</formula></p>
<p>[N.B. si <formula notation="TeX">K</formula> est local, il suffit de regarder en le pt fermé].</p>
<p><hi rend="bold">N.B.</hi> Nous <unclear>appellerons</unclear> <gap reason="illegible"/> l'ensemble des conditions
a), b'') <unclear>comme</unclear> « bonnes », si de plus les <formula notation="TeX">B^i</formula> sont projectifs
de type fini, on dira « très bonnes ».</p>
<p><hi rend="bold">Question.</hi> Sur les « bonnes conditions » <unclear>peut-on</unclear>
<unclear>prouver</unclear> :</p>
<p>(i) <formula notation="TeX">A</formula> plat<formula notation="TeX">/K</formula> <formula notation="TeX">\Longrightarrow</formula> <formula notation="TeX">C</formula> plat<formula notation="TeX">/B</formula></p>
<p>(ii) <formula notation="TeX">C</formula> plat<formula notation="TeX">/K</formula> <formula notation="TeX">\Longrightarrow</formula> <formula notation="TeX">B</formula> plat<formula notation="TeX">/A</formula></p>
<p>(iii) <formula notation="TeX">A</formula> et <formula notation="TeX">C</formula> plats<formula notation="TeX">/K</formula> <formula notation="TeX">\Longrightarrow</formula> <formula notation="TeX">B</formula> plat<formula notation="TeX">/K</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">à gauche de (iii), un mot isolé, « dans » ou « donc », qui ne se
rattache à rien.</note></p>
<pb n="98" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/23.pdf#page=99"/>
<p><hi rend="bold">Corollaire 2.</hi> Supposons que <formula notation="TeX">C \simeq K[t_1, \dots, t_r]</formula>
[<unclear>avec</unclear> <unclear>des</unclear> <unclear>degrés</unclear> <formula notation="TeX">&gt; 0</formula>], les <formula notation="TeX">t_i</formula>
homogènes. Alors (a, b'') équivalent à ceci :
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    B \simeq A[t_1, \dots, t_r] \\
    \psi \simeq \text{hom. can. } A \to A[t_1, \dots, t_r] \\
    \varphi \simeq \text{hom. \uncertain{projection} \uncertain{canonique} }
      A[t_1, \dots, t_r] \to \underbrace{A / A^+}_{K}[t_1, \dots, t_r]
  \end{cases}</formula>
[Le choix d'un isom. <formula notation="TeX">B \simeq A[t_1, \dots, t_r]</formula> équivaut : <unclear>celui</unclear>
d'un hom. <unclear>d'alg.</unclear> <formula notation="TeX">C \xrightarrow{\ u\ } B</formula> tel que <formula notation="TeX">\varphi u =
\operatorname{id}_C</formula>, <unclear>ou</unclear> <unclear>encore</unclear> d'un hom.
<unclear><formula notation="TeX">K</formula>-linéaire</unclear> <unclear>qui</unclear> <unclear>relève</unclear> <formula notation="TeX">B^+ \to C^+ /
C^{+2}</formula>].
<note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">C \xrightarrow{u} B</formula> » est souligné ; devant lui un mot biffé.
Le feuillet, et la cote, s'arrêtent ici.</note></p>
</div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
