<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 161-2, pages 21–40 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-02">2026-09-02</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5 (claude-opus-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-25">2026-09-25</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">161-2</idno>
          </msIdentifier>
          <head>Algèbre universelle [ou catégories] : notes manuscrites (s.d.)</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 21 à 40 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 2 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>[vers 1963-1973]</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\add</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> ; <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="1">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-02" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
      <change when="2026-09-25" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="2">
<pb n="21" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=22"/><p><note type="editorial" resp="#pass">la page reprend en cours de phrase la construction laissée p. 20</note>
des produits <formula notation="TeX">2</formula>-fibrés dans <formula notation="TeX">(\mathrm{Top})</formula>, [<del>des</del> <formula notation="TeX">R \times^{2}_{S} R_{1}</formula>],
i.e. <formula notation="TeX">2</formula>-limites amalgamées dans <formula notation="TeX">\Delta</formula> : <formula notation="TeX">R \amalg_{S} R_{1}</formula>. Cette construction
est <formula notation="TeX">\pm</formula> connue, redonnons-en une autre, dans le cas général <formula notation="TeX">R \times^{2}_{T} S</formula>,
avec les foncteurs images inverses
<formula notation="TeX" rend="display">T \xrightarrow{\ f^{*}\ } R, \qquad T \xrightarrow{\ g^{*}\ } S .</formula>
On choisit des <del>familles</del> <supplied resp="#pass">petites sous-catégories</supplied> génératrices
<formula notation="TeX">T_{0}, R_{0}, S_{0}</formula> telles que <formula notation="TeX">f^{*}(T_{0}) \subset R_{0}</formula>,
<formula notation="TeX">g^{*}(T_{0}) \subset S_{0}</formula>. On prend <formula notation="TeX">U_{0}</formula> la <supplied resp="#pass">catégorie</supplied> <formula notation="TeX">2</formula>-somme
amalgamée de <formula notation="TeX">R_{0}</formula> et <formula notation="TeX">S_{0}</formula>, de sorte que pour tout <formula notation="TeX">(E \struck{\ill{}}) \ldots</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\underline{\mathrm{Hom}}(U_{0}, E)
  \;\xrightarrow{\ \approx\ }\;
  \underline{\mathrm{Hom}}(R_{0}, E)
    \times^{2}_{\underline{\mathrm{Hom}}(T_{0},E)}
  \underline{\mathrm{Hom}}(S_{0}, E)</formula>
Il faut, si <formula notation="TeX">E \in \mathrm{Ob}\,\Delta</formula>, exprimer qu'un objet des <del>seconds
mb.</del> premiers mb., <formula notation="TeX">U_{0} \xrightarrow{h} E</formula>, est dans <del><gap reason="illegible"/></del> la
sous-catégorie pleine
<formula notation="TeX" rend="display">\underline{\mathrm{Hom}}_{\Delta}(R, E)
    \times^{2}_{\underline{\mathrm{Hom}}_{\Delta}(T,E)}
  \underline{\mathrm{Hom}}_{\Delta}(S, E)</formula>
des derniers mb. Si on a pris <formula notation="TeX">R_{0}, S_{0}</formula> stables par <formula notation="TeX">\varprojlim</formula> finies,
cela s'exprime aisément par la <del>commutativité</del> <del>de la aux</del>
condition que <formula notation="TeX">h</formula> transforme certains cônes projectifs finis de <formula notation="TeX">U_{0}</formula>
(<del>provenant</del> <supplied resp="#pass">aux</supplied> cônes exacts <del>de</del> <formula notation="TeX">R_{0}</formula> et de <formula notation="TeX">S_{0}</formula>)
en cônes exacts, et <del>que les uns</del> qu'elle transforme certaines familles
(provenant <gap reason="illegible"/> familles couvrantes de <formula notation="TeX">R_{0}</formula> et <formula notation="TeX">S_{0}</formula>) en familles
couvrantes. Donc on réalise la théorie envisagée
<formula notation="TeX" rend="display">T = T_{R} \times^{(2)}_{T_{T}} T_{S}</formula>
comme sous-théorie pleine (classifiée par des axiomes d'<del><gap reason="illegible"/></del>
<gap reason="illegible"/>, finales) de <formula notation="TeX">T_{\rho_{\Delta}(U_{0})}</formula>, et qui donne la conclusion.
Mais sachant désormais que <del>dans</del> la théorie <formula notation="TeX">T</formula> est représentable par
un topos, <del>et</del> revenant à la description générale comme sous-théorie
d'un <formula notation="TeX">T_{\rho_{\Delta}(U_{0})}</formula> (<supplied resp="#pass">plus la</supplied> <del>sans</del> condition que
<formula notation="TeX">R_{0}, S_{0}</formula> stables par <formula notation="TeX">\varprojlim</formula> exactes), on voit que c'est donné par
un <hi rend="underline">sous-topos</hi> de <formula notation="TeX">\rho_{\Delta}(U_{0})</formula>. Ainsi on trouve, si
<formula notation="TeX">T_{0} \to S_{0}</formula> est surjectif sur les objets (comme dans les cas qui nous
intéressaient) que <formula notation="TeX">R_{0} \to U_{0}</formula> est surjectif sur les objets, donc
<formula notation="TeX">R \to U = R'</formula> <del>est</del> <del>généré</del> <gap reason="illegible"/> une image qui est génératrice.</p>
<pb n="22" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=23"/><p><hi rend="bold">d) <hi rend="underline">Passage à la limite</hi></hi>   Cela <gap reason="illegible"/> comme suit : les
<formula notation="TeX">2</formula>-limites <supplied resp="#pass">inductives</supplied> <del>stables</del> dans <formula notation="TeX">\Delta</formula>, il <del>faut</del>
<gap reason="illegible"/> que les <formula notation="TeX">2</formula>-limites transfinies existent et soient des topos. La
démonstration donnée dans ce monde en fait, par le système inductif
<del>de topos</del> dans <formula notation="TeX">\Delta</formula> formé de topos [des systèmes projectifs dans
<formula notation="TeX">(\mathrm{Top})</formula>] <formula notation="TeX">\varepsilon(\bar{R}_{\alpha})</formula> : on se débrouille pour
choisir des <del>systèmes de</del> <supplied resp="#pass">petites cat.</supplied> génératrices
<supplied resp="#pass"><unclear>Cocha</unclear></supplied> <del>qui</del> soient stables par les morphismes de
transition <del><gap reason="illegible"/></del> — p. ex. à l'aide des filtrations cardinales, mais
c'est un mauvais <gap reason="illegible"/> un monde — et on prend
<del>la catégorie <formula notation="TeX">2</formula>-<gap reason="illegible"/></del> la
<formula notation="TeX" rend="display">C = \varinjlim_{\alpha,\,(\mathrm{Cat})} C_{\alpha},</formula>
on peut donner un sous-topos de <formula notation="TeX">\hat{C}</formula>.</p>
<p>En l'occurrence, <supplied resp="#pass">dans</supplied> <del>le cas filtrant</del> <del>c'est que</del>
on veut que si <del>un</del> <formula notation="TeX">R</formula> est le topos limite, <del>et si</del> les images
dans <formula notation="TeX">R</formula> des <formula notation="TeX">R_{\alpha}</formula> forment un syst. de générateurs
<del><gap reason="illegible"/> générateurs</del> <supplied resp="#pass">d'où</supplied> c'est une syst. <del>génératrice</del> :
et si <formula notation="TeX">J</formula> s'envoyant en le syst. inductif des <formula notation="TeX">R_{\alpha}</formula>, <formula notation="TeX">J \to R_{\alpha}</formula>
<del>engendre</del> <formula notation="TeX">R_{\alpha}</formula> pour tout <formula notation="TeX">\alpha</formula>, alors <formula notation="TeX">J \to R</formula> engendre <formula notation="TeX">R</formula>.</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">annotations portées au-dessus du diagramme : <formula notation="TeX">\rho'(I) = \hat{J_{0}}</formula> ;
<formula notation="TeX">\rho'(J_{1})</formula>, <formula notation="TeX">\rho'</formula> l'<gap reason="illegible"/>adjoint, i.e. <formula notation="TeX">\Delta_{R}</formula> cat. avec produits
finis ; <formula notation="TeX">= \rho'(J_{2})</formula> au-dessus de <formula notation="TeX">R_{2}</formula></note></p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
R_{0} \arrow[r] &amp; R_{1} \arrow[r, "\mathrm{loc}"] &amp; R_{2} \arrow[r, "\mathrm{loc}"] &amp; R_{3} = R \\
J_{0} \arrow[u] \arrow[r, "\text{bij. sur objets}"] &amp; J_{1} \arrow[u] \arrow[r, "\mathrm{loc.}"] &amp; J_{2} \arrow[u] \arrow[ur] &amp; \\
I \arrow[u] &amp; &amp; &amp;
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass"><formula notation="TeX">J_{1} \to J_{2}</formula> porte en outre « (bij. sur ob.) » ; sous <formula notation="TeX">J_{1}</formula> :
« <formula notation="TeX">=</formula> analyseur engendré par <formula notation="TeX">J_{0}</formula> (analyseur <del>libre</del>) et les flèches
données <gap reason="illegible"/> analyseur <gap reason="illegible"/> » ; sous <formula notation="TeX">J_{2}</formula> : « <formula notation="TeX">=</formula>
<unclear>sous-analyseur</unclear> plein de <formula notation="TeX">R</formula> engendré par <formula notation="TeX">I \to R</formula>, ens.
sous-jacent <formula notation="TeX">J_{0}</formula> »</note></p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
\hat{J_{1}} \arrow[r, "\mathrm{loc.}"] \arrow[d, "\mathrm{loc}"'] &amp; \hat{J_{2}} \arrow[r] \arrow[d, "\mathrm{loc}"] &amp; R \\
R_{1} \arrow[r, "\mathrm{loc}"] &amp; R_{2} \arrow[r, "\mathrm{loc}"] &amp; R_{3}
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">R</formula> apparaît comme une catégorie des fractions de <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX">\hat{J_{1}}</formula>, i.e. <formula notation="TeX">J_{1}</formula> est l'analyseur libre sur <formula notation="TeX">I</formula> engendré par les
flèches induites (sur <formula notation="TeX">J_{0}</formula>) par <formula notation="TeX">R</formula>, <formula notation="TeX">\hat{J_{1}}</formula></note></p>
<pb n="23" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=24"/><p><hi rend="bold"><hi rend="underline">Structure représentée par</hi> <formula notation="TeX">B_{G} = \hat{C}</formula></hi>  
<formula notation="TeX">C = \struck{\ill{}}(\cdot\,, G)</formula>. <hi rend="italic">Relativisation dans un topos.</hi></p>
<p><hi rend="bold"><hi rend="underline">Topos produit.</hi></hi>   Remarquons que les
<formula notation="TeX" rend="display">T(E) \simeq \underline{\mathrm{Hom}}\,\mathrm{top}(E, R)^{\circ}
        \simeq \underline{\mathrm{Hom}}_{\Delta}(R, E)</formula>
… ces catégories sont stables par <formula notation="TeX">\varinjlim</formula> <hi rend="underline">filtrantes</hi>
(car il vient à peu près des conditions sur des structures : elles <gap reason="illegible"/>
convergent <gap reason="illegible"/> pas à des théories algébriques sur <del><gap reason="illegible"/></del>
<supplied resp="#pass">quelque</supplied> soit <formula notation="TeX">\Delta' \supset \Delta</formula>).</p>
<p><hi rend="bold">N.B.</hi>   En général on aura un autre type de lim.
<hi rend="underline">Question</hi> : <formula notation="TeX">\forall E</formula>, <formula notation="TeX">T(E)</formula> admet des <del>produits fibrés</del>
<supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">\varprojlim</formula> finies</supplied> quelconques (et les <formula notation="TeX">T_{R}(E) \to T_{R}(E')</formula> à y
commuter) — auquel cas <formula notation="TeX">T</formula> = restriction à <formula notation="TeX">\Delta</formula> d'une théorie algébrique
sur <formula notation="TeX">\Delta_{0}</formula>, i.e. <formula notation="TeX">R \simeq \hat{C}</formula>, avec <formula notation="TeX">C \subset (E \in
\mathrm{Ob}\,\Delta_{0}</formula> <supplied resp="#pass">(vérité)</supplied>, i.e. <formula notation="TeX">C</formula> stable par <formula notation="TeX">\varprojlim</formula>
finies ? Si <formula notation="TeX">T</formula> est un type, on sait que <formula notation="TeX">T(E)</formula> est stable par <formula notation="TeX">\varprojlim</formula>
finies quelconques et accessible, <del><gap reason="illegible"/></del>, <supplied resp="#pass">stable</supplied> par <gap reason="illegible"/>
générale.
<formula notation="TeX" rend="display">T_{R}(\mathrm{Ens}) \simeq \underline{\mathrm{Pt}}(R)^{\circ}
    \simeq \underline{\mathrm{Fib}}(R) .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le glyphe lu <formula notation="TeX">\mathrm{Pt}</formula> est peu net ; le contexte — points d'un topos,
et la comparaison avec <formula notation="TeX">\underline{\mathrm{Fib}}</formula> — le soutient</note> <gap reason="illegible"/> et
<formula notation="TeX">R \neq \mathrm{Top}(\varphi)</formula>.</p>
<p><hi rend="bold"><hi rend="underline">Sous-topos du topos disons <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">R</formula></supplied> engendré par un objet
<formula notation="TeX">X</formula></hi></hi> (a priori de structure <gap reason="illegible"/> sur un objet de <gap reason="illegible"/>) : comparer avec un
<formula notation="TeX">f</formula>-<gap reason="illegible"/>, avec <formula notation="TeX">R = \hat{C}</formula>, <formula notation="TeX">C</formula> = catégorie opposée <supplied resp="#pass">[pts à les
<formula notation="TeX">\Delta_{n}</formula>]</supplied> aux ens. finis, donc <formula notation="TeX">R</formula> = ens. semi-simpliciaux. Les
<hi rend="underline">sous-topos</hi> <supplied resp="#pass">(ouverts)</supplied> <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">C</formula> ; on trouve les
sous-topos suivants (classés <gap reason="illegible"/> par leurs points) :</p>
<list rend="itemize">
<item><formula notation="TeX">\{\, R,\ \emptyset,\ R^{+} = \varprojlim (X \to e) \,\}</formula> ;</item>
<item>de p. f. : <formula notation="TeX">\{\, \mathbb{N},\ \emptyset,\ \mathbb{N}^{+} \,\}</formula> ;</item>
<item><unclear>(irréd.)</unclear> : <formula notation="TeX">\{\, S,\ \emptyset,\ (\mathrm{Ens}\ \ill{}
    \ \ill{})^{*} \,\}</formula>, où <formula notation="TeX">S = (\mathrm{Ens}_{f})^{\circ}</formula> ;</item>
<item>sous-thèmes : <formula notation="TeX">\{\, \struck{T(E) = E},\ \emptyset,\ T(E) \subset E \,\}</formula>,
    <supplied resp="#pass">sous-catégorie pleine des objets connexes de <formula notation="TeX">\bar{E}</formula></supplied>, d'où
    <formula notation="TeX">T(E) = \emptyset</formula> sauf si <formula notation="TeX">E = \mathrm{Top}(\varphi)</formula>.</item>
</list>
<p><hi rend="underline">Sous-topos fermés complémentaires</hi> : p. h. f.
<formula notation="TeX">\{\, \emptyset,\ R,\ \Phi_{0} = \mathcal{C}U \,\}</formula> ;
<formula notation="TeX">\{\, \emptyset,\ \mathbb{N},\ \{\Delta_{p}\} \,\}</formula> ;
<formula notation="TeX">T(E) \subset E</formula> <supplied resp="#pass">cat. <gap reason="illegible"/> réduite à <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/></supplied>.</p>
<pb n="24" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=25"/><p>Il y a enfin un sous-topos fermé, <del>maximal loc.</del> dont les <gap reason="illegible"/> et
dernier — le topos <formula notation="TeX">V\struck{\ill{}}</formula>, qui n'est ni ouvert, ni <gap reason="illegible"/>, dont les
pts <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\Delta_{0}, \Delta_{1}</formula>, et qui <del><gap reason="illegible"/></del> :
<formula notation="TeX" rend="display">T_{V}(E) = \text{End. des sous-objets de } \struck{\ill{}}\, e_{E}</formula>
(i.e. un objet <formula notation="TeX">X \in \mathrm{Ob}\,E</formula> tel que <formula notation="TeX">x \to x_{e}</formula> mono.), et le
deuxième topos <formula notation="TeX">\mathrm{Ens}^{+}_{\wedge} V</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> : le plus <gap reason="illegible"/>,
<supplied resp="#pass">plus</supplied> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\Delta_{1}</formula>, tel que
<formula notation="TeX" rend="display">T_{\mathrm{Unv}}(E) \subset E, \qquad \text{i.e. } x \xrightarrow{\ \sim\ } e_{E}</formula>
<supplied resp="#pass">objets finaux</supplied>.</p>
<p>En résumé <gap reason="illegible"/> : <formula notation="TeX">6</formula> sous-topos, avec diagramme d'implications</p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
 &amp; R &amp; &amp; \\
R^{+} \arrow[ur, no head] &amp; &amp; V = \overline{(\varphi_{0},\varphi_{1})} \arrow[ul, no head] &amp; \\
 &amp; R^{+} \wedge V = \varphi_{1} \arrow[ul, no head] \arrow[ur, no head] &amp; &amp; \overline{(\varphi_{0})} \arrow[ul, no head] \\
 &amp; &amp; \emptyset \arrow[ul, no head] \arrow[ur, no head] &amp;
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">la moitié droite du feuillet porte une première version du même treillis,
biffée en entier ; elle n'est pas transcrite</note></p>
<p><hi rend="bold">N.B.</hi>   <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">V</formula> et <formula notation="TeX">R^{+} \wedge V</formula> ne sont pas des
complémentaires, mais ils ont les complémentaires faibles <formula notation="TeX">\emptyset</formula> et
<formula notation="TeX">\varphi_{0}</formula>. <formula notation="TeX">V</formula> <del>représent<gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> représente le foncteur
<formula notation="TeX" rend="display">E \longmapsto \mathcal{P}(E) = \mathcal{P}(e_{E}) .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le glyphe est un <formula notation="TeX">P</formula> barré ; rendu ici <formula notation="TeX">\mathcal{P}</formula>, l'objet des parties</note></p>
<p><hi rend="bold">N.B.</hi></p>
<list rend="itemize">
<item>Pas d'objets loc. constants, ou constants <supplied resp="#pass">pendants</supplied> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\varphi</formula> ;</item>
<item>pas d'objets <del>constants</del> <gap reason="illegible"/> <supplied resp="#pass">quelconque</supplied> sur principe
    cela <del><gap reason="illegible"/></del> (resp. si sur <formula notation="TeX">e</formula>) ;</item>
<item>pas d'objets constructibles.</item>
</list>
<p><hi rend="bold"><hi rend="underline">Question</hi></hi>   Topos classifiant et sous-topos pour les
structures : <formula notation="TeX">f : X \to Y</formula> sans plus, où <formula notation="TeX">f : X \to X</formula> sans plus
[<formula notation="TeX">= B_{\mathbb{N}^{\times}}</formula>], <formula notation="TeX">f : e \to X</formula>,
<formula notation="TeX" rend="display">X \times Y \to Z, \qquad X \times Y \to \struck{X},</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">X \times X \longrightarrow X \quad (!), \qquad
  X \times X \rightrightarrows X \quad (!!) .</formula></p>
<p><note type="authorial" place="margin"><gap reason="illegible"/> — note portée verticalement dans la marge gauche, en regard de
« <formula notation="TeX">X, Y</formula> »</note></p>
<pb n="26" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=27"/><p><note type="editorial" resp="#pass">le théorème est repris ici depuis le début, sous une forme plus générale
que celle de la p. 3 : les cônes y sont indexés par un ensemble <formula notation="TeX">\sigma</formula> de
couples et un ensemble <formula notation="TeX">\rho</formula> de systèmes</note></p>
<p><hi rend="bold"><hi rend="underline">Th.</hi></hi>   Soit</p>
<list rend="enumerate">
<label>1)</label><item><formula notation="TeX">\sigma</formula> un ensemble de couples <formula notation="TeX">(S, \lambda)</formula>, <formula notation="TeX">S</formula> catégorie,
    <formula notation="TeX">\lambda = (\lambda', \lambda'')</formula> ens. de cônes (proj. et ind.) dans <formula notation="TeX">S</formula> ;</item>
<label>2)</label><item><formula notation="TeX">\rho</formula> un ens. de <supplied resp="#pass">systèmes</supplied> <del>diagrammes</del>
    <formula notation="TeX">(\struck{\ill{}}, R_{1}, \delta_{1}, R_{2}, \delta_{2},
    \varphi\,\struck{\ill{}})</formula>, où les <formula notation="TeX">\delta_{i} = (\delta'_{i},
    \delta''_{i})</formula> <formula notation="TeX">(i = 1, 2)</formula> sont des ens. de cônes, <formula notation="TeX">R_{i}</formula> une catégorie,
    <del>une catégorie avec des <gap reason="illegible"/> foncteurs <gap reason="illegible"/></del> et un foncteur
    <formula notation="TeX">R_{2} \xrightarrow{\varphi} R_{1}</formula> tel <del><formula notation="TeX">R_{1} \to R_{2}</formula></del> que
    <formula notation="TeX">\varphi(\delta_{2}) \subset \delta_{1}</formula>
    <del><formula notation="TeX">(R_{1}) \longrightarrow (\delta_{2})</formula></del>.</item>
</list>
<p>Soit <formula notation="TeX">\Delta = \Delta_{\sigma,\rho}</formula> la <supplied resp="#pass">sous-</supplied>catégorie de
<formula notation="TeX">\underline{\mathrm{Cat}}</formula> définie ainsi :</p>
<list rend="enumerate">
<label>a)</label><item>les objets sont les catégories <formula notation="TeX">E</formula> ayant les propriétés suivantes :</item>
<label>a<formula notation="TeX">_{1}</formula>)</label><item><formula notation="TeX">\forall (S,\lambda) \in \sigma</formula> et tout foncteur
      <formula notation="TeX">S \xrightarrow{u} E</formula>, les systèmes projectifs et inductifs
      <gap reason="illegible"/> aux cônes <formula notation="TeX">\in u(\lambda)</formula> ont une limite ;</item>
<label>a<formula notation="TeX">_{2}</formula>)</label><item><formula notation="TeX">\forall (\struck{\ill{}}, R_{1}, \delta_{1}, \ldots) \in
      \rho</formula>, <del>et tout foncteur <formula notation="TeX">u_{1} : R_{1} \to E</formula> qui <gap reason="illegible"/>
      <formula notation="TeX">\delta_{1}</formula>-ex. ct, il existe un foncteur <formula notation="TeX">u_{2} : R_{2} \to E</formula> faisant
      <formula notation="TeX">\delta_{2}</formula>-exact et tel que <formula notation="TeX">u_{1}\varphi_{1} \to u_{2}\varphi_{2}</formula></del>,
      <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">u \mapsto u \circ \varphi</formula> induisant une équivalence</supplied> :
      <formula notation="TeX" rend="display">\underline{\mathrm{Hom}}_{\delta_{1}}(R_{1}, E)
        \;\xrightarrow{\ \approx\ }\;
        \underline{\mathrm{Hom}}_{\delta_{2}}(R_{2}, E) ;</formula></item>
<label>b)</label><item>pour <formula notation="TeX">E, E' \in \mathrm{Ob}\,\Delta</formula>,
    <formula notation="TeX">\underline{\mathrm{Hom}}_{\Delta}(E, E')</formula> est la sous-catégorie pleine
    <supplied resp="#pass">(stab.)</supplied> de <formula notation="TeX">\underline{\mathrm{Hom}}_{\mathrm{Cat}}(E, F)</formula> formée des
    foncteurs <formula notation="TeX">F : E \to E'</formula> tels que l'on ait : <formula notation="TeX">\forall (S, \lambda) \in
    \sigma</formula> et tout foncteur <formula notation="TeX">u : S \to E</formula> qui est <formula notation="TeX">\lambda</formula>-ex. ct, <formula notation="TeX">F \circ u</formula>
    est <formula notation="TeX">\lambda</formula>-exact. (Il est clair que cette condition est stable par
    isomorphisme et par composition, et vérifiée <del>par les</del> <supplied resp="#pass">si <formula notation="TeX">F</formula>
    est une</supplied> équivalence de catégories.)</item>
</list>
<p>On suppose satisfaites les conditions</p>
<list rend="enumerate">
<label>A)</label><item><formula notation="TeX">\sigma</formula> et <formula notation="TeX">\rho</formula> sont petits, <del>les</del> <formula notation="TeX">\forall (S,\lambda)
    \in \sigma</formula> <formula notation="TeX">S</formula> soit petit et <formula notation="TeX">\lambda</formula> soit petit, et les
    <supplied resp="#pass">catégories</supplied> <del>diagrammes</del> d'indices des cônes <formula notation="TeX">\in \lambda</formula>
    soient petites ; de même pour dans <formula notation="TeX">(\struck{\ill{}}, R_{1}, \delta_{1},
    R_{2}, \delta_{2}, \varphi\,\struck{\ill{}}) \in \rho</formula> les catégories
    <formula notation="TeX">\struck{\ill{}}\,R_{i}</formula> <formula notation="TeX">(i = 1, 2)</formula> soient petites, les <formula notation="TeX">\delta_{i}</formula>
    soient petits et les catégories d'indices des cônes <formula notation="TeX">\in \delta_{i}</formula>
    soient petites.</item>
<label>B)</label><item><formula notation="TeX">\forall (R, \ldots) \in \rho</formula>, <formula notation="TeX">(R_{i}, \delta_{i}) \in \sigma</formula>
    pour <formula notation="TeX">i = 1, 2</formula>. [On le veut <supplied resp="#pass">la condition d'exactitude de cet et</supplied> (ou
    du moins : <del><gap reason="illegible"/></del> le foncteur défini par <formula notation="TeX">(R_{i}, \delta_{i})</formula>
    <del>est conséquence des</del> <supplied resp="#pass">celles définies par <formula notation="TeX">\sigma</formula></supplied>).]
    Introduire des conditions d'exactitude supplémentaires b).</item>
</list>
<pb n="27" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=28"/><p>… sur les catégories envisagées pour <formula notation="TeX">\Delta</formula> (au plus des conditions
d'existence <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">E</formula></supplied> au lieu dans a), que si les <supplied resp="#pass">types de</supplied>
(<hi rend="underline">lim</hi> que les formulations des conditions impliquent existant
<hi rend="underline">tjs</hi> dans les <formula notation="TeX">E</formula> envisagées, et si les foncteurs admis entre ces
<formula notation="TeX">E</formula> y commutent…)].</p>
<p>Soit de plus <formula notation="TeX">C</formula> une catégorie ess. petite, <formula notation="TeX">\delta</formula> <del>diag.</del>
<supplied resp="#pass">cônes</supplied> <formula notation="TeX">= (\delta', \delta'')</formula> un petit ensemble de <gap reason="illegible"/> (proj. et ind.)
<del>définissant</del> correspondant à de petites catégories d'indices.</p>
<p>Alors il existe un <formula notation="TeX">\underline{C' \in \mathrm{Ob}\,\Delta}</formula> et un foncteur
<formula notation="TeX">i : C \to C'</formula> qui est <formula notation="TeX">\underline{\delta\text{-exact}}</formula>, de telle façon que
<formula notation="TeX">(C', i)</formula> soit <formula notation="TeX">\underline{2\text{-universel}}</formula>, i.e. pour tout <formula notation="TeX">E \in
\mathrm{Ob}\,\Delta</formula>, le foncteur <formula notation="TeX">F \mapsto F \circ i</formula> induit une équivalence
<formula notation="TeX" rend="display">\underline{\mathrm{Hom}}_{\Delta,\, i(\delta)}(C', E)
  \;\xrightarrow{\ \approx\ }\;
  \underline{\mathrm{Hom}}_{\mathrm{Cat},\, \delta}(C, E) .</formula>
De plus, cette catégorie <formula notation="TeX">C'</formula> (définie à équivalence <del><gap reason="illegible"/></del> près
d'après i) est ess. petite.</p>
<p><hi rend="bold"><hi rend="underline">Dém.</hi></hi>   On construit par réc. transfinie un
<supplied resp="#pass">(ps) syst. inductif</supplied> <del>suite</del> <supplied resp="#pass">chaîne</supplied> <gap reason="illegible"/> finie
<formula notation="TeX">(C_{i}, \delta_{i})</formula> de catégories sur <formula notation="TeX">C</formula>, munies d'un <formula notation="TeX">\delta_{i}
\add{= (\delta'_{i}, \delta''_{i})}</formula> <del>de</del> cônes, en procédant ainsi :
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{gather*}
  (C_{0}, \delta_{0}) = (C, \delta) \\
  (C_{i+1}, \delta_{i+1}) = K(C_{i}, \delta_{i}), \qquad
  \tau_{i} : C_{i} \to C_{i+1} \\
  \text{i.e. } K \text{ est une opération à expliciter plus bas} \\
  C_{i} = \varinjlim_{j &lt; i,\,(\mathrm{Cat})} C_{j}, \qquad
  \delta_{i} = \bigcup_{j &lt; i}
    \bigl(\mathrm{Im}\ \text{de } \delta_{j} \text{ par } C_{j} \to C_{i}\bigr)
  \quad \text{si } i \text{ ordinal limite.}
\end{gather*}</formula>
On note <formula notation="TeX">\alpha_{i} : C \longrightarrow C_{i}</formula>.</p>
<p>La construction <formula notation="TeX">K</formula> (indépendante de <formula notation="TeX">i</formula>) a les propriétés suivantes, que pour
la commodité des références nous écrivons avec les notations
<formula notation="TeX">(C_{i}, \delta_{i})</formula>, <formula notation="TeX">(C_{i+1}, \delta_{i+1})</formula> :</p>
<pb n="28" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=29"/>
<list rend="enumerate">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">\forall E \in \mathrm{Ob}\,\Delta</formula>, le foncteur <formula notation="TeX">u \mapsto u \circ
    \tau_{i}</formula> induit une équivalence
    <formula notation="TeX" rend="display">\underline{\mathrm{Hom}}_{\delta_{i+1}}(C_{i+1}, E)
      \longrightarrow
      \underline{\mathrm{Hom}}_{\delta_{i}}(C_{i}, E) ;</formula></item>
<label>b)</label><item><formula notation="TeX">\displaystyle \tau_{i}(\delta_{i}) \subset \delta_{i+1} \subset
    \tau_{i}(\delta_{i}) \cup \bigcup_{(S,\lambda) \in \sigma} \;
    \bigcup_{u \in \underline{\mathrm{Hom}}(S, C_{i+1})} u(\lambda)</formula> ;</item>
<label>c)</label><item><formula notation="TeX">\tau_{i} : C_{i} \to C_{i+1}</formula> est <hi rend="underline">préexact</hi> par
    <del>les</del> <formula notation="TeX">\delta_{i}</formula>, i.e.</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">suit un alinéa entièrement biffé de traits diagonaux, encore lisible :
« <formula notation="TeX">\forall (\struck{\ill{}}, R_{1}, \delta_{1}, R_{2}, \delta_{2},
\varphi\,\struck{\ill{}}) \in \rho</formula>, et <formula notation="TeX">u_{1} : R_{1} \to C_{i}</formula>
<supplied resp="#pass">tel que <formula notation="TeX">u_{1}(\delta_{1}) \subset \delta_{i}</formula></supplied>, il existe un foncteur
<del><formula notation="TeX">\delta</formula>-exact</del> <formula notation="TeX">v_{2} : R_{2} \to C_{i+1}</formula> tel que <formula notation="TeX">v_{2} \circ
\varphi_{2} = (\tau_{i} u_{1}) \circ \varphi_{1}</formula> <supplied resp="#pass">(et <formula notation="TeX">v_{2}(\delta_{2})
\subset \delta_{i+1}</formula>)</supplied> » ; il est repris en e<formula notation="TeX">_{0}</formula>)–e<formula notation="TeX">_{2}</formula>)</note></p>
<list rend="enumerate">
<label>d)</label><item><formula notation="TeX">\forall (S, \lambda) \in \sigma</formula> <del>et</del> <formula notation="TeX">u : S \to C_{i}</formula>,
    <del>et une <del>diag.</del> catégorie <formula notation="TeX">I'</formula> (<formula notation="TeX">I''</formula>)</del>
    <del>intérieurement dans <formula notation="TeX">\in \lambda'</formula> ou <formula notation="TeX">(\lambda'')</formula></del>
    <supplied resp="#pass">(i.e. <formula notation="TeX">\lambda = (\lambda', \lambda'')</formula>)</supplied>, il existe
    <del>un cône <formula notation="TeX">c'</formula> sur le syst. proj. <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">(i-1)</formula> correspondant à
    <formula notation="TeX">\tau_{i}(c)</formula></del> <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">c' \in \delta_{i+1}</formula></supplied> un foncteur
    <formula notation="TeX">\bar{v} : \bar{S} \to C_{i+1}</formula> (où <formula notation="TeX">\beta : S \to \bar{S}</formula> est obtenu en
    dédoublant les <gap reason="illegible"/> <supplied resp="#pass">sommets</supplied> des cônes critiques de <formula notation="TeX">S</formula> (**)) tel
    que <formula notation="TeX">\bar{v}\beta = \tau_{i} u</formula>, et tel que <formula notation="TeX">\bar{v}(\bar{\lambda}) \subset
    \delta_{i+1}</formula> ;</item>
<label>e<formula notation="TeX">_{0}</formula>)</label><item><formula notation="TeX">\forall (R_{1}, \delta_{1}, \ldots) \in \rho</formula> et
      <formula notation="TeX">u_{1}, v_{1} : R_{1} \rightrightarrows C_{i}</formula> <supplied resp="#pass">tels que
      <formula notation="TeX">u_{1}(\delta_{1}) \subset \delta_{i}</formula>, <formula notation="TeX">v_{1}(\delta_{1}) \subset
      \delta_{i}</formula></supplied>, et <formula notation="TeX">\alpha, \beta : u_{1} \rightrightarrows v_{1}</formula>, la
      relation <formula notation="TeX">\alpha * \varphi = \beta * \varphi</formula> implique
      <formula notation="TeX">\tau_{i} * \alpha = \tau_{i} * \beta</formula> ;</item>
<label>e<formula notation="TeX">_{1}</formula>)</label><item><formula notation="TeX">\forall (R_{1}, \delta_{1}, \ldots) \in \rho</formula> et
      <formula notation="TeX">u_{1}, v_{1} : R_{1} \rightrightarrows C_{i}</formula> tels que
      <formula notation="TeX">u_{1}(\delta_{1}), v_{1}(\delta_{1}) \subset \delta_{i}</formula>, et tout hom.
      <formula notation="TeX">u_{1} \circ \varphi \xrightarrow{\ \alpha_{2}\ } v_{1} \circ \varphi</formula>,
      <formula notation="TeX">\exists</formula> un hom. <formula notation="TeX">\tau_{i} u_{1} \xrightarrow{\ \bar{\alpha}_{1}\ }
      \tau_{i} v_{1}</formula> tel que <formula notation="TeX">\bar{\alpha}_{1} * \varphi = \tau_{i} *
      \alpha_{2}</formula> ;</item>
<label>e<formula notation="TeX">_{2}</formula>)</label><item><formula notation="TeX">\forall (R_{1}, \delta_{1}, \ldots) \in \rho</formula> et
      <formula notation="TeX">u_{2} : R_{2} \to C_{i}</formula> tel que <formula notation="TeX">u_{2}(\delta_{2}) \subset \delta_{i}</formula>,
      <formula notation="TeX">\exists\ \bar{u}_{1} : R_{1} \to C_{i+1}</formula> tel que <formula notation="TeX">\bar{u}_{1} \circ
      \varphi = \tau_{i} \circ u_{2}</formula> et <formula notation="TeX">\bar{u}_{1}(\delta_{1}) \subset
      \delta_{i+1}</formula>.</item>
</list>
<p><note type="authorial" place="margin">(*) prouver que pour <formula notation="TeX">\omega</formula> grand, <formula notation="TeX">(C_{\omega}, \tau_{\omega})</formula>
<gap reason="illegible"/> ; et cf. <gap reason="illegible"/> (**) plus bas</note>
<note type="editorial" resp="#pass">les renvois (*) et (**) sont développés p. 31</note></p>
<pb n="29" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=30"/><p>De a) on déduit par récurrence transfinie, pour <formula notation="TeX">\forall E \in
\mathrm{Ob}\,\Delta</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">(1)\qquad
  \underline{\mathrm{Hom}}_{\delta_{i}}(C_{i}, E)
  \;\xrightarrow{\ \approx\ }\;
  \underline{\mathrm{Hom}}_{\delta}(C, E)
  \qquad (F \mapsto F \circ \alpha_{i}) .</formula>
De b) on déduit de même
<formula notation="TeX" rend="display">(2)\qquad
  \alpha_{i}(\delta) \subset \delta_{i} \subset
  \alpha_{i}(\delta) \cup
  \bigcup_{\substack{j &lt; i \\ (S,\lambda) \in \sigma}} \;
  \bigcup_{u \in \underline{\mathrm{Hom}}(S, C_{j})} \tau_{ij}\, u(\lambda)
  \qquad \text{si } i \text{ ordinal limite.}</formula></p>
<p>Prouvons que pour <formula notation="TeX">\omega</formula> <supplied resp="#pass">ordinal limite</supplied> assez grand (<formula notation="TeX">\omega</formula> un
« petit » ordinal), <formula notation="TeX">(C_{\omega}, \delta_{\omega})</formula> est une solution du Pb.
Cela <del>signifie</del> <supplied resp="#pass">Il suffit</supplied> qu'on ait</p>
<list rend="enumerate">
<label>1<hi rend="sup">o</hi>)</label><item><formula notation="TeX">C_{\omega} \in \mathrm{Ob}\,\Delta</formula>, i.e.</item>
<label>A<formula notation="TeX">_{1}</formula>)</label><item><formula notation="TeX">\forall (S,\lambda) \in \sigma</formula> et <formula notation="TeX">u : S \to C_{\omega}</formula>,
      existence des lim. correspondant aux cônes <formula notation="TeX">\in u(\lambda)</formula> ;</item>
<label>A<formula notation="TeX">_{2}</formula>)</label><item><formula notation="TeX">\forall (\struck{\ill{}}, R_{1}, \ldots, \varphi) \in
      \rho</formula> <del>et <gap reason="illegible"/></del>,
      <formula notation="TeX">\underline{\mathrm{Hom}}_{\delta_{1}}(R_{1}, C_{\omega})
      \xrightarrow{\ \sim\ }
      \underline{\mathrm{Hom}}_{\delta_{2}}(R_{2}, C_{\omega})</formula> ;</item>
<label>2<hi rend="sup">o</hi>)</label><item><formula notation="TeX">\alpha_{\omega} : C \to C_{\omega}</formula> est
    <formula notation="TeX">\delta</formula>-exact ;</item>
<label>3<hi rend="sup">o</hi>)</label><item><formula notation="TeX">\displaystyle \struck{\ill{}}\ \ \delta_{\omega}
    = \alpha_{\omega}(\delta) \cup \bigcup_{(S,\lambda) \in \sigma} \;
    \bigcup_{u \in \underline{\mathrm{Hom}}_{\lambda}(S, C_{\omega})}
    u(\lambda)</formula>.</item>
</list>
<p>[Car 3<hi rend="sup">o</hi> implique que pour <formula notation="TeX">\forall E \in \mathrm{Ob}\,\Delta</formula>
on a
<formula notation="TeX" rend="display">\underline{\mathrm{Hom}}_{\Delta,\, \alpha_{\omega}(\delta)}(C_{\omega}, E)
  \ \struck{\ill{}} = 
  \underline{\mathrm{Hom}}_{\struck{\ill{}},\, \delta_{\omega}}(C_{\omega}, E)
  \;\xrightarrow[\ (1)\ ]{\ \approx\ }\;
  \underline{\mathrm{Hom}}_{\delta}(C, E) .]</formula></p>
<p><del>Alors</del> Soit <formula notation="TeX">I_{\omega}</formula> l'ensemble des ordinaux <formula notation="TeX">j &lt; \omega</formula>. Pour
vérifier 2<hi rend="sup">o</hi>) il suffit de vérifier l'assertion plus forte
<formula notation="TeX" rend="display">(3)\qquad \forall i &lt; \omega, \quad
  \tau_{\omega,i} : C_{i} \to C_{\omega} \text{ est } \delta_{i}\text{-exact.}</formula>
Ceci résulte à son tour de c) si <formula notation="TeX">\omega</formula> est grand devant les cardinaux : soit
<formula notation="TeX">F \in I</formula>, où <formula notation="TeX">I</formula> est une cat. d'indices intervenant <supplied resp="#pass">dans</supplied> les cônes <formula notation="TeX">\in
\delta_{i}</formula> ; or en vertu de (2), <del>les <formula notation="TeX">I</formula> sont <gap reason="illegible"/></del> <supplied resp="#pass">de plus</supplied>
ceux qui interviennent dans <formula notation="TeX">\delta</formula>, soit dans un <formula notation="TeX">\lambda</formula> associé à un
<formula notation="TeX">(S, \lambda) \in \sigma</formula> — c'est une <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> des petites catégories,
donc les <formula notation="TeX">\mathrm{ord}\, F \in I</formula> sont majorés par un cardinal <formula notation="TeX">\Pi</formula> — et il
suffit <del><formula notation="TeX">\tau_{\omega}</formula></del> <supplied resp="#pass"><formula notation="TeX">\omega</formula></supplied> grand devant <formula notation="TeX">\Pi</formula>.</p>
<pb n="30" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=31"/><p>Il résulte de (3) et (2) appliqué à <formula notation="TeX">i = \omega</formula> que l'on a
<formula notation="TeX" rend="display">\alpha_{\omega}(\delta) \subset \delta_{\omega} \subset
  \alpha_{\omega}(\delta) \cup \bigcup_{(S,\lambda) \in \sigma} \;
  \bigcup_{u \in \underline{\mathrm{Hom}}_{\lambda}(S, C_{\omega})}
  \struck{\ill{}}</formula>
<note type="authorial" place="margin">mod. isom. des cônes</note>
et pour prouver 3<hi rend="sup">o</hi>) il faut donc prouver</p>
<list rend="enumerate">
<label>4)</label><item><formula notation="TeX">\forall (S,\lambda) \in \sigma</formula> et <formula notation="TeX">u \in
    \underline{\mathrm{Hom}}_{\lambda}(S, C_{\omega})</formula>, <del>exi</del><formula notation="TeX">\exists 
    i &lt; \omega</formula> et un hom. <formula notation="TeX">u_{i} : S \to C_{i}</formula> tel que <formula notation="TeX">u_{i}(\lambda)
    \subset \delta_{i}</formula> (et <formula notation="TeX">u \simeq \tau_{\omega,i} \circ u_{i}</formula>
    <supplied resp="#pass">(mod. is. des cônes)</supplied>).</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">suivent deux lignes biffées reprenant l'argument par 1<hi rend="sup">o</hi>)</note></p>
<list rend="enumerate">
<label>a<formula notation="TeX">_{1}</formula>)</label><item>sera conséquence de <del>d)</del> si nous notons que tout
    foncteur <formula notation="TeX">u : S \to C_{i}</formula> se factorise par un <formula notation="TeX">C_{i}</formula> — pourvu qu'on
    prenne <formula notation="TeX">\Pi \geq \mathrm{card}\, F \in S</formula> pour tout <formula notation="TeX">(S,\lambda) \in
    \sigma</formula> ;</item>
<label>a<formula notation="TeX">_{2}</formula>)</label><item>sera conséquence de e), utilisant B (les <formula notation="TeX">(R_{i},
    \delta_{i}) \in \sigma</formula>) et <formula notation="TeX">\beta</formula> <del>(4)</del> <supplied resp="#pass">(3)</supplied> au lieu de i).</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">une ligne entière biffée : « Donc il reste à donner <gap reason="illegible"/> des conditions
dans la construction <formula notation="TeX">\alpha</formula> qui assurent (3), et à expliciter une
construction <formula notation="TeX">K</formula> » ; en marge, de sa main, « peut remonter ! »</note></p>
<p>Prouvons 4). On sait que <formula notation="TeX">u : S \to C_{\omega}</formula> se factorise <del>par</del>
<formula notation="TeX">u_{i} : S \to C_{i}</formula> par un <formula notation="TeX">C_{i}</formula> (pourvu qu'on prenne <formula notation="TeX">\Pi \geq
\mathrm{card}\, F \in S</formula> <formula notation="TeX">\forall (S,\lambda) \in \sigma</formula>), donc quitte à
composer avec <formula notation="TeX">\tau_{i}</formula>, on peut supposer que ceci se fait <gap reason="illegible"/> par
<formula notation="TeX">\bar{u}_{i} : \bar{S} \to C_{i}</formula> tel que <formula notation="TeX">\bar{u}(\bar{\lambda}) \subset
\delta_{i}</formula>, donc <formula notation="TeX">\tau_{\omega,i} \circ \bar{u}_{i}</formula> est un hom.
<formula notation="TeX">\bar{S} \to C</formula> qui est <formula notation="TeX">\bar{\lambda}</formula>-exact, <supplied resp="#pass">qu'on a (3)</supplied>.
<del><gap reason="illegible"/></del> Comme <formula notation="TeX">\bar{u}(c_{c})</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\bar{u}_{i}(i_{c})</formula> donnent un
isom. pour <formula notation="TeX">\forall c \in \lambda</formula>, donc <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\bar{u}_{j}(i_{c})</formula> <gap reason="illegible"/>
pour <formula notation="TeX">\forall c \in \lambda</formula>, donc les <formula notation="TeX">\tau_{ji}\,\bar{u}_{i}(i_{c})</formula>
<gap reason="illegible"/> propriété pour <formula notation="TeX">j \in I_{\omega}</formula> assez grand (pourvu que
<formula notation="TeX">\Pi \geq \mathrm{card}\,\lambda = \mathrm{card}\{c\}</formula>), donc
<del><gap reason="illegible"/></del> les <del>éléments</del> cônes des <formula notation="TeX">u_{j}(\lambda)</formula> sont isom. à
ceux des <formula notation="TeX">\bar{u}_{j}(\bar{\lambda})</formula> ; comme ceux-ci sont dans <formula notation="TeX">\delta_{j}</formula>,
il en est de <gap reason="illegible"/> de ceux-ci, à isom. près, cqfd.</p>
<pb n="31" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=32"/><p><note type="editorial" resp="#pass">la page porte les deux renvois annoncés p. 28</note></p>
<p>(**) Soit <formula notation="TeX">S</formula> une catégorie avec <formula notation="TeX">\lambda = (\lambda', \lambda'')</formula> ens. de
cônes. On lui associe une catégorie <formula notation="TeX">\bar{S}</formula> et un foncteur
<formula notation="TeX">S \xrightarrow{\ \beta\ } \bar{S}</formula> <del>tel que</del> en ajoutant, pour
<formula notation="TeX">\forall</formula> <del>sommet de</del> cône
<formula notation="TeX">c' : \bigl(x \xrightarrow{\ p_{\alpha}\ } (x_{\alpha})\bigr) \in \lambda'</formula>
<del><gap reason="illegible"/></del>, un objet <formula notation="TeX">\bar{x}_{c}</formula> à <formula notation="TeX">S</formula>, avec <del>une de</del> une
famille de flèches <formula notation="TeX">x \to \bar{x}_{c}</formula> et <supplied resp="#pass">une famille de flèches</supplied>
<formula notation="TeX">\bar{x}_{c} \xrightarrow{\ q_{\alpha}\ } x_{\alpha}</formula> factorisant les
<formula notation="TeX">p_{\alpha}</formula> — et de manière duale pour les cônes <formula notation="TeX">c'' \in \lambda''</formula>.</p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
 &amp; x_{1} &amp; \\
x \arrow[r, "i_{c}"] &amp; \bar{x}_{c} \arrow[u, "q_{1}"] \arrow[r, "q_{2}"] \arrow[d, "q_{3}"'] &amp; x_{2} \\
 &amp; x_{3} &amp;
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">le croquis marginal porte en outre les flèches <formula notation="TeX">p_{\alpha} : x \to
x_{\alpha}</formula>, qui se factorisent par <formula notation="TeX">i_{c}</formula></note></p>
<p>(On dit que <formula notation="TeX">(\bar{S}, \bar{\lambda})</formula> est <hi rend="underline">déduit</hi> de <formula notation="TeX">(S, \lambda)</formula>
en <hi rend="underline">dédoublant</hi> les sommets des cônes critiques de <formula notation="TeX">S</formula> ;
<formula notation="TeX">\bar{\lambda}</formula> est formé des cônes déduits des cônes <formula notation="TeX">c \in \lambda</formula> en
remplaçant le sommet <formula notation="TeX">x_{c}</formula> par <formula notation="TeX">\bar{x}_{c}</formula>.) Donc pour <formula notation="TeX">\forall</formula> foncteur
<formula notation="TeX">u : S \to E</formula>, avec <formula notation="TeX">E \in \mathrm{Ob}\,\Delta</formula>, il existe une
<hi rend="underline">unique</hi> extension en <formula notation="TeX">\bar{u} : \bar{S} \to E</formula> qui soit
<formula notation="TeX">\bar{\lambda}</formula>-exacte ; de plus, <formula notation="TeX">u</formula> est <formula notation="TeX">\lambda</formula>-ex. <formula notation="TeX">\Leftrightarrow</formula>
<del>ses <gap reason="illegible"/></del> pour <formula notation="TeX">\forall c \in \lambda</formula>, <formula notation="TeX">\bar{u}(i_{c})</formula> est un
isomorphisme.</p>
<p>(*) Définition du foncteur <formula notation="TeX">\underline{\delta\text{-préexact}}</formula>
<formula notation="TeX">D \xrightarrow{\ u\ } F</formula>, <formula notation="TeX">D</formula> muni d'un <formula notation="TeX">\delta = (\delta', \delta'')</formula> de
cônes…</p>
<pb n="33" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=34"/><p><note type="editorial" resp="#pass">feuillet de travail rapide, en anglais et en français mêlés, sans ordre
linéaire : les fragments sont donnés ici dans l'ordre où ils tombent sur la
page, du haut vers le bas</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">H^{n}(K(G,1), \Pi) \xrightarrow{\ \sim\ } \mathrm{Simpl}(\mathrm{ENS}),
  \qquad \struck{Z_{i}(\Pi)} .</formula></p>
<p><hi rend="italic">Lawvere theory</hi>   <formula notation="TeX">\mathcal{L}</formula> a small cat., <formula notation="TeX">\mathbb{1} \in
\mathcal{L}</formula>, <formula notation="TeX">n = \mathbb{1}\ldots\mathbb{1}</formula>.
<formula notation="TeX" rend="display">S = \underline{\mathrm{Hom}}'(\mathcal{L}^{\circ}, \mathrm{ENS})
  \ \rightleftarrows\ \mathrm{Alg}(\mathfrak{T}),
  \qquad (\mathcal{L}^{\circ} \to \mathrm{ENS}), \qquad
  \mathrm{Mod}(\mathcal{L}^{\circ}) .</formula>
avec <formula notation="TeX">F</formula> adjoint à gauche de <formula notation="TeX">U</formula>, et <formula notation="TeX">(\mathrm{ENS}) \longrightarrow \ill{}</formula>.</p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">G_{1} \rightrightarrows B_{2} \dashrightarrow S * S_{1} .</formula></p>
<p><formula notation="TeX">P \in \mathrm{Ob}(S)</formula> :</p>
<list rend="enumerate">
<label>1<hi rend="sup">o</hi></label><item><formula notation="TeX">P_{I} = \coprod_{I} P</formula>,    <formula notation="TeX">P \times \Pi</formula> ;</item>
<label>2<hi rend="sup">o</hi></label><item><hi rend="italic">Every eq. rel is effective</hi>,
    <formula notation="TeX">R \rightrightarrows S</formula> ;</item>
<label>3<hi rend="sup">o</hi></label><item><formula notation="TeX">f : X \to Y</formula> <hi rend="underline">effective</hi>
    <formula notation="TeX">\Longleftrightarrow</formula> <formula notation="TeX">\mathrm{Hom}(P, X) \to \mathrm{Hom}(P, Y)</formula>
    surjectif <supplied resp="#pass">(epi)</supplied> ;</item>
<label>4.</label><item><hi rend="underline">fiber prod</hi> ;</item>
<label>5<hi rend="sup">o</hi></label><item><formula notation="TeX">P \to P \times K</formula>, <formula notation="TeX">P \times n</formula>,
    <formula notation="TeX">\mathrm{Hom}(P, \Pi)</formula>.</item>
</list>
<p><hi rend="italic">morphism of <del>the</del> <hi rend="underline">effective</hi> descent.</hi></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">le fragment central est la reconnaissance d'un foncteur tripleable</note>
<formula notation="TeX" rend="display">A \xrightarrow[\ \sim\ ]{\ \Phi\ } \mathrm{Alg}(\mathbb{T}),
  \qquad F \dashv U : A \to B, \qquad B \xrightarrow{\ T\ } B,
  \qquad \mathbb{T} = (UF, -, -) .</formula>
<unclear>Beck</unclear>, <unclear>Barr</unclear>, <hi rend="underline">Linton</hi>.    <formula notation="TeX">U</formula>
<hi rend="italic">tripleable</hi>.
<note type="editorial" resp="#pass">les trois noms sont peu nets ; le sujet du feuillet — la tripleabilité de
<formula notation="TeX">U</formula> — les soutient</note></p>
<list rend="enumerate">
<label>1<hi rend="sup">o</hi></label><item><formula notation="TeX">U</formula> <hi rend="italic">is</hi> <del>conservative</del>
    <supplied resp="#pass">conserve</supplied> ;</item>
<label>2<hi rend="sup">o</hi></label><item><gap reason="illegible"/></item>
</list>
<p><formula notation="TeX" rend="display">X_{1} \rightrightarrows X_{0} \longrightarrow Q' \ \text{ in } A,
  \qquad
  U(X_{1}) \rightrightarrows U(X_{0}) \rightleftarrows Q, \qquad U(Q') ,</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\Longrightarrow \quad X' \rightrightarrows X \rightrightarrows Y .</formula></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">T^{2} \ \substack{\xrightarrow{\ T(\xi)\ } \\ \xrightarrow{\ \mu\ }}\ TX
  \xrightarrow{\ \xi\ } X, \qquad \eta, \qquad T(X) \xrightarrow{\ \xi\ } X .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">les identités simpliciales notées à gauche : <formula notation="TeX">p_{0}s_{1} = s_{0}p_{0}</formula> ;
<formula notation="TeX">p_{1}s_{1} = \mathrm{id}</formula> ; <formula notation="TeX">p_{0}s_{0} = \mathrm{id}</formula> ; en regard le diagramme
<formula notation="TeX">X_{1} \rightrightarrows X_{0} \rightarrow X_{-1}</formula></note></p>
<pb n="34" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=35"/><p><note type="editorial" resp="#pass">feuillet de travail comme le précédent ; le sujet est le critère de
descente pour un morphisme de topos et la comonade <formula notation="TeX">\pi = f^{*}f_{*}</formula></note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">X_{1} \to X, \qquad U X_{1} \to U X, \qquad C/S, \qquad C/S' .</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">X_{1} \ \substack{\xrightarrow{\ d_{1}\ } \\ \xrightarrow{\ d_{0}\ }}\ X_{0}
  \longleftrightarrow u, \qquad X \longrightarrow X' .</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">X_{1} \ \substack{\xrightarrow{\ d_{0}\ } \\ \xrightarrow{\ d_{1}\ }}\ X_{1}
  \xrightarrow{\ p\ } Q, \qquad Q \rightrightarrows Q ,</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">d_{1} s_{1} = \mathrm{id}_{X_{1}}, \qquad d_{0} s_{1} = s_{0} p .</formula></p>
<p><formula notation="TeX">(\mathrm{Ens})^{I}</formula>, <formula notation="TeX">\mathfrak{A}</formula> ; <formula notation="TeX">I</formula> <gap reason="illegible"/> donné ;
<formula notation="TeX">B = \uncertain{\mathrm{Top}}_{f}(\mathfrak{A})</formula>.</p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
 &amp; B \arrow[dl] \arrow[dd, "f"] \\
B_{\pi} \arrow[dr] &amp; \\
 &amp; B'
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
B \arrow[d, "f_{*}", bend left=25] \\
B' \arrow[u, "f^{*}", bend left=25]
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\pi = f^{*} f_{*} : B \longrightarrow B
  \qquad \text{(exact à g., accessible)}, \qquad
  \begin{cases} \pi \to \mathrm{id} \\ \pi \to \pi^{2} \end{cases}</formula></p>
<p><formula notation="TeX">f</formula> conservatif <formula notation="TeX">\Longleftarrow</formula> (déf) <formula notation="TeX">f^{*}</formula> fidèle (<formula notation="TeX">=</formula> conservatif) — les
deux ; puis
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    f^{*} \text{ conservatif} \\
    f^{*} \text{ commute aux \ill{} noyaux de couples}
  \end{cases}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{CoAlg}(B, \pi) \rightrightarrows B, \qquad
  \ill{} = B_{\pi}, \qquad
  \bigl(B \to B_{\pi}\bigr), \qquad
  B_{\pi} \xrightarrow{\ \simeq\ } B \quad \text{(th)} .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">à droite, en regard : « <formula notation="TeX">B \to B_{\pi}</formula> conservatif », le mot
<del>fidèle</del> biffé au profit de « conservatif »</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\underline{\mathrm{Hom}}_{\mathrm{Ens}}(f^{*}X, Y)
  \simeq \underline{\mathrm{Hom}}_{G}(X, f_{*}(Y)),
  \qquad f_{*}(Y) = \underline{\mathrm{Hom}}(G, Y),
  \qquad Y \longmapsto \underline{\mathrm{Hom}}(G, Y) .</formula>
<note type="authorial" place="margin">avec noyaux de couples</note></p>
<p>Soit <formula notation="TeX">B</formula> un topos : <formula notation="TeX">\exists\ B'</formula> topos avec assez de points,
<formula notation="TeX">C \subset \hat{C}</formula>,</p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
\simeq B \arrow[d, "f"] &amp; B \arrow[d, "f_{*}", bend left=25] \\
B' &amp; B' \arrow[u, "f^{*}", bend left=25]
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<pb n="36" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=37"/><p><note type="editorial" resp="#pass">cahier à spirale, papier quadrillé : le feuillet porte une carte des
implications entre classes d'anneaux, reprise et surchargée plusieurs fois. La
partie supérieure est nette et transcrite ci-dessous ; la partie inférieure, où
les mêmes noms sont redistribués sur un second réseau, a ses flèches repassées
au point d'être indéchiffrables — seuls les noms de ses sommets sont donnés</note></p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
 &amp; \text{anneau} &amp; &amp; \\
\text{anneau local} \arrow[ur] &amp; &amp; \text{anneau réduit} \arrow[ul] &amp; \text{spectre compact} \arrow[l] \\
\text{anneau str. local} \arrow[u] &amp; &amp; \text{anneau intègre} \arrow[u] &amp; \text{pseudocorps} \arrow[ul] \arrow[u] \\
 &amp; &amp; \text{corps} \arrow[u] \arrow[ur] &amp;
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p>Sommets du second réseau, tels qu'ils se lisent : <hi rend="italic">spect. connexe</hi>,
<hi rend="italic"><del>loc. intègre</del></hi>, <hi rend="italic">spectre irréd.</hi>, <hi rend="italic">réduit</hi>,
<hi rend="italic">spectre compact</hi>, <hi rend="italic">intègre</hi>, <hi rend="italic">ps. corps</hi>, <hi rend="italic">intègre
normal</hi>, <hi rend="italic">régulier disc.</hi>, <hi rend="italic">corps</hi> <supplied resp="#pass">(régulier dim. <gap reason="illegible"/>)</supplied>,
<hi rend="italic">local</hi>, <hi rend="italic">str. local</hi>, <hi rend="italic">ultra local</hi>, <hi rend="italic">loc. irréd.</hi>,
<hi rend="italic">irréd.</hi>, <hi rend="italic"><gap reason="illegible"/> intègre</hi>, <hi rend="italic">complète</hi>, <hi rend="italic"><gap reason="illegible"/> des anneaux
<gap reason="illegible"/> quasi-<gap reason="illegible"/></hi>.</p>
<p>À droite du réseau, la vérification du cas « anneau réduit » :
<formula notation="TeX" rend="display">\emptyset \xrightarrow{\ \sim\ } I(u) \subset A, \qquad
  \forall f(b)\ \exists\ \struck{e} \in \Pi(u) \text{ tel que } \ldots</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">e\,(1-e), \qquad f^{n},\ f, \qquad V(f) \longrightarrow V(f^{n}) ,</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">fg = e, \qquad f(1-e) = 0, \qquad f^{n}(1-e) = 0, \qquad f^{n} \overset{?}{=} e .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">cette colonne est écrite le feuillet tourné</note></p>
<p>En marge droite : <formula notation="TeX">\tilde{R}_{\mathrm{zar}}</formula>, <formula notation="TeX">(A[T]/F_{A}[T])_{F'}</formula> ;
<formula notation="TeX">X_{i} \to Y</formula> ; <formula notation="TeX">\mathbb{A}^{n}</formula>, <formula notation="TeX">U</formula> ; <formula notation="TeX">F \to G</formula> ; <formula notation="TeX">\Pi \subset A \to A</formula>,
<formula notation="TeX">p \mapsto p^{2} - p</formula>, <formula notation="TeX">\Pi \to e</formula> <supplied resp="#pass">(fini ?)</supplied>.</p>
<pb n="37" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=38"/><p><formula notation="TeX" rend="display">X_{\infty} \subset {}^{e}\hat{R}, \qquad \text{crible de } R,
  \qquad \struck{X_{\infty}^{\mathrm{af}}} .</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">X_{\infty}(\mathbb{Z}) =
  \begin{cases}
    \emptyset &amp; \text{si } Z_{\infty} \struck{\ill{}}\ \emptyset \\
    \{e\} &amp; \text{si } Z_{\infty} \neq \emptyset
  \end{cases}
  \qquad
  \underline{\mathrm{Hom}}_{\mathrm{Sch.}\,H \simeq \hat{R}}
    \bigl(\mathbb{Z}, \mathrm{Spec}(\mathbb{Q})\bigr) .</formula>
<note type="authorial" place="margin">ex. g. : <formula notation="TeX">\mathrm{Pro}\,R \to R</formula>, <formula notation="TeX">R \to R</formula></note></p>
<p><hi rend="bold">Sous-topos <del>ouverts</del> de <formula notation="TeX">\hat{R} = B</formula></hi>   sous-objet <gap reason="illegible"/> de
<formula notation="TeX">e_{B}</formula>, <formula notation="TeX">B' \to B</formula> (foncteur ponctuel dans <formula notation="TeX">R^{\circ}</formula>) ; crible <formula notation="TeX">C</formula> de <formula notation="TeX">R</formula>,
<formula notation="TeX">C_{R} \xrightarrow{\ t\ } C</formula> ; crible <del><formula notation="TeX">C</formula></del> de <formula notation="TeX">B</formula> ; sous-structure
distinguée <formula notation="TeX">T'</formula>, <formula notation="TeX">T'_{i} = T_{B}</formula>.
<formula notation="TeX" rend="display">B' = B/S \xrightarrow{\ \mathrm{can}\ } B, \qquad
  = \hat{C}_{R} \xrightarrow{\ i\ } B = \hat{R}, \qquad
  = \hat{C}_{B}\ \{\varepsilon \xrightarrow{\ \varphi\ } \ill{}\ \text{
    (avec hyp. can.)} \} \longrightarrow \ill{}</formula>
soit le « type classifiant » de <formula notation="TeX">T'</formula>, avec
<formula notation="TeX" rend="display">B_{T'} \xrightarrow{\ \sim\ } \tilde{B} = \hat{B}\ \ill{} , \qquad
  S = i_{!}(\mathbb{1}_{B'}) \ \struck{\ill{}}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la fin de la page est écrite le feuillet tourné d'un quart de tour ; s'y
lit :</note>
<formula notation="TeX" rend="display">C_{B} = \mathrm{Id}\ \text{ens.}\ i_{!}
  \;=\; B/S \xrightarrow{\ i\ } \hat{R}
  \;=\; \{\, x \in B \mid A \mid x \in T'(B_{/x}) \,\}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">T' = T_{B} \cdot (T_{i} \to T_{B}) = T_{B/S}, \qquad
  T'(\varepsilon) = \{\, \varepsilon \xrightarrow{\ f\ } B,\ f^{*}(S) \simeq
    e_{\varepsilon} \,\}</formula>
avec, plus à gauche, <formula notation="TeX">S \to e_{B}</formula> un <gap reason="illegible"/>morphisme, et
<formula notation="TeX">\chi_{i}^{*}(S) = e_{B'}</formula>.</p>
<pb n="38" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=39"/><p><note type="editorial" resp="#pass">la page dresse la liste des axiomes sur les anneaux et, en regard, le
topos classifiant de chacun — c'est le cœur de ce cahier</note></p>
<list rend="enumerate">
<label>1)</label><item><hi rend="underline">anneau</hi> (commut. unifère) —
    <formula notation="TeX">X_{\mathrm{ann}} = \hat{R}</formula>, où <formula notation="TeX">R =</formula> schémas affines de t.f. <formula notation="TeX">/\mathbb{Z}</formula>
    <formula notation="TeX">\simeq</formula> (algèbres de t.f. sur <formula notation="TeX">\mathbb{Z}</formula>)<formula notation="TeX">^{\circ}</formula> ;</item>
<label>2)</label><item><hi rend="underline">anneau local</hi> (<formula notation="TeX">U \simeq U_{f} \cup U_{1-f}</formula>, cas
    universel <formula notation="TeX">U = A</formula>, <formula notation="TeX">f</formula> diagonale) —
    <formula notation="TeX">X_{\mathrm{anloc}} = \tilde{R}_{\mathrm{zar}}</formula>, zar <formula notation="TeX">=</formula> topologie de
    Zariski ;</item>
<label>4)</label><item><hi rend="underline">anneau str. local</hi> (local, et pour tout <formula notation="TeX">U</formula> et sch. rel.
    étale <formula notation="TeX">U'</formula> sur <formula notation="TeX">U</formula> avec <formula notation="TeX">U' \to U</formula> <del>surjectif</del> <supplied resp="#pass">(et schémas
    finis)</supplied>, « surjectif » de schémas, <del>isomorphisme</del> <formula notation="TeX">U'</formula> a loc. une
    section sur <formula notation="TeX">U</formula> ; <gap reason="illegible"/> le cas universel,
    <formula notation="TeX">F(T) = aT^{n} + a_{1}T^{n-1} + \cdots + a_{n}</formula>, les <formula notation="TeX">a_{i}</formula> les <formula notation="TeX">n</formula>
    projections de <formula notation="TeX">A</formula>) —
    <formula notation="TeX">X_{\mathrm{anstrloc}} = \tilde{R}_{\mathrm{et}}</formula>, et <formula notation="TeX">=</formula> topologie étale ;
    <formula notation="TeX">U = \mathbb{A}^{n}</formula>, <formula notation="TeX">U' = \mathrm{Spec}\ \mathrm{rel} 
    \bigl(\mathcal{O}_{\mathbb{A}^{n}}[T]/(F)\bigr)_{F'}</formula>, <formula notation="TeX">F'</formula> dérivée de <formula notation="TeX">F</formula> ;</item>
<label>3)</label><item><hi rend="underline">anneau local hensélien</hi> [si <formula notation="TeX">X' \to X</formula> dans <formula notation="TeX">R</formula> est
    <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>, <formula notation="TeX">B' \leftarrow B</formula> leurs <gap reason="illegible"/>, on veut que
    <formula notation="TeX">\underline{\mathrm{Hom}}_{\mathrm{an}}(B', A) \to
    \underline{\mathrm{Hom}}_{\mathrm{an}}(B, A)</formula> soit épi] —
    <formula notation="TeX">X_{\mathrm{anlochen}} = \tilde{R}_{\mathrm{hen}}</formula>, hen <formula notation="TeX">=</formula> topologie
    hensélienne : <formula notation="TeX">X_{i} \to X</formula> <gap reason="illegible"/> couvrantes ssi <formula notation="TeX">\forall</formula> anneau local
    hensélien <formula notation="TeX">A</formula>, <formula notation="TeX">X_{i}(A) \to X(A)</formula> l'est ;</item>
<label>5)</label><item><hi rend="underline">anneau ultralocal</hi> (si <formula notation="TeX">X' \to X</formula> <supplied resp="#pass">dans <formula notation="TeX">R</formula></supplied>
    <del>est</del> couvrant pour fppf, alors <formula notation="TeX">A(X') \to A(X)</formula> est épi ; <gap reason="illegible"/> et
    dans les cas universels <formula notation="TeX">U = \ill{}</formula> dans <gap reason="illegible"/>. <hi rend="underline">Question</hi> :
    soit <formula notation="TeX">X' \to \ill{}</formula> ultralocal ordinaire <formula notation="TeX">A</formula>, <formula notation="TeX">X'(A) \to \ill{}</formula>
    couvrant fppf ? Résultant <gap reason="illegible"/> ; toute <gap reason="illegible"/> <del>Rés.</del> de t.f.
    <gap reason="illegible"/> sur <formula notation="TeX">\mathbb{Z}</formula> admet un <gap reason="illegible"/> ultralocal <formula notation="TeX">\mathcal{O}</formula> qui est
    limite inductive d'algèbres fid. plates de t.f. sur <formula notation="TeX">A</formula>) —
    <formula notation="TeX">X_{\mathrm{anultloc}} = \tilde{R}_{\mathrm{fppf}}</formula> ; fppf : <gap reason="illegible"/> les
    familles <formula notation="TeX">X' \to X</formula> qu. fini plat et <gap reason="illegible"/> fini et plat, <formula notation="TeX">U =
    \mathbb{A}^{n}</formula>, <formula notation="TeX">U' = \mathrm{Spec}\ \struck{\ill{}} 
    \mathcal{O}_{\mathbb{A}^{n}}[T]/(F)</formula> ;</item>
<label>6)</label><item><hi rend="underline">anneau réduit</hi>
    <formula notation="TeX" rend="display">\mathcal{O}_{A} \xrightarrow{\ \sim\ }
      \varinjlim_{n} \Bigl(\mathrm{Ker}\bigl(A \xrightarrow{\ x \mapsto x^{n}\ }
      A\bigr)\Bigr) \quad [\, I(u) \,]</formula>
    cas universel : <formula notation="TeX">\forall\ \struck{\ill{}}\ V(f^{n}) \to V(f)</formula>,
    <formula notation="TeX">\forall f \in A(U)</formula>, <formula notation="TeX">n \in \mathbb{N}</formula> —
    <formula notation="TeX">X_{\mathrm{red}} \simeq \tilde{R}_{\mathrm{topred}} \simeq
    \hat{R}_{\mathrm{red}}</formula> ; topred <formula notation="TeX">=</formula> la top. sur <formula notation="TeX">R</formula> où <formula notation="TeX">X_{i} \to Y</formula> est
    couvrante ssi <formula notation="TeX">\forall\ \mathcal{O}</formula> réduit, <formula notation="TeX">X_{i}(\mathcal{O}) \to
    Y(\mathcal{O})</formula> l'est, i.e. s'il existe une section sur <formula notation="TeX">Y_{\mathrm{red}}</formula> ;
    <formula notation="TeX">R_{\mathrm{red}}</formula> catégorie des <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">R</formula> réduits (peut être
    aussi définie comme catégorie de fractions de <formula notation="TeX">R</formula>) ;</item>
</list>
<p>7) <hi rend="underline">anneau intègre</hi> : a) <formula notation="TeX">A \amalg A \xrightarrow{\ u\ } D \subset
A \times A</formula>, <formula notation="TeX">x \mapsto (x, 0)</formula>, <formula notation="TeX">y \mapsto (0, y)</formula>, le carré</p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
D \arrow[d] \arrow[r, hook] &amp; A \times A \arrow[d, "(x{,}y) \mapsto xy"] \\
e \arrow[r, "0"] &amp; A
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p>étant cartésien, et <formula notation="TeX">u</formula> un épi ; b) <formula notation="TeX">\emptyset \xrightarrow{\ \sim\ }
\mathrm{Ker}\bigl(0_{A}, 1_{A} : e \rightrightarrows A\bigr)</formula>. — Topos
classifiant : <formula notation="TeX">X_{\mathrm{int}} \simeq \tilde{R}_{\mathrm{topint}}</formula> ; topint
<formula notation="TeX">=</formula> la top. sur <formula notation="TeX">R</formula> où <formula notation="TeX">X_{i} \to Y</formula> est couvrante ssi pour toute comp. irréd.
<formula notation="TeX">Y_{\alpha}</formula> de <formula notation="TeX">Y</formula> avec str. ind. réduite, il y a section au-dessus.</p>
<p><note type="authorial" place="margin">N.B. b) assure que la famille vide <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">R</formula> <gap reason="illegible"/> est
<gap reason="illegible"/> pour la top. <gap reason="illegible"/></note></p>
<p><hi rend="bold">N.B.</hi>   <formula notation="TeX">X_{\mathrm{red}}</formula> peut être <gap reason="illegible"/>, ce qui se voit sur
<formula notation="TeX">X_{\mathrm{red}} \simeq \hat{R}_{\mathrm{red}}</formula> <gap reason="illegible"/> des lim. finies ;
<formula notation="TeX">X_{\mathrm{red}} \simeq \hat{R}_{\mathrm{red}}</formula> avec <formula notation="TeX">R_{\mathrm{red}}</formula>
<gap reason="illegible"/> finies.</p>
<p>Les objets <formula notation="TeX">F \in \tilde{R}_{\mathrm{topint}}</formula> sont les <formula notation="TeX">F \in \hat{R}</formula> tels
que <formula notation="TeX">\forall X \in \mathrm{Ob}\,R</formula> et <formula notation="TeX">(X_{i})_{i \in I}</formula> famille des comp.
irréd.,
<formula notation="TeX" rend="display">F(X) \longrightarrow \prod_{i} F(X_{i}) \rightrightarrows
  \prod_{i,j} F(X_{i} \times_{X} X_{j})</formula>
soit exacte.</p>
<pb n="39" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=40"/><p>8) <hi rend="underline">Anneau irréductible</hi> : <formula notation="TeX">A_{\mathrm{red}}
\overset{\text{déf}}{=} A \big/ \varinjlim_{n} \bigl(I_{n} =
\mathrm{Ker}(A \xrightarrow{\ x \mapsto x^{n}\ } A)\bigr)</formula> <supplied resp="#pass">nilradical
<formula notation="TeX">N</formula></supplied> est intègre, i.e. a) <formula notation="TeX">A \times N \amalg N \times A \xrightarrow{\ v\ }
D_{N} \hookrightarrow A \times A</formula>, le carré</p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}[column sep=small, row sep=small, nodes={font=\scriptsize}]
D_{N} \arrow[d] \arrow[r, hook] &amp; A \times A \arrow[d, "(x{,}y) \mapsto xy"] \\
N \arrow[r, hook] &amp; A
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p>étant cartésien, et <formula notation="TeX">v</formula> épi ; b) <formula notation="TeX">V(1_{A}) \xrightarrow{\ \simeq\ }
\emptyset_{\varepsilon}</formula>, i.e. <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    \forall f, g \in \struck{A}(U), \quad
    \varinjlim_{n} V(f^{n}g^{n}) \Longleftarrow
    \varinjlim_{n} V(f^{n}) \vee \varinjlim_{n} V(g^{n}) \\
    V(1_{A}) \simeq \emptyset_{\varepsilon}
  \end{cases}</formula></p>
<p><note type="authorial" place="margin">on obtient un exemple d'un <formula notation="TeX">X_{\mathrm{irr}}</formula> <del>dans le
<gap reason="illegible"/></del> couvrant du couvrant <formula notation="TeX">X_{\mathrm{ann}}</formula></note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">X_{\mathrm{irr}} \simeq \tilde{R}_{\mathrm{topirr}}</formula>
topirr <formula notation="TeX">=</formula> la topologie où une famille <formula notation="TeX">X_{i} \to X</formula> est couvrante ssi
<del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\forall</formula> comp. irréductible <formula notation="TeX">Y</formula> de <formula notation="TeX">X</formula>, <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> ;
th. : l'un des <formula notation="TeX">X_{i}</formula> a une section sur <formula notation="TeX">Y_{\mathrm{red}}</formula>.</p>
<p><hi rend="bold">N.B.</hi>   Cette topologie n'est pas quasi-compacte : il y a des
recouvrements (de <del>l'<gap reason="illegible"/></del> tout schéma <del>ayant une</del>
<supplied resp="#pass">d'<gap reason="illegible"/> comp. connexes</supplied> <del><gap reason="illegible"/></del> irréductibles) qui n'admettent
pas de ss-recouvrement fini, <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> finies en produisant
<formula notation="TeX">R_{\mathrm{ann}}</formula> (<formula notation="TeX">R_{\mathrm{ann}}</formula> ss.-cat. des <gap reason="illegible"/> conn.).</p>
<p><hi rend="bold">N.B.</hi>   Les <formula notation="TeX">F \in \struck{\mathrm{Ob}}\ X_{\mathrm{irr}}</formula> <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">\hat{R}</formula> <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">\tilde{R}_{\mathrm{topirr}}</formula> <gap reason="illegible"/>, d'un
<del>sous-</del>topos <gap reason="illegible"/> du topos <gap reason="illegible"/></p>
<pb n="40" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/161-2.pdf#page=41"/><p><note type="editorial" resp="#pass">une seule ligne sur ce feuillet, portée le cahier retourné</note>
<gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">R</formula> à <formula notation="TeX">\varepsilon</formula> ont <formula notation="TeX">X_{\emptyset} =</formula> sous-topos
<unclear>fermé</unclear> <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">X_{\mathrm{ann}}</formula>, correspondant à l'anneau
<unclear>unité</unclear> et <gap reason="illegible"/></p>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
