<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 156-8, pages 41–60 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-10-02">2026-10-02</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5.5 (claude-opus-5-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-10-03">2026-10-03</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">156-8</idno>
          </msIdentifier>
          <head>[Chapitre] VIII. Analysis situs (quatrième mouture) : notes manuscrites (26/06-04/07/1986).</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 41 à 60 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 3 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>1986</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\supplied</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> (restitué par le transcripteur) ;
        <hi rend="monospace">\add</hi> devient <hi rend="monospace">add</hi>
        (ajout de l'auteur, en interligne ou sur un mot biffé) ;
        <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\drawing</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='drawing']</hi> (dessin de l'auteur, décrit par le
        transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Restitution et ajout de l'auteur n'ont longtemps fait qu'une macro. Ils
        ont été séparés le 26 septembre 2026 par une règle vérifiable dans le
        fichier, non par une relecture : un ajout accolé au mot qu'il complète
        est une restitution (<hi rend="monospace">supplied</hi>), un ajout
        isolé est de l'auteur (<hi rend="monospace">add</hi>). Certains
        <hi rend="monospace">add</hi> sont donc encore des restitutions du
        transcripteur, que seuls les fac-similés départageront.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="2">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
      <schemaRef type="ODD" url="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.odd"/>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-10-03" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
      <change when="2026-10-02" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="3">
<div type="section">
<head>Fonction support</head>
<pb n="41" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=42"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 33 de l'auteur ; sa pagination court sans interruption de 33 à 52 sur ce lot.</note>
J'en viens maintenant à la question d'une fonction genre « support »
<formula notation="TeX" rend="display">X \longmapsto |X| \qquad M \longrightarrow \mathfrak{P}(P),</formula>
où <formula notation="TeX">P</formula> est un ensemble (dont les éléments jouent le rôle de « points »). Voici
le minimum auquel je songe immédiatement (comparer <unclear>CF</unclear> VII,
p. 73)<note type="editorial" resp="#pass">lecture de « CF » douteuse ; peut-être « Ch » (chapitre). Même sigle p. 46.</note> :</p>
<p><note type="authorial" place="margin"><unclear>On veut</unclear> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">|A| = \bigcup_{X\in A} |X|</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">M'</formula> <gap reason="illegible"/></note></p>
<list rend="itemize">
<label>(i)</label><item><formula notation="TeX">X \ll Y \Longrightarrow |X| \subset |Y|</formula> <note type="authorial" place="margin">concerne <formula notation="TeX">\ll</formula></note></item>
<label><del>(ii)</del></label><item><formula notation="TeX">\big[</formula> (ii) <formula notation="TeX">\forall X \in M</formula>, <formula notation="TeX">|X|^\circ \overset{\text{déf}}{=} |X| \smallsetminus |\partial X| \neq \emptyset</formula> <formula notation="TeX">\big]</formula> <note type="authorial" place="margin">concerne <formula notation="TeX">\leq</formula> <del>(est impliqué par (iii))</del></note></item>
<label>(iii)</label><item><formula notation="TeX">\forall X, Y \in M</formula>, <formula notation="TeX">X \mathbin{|{\circ}|} Y \Longleftrightarrow |X|^\circ \cap |Y|^\circ = \emptyset</formula> <note type="authorial" place="margin">concerne <formula notation="TeX">|{\circ}|</formula></note></item>
<label>(iv)</label><item>(Pour <unclear>normaliser</unclear> <formula notation="TeX">X</formula>) <formula notation="TeX">|M| = P</formula>, et les <formula notation="TeX">|X|^\circ</formula> séparent les points de <formula notation="TeX">X</formula>, <gap reason="illegible"/></item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">la condition (ii) est enfermée par l'auteur entre crochets ; un premier début de ligne, <del>(ii) <formula notation="TeX">\forall X</formula> <gap reason="illegible"/></del>, est biffé.</note></p>
<p><hi rend="bold">NB</hi> La condition (i) signifie : dire que <formula notation="TeX">X \mapsto |X|</formula> est croissante
pour <formula notation="TeX">\ll</formula>, ou encore, pour <formula notation="TeX">\mathring{\ll}</formula> et <formula notation="TeX">\leq</formula>. Si les <formula notation="TeX">|X|</formula> séparent les
points de <formula notation="TeX">X</formula><note type="editorial" resp="#pass">le <formula notation="TeX">X</formula> est entouré.</note>, en est-il de même des <formula notation="TeX">|X|^\circ</formula> ?
Soient <formula notation="TeX">x \in |X|</formula>, <formula notation="TeX">y \notin |X|</formula>. On voudrait trouver <formula notation="TeX">Y \leq X</formula> avec
<formula notation="TeX">x \in |Y|^\circ</formula>, <unclear>bien mieux encore</unclear> <formula notation="TeX">y \notin |Y|^\circ</formula> puisque
<formula notation="TeX">|Y|^\circ \subset |Y| \subset |X|</formula>. Donc la question est de <del><gap reason="illegible"/></del>
savoir si <formula notation="TeX">\exists\, Y \in \tilde{X}</formula> avec <formula notation="TeX">x \in |Y|^\circ</formula>. Donc on est amené à
renforcer (ii) en</p>
<list rend="itemize">
<label>(ii bis)</label><item><formula notation="TeX">\forall X \in M</formula>, la famille des <formula notation="TeX">|Y|</formula>, <formula notation="TeX">Y \in \tilde{X}</formula>, forme
  une figure <add>ens.</add> <del>dans</del> (élémentaire) dans <formula notation="TeX">P</formula>, indexée par
  <formula notation="TeX">\tilde{X}</formula>, de support <formula notation="TeX">|X|</formula>.</item>
</list>
<p><del>Cela signifie <gap reason="illegible"/> jusqu'à <gap reason="illegible"/></del> <add>Les sorts déjà
(<gap reason="illegible"/> de (ii bis))</add> que <formula notation="TeX">\tilde{X} \to \mathfrak{P}(P)</formula>, <formula notation="TeX">Y \mapsto |Y|</formula> est
injective, car si <formula notation="TeX">Y, Y' \in \tilde{X}</formula> avec <formula notation="TeX">Y \neq Y'</formula>, on a
<formula notation="TeX">Y \mathbin{|{\circ}|} Y'</formula> <add>(ii)</add> dès que <formula notation="TeX">Y \neq Y'</formula>, donc par (iii)
<formula notation="TeX">|Y|^\circ \cap |Y'|^\circ = \emptyset</formula>, donc par <del><gap reason="illegible"/> on sait Je dis
que</del><note type="editorial" resp="#pass">la phrase reste en suspens au bas de la page.</note></p>
<pb n="42" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=43"/><p>A-t-on inversement, pour <formula notation="TeX">Y, Z \in \tilde{X}</formula>,
<formula notation="TeX" rend="display">|Y| \subset |Z| \Longrightarrow Y \leq Z \quad ??</formula>
Ça ne semble pas conséquence de (i)(ii)(iii)(iv), <del>À moins. Cela
L'est</del>. Est-il impliqué par (ii bis) ?? <del>J'explicite</del> À vrai dire,
j'ai sous-entendu en y disant « indexé par <formula notation="TeX">\tilde{X}</formula> » <gap reason="illegible"/> comme un
<unclear>ens. ordonné</unclear> (je présume) — mais peut-on le prouver ?
<del>Soit <formula notation="TeX">L = \tilde{Y} \cap \tilde{Z}</formula></del> Ce qui est sûr, c'est que j'aurai
besoin de savoir que, pour <formula notation="TeX">Y \in \tilde{X}</formula>, <formula notation="TeX">|Y|^\circ</formula> est aussi l'ens.
<del>des</del> <gap reason="illegible"/> que, défini en termes de la figure ens. indexée par
<formula notation="TeX">\tilde{X}</formula>, i.e. que
<formula notation="TeX" rend="display">|Y|^\circ \overset{?}{=} |Y| \smallsetminus \bigcup_{\substack{Z \in \tilde{X} \text{ tel que}\\ |Z| \subsetneq |Y|}} |Z| \overset{\text{déf}}{=} |Y|^{\circ\prime}</formula>
mais dans la <formula notation="TeX">\bigcup</formula>, il y a a priori <add>peut-être</add> plus des <formula notation="TeX">Z</formula> que
<del>ceux</del> les seuls <formula notation="TeX">Z &lt; Y</formula>, donc le <gap reason="illegible"/> risque d'être plus petit
<add>(<unclear>forcément égal ?</unclear>)</add> que le <del>précédent</del>. Mais (ii bis)
(<gap reason="illegible"/> définition) <gap reason="illegible"/> que les <formula notation="TeX">|Y|^{\circ\prime}</formula> recouvrent déjà <formula notation="TeX">|X|</formula> (et
sont non vides). A fortiori les <formula notation="TeX">|Y|^\circ</formula> recouvrent <del>donc</del>. Mais on
sait <add>qu'ils sont deux à deux</add> disjoints par (iii) — d'où finalement
l'égalité <formula notation="TeX">|Y|^\circ = |Y|^{\circ\prime}</formula>, et la relation
<formula notation="TeX" rend="display">|X| = \bigcup_{Y \in \tilde{X}} |Y|^\circ .</formula>
Revenons donc à la question si
<formula notation="TeX" rend="display">|Y| \subset |Z| \Longrightarrow Y \leq Z ,</formula>
introduisons
<formula notation="TeX">\tilde{Y} \cap \tilde{Z} = L</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\tilde{Y} \cup \tilde{Z} = M</formula>.</p>
<pb n="43" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=44"/><p><formula notation="TeX" rend="display">\text{\struck{$|Y| = \coprod_{Z \in \tilde{Y}} |Z|^\circ = \bigcup_{Z \in L}$}}</formula>
Comme les <formula notation="TeX">|Z|^\circ</formula> (<formula notation="TeX">Z \in M</formula>) sont <add>non vides et</add> deux à deux
disjoints, <del>et <gap reason="illegible"/></del> et on a<note type="editorial" resp="#pass">dans les réunions qui suivent,
l'indice muet est écrit avec un <formula notation="TeX">Z</formula> barré, que nous rendons par <formula notation="TeX">Z</formula> ; le
<formula notation="TeX">|Z|</formula> de gauche de la deuxième ligne est le <formula notation="TeX">Z</formula> fixé.</note>
<note type="authorial" place="margin">ici on utilise (ii bis) non seulement pour <formula notation="TeX">X</formula>, mais aussi pour <formula notation="TeX">Y</formula> et <formula notation="TeX">Z</formula></note>
<formula notation="TeX" rend="display">|Y| = \bigcup_{Z \in \tilde{Y}} |Z|^\circ = \Big(\bigcup_{Z \in L} |Z|^\circ\Big) \cup \Big(\bigcup_{Z \in \tilde{Y} \smallsetminus L} |Z|^\circ\Big)</formula>
<del><formula notation="TeX">|Z| =</formula></del> et de même
<formula notation="TeX" rend="display">|Z| = \Big(\bigcup_{Z \in L} |Z|^\circ\Big) \cup \Big(\bigcup_{Z \in \tilde{Z} \smallsetminus L} |T|^\circ\Big)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le dernier terme porte bien <formula notation="TeX">|T|^\circ</formula> sur la page.</note>
d'où
<formula notation="TeX" rend="display">|Y| \cap |Z| = \bigcup_{Z \in L} |Z|^\circ ,</formula>
et on <unclear>voit</unclear> <unclear>égal à</unclear> <formula notation="TeX">|Y|</formula> <gap reason="illegible"/> i.e. <formula notation="TeX">|Y| \subset |Z|</formula>,
que si la <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\bigcup_{Z \in \tilde{Y} \smallsetminus L} |Z|^\circ \neq \emptyset</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">on attendrait « <formula notation="TeX">= \emptyset</formula> » ; nous lisons « <formula notation="TeX">\neq</formula> ».</note>
i.e. <formula notation="TeX">\tilde{Y} \smallsetminus L = \emptyset</formula>, i.e. <formula notation="TeX">Y \leq Z</formula>,
<del><gap reason="illegible"/></del> on gagne ! Ainsi, on a <add>(pour <formula notation="TeX">X</formula> et les <formula notation="TeX">Y \in \tilde{X}</formula>)</add>
<gap reason="illegible"/> que (ii bis) <add>(implique)</add></p>
<list rend="itemize">
<label>(ii ter)</label><item><formula notation="TeX">\displaystyle |X| = \bigcup_{Y \in \tilde{X}} |Y|^\circ</formula>
  <note type="editorial" resp="#pass">sous la réunion l'auteur a d'abord écrit <formula notation="TeX">|X|^\circ</formula>, puis entouré le <formula notation="TeX">X</formula> et l'a corrigé en <formula notation="TeX">Y</formula> par une flèche.</note></item>
</list>
<p>(<del><gap reason="illegible"/></del> c'est une partition <add>indexée par <formula notation="TeX">\tilde{X}</formula></add>, par (ii) et
(iii), impliquant que <formula notation="TeX">Y \neq Z</formula> (<formula notation="TeX">Y, Z \in \tilde{X}</formula>) <formula notation="TeX">\Rightarrow
|Y|^\circ \cap |Z|^\circ = \emptyset</formula> donc <formula notation="TeX">|Y|^\circ \neq |Z|^\circ</formula>
(puisque <formula notation="TeX">|Y|^\circ \neq \emptyset</formula> par (ii)))</p>
<p>Inversement, si on suppose (ii ter), a-t-on (ii bis) ? <del>Voyons
<unclear>CF</unclear> V p. 1</del> <del>Prop. 1 condition 3° (<formula notation="TeX">\alpha</formula>, <formula notation="TeX">\beta</formula>,
<formula notation="TeX">\gamma</formula>). La <gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\gamma</formula> <del>déjà vu la <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> ici,
et en celui déduit de la</del> <gap reason="illegible"/> avec (i) les <formula notation="TeX">|X|^\circ \neq \emptyset</formula>
(<hi rend="bold">NB</hi> l'identité des <formula notation="TeX">|X|^\circ</formula> défini ici, et de celui défini par la
famille des <formula notation="TeX">|Y|</formula> (<formula notation="TeX">Y \in \tilde{X}</formula>) est vraie <gap reason="illegible"/> <add>(cf deux lignes plus
haut) <gap reason="illegible"/> …</add>) et (ii) <formula notation="TeX">\forall x \in |X|</formula>, <formula notation="TeX">\exists</formula> un plus petit
<formula notation="TeX">Y \in \tilde{X}</formula> avec <formula notation="TeX">x \in |Y|^\circ</formula>. Que la relation d'ordre de
<formula notation="TeX">\tilde{X}</formula> soit celle induite par l'inclusion dans <formula notation="TeX">\mathfrak{P}(P)</formula>, on l'a
vu par l'argument
<note type="editorial" resp="#pass">passage très raturé : un premier énoncé biffé, puis un « NB » encadré
entre deux traits ; la lecture ci-dessus en donne la suite des idées, non
l'ordre exact des ajouts.</note></p>
<pb n="44" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=45"/><p>précédent, qui a utilisé seulement le fait que les <formula notation="TeX">|Y|</formula> sont les réunions
disjointes des <formula notation="TeX">|Z|^\circ</formula> pour <formula notation="TeX">Z \in \tilde{Y}</formula>.) <del>Soit donc <formula notation="TeX">x</formula>.
Comme Il faut <gap reason="illegible"/></del> Soit donc <formula notation="TeX">Y \in \tilde{X}</formula> avec <formula notation="TeX">x \in |Y|^\circ</formula>.
Prouvons que <formula notation="TeX">Y</formula> est le plus petit él. de <formula notation="TeX">\tilde{X}</formula> tel que <formula notation="TeX">x \in |Z|</formula>,
i.e.
<formula notation="TeX" rend="display">x \in |Y|^\circ,\ x \in |Z| \Longrightarrow Y \leq Z .</formula>
Cela se voit <unclear>toujours</unclear> par le même argument que tantôt :
<unclear>puisque</unclear> donc ici <formula notation="TeX">Y \in \tilde{Z}</formula> donc <formula notation="TeX">Y \leq Z</formula>.</p>
<p>Dans <del>tous</del> ces cas, la relation <formula notation="TeX">\ll</formula> n'a <unclear>pas joué de</unclear>
rôle, <gap reason="illegible"/> on a travaillé dans l'ens. ordonné <gap reason="illegible"/>. Donc il faut
expliciter la <gap reason="illegible"/></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">de « Donc il faut » jusqu'au bas de la page, le texte est barré d'un
long trait oblique ; nous le donnons tel qu'il se lit sous la rature.</note></p>
<p><del><hi rend="bold">Lemme</hi> Soit <formula notation="TeX">I</formula> un ens. ordonné, <formula notation="TeX">P</formula> un ens.,</del>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{\struck{$\varphi : I \longrightarrow \mathfrak{P}(P), \quad i \longmapsto X_i \text{ ou } |i|$}}</formula>
<del>une application, <del>qui soit <gap reason="illegible"/></del> satisfaisant les conditions
(on a posé <formula notation="TeX">X_i^\circ = X_i \smallsetminus \bigcup_{j&lt;i} X_j</formula>)</del></p>
<list rend="itemize">
<label>(i)</label><item><del>croissante : <formula notation="TeX">i \leq j \Rightarrow X_i \subset X_j</formula></del></item>
<label>(ii)</label><item><del><formula notation="TeX">\forall i, j</formula>, <formula notation="TeX">i \neq j \Longrightarrow X_i^\circ \cap X_j^\circ = \emptyset</formula>, puis on demande que <formula notation="TeX">\forall i</formula> <formula notation="TeX">X_i^\circ \neq \emptyset</formula></del></item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">(ii) a d'abord été écrit « <formula notation="TeX">\forall i,j \in I</formula>, <formula notation="TeX">i \neq j \Longleftrightarrow |X_i|^\circ \cap |X_j|^\circ = \emptyset</formula> », puis corrigé en surcharge.</note>
<del>(Alors <formula notation="TeX">\varphi</formula> <add>est injective</add>). Alors les conditions suivantes
sont équivalentes</del></p>
<list rend="itemize">
<label>(iii)</label><item><del><del>L'image de</del> <formula notation="TeX">\varphi(I) = I' \subset \mathfrak{P}(P)</formula> est une figure ensembliste dans <formula notation="TeX">P</formula>, et <formula notation="TeX">\forall i</formula> il en est de même <add>de l'image</add> de <formula notation="TeX">I_{\leq i}</formula> ou <formula notation="TeX">I_{&lt;i}</formula></del></item>
<label>(iii bis)</label><item><del><formula notation="TeX">\forall i</formula>, <formula notation="TeX">X_i = \bigcup_{j \leq i} X_j^\circ</formula></del></item>
</list>
<p><del>Les conditions <gap reason="illegible"/> impliquent que <formula notation="TeX">\varphi</formula> <add>induit</add> un isom.
d'ens. ordonnés <formula notation="TeX">I \xrightarrow{\sim} \tilde{I}</formula></del></p>
</div>
<div type="section">
<head>Figures indexées</head>
<pb n="45" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=46"/><p>Je vais reprendre ici la prop. 1 p. 1 de <unclear>CF</unclear> V, dans un contexte
« indiciel » qui sera, en fait, un peu plus général.</p>
<p><hi rend="bold">Proposition</hi> Soient <formula notation="TeX">I</formula> un ens. ordonné, <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">X</formula> un
ensemble <unclear>(c.-à-d.</unclear> <gap reason="illegible"/> ce qui désignait <formula notation="TeX">P</formula> dans
les pages précédentes), <formula notation="TeX">\Phi = (X_i)_{i \in I}</formula> une famille d'ens. indexée
par <formula notation="TeX">I</formula>. On pose, <formula notation="TeX">\forall i \in I</formula>
<note type="authorial" place="margin">On suppose <formula notation="TeX">i \leq j \Rightarrow X_i \subset X_j</formula> [je ne suppose <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>, mais <gap reason="illegible"/> pour définir <formula notation="TeX">X_i^\circ = X_i \smallsetminus \partial X_i</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\partial X_i \subset X_i</formula>)</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{align*}
\partial X_i &amp;= \bigcup_{j&lt;i} X_j \;\subset X_i \\
X_i^\circ &amp;= X_i \smallsetminus \partial X_i \\
|\Phi| &amp;= \bigcup_{i \in I} X_i .
\end{align*}</formula>
On note que <formula notation="TeX">\forall x \in X</formula>, <del><formula notation="TeX">i \in I</formula></del>, si on pose
<formula notation="TeX" rend="display">I^x = \{ i \in I \mid x \in X_i \}</formula>
on a l'équivalence
<formula notation="TeX" rend="display">x \in X_i^\circ \Longleftrightarrow i \text{ est un élément minimal de } I^x .</formula>
Conditions équivalentes</p>
<list rend="itemize">
<label>(i)</label><item><formula notation="TeX">\forall x \in |\Phi|</formula>, l'ensemble <formula notation="TeX">I^x</formula> a un plus petit élément.</item>
<label>(ii)</label><item><del>Pour</del> tout <formula notation="TeX">x \in |\Phi|</formula>, l'ensemble <formula notation="TeX">I^x</formula> a un élément
  minimal, <add>(<unclear>automat.</unclear> si <formula notation="TeX">I</formula> fini)</add> et de plus pour <formula notation="TeX">i, j \in I</formula>, on a
  <formula notation="TeX" rend="display">X_i \cap X_j = \bigcup_{k \leq i, j} X_k .</formula></item>
<label>(iii)</label><item>On a les conditions suivantes</item>
</list>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">\forall i, j \in I</formula> avec <formula notation="TeX">i \neq j</formula>, on a <formula notation="TeX">X_i^\circ \cap X_j^\circ = \emptyset</formula></item>
<label>b)</label><item><del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\forall i \in I</formula>, on a
  <formula notation="TeX" rend="display">X_i = \bigcup_{j \leq i} X_j^\circ \qquad \text{(automat. si $I$ fini)}</formula></item>
</list>
<list rend="itemize">
<label>(iv)</label><item>Posant <del>(cas <hi rend="bold">NB</hi> a) et b) impliquent que la famille
  <gap reason="illegible"/> pour</del>
  <formula notation="TeX" rend="display">I' = \{ i \in I \mid X_i^\circ \neq \emptyset \} ,</formula>
  on a : <del>alors la famille des</del></item>
</list>
<list rend="itemize">
<label><formula notation="TeX">\alpha</formula>)</label><item>La famille <formula notation="TeX">\{X_i^\circ\}_{i \in I'}</formula> forme une
  partition de <formula notation="TeX">|\Phi|</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del></item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">la condition (iv) se poursuit p. 46.</note></p>
<pb n="46" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=47"/><p><note type="authorial" place="margin"><hi rend="bold">Question :</hi> <formula notation="TeX">\beta</formula>) et <formula notation="TeX">\gamma</formula>) conséquences de <formula notation="TeX">\alpha</formula>) ? Oui si <formula notation="TeX">I</formula> fini, cf p. 44, mais <unclear>exemple</unclear> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\alpha</formula>) et <formula notation="TeX">\gamma</formula>) <gap reason="illegible"/>, mais <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\beta</formula>) ? Non, <formula notation="TeX">\beta</formula>) <unclear>conséquence</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></note></p>
<list rend="itemize">
<label><formula notation="TeX">\beta</formula>)</label><item>Pour tout <formula notation="TeX">i \in I</formula>, <formula notation="TeX">X_i</formula> est saturé par la relation
  <del>d'équivalence</del> d'équivalence définie par cette partition.</item>
<label><formula notation="TeX">\gamma</formula>)</label><item>Pour <formula notation="TeX">i, j \in I</formula>, <del>avec <formula notation="TeX">X_j^\circ \neq 0</formula>, la
  relation</del> <add>et <formula notation="TeX">X_j^\circ \neq \emptyset</formula></add> on a
  <formula notation="TeX" rend="display">X_j^\circ \subset X_i \Longrightarrow j \leq i .</formula></item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">dans <formula notation="TeX">\gamma</formula>) l'indice de droite a été surchargé ; nous lisons <formula notation="TeX">i</formula>.</note></p>
<p><hi rend="bold">Disons</hi> <del>la</del> condition (i), <del>i.e. <gap reason="illegible"/> des <formula notation="TeX">I^x</formula>
signifie</del> <add>pour tout <formula notation="TeX">x \in |\Phi|</formula>, <formula notation="TeX">I^x</formula></add> <del>(qu'il</del> ait un plus
petit élément), signifie (<formula notation="TeX">\forall x \in X</formula>) trois choses <del>trois
choses</del> <add>(dont on sait qu'il est <formula notation="TeX">\neq \emptyset</formula>)</add> :
<note type="authorial" place="margin">évidemment <formula notation="TeX">3°) \Rightarrow 1°)</formula> (car on sait <formula notation="TeX">I^x \neq \emptyset</formula>)</note></p>
<list rend="itemize">
<label>1°)</label><item><formula notation="TeX">I^x</formula> a un élément minimal, <formula notation="TeX">i</formula>, i.e. <formula notation="TeX">\exists\, i \in I</formula> tel que
  <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">i</formula> est élt. minim. de <formula notation="TeX">I^x</formula> i.e.
  <formula notation="TeX" rend="display">x \in X_i^\circ .</formula></item>
<label>2°)</label><item>Deux él. minimaux de <formula notation="TeX">I^x</formula> sont égaux i.e.
  <formula notation="TeX" rend="display">\forall i, j \in I,\ x \in X_i^\circ \cap X_j^\circ \Longrightarrow i = j</formula></item>
<label>3°)</label><item>Tout élément de <formula notation="TeX">I^x</formula> est minoré par un élément minimal,
  <del><gap reason="illegible"/></del> i.e.
  <formula notation="TeX" rend="display">\forall i \in I \text{ tel que } x \in X_i,\ \exists\, j \leq i \text{ tel que } x \in X_j^\circ .</formula></item>
</list>
<p>C'est donc la conjonction des trois conditions : <formula notation="TeX">\forall x</formula> on a 1°,
<formula notation="TeX">\forall x</formula> on a 2°, <formula notation="TeX">\forall x</formula> on a 3°. Cela s'écrivent</p>
<list rend="itemize">
<label>1')</label><item><formula notation="TeX">|\Phi| = \bigcup X_i^\circ</formula>    (automat. si <formula notation="TeX">I</formula> fini)</item>
<label>2')</label><item><formula notation="TeX">\big[X_i^\circ \cap X_j^\circ \neq \emptyset \Rightarrow i = j</formula> i.e.<formula notation="TeX">\big]</formula> <formula notation="TeX">i \neq j \Longrightarrow X_i^\circ \cap X_j^\circ = \emptyset</formula></item>
<label>3')</label><item><formula notation="TeX">\forall i \in I</formula>, on a <formula notation="TeX">X_i = \bigcup_{j \leq i} X_j^\circ</formula>    (automat. si <formula notation="TeX">I</formula> fini)</item>
</list>
<p>On voit d'ailleurs, puisque <formula notation="TeX">|\Phi| = \bigcup_{i \in I} X_i</formula>, que 3') implique
1'). Donc la condition (i) équivaut à la conjonction de 2' et 3'), qui ne sont
autres que a), b) de (iii). Ainsi
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(i)} \Longleftrightarrow \text{(iii)} .</formula>
<note type="authorial" place="margin"><hi rend="bold">NB</hi> 3', 3' <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">I^x</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X_i^\circ \cap X_j^\circ</formula> <gap reason="illegible"/> — <hi rend="bold">Question :</hi> si <formula notation="TeX">\forall i,j</formula>, <formula notation="TeX">i \neq j</formula> <gap reason="illegible"/> ? Oui si <formula notation="TeX">I</formula> fini, Non, cf p. 44</note>
D'autre part, les parties <formula notation="TeX">\alpha</formula>), <formula notation="TeX">\beta</formula>), <formula notation="TeX">\gamma</formula>) de (iv) se
traduisent respectivement en :</p>
<list rend="itemize">
<label>1'')</label><item><formula notation="TeX">|\Phi| = \bigcup_{i \in I'} X_i^\circ</formula>    (équivalent à 1') <del>et <formula notation="TeX">i, j \in I'</formula></del></item>
<label><del>2'')</del></label><item><del><formula notation="TeX">\forall i \in I</formula>, posant <formula notation="TeX">I(i) =</formula></del></item>
</list>
<p>et <formula notation="TeX">\forall i, j \in I'</formula>, <del><formula notation="TeX">X_i^\circ \cap X_j</formula></del> on a
<formula notation="TeX">X_i^\circ \cap X_j^\circ = \emptyset</formula> (équivalent à 2').</p>
<pb n="47" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=48"/>
<list rend="itemize">
<label>2'')</label><item><formula notation="TeX">\forall i \in I</formula>, posant
  <formula notation="TeX" rend="display">I'(i) = \{ j \in I' \mid X_j^\circ \subset X_i \} ,</formula>
  <formula notation="TeX" rend="display">\text{\struck{$I(i) = \{ j \in I \mid X_j^\circ \subset X_i \}$}}</formula>
  <del>(on note que <formula notation="TeX">I'(i) = I(i) \cap I'</formula>, et <formula notation="TeX">\bigcup_{j \in I(i)} X_j^\circ = \bigcup_{j \in I'(i)} X_j^\circ</formula>)</del>,
  on a
  <formula notation="TeX" rend="display">X_i = \bigcup_{j \in I'(i)} X_j^\circ</formula>
  <del>on a qui <unclear>revient au</unclear> même <formula notation="TeX">X_i = \bigcup_{j \in I'(i)} X_j^\circ</formula>, i.e. 3')</del></item>
<label>3'')</label><item>On a, pour tout <formula notation="TeX">i \in I</formula>
  <formula notation="TeX" rend="display">I'(i) = I' \cap I_{\leq i}</formula>
  <note type="authorial" place="margin">ce qui implique que <formula notation="TeX">\bigcup_{j \in I'(i)} X_j^\circ = \bigcup_{j \leq i} X_j^\circ</formula></note></item>
</list>
<p>On voit donc que moyennant 3''), 2'') équivaut à <del>1'', 2'', 3'',</del> 3').
Ceci dit, l'ens. des conditions 1'', 2'', 3'' équivaut aussi à celui-ci
<formula notation="TeX" rend="display">\left\{
\begin{array}{lll}
|\Phi| = \bigcup_{i \in I} X_i^\circ &amp; &amp; \text{i.e. (1')} \\
\forall i, j \in I &amp; X_i^\circ \cap X_j^\circ = \emptyset &amp; \text{i.e. (2')} \\
\forall i \in I &amp; X_i = \bigcup_{j \leq i} X_j^\circ &amp; \text{i.e. (3')} \\
\end{array}
\right.</formula>
<formula notation="TeX">+</formula> la condition <formula notation="TeX">\gamma</formula>) <add>et <formula notation="TeX">X_j^\circ \neq \emptyset</formula></add> :
<formula notation="TeX" rend="display">\forall i, j \in I \quad X_j^\circ \subset X_i \Longrightarrow j \leq i .
\qquad 3'') \Leftrightarrow \gamma)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">dans la deuxième ligne l'auteur omet ici l'hypothèse <formula notation="TeX">i \neq j</formula>.</note>
Cela montre donc que
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(iv)} \Longleftrightarrow \text{(i)} + \gamma)</formula>
et l'équivalence (iv) <formula notation="TeX">\Longleftrightarrow</formula> (i) revient <del>donc</del> à
(i) <formula notation="TeX">\Longrightarrow</formula> (<formula notation="TeX">\gamma</formula>) qui est contenu dans le</p>
<p><note type="authorial" place="margin">Attention ! <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X_j \subset X_i</formula> <gap reason="illegible"/> conditions (avec <formula notation="TeX">X_j^\circ \neq \emptyset</formula>) <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X_i \supset X_j^\circ</formula> (<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> si (i) est <gap reason="illegible"/>) <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\Phi</formula> <gap reason="illegible"/> !! <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></note></p>
<p><hi rend="bold">Cor. <unclear>Main</unclear> 1</hi> Sous les conditions équivalentes (i), (iii),
<del><gap reason="illegible"/> tel que <formula notation="TeX">X_j^\circ \neq 0</formula> les</del> <add><del>(équivalentes</del> puis
<gap reason="illegible"/></add> on a, pour <formula notation="TeX">i, j \in I</formula>, <del>Conditions <gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">(j \leq i) \Longleftrightarrow (X_j \subset X_i) \Longleftrightarrow (X_j^\circ \subset X_i) \Longleftrightarrow (X_j^\circ \cap X_i \neq \emptyset)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">les indices de cette ligne sont surchargés à plusieurs reprises ; une
variante biffée au-dessus de la dernière équivalence est illisible.</note></p>
<p>(<hi rend="bold">NB</hi> Dans l'énoncé de la prop., on n'a pas supposé que
<formula notation="TeX">i \leq j \Rightarrow X_i \subset X_j</formula> ?!)</p>
<p><hi rend="bold">Dém. du Cor. 1</hi> en vertu de 3') on a
<formula notation="TeX" rend="display">X_i = \bigcup_{i' \leq i} X_{i'}^\circ , \qquad X_j = \bigcup_{j' \leq j} X_{j'}^\circ</formula>
donc
<formula notation="TeX" rend="display">i \leq j \Longrightarrow X_i \subset X_j \Longrightarrow \text{\struck{\ill{}}}
\quad \text{(si on suppose $X_j^\circ \neq \emptyset$)}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la ligne se poursuit p. 48.</note></p>
<pb n="48" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=49"/><p>D'ailleurs les implications
<formula notation="TeX" rend="display">(X_j \subset X_i) \Longrightarrow (X_j^\circ \subset X_i) \overset{\text{si } X_j^\circ \neq \emptyset}{\Longrightarrow} (X_j^\circ \cap X_i)</formula>
sont triviales. Reste il reste à prouver, si <formula notation="TeX">X_j^\circ \neq \emptyset</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{\struck{$X_j^\circ \cap X_i \Longrightarrow i \leq j$}}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">X_j^\circ \cap X_i \neq \emptyset \Longrightarrow j \leq i .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">au-dessus de <formula notation="TeX">X_i</formula> dans la ligne biffée, l'auteur a écrit <formula notation="TeX">X_i^\circ</formula>.</note>
Mais <formula notation="TeX">X_i = \bigcup_{i' \in I'(i)} X_{i'}^\circ</formula> <del>est saturé pour</del>
<add>par 3')</add>, et comme les <formula notation="TeX">X_{i'}^\circ</formula> (<formula notation="TeX">i' \in I'</formula>) forment une partition
de <formula notation="TeX">|\Phi|</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> <add>la <unclear>partition</unclear></add>
<formula notation="TeX">X_j^\circ</formula> (pour <formula notation="TeX">j \in I'</formula> donc) ne peut rencontrer <formula notation="TeX">X_i</formula> que si
<formula notation="TeX">j \in</formula> <del><formula notation="TeX">I'(i)</formula></del> <formula notation="TeX">I'(i)</formula> i.e. <formula notation="TeX">j \leq i</formula>, cqfd.</p>
<p>Ainsi on a prouvé
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(i)} \Longleftrightarrow \text{(iii)} \Longleftrightarrow \text{(iv)}</formula>
on a même tenu (?) le cor. Main, dont je signale tout de suite le
(dans les conditions équiv. de la prop.)</p>
<p><hi rend="bold">Cor. <unclear>Main</unclear> 2</hi> Supposons <add>(que <formula notation="TeX">\forall i \in I</formula>, on ait <formula notation="TeX">X_i^\circ \neq \emptyset</formula>.)</add>
Alors l'application
<formula notation="TeX" rend="display">i \longmapsto X_i : \varphi : I \longrightarrow \mathfrak{P}(X)</formula>
est injective, et <del>est</del> <add>est un plongement</add> d'ensembles ordonnés :
<formula notation="TeX">\forall i, j \in I</formula>, on a
<formula notation="TeX" rend="display">X_i \subset X_j \Longleftrightarrow i \leq j .</formula>
Ainsi, les conditions envisagées (i) <del><gap reason="illegible"/></del> <add>plus <formula notation="TeX">\forall i \in I</formula>,
<formula notation="TeX">X_i^\circ \neq \emptyset</formula>,</add> <add>sont</add> <del><gap reason="illegible"/></del> nécessaires et suff. 
pour que <formula notation="TeX">\varphi</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> <add>soit</add> <del>une</del> <formula notation="TeX">(X_i)_{i \in I}</formula>
<del><gap reason="illegible"/> soit</del> une figure ensembliste indexée par l'ens. ord. <formula notation="TeX">I</formula>.
<del>(<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> !?)</del></p>
<p>Il reste à voir l'équivalence avec (ii).</p>
<p><del>La condition (iii b) <gap reason="illegible"/> que</del> <del>Le fait que <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">I^x</formula>
<add>(</add> ait un élt. minimal <add>(<formula notation="TeX">x \in |\Phi|</formula>)</add> équivaut à 3')
revient à l'<gap reason="illegible"/> : <formula notation="TeX">|\Phi| = \bigcup_{i \in I} X_i^\circ</formula>, i.e. 1').</del>
<note type="editorial" resp="#pass">ces dernières lignes sont barrées de plusieurs traits obliques.</note></p>
<pb n="49" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=50"/><p>(i) <formula notation="TeX">\Longrightarrow</formula> (ii). Il reste à prouver la formule
<formula notation="TeX" rend="display">X_i \cap X_j = \bigcup_{k \leq i, j} X_k</formula>
(où <formula notation="TeX">\supset</formula> est évidente). Mais par 3') on a
<formula notation="TeX" rend="display">X_i = \bigcup_{i' \leq i} X_{i'}^\circ , \qquad X_j = \bigcup_{j' \leq j} X_{j'}^\circ</formula>
d'où
<formula notation="TeX" rend="display">X_i \cap X_j = \bigcup_{\substack{i' \leq i \\ j' \leq j}} X_{i'}^\circ \cap X_{j'}^\circ .</formula>
Or par 2') on a <formula notation="TeX">X_{i'}^\circ \cap X_{j'}^\circ = \emptyset</formula> <unclear>toujours</unclear>
si <formula notation="TeX">i' \neq j'</formula>, d'où
<formula notation="TeX" rend="display">X_i \cap X_j = \bigcup_{k \leq i, j} X_k^\circ \subset \bigcup_{k \leq i, j} X_k
\qquad \text{cqfd}</formula></p>
<p>(ii) <formula notation="TeX">\Longrightarrow</formula> (i). Cela résulte du</p>
<p><hi rend="bold">Lemme</hi> <del>Conditions</del> Supposons qu'on ait, <formula notation="TeX">\forall i, j \in I</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">X_i \cap X_j = \bigcup_{k \leq i, j} X_k .</formula>
Alors on a les propriétés :
<note type="authorial" place="margin">Si de plus <formula notation="TeX">\bigcup_{i \in I} X_i^\circ = |\Phi|</formula> on a <gap reason="illegible"/></note></p>
<list rend="itemize">
<label>2')</label><item><formula notation="TeX">\forall i, j \in I</formula>, <formula notation="TeX">i \neq j</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> :   <formula notation="TeX">X_i^\circ \cap X_j^\circ = \emptyset</formula></item>
<label><del>3')</del></label><item><del><formula notation="TeX">\forall i \in I</formula> :   <formula notation="TeX">X_i = \bigcup_{j \leq i} X_j^\circ</formula></del></item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">la condition 3') est barrée d'un trait qui coupe aussi la fin de 2') ; seul 2') est démontré ensuite.</note></p>
<p>Prouvons 2') : on a
<formula notation="TeX" rend="display">X_i^\circ \cap X_j^\circ \subset X_i \cap X_j = \bigcup_{k \leq i, j} X_k</formula>
si <formula notation="TeX">i \neq j</formula>, <del>et</del> et les éléments <formula notation="TeX">k</formula>, tous <formula notation="TeX">k \leq i, j</formula> <add>sont</add> ou
bien <formula notation="TeX">&lt; i</formula>, ou bien <formula notation="TeX">&lt; j</formula> (vu que <unclear>les deux</unclear> égalités <formula notation="TeX">k = i</formula> et <formula notation="TeX">k = j</formula>
s'excluent) donc
(<formula notation="TeX">k</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X_k \subset \partial X_i</formula> ou <formula notation="TeX">X_k \subset \partial X_j</formula>, donc
<formula notation="TeX" rend="display">i \neq j \Longrightarrow X_i \cap X_j \subset \partial X_i \cup \partial X_j \subset \complement (X_i^\circ \cap X_j^\circ)</formula>
donc <formula notation="TeX">X_i^\circ \cap X_j^\circ \subset \complement X_i^\circ \cap X_j^\circ</formula>
d'où <formula notation="TeX">X_i^\circ \cap X_j^\circ = \emptyset</formula> <add>(ou bien <unclear>moins</unclear> <formula notation="TeX">\supset</formula>, il faut aussi <formula notation="TeX">\subset</formula>.)</add></p>
<p>Prouvons 3'). (Soit <formula notation="TeX">x \in X_i</formula>, par hyp. <formula notation="TeX">\exists\, j \in I</formula> tel que
<formula notation="TeX">x \in X_j^\circ</formula>, tout revient à voir que <formula notation="TeX">X_j^\circ \subset X_i</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la phrase se poursuit p. 50.</note></p>
<pb n="50" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=51"/><p>i.e. la susdite implication
<formula notation="TeX" rend="display">X_j^\circ \cap X_i \neq \emptyset \Longrightarrow j \leq i .</formula>
Mais on a
<formula notation="TeX" rend="display">X_j^\circ \cap X_i \subset X_j \cap X_i = \bigcup_{k \leq i, j} X_k</formula>
et si on n'avait pas <formula notation="TeX">j \leq i</formula>, on ne <unclear>trouverait</unclear> dans la
réunion des derniers membres aucun <formula notation="TeX">k = j</formula>, donc cette réunion est
<formula notation="TeX">\subset \bigcup_{k &lt; j} X_k = \partial X_j \subset \complement X_j^\circ</formula> <add><formula notation="TeX">\complement (X_j^\circ \cap X_i)</formula> donc</add> :
<formula notation="TeX">X_j^\circ \cap X_i</formula> est contenu dans son complémentaire, ce qui
<unclear>contredit</unclear> l'hyp. que c'est vide.
<note type="editorial" resp="#pass">lire sans doute « non vide » ; l'hypothèse est <formula notation="TeX">X_j^\circ \cap X_i \neq \emptyset</formula>.</note></p>
<p>La prop. est prouvée.</p>
<p><hi rend="bold">Cor. <unclear>Main</unclear> 3</hi> Pour que <formula notation="TeX">(X_i)_{i \in I}</formula> soit une figure
ensembliste indexée par l'ens. ordonné <formula notation="TeX">I</formula> (cf Cor. 2), il faut et il suffit
qu'on ait les conditions suivantes</p>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">\forall i, j \in I</formula> <del>avec <formula notation="TeX">i \leq j</formula>, on a <formula notation="TeX">X_i \subset X_j</formula></del> <del><formula notation="TeX">X_i^\circ \neq \emptyset</formula>, <formula notation="TeX">i \neq j \Leftrightarrow</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">i \neq j</formula></del> <add><formula notation="TeX">X_i^\circ \cap X_j^\circ = \emptyset</formula></add></item>
<label>b)</label><item><formula notation="TeX">\forall i, j \in I</formula>, on a <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\Phi_i \subset \mathfrak{P}(X)</formula></item>
<label>c)</label><item><formula notation="TeX">\forall i \in I</formula>, si on désigne par <formula notation="TeX">\Phi_i</formula> … l'ens. des parties de <formula notation="TeX">X</formula> de la forme <formula notation="TeX">X_j</formula>, <formula notation="TeX">j \leq i</formula>, <formula notation="TeX">\Phi_i</formula> est une figure ensembliste.</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">l'ordre des lignes b) et c) est incertain : les lettres sont surchargées et la ligne b) semble se fondre dans c).</note>
<note type="authorial" place="margin"><hi rend="bold">NB</hi> b) équivaut à <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X_i^\circ \neq \emptyset</formula>, <formula notation="TeX">X_i^\circ \cap X_j^\circ = \emptyset</formula> … b') <formula notation="TeX">\forall i \in I</formula>, b'') <formula notation="TeX">\forall i, j</formula>, <formula notation="TeX">i \neq j</formula>)</note>
<note type="authorial" place="margin"><hi rend="bold">NB</hi> La condition b) <gap reason="illegible"/> implique déjà <formula notation="TeX">\bigcup X_i^\circ</formula> <gap reason="illegible"/></note></p>
<p><del>On trouve</del> <formula notation="TeX">\Phi_i</formula> est une figure <unclear>« quasi-ordonnée »</unclear>,
et moins encore, <del>(Il suffit = qu'elle soit</del> <del>(<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\forall i</formula></del>
que <del>tout</del> <formula notation="TeX">x \in X_i</formula>, <add>dans l'ens. des <formula notation="TeX">X_j</formula> (<formula notation="TeX">j \leq i</formula>) qui le
contiennent, il y ait un élément minimal</add> <gap reason="illegible"/> qu'il <formula notation="TeX">X_i</formula> <gap reason="illegible"/> i.e. 
<formula notation="TeX">I</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">F</formula> !!) <gap reason="illegible"/> conditions <gap reason="illegible"/> ; prouvons <formula notation="TeX">3'</formula>) que
<formula notation="TeX">X_i = \bigcup_{j \leq i} X_j^\circ</formula> <del>(<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> 2'), <gap reason="illegible"/> 2') <formula notation="TeX">= b''</formula>)</del>.</p>
<p><del>a) b) implique <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\forall i, j \in I</formula>, <gap reason="illegible"/></del>
<del><formula notation="TeX">X_i \subset X_j \Longleftrightarrow i \leq j</formula> (<formula notation="TeX">\Leftarrow</formula> est contenu par a))</del></p>
<p><del>Ce qui implique 2') et 3') donc (i).</del></p>
<p><del>Donc, <formula notation="TeX">\forall i \in I</formula>, <formula notation="TeX">X_i^\circ =</formula> <unclear>intérieur</unclear> <gap reason="illegible"/> de
<formula notation="TeX">X_i</formula> dans <formula notation="TeX">\Phi_i</formula> <formula notation="TeX">= X_i \smallsetminus \bigcup_{j \leq i,\ X_j \neq X_i} X_j</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">le bas de la page est barré de longs traits obliques.</note></p>
<pb n="51" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=52"/><p>Fixons un <formula notation="TeX">i \in I</formula>. Pour tout <formula notation="TeX">j \leq i</formula>, posons
<formula notation="TeX" rend="display">X_j^{\circ\prime} = \text{cellule ouverte de } X_j \text{ dans } \Phi_i
= X_j \smallsetminus \bigcup_{\substack{j' \leq i \\ \text{t.q. } X_{j'} \subsetneq X_j}} X_{j'}</formula>
<note type="authorial" place="margin"><hi rend="bold">NB</hi> dans la somme, on ne suppose pas <formula notation="TeX">j' \leq j</formula></note>
<add>Je dis que</add> cette somme comporte plus de termes que la somme analogue
qui figure dans la déf. de
<formula notation="TeX" rend="display">X_j^\circ = X_j \smallsetminus \bigcup_{j' &lt; j} X_{j'} ,</formula>
i.e. que
<formula notation="TeX" rend="display">j' &lt; j \Longrightarrow X_{j'} \subsetneq X_j .</formula>
En effet, on <del><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X_j</formula></del> <formula notation="TeX">X_{j'} \subset \partial X_j</formula>, donc
<formula notation="TeX">X_j \smallsetminus X_{j'} \supset X_j \smallsetminus \partial X_j = X_j^\circ</formula>,
comme <del><gap reason="illegible"/></del> donc on conclut que bien <formula notation="TeX">X_j \smallsetminus X_{j'} \neq \emptyset</formula>
i.e. <formula notation="TeX">X_j^\circ \neq \emptyset</formula> par hyp. on conclut <formula notation="TeX">X_{j'} \neq X_j</formula>.</p>
<p>On a donc prouvé par là-même
<formula notation="TeX" rend="display">X_j^{\circ\prime} \subset X_j^\circ</formula>
<note type="authorial" place="margin">donc <formula notation="TeX">\bigcup X_j^{\circ\prime} = X_i</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\bigcup X_j^\circ = X_i</formula>, <unclear>cqfd</unclear>.</note>
(« figure ») <add>(par la <unclear>cellule</unclear> :)</add>. <del>Or</del> <del>Mais</del> Mais par hyp. <gap reason="illegible"/>
l'une (des <formula notation="TeX">X_j^{\circ\prime}</formula>) recouvre <add><unclear>tout</unclear></add> <del>donc</del>
<formula notation="TeX" rend="display">\bigcup_{j \leq i} X_j^{\circ\prime} \subset \bigcup_{j \leq i} X_j^\circ \subset X_i</formula>
avec égalité des deux extrémités. Comme les <formula notation="TeX">X_j^\circ</formula> sont <formula notation="TeX">\neq \emptyset</formula> et
deux à deux disjoints, cela implique que
<formula notation="TeX" rend="display">X_j^{\circ\prime} = X_j^\circ :</formula>
<del>les cellules ouvertes sont les <formula notation="TeX">X_j^\circ</formula>.</del> <add>En même</add>
<del>En même temps,</del> <del><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> que</del> <add>temps,</add> si <formula notation="TeX">j, k \leq i</formula>,
je dis que <del><formula notation="TeX">j \neq k \Rightarrow</formula></del></p>
<p><del>Soient <formula notation="TeX">i, j \in I</formula> tels que <formula notation="TeX">X_i \subset X_j</formula>, prouvons <formula notation="TeX">i \leq j</formula>. Soit
<formula notation="TeX">x \in X_i^\circ</formula> (<formula notation="TeX">X_i^\circ \neq \emptyset</formula> par b'))</del>
<note type="editorial" resp="#pass">toute la seconde moitié de la page, depuis « On a donc prouvé », est
barrée de longs traits obliques ; la fin, en particulier, est entourée et
biffée.</note></p>
<pb n="52" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=53"/><p><del>par <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\exists\, j' \leq j</formula> avec <formula notation="TeX">x \in X_{j'}^{\circ\prime}</formula>, a fortiori <formula notation="TeX">x \in X_{j'}^\circ</formula>.
Donc <formula notation="TeX">X_i^\circ \cap X_{j'}^\circ \neq \emptyset</formula>, <unclear>d'où</unclear> par b''), on a <formula notation="TeX">i = j'</formula>,
d'où <formula notation="TeX">i \leq j</formula>, cqfd.</del>
<note type="editorial" resp="#pass">ces trois lignes, suite de la page précédente, sont barrées de traits obliques.</note></p>
<p><hi rend="bold">Exemple</hi> Voici un exemple où on a 1' et 2', et en plus tous les
<formula notation="TeX">X_i^\circ \neq \emptyset</formula>, sans avoir 3') (<unclear>indexations</unclear> respectant la
relation d'inclusion <formula notation="TeX">i \leq j \Rightarrow X_i \subset X_j</formula>).
Soit <del><formula notation="TeX">X =</formula></del> <formula notation="TeX">A_0 \supset A_1 \supset \cdots \supset A_n \supset \cdots</formula>
une suite strictement décroissante d'ens. dans <formula notation="TeX">X</formula>, avec
<formula notation="TeX" rend="display">\text{\struck{$A_\infty$}}\ N = \bigcap A_n \neq \emptyset .</formula>
<del><formula notation="TeX">B = A_n</formula></del>
Soit <formula notation="TeX">A_\infty \subset X</formula> avec <formula notation="TeX">A_\infty \cap A_0 = N</formula>, <formula notation="TeX">A_\infty \not\subset A_0</formula>
i.e. <formula notation="TeX">N \neq A_\infty</formula>. On prend <formula notation="TeX">I \subset \mathfrak{P}(X)</formula> défini comme
<add><formula notation="TeX">I \smallsetminus \{\infty\}</formula></add> <del>l'ens.</del> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> ordonné par
inclusion, mais <formula notation="TeX">\infty</formula> est un « pt isolé ». On a
<formula notation="TeX" rend="display">A_i^\circ = A_i \smallsetminus A_{i+1} \neq \emptyset \quad \text{si } i \neq \infty</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">A_\infty^\circ = A_\infty \neq \emptyset .</formula>
<del><gap reason="illegible"/></del> Les <formula notation="TeX">A_i^\circ</formula> (<formula notation="TeX">i \in I</formula>) sont mutuellement disjoints non
vides, leur réunion est <formula notation="TeX">A_0 \cup A_\infty</formula> (<formula notation="TeX">= |\Phi|</formula>). Mais un <formula notation="TeX">A_i</formula>
(<formula notation="TeX">i \neq \infty</formula>) n'est pas réunion des <formula notation="TeX">A_j^\circ</formula> avec <formula notation="TeX">A_j \subset A_i</formula>
(il manque <formula notation="TeX">N</formula> !), il n'est <unclear>pas</unclear> saturé par la relation d'équivalence
définie par les <formula notation="TeX">A_j^\circ</formula> (<formula notation="TeX">j \in I</formula>). <del>D'autre part,</del> <add>Un</add>
<formula notation="TeX">x \in N</formula> n'est pas contenu dans un plus petit élément de <formula notation="TeX">\Phi'</formula>
<add>(<formula notation="TeX">= N</formula>)</add>. On a <formula notation="TeX">A_\infty^\circ \cap A_i \neq \emptyset</formula>
<add><formula notation="TeX">\overset{\shortparallel}{A_\infty \cap A_i}</formula></add>, sans pour autant avoir
<formula notation="TeX">A_\infty^\circ \subset A_i</formula> <del><gap reason="illegible"/> bien <formula notation="TeX">A_\infty^\circ \subset A_i</formula></del>.</p>
<p>Ici la condition (iv <formula notation="TeX">\beta</formula>) n'est pas satisfaite (<gap reason="illegible"/> des <formula notation="TeX">A_i</formula>), alors
que <formula notation="TeX">\alpha</formula>, <formula notation="TeX">\gamma</formula>) le sont.</p>
<p><hi rend="bold">Question :</hi> si on suppose,
<formula notation="TeX" rend="display">\left\{
\begin{array}{l}
\forall i \quad X_i^\circ \neq \emptyset \\
\forall i \neq j \quad X_i^\circ \cap X_j^\circ = \emptyset \\
\text{\struck{$\bigcup X_i^\circ = |\Phi|$}}
\end{array}
\right.</formula>
<formula notation="TeX">+</formula> la saturation des <unclear>dits</unclear> <formula notation="TeX">X_i</formula>,
<formula notation="TeX" rend="display">X_i = \bigcup_{j \text{ t.q. } X_j^\circ \subset X_i} X_j</formula></p>
<pb n="53" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=54"/><p>a-t-on <formula notation="TeX">\gamma</formula>) i.e. savoir que
<formula notation="TeX" rend="display">X_j^\circ \subset X_i \Longrightarrow j \leq i</formula>
dans tous ? Du moins si <del>l'indexation</del> on suppose
<formula notation="TeX" rend="display">X_j \subset X_i \Longrightarrow j \leq i</formula>
(« indexations respectant les inclusions »)
i.e.
<formula notation="TeX" rend="display">X_j^\circ \subset X_i \Longrightarrow \text{\struck{$j \leq$}}\ X_j \subset X_i \ ?</formula>
Voici un autre contre-exemple, <unclear>moins</unclear> <unclear>idiot</unclear>.
<del>Supposons qu'on ait deux familles str. décroissantes, <formula notation="TeX">(A_i)</formula> comme
dessus et <formula notation="TeX">B_0 \supset B_1 \supset \cdots B_n \supset \cdots</formula> Supposons
<formula notation="TeX">A_0 \cap B_0 = \bigcap A_i = \bigcap B_i</formula>, soit <formula notation="TeX">N</formula> et prenons
<formula notation="TeX">\Phi = \{ A_i, B_j \}</formula>. On</del> <add><formula notation="TeX">A_i</formula></add>
<note type="editorial" resp="#pass">ce premier essai est barré de longs traits obliques ; l'auteur reprend
avec la seule famille <formula notation="TeX">(A_i)</formula>.</note></p>
<p>Reprenons<add><unclear> :</unclear></add> la famille un dernier ensemble
<formula notation="TeX" rend="display">A = A_\infty - N</formula>
i.e. prenons
<formula notation="TeX" rend="display">\Phi = \{ (A_i), A_\infty, A \}</formula>
on trouve
<formula notation="TeX" rend="display">A_i^\circ = A_i - A_{i-1} , \qquad A_\infty^\circ = N , \qquad A^\circ = A</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la page porte <formula notation="TeX">A_i - A_{i-1}</formula> ; à la p. 52 c'était <formula notation="TeX">A_i \smallsetminus A_{i+1}</formula> ; la suite étant décroissante, on attendrait <formula notation="TeX">i+1</formula>.</note>
tous ces ens. sont <formula notation="TeX">\neq \emptyset</formula> et mutuellement disjoints, réunion est
<formula notation="TeX">|\Phi| = A_0 \cup A_\infty = A_0 \amalg A</formula>. On a ici <formula notation="TeX">A_\infty^\circ \subset A_i</formula>
pour <formula notation="TeX">i \neq \circ</formula><note type="editorial" resp="#pass">sic, sans doute <formula notation="TeX">i \neq \infty</formula>.</note>, alors que
<formula notation="TeX">A_\infty \not\subset A_i</formula>.</p>
</div>
<div type="section">
<head>Homomorphismes d'ateliers</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">titre de l'auteur, souligné, p. 54 ; au-dessus, entre « Homomorphismes » et « d'ateliers », il insère « de magasins et ».</note></p>
<pb n="54" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=55"/><p><del>Soient</del></p>
<p><hi rend="bold">Ex 1</hi> Soit <formula notation="TeX">f : \mathcal{L}' \to \mathcal{L}</formula> une application
ensembliste, on va en déduire une application canonique
<formula notation="TeX" rend="display">f^* : \mathrm{Figures}(\mathcal{L}) \longrightarrow \mathrm{Figures}(\mathcal{L}') .</formula>
Pour toute figure <add>une <formula notation="TeX">\Phi</formula></add> dans <formula notation="TeX">\mathcal{L}</formula>, on pose
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(1)} \qquad f^*(\Phi) = \{ f^{-1}(A) \mid A \in \Phi,\ f^{-1}(A^\circ) \neq \emptyset \}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{i.e. } A^\circ \cap \mathcal{L}_0 \neq \emptyset, \quad \text{où } \mathcal{L}_0 = f(\mathcal{L}')</formula>
On peut considérer <formula notation="TeX">f^*</formula> comme un composé de <del>deux</del> <add>trois</add> applications ;
l'une
<formula notation="TeX" rend="display">A \longmapsto \text{\struck{$A$}}\ F_{\mathcal{L}_0} \cdot A</formula>
<note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">F_{\mathcal{L}_0} = \{\mathcal{L}_0\}</formula>, figure réduite à la seule strate <formula notation="TeX">\{\mathcal{L}_0\}</formula> si <formula notation="TeX">\mathcal{L}_0 \neq \emptyset</formula> i.e. <formula notation="TeX">\mathcal{L}' \neq \emptyset</formula>, sinon <formula notation="TeX">F_{\mathcal{L}_0} = \emptyset</formula></note>
va de
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Figures}(\mathcal{L}) \longrightarrow \mathrm{Figures}(\mathcal{L})_{\mathcal{L}_0} ,</formula>
ce dernier ens. désignant le sous-ens. des premières formé des figures
<unclear>ayant support</unclear> dans <formula notation="TeX">\mathcal{L}_0</formula>. On a d'autre part
(<gap reason="illegible"/>)
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Figures}_{\mathcal{L}_0}(\mathcal{L}) \xrightarrow{\ \sim\ } \mathrm{Figures}(\mathcal{L}_0)</formula>
et enfin
<formula notation="TeX" rend="display">f_0^* : \mathrm{Figures}(\mathcal{L}_0) \longrightarrow \mathrm{Figures}(\mathcal{L}') ,</formula>
où cette fois, vu que <formula notation="TeX">f</formula> est surjectif, on peut poser simplement
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(2)} \qquad f_0^*(\Phi_0) = \{ f^{-1}(A) \mid A \in \Phi_0 \} ,</formula>
la condition <formula notation="TeX">f_0^{-1}(A^\circ) \neq \emptyset</formula> étant automatique
<note type="editorial" resp="#pass">la phrase se poursuit p. 55.</note>
<note type="authorial" place="margin"><gap reason="illegible"/> l'ens. <gap reason="illegible"/> cas <gap reason="illegible"/> cas (<gap reason="illegible"/>) <gap reason="illegible"/> : <formula notation="TeX">\mathrm{Figures}(\mathcal{L}) \to \mathrm{Figures}</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> …</note>
<note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">f_0</formula> <gap reason="illegible"/> l'appl. (<gap reason="illegible"/>) <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\mathcal{L}' \to \mathcal{L}_0</formula></note></p>
<pb n="55" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=56"/><p>pour tout <formula notation="TeX">A \in \Phi_0</formula>.</p>
<p>L'application (<gap reason="illegible"/>) peut être vue comme un « passage au quotient », obtenu
en posant dans <formula notation="TeX">\mathrm{Fig}(\mathcal{L})</formula> formellement « <formula notation="TeX">X = \emptyset</formula> »
pour toute multistructure <formula notation="TeX">X</formula> telle que
<formula notation="TeX" rend="display">X^\circ \cap \mathcal{L}_0 = \emptyset \quad \text{i.e.} \quad F_{\mathcal{L}_0} \mathbin{|{\circ}|} X</formula>
<del>Il y a deux <gap reason="illegible"/>,</del> <del>une</del> (<unclear>en <gap reason="illegible"/> attention</unclear>, on
conserve les sous-strates <formula notation="TeX">Y</formula> pour lesquelles <formula notation="TeX">Y^\circ \cap \mathcal{L}_0 \neq \emptyset</formula>).
<del>Il y</del> On devine que de façon générale, un tel passage au quotient
<unclear>revient</unclear> <unclear>à se donner</unclear>, dans un magasin <formula notation="TeX">M</formula>, une partie qui
soit <formula notation="TeX">|{\circ}|</formula>-fermée, ou un « <formula notation="TeX">|{\circ}|</formula> »-support, dont les éléments seront
« négligés » : <formula notation="TeX">\circ</formula>. Si on néglige <formula notation="TeX">X</formula>, on ne néglige pas pour autant toutes ses
strates, mais du moins toutes les <formula notation="TeX">Y</formula> telles que <formula notation="TeX">Y \mathring{\ll} X</formula>
(<unclear>moralement</unclear>, telles que <formula notation="TeX">Y^\circ \subset X^\circ</formula>)
<note type="authorial" place="margin"><hi rend="bold">NB</hi></note></p>
<p><del>L'application</del>
L'application (<gap reason="illegible"/>) est un isomorphisme, inverse de
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Figures}_{\mathcal{L}_0}(\mathcal{L}_0) \xrightarrow{\ \sim\ } \mathrm{Figures}(\mathcal{L})_{\mathcal{L}_0} \hookrightarrow \mathrm{Figures}(\mathcal{L}) ,</formula>
et le composé
<formula notation="TeX" rend="display">i_* : \mathrm{Figures}(\mathcal{L}_0) \longrightarrow \mathrm{Figures}(\mathcal{L})</formula>
est <del><gap reason="illegible"/></del> « plongement », d'image <formula notation="TeX">\mathrm{Figures}(\mathcal{L})_{\mathcal{L}_0}</formula>.</p>
<pb n="56" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=57"/><p>Il a l'air d'avoir les propriétés similaires de celles de <formula notation="TeX">f_0^*</formula> (qui est elle
aussi un plongement) avec une différence importante. Dans les ateliers
considérés, il y a un plus <unclear>petit</unclear> élément <formula notation="TeX">F_{\mathcal{L}}</formula>,
<formula notation="TeX">F_{\mathcal{L}'}</formula>, <formula notation="TeX">F_{\mathcal{L}_0}</formula>. Dans les cas
<add><formula notation="TeX">f^*</formula> (1), <formula notation="TeX">f_0^*</formula> (<unclear>ou</unclear> <formula notation="TeX">i_0^*</formula>)</add> (<gap reason="illegible"/>) et (<gap reason="illegible"/>),
<del><gap reason="illegible"/></del> (cas d'une application « surjective ») l'élément unité est
transformé en itou, mais pas dans le cas d'une application « non
surjective » par une inclusion. Du pt de vue supports, on devine que la
différence cruciale, c'est que dans le cas <formula notation="TeX">\varphi^*</formula>, le support
<del><gap reason="illegible"/></del> total est transformé en itou, mais pas dans le cas
<formula notation="TeX">\varphi_*</formula>. Et encore : <formula notation="TeX">\varphi^*</formula> commute (sur les supports) au passage
au complémentaire, et <formula notation="TeX">\varphi_*</formula> pas.</p>
<p>Notons que dans le cas d'une inclusion <formula notation="TeX">\varphi = i : \mathcal{L}_0 \hookrightarrow \mathcal{L}</formula>,
<add><formula notation="TeX">i</formula></add> <unclear>on a vu</unclear> à la fois avec <formula notation="TeX">i^*</formula>, et avec <formula notation="TeX">i_*</formula>, on a
<formula notation="TeX" rend="display">i^* i_* = \mathrm{id}_{\mathcal{F}_0} , \qquad
\text{\struck{$i_* i^*$}}\ i_* i^*(X) = i_*(\mathbb{1}) \cdot X , \qquad \text{plus généralement}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">i_*(X') \cdot Y = i_*(X' \cdot i^*(Y))
\qquad \text{(formule de projection)}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le facteur <formula notation="TeX">i_*(\mathbb{1})</formula> est lu sur une surcharge.</note>
À la fois les <formula notation="TeX">\varphi^*</formula> et les <formula notation="TeX">\varphi_*</formula> commutent aux <formula notation="TeX">\mathrm{Sup}^s</formula>
quelconques (y inclus <formula notation="TeX">\varphi^*(\emptyset) = \emptyset</formula>) et <formula notation="TeX">\varphi_*</formula> aux
<formula notation="TeX">\mathrm{Inf}^s</formula> de familles non vides.</p>
<pb n="57" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=58"/><p>Il y a une difficulté avec <formula notation="TeX">f^*</formula>, i.e. (qui ne se présente pas pour <formula notation="TeX">f_0^*</formula>,
<formula notation="TeX">i_*</formula>) : il est bien vrai que si <formula notation="TeX">X</formula>, <formula notation="TeX">Y</formula> sont des multistructures, <formula notation="TeX">X'</formula>, <formula notation="TeX">Y'</formula>
leurs images, on a
<formula notation="TeX" rend="display">X \mathring{\ll} Y \Longrightarrow X' \mathring{\ll} Y'</formula>
mais pas
<formula notation="TeX" rend="display">X \leq Y \Longrightarrow X' \leq Y' \quad \text{ou seulement } X' \ll Y'</formula>
puisqu'il peut arriver que <formula notation="TeX">Y' = \emptyset</formula>, <formula notation="TeX">X' \neq \emptyset</formula> ! Cela montre donc
que les <del>images</del> <add>applications</add> « inverses » <formula notation="TeX">f^*</formula>,
<del>celles qui ne sont pas des « plongements »</del> pour <formula notation="TeX">f</formula> non surjectif,
<del><gap reason="illegible"/> doivent être traitées avec</del> mais qui impliquent un peu des
passages au quotient, doivent être traitées avec <add><unclear>soin</unclear></add>
<del><unclear>attention</unclear></del>. Elles ne sont pas justiciables d'une notion
pour-bonhomme de « morphismes » de magasins ou d'ateliers, où on aurait
<formula notation="TeX" rend="display">X \mathring{\ll} Y \Longrightarrow X' \mathring{\ll} Y' \quad \text{mais aussi}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">X \leq Y \Longrightarrow X' \leq Y' \quad \text{donc aussi}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">X \ll Y \Longrightarrow X' \ll Y'</formula>
Mais dans tous les cas, <unclear>morphismes</unclear> ou <unclear>non</unclear>, <unclear>pourtant</unclear>
<formula notation="TeX" rend="display">X \mathbin{|{\circ}|} Y \Longrightarrow X' \mathbin{|{\circ}|} Y' .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">« pour-bonhomme » est lu tel quel ; le mot est incertain.</note></p>
<pb n="58" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=59"/><p>Le point délicat ici, est apparemment dans la notion de passage au quotient,
<del>plus <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> contraction</del> qui nous fait sortir de la notion
d'homomorphismes pousse-bouton.</p>
<p>Dans tous ces exemples, une multistructure <unclear>était</unclear> transformée en
itou (cas de <add><formula notation="TeX">f^*</formula> pour</add> <formula notation="TeX">f</formula> surjectif, ou de <formula notation="TeX">i_*</formula>), ou bien en itou ou
<formula notation="TeX">\emptyset</formula> (cas de <formula notation="TeX">f^*</formula> en général). Il y a des cas qui s'apparentent aux
« plongements » d'un atelier dans un autre, où multistructure n'est
<del><gap reason="illegible"/></del> pas transformée en itou :</p>
<p><hi rend="bold">Exemple 2</hi> Soient <formula notation="TeX">\mathcal{L}</formula>, <formula notation="TeX">\mathcal{L}'</formula> deux ens.,
<formula notation="TeX">\mathcal{L}' \neq \emptyset</formula> considérons <formula notation="TeX">F' \in \mathrm{Figures}(\mathcal{L}')</formula>,
<add><formula notation="TeX">F' \neq \emptyset</formula>,</add> et
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Fig}(\mathcal{L}) \longrightarrow \mathrm{Fig}(\mathcal{L} \times \mathcal{L}')</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">F \longmapsto F \times F' = \mathrm{pr}_1^*(F) \cdot \mathrm{pr}_2^*(F')</formula>
C'est le composé d'un <formula notation="TeX">\mathrm{pr}_1^*</formula> (par déf. régulier, <formula notation="TeX">\mathrm{pr}_1</formula>
surjectif), et d'une application interne à <formula notation="TeX">\mathrm{Fig}(\mathcal{L} \times \mathcal{L}')</formula>,
savoir la
<formula notation="TeX" rend="display">\Phi \longmapsto \Phi \cdot F \qquad (\text{où } F = \mathrm{pr}_2^*(F')) .</formula>
C'est là un autre exemple d'une application qui (si <formula notation="TeX">\mathrm{supp}\,F</formula> est
<unclear>tout</unclear> <gap reason="illegible"/>) a <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> les <gap reason="illegible"/> multistructures
<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<note type="editorial" resp="#pass">les deux dernières lignes, serrées au bas de la feuille avec des ajouts
interlinéaires, ne se lisent que par fragments.</note></p>
<pb n="59" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=60"/><p><hi rend="bold">Exemple 3</hi> Passage d'un atelier à un sous-atelier, ou d'un magasin
<add><formula notation="TeX">M</formula></add> à un sous-magasin <add><formula notation="TeX">M'</formula></add>, dans l'esprit de restreindre le type de
multistructures envisagées (par des propriétés de type connexité ou
irréductibilité, régularité, être des « boules » ou des « simplexes » [dans un
sens plus ou moins fort]) mais qui restent assez nombreuses pour
« <add>pouvoir</add> <unclear>résumer</unclear> <formula notation="TeX">M</formula> » — notamment une des <del><gap reason="illegible"/></del>
<add><formula notation="TeX">M'</formula></add> subdivisions <unclear>arbitraires</unclear>.</p>
<p>Dans un tel cas, <unclear>sûrement</unclear> on s'attendra que pour le plongement
<formula notation="TeX">M' \to M</formula>, toutes les structures
<formula notation="TeX" rend="display">\leq ,\quad \mathring{\ll} ,\quad \mathbin{|{\circ}|} \quad /\!/ \quad \text{\struck{$\ll$}} ,\quad \|</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la ligne porte, après <formula notation="TeX">\mathbin{|{\circ}|}</formula>, deux traits obliques puis un <formula notation="TeX">\ll</formula> barré et deux traits verticaux.</note>
soient conservées, à l'exception <unclear>toutefois</unclear> de <formula notation="TeX">\mathring{\ll}</formula> qui serait
remplacé par <formula notation="TeX">\mathring{\ll}_{\mathrm{pol}}</formula>, et par conséquent <formula notation="TeX">\ll</formula> par
<formula notation="TeX">\ll_{\mathrm{pol}}</formula> <del><formula notation="TeX">\ll_{\mathrm{rel}}</formula></del>.
<note type="editorial" resp="#pass">l'indice « pol » est lu deux fois ; sous le dernier <formula notation="TeX">\ll</formula>, biffé, un indice que nous lisons « rel ».</note>
Donc on est ici dans le cas d'une notion d'homomorphisme <hi rend="italic">de magasins</hi>,
qui est un plongement — donc pas de difficultés du type de celles évoquées avec
les exemples 1.</p>
<pb n="60" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-8.pdf#page=61"/><p>Cela nous conduit au passage avec la question de la stabilité des
<add>(des magasins)</add> <unclear>axiomes</unclear>, par passage : à un sous-magasin
(d'<unclear>axiomatique</unclear>, pour un atelier <unclear>associé</unclear> au magasin, un
sous-atelier correspondant).</p>
<p>Soit donc <formula notation="TeX">(M, \leq, \mathring{\ll}, \mathbin{|{\circ}|})</formula> un magasin, <formula notation="TeX">M'</formula>
un sous-ens., que je munis des relations induites. Je suppose</p>
<list rend="itemize">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">M'</formula> <unclear>fermé</unclear> dans <formula notation="TeX">M</formula>, <formula notation="TeX">\leq</formula> <unclear>i.e.</unclear> le
  <unclear>membre</unclear> des <unclear>dessus</unclear> ! <formula notation="TeX">\mathrm{Mag}\,1^*</formula> (trivial,
  p. 22), <formula notation="TeX">\mathrm{Mag}\,2^*</formula> a) b) aussi<add>, grâce à a)</add>. Mais on voudrait
  que <formula notation="TeX">\ll_{M'}</formula> soit <formula notation="TeX">\ll_M \mid M'</formula>, ce qui amène à poser</item>
<label>b)</label><item>Si <formula notation="TeX">X \mathring{\ll} Y' \leq Y</formula>, alors <formula notation="TeX">X, Y \in M' \Rightarrow Y' \in M'</formula></item>
</list>
<p><formula notation="TeX">\mathrm{Mag}\,3</formula> trivial, <formula notation="TeX">\mathrm{Mag}\,4</formula> aussi. Notons aussi que
<formula notation="TeX" rend="display">\|_{M'} = \|_M \mid M' , \qquad \ll_{M'} = \ll_M \mid M .</formula>
Tout marche !
<note type="editorial" resp="#pass">« p. 22 » renvoie à la pagination de l'auteur, hors de ce lot. Dans la
dernière formule le second <formula notation="TeX">\ll</formula> porte une barre, et la restriction est écrite
<formula notation="TeX">\mid M</formula> (sic) ; on attendrait <formula notation="TeX">\mid M'</formula>. L'étude du sous-magasin se poursuit
après la fin du lot.</note></p>
</div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
