<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 156-4, pages 81–88 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-26">2026-09-26</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5.5 (claude-opus-5-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-27">2026-09-27</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">156-4</idno>
          </msIdentifier>
          <head>[Chapitre] IV. Analysis situs (première mouture) : notes manuscrites (10/06/1986)</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 81 à 88 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 5 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>1986</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-4.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/156-4.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\supplied</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> (restitué par le transcripteur) ;
        <hi rend="monospace">\add</hi> devient <hi rend="monospace">add</hi>
        (ajout de l'auteur, en interligne ou sur un mot biffé) ;
        <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Restitution et ajout de l'auteur n'ont longtemps fait qu'une macro. Ils
        ont été séparés le 26 septembre 2026 par une règle vérifiable dans le
        fichier, non par une relecture : un ajout accolé au mot qu'il complète
        est une restitution (<hi rend="monospace">supplied</hi>), un ajout
        isolé est de l'auteur (<hi rend="monospace">add</hi>). Certains
        <hi rend="monospace">add</hi> sont donc encore des restitutions du
        transcripteur, que seuls les fac-similés départageront.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="2">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
      <schemaRef type="ODD" url="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.odd"/>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-27" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
      <change when="2026-09-26" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="5">
<pb n="81" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-4.pdf#page=82"/><p><note type="editorial" resp="#pass">la page continue la démonstration commencée au bas de la page 80 (« Supposons <formula notation="TeX">X \leq F</formula>, ») ; le tiers supérieur, jusqu'à « <formula notation="TeX">X \ll G_X &lt;</formula> », est barré de trois longs traits obliques</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccccc}
    X \ll &amp; G &amp; \leq &amp; F \\
          &amp; \geq &amp; &amp; \geq \\
          &amp; G_X &amp; \leq &amp; X
  \end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">dans ce tableau et les suivants, le signe placé entre deux lignes est sa relation écrite verticalement, à lire du terme du haut vers le terme du bas ; ici <formula notation="TeX">G \geq G_X</formula> et <formula notation="TeX">F \geq X</formula></note></p>
<p><del>Soit <formula notation="TeX">G_X</formula> la sous-figure de <formula notation="TeX">G</formula> image inverse de</del> <del><gap reason="illegible"/></del> <del>la sous-figure <formula notation="TeX">X</formula> de <formula notation="TeX">F</formula>. Par le Cor. prop. (p. <unclear>78</unclear>) <formula notation="TeX">X</formula> raffine <gap reason="illegible"/> : à la fois la sous-figure <formula notation="TeX">X</formula> de <formula notation="TeX">F</formula>, et <formula notation="TeX">G</formula> raffine <formula notation="TeX">G_X</formula>, donc <formula notation="TeX">X \ll G_X &lt;</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">le chiffre après le 7 du renvoi est douteux (76 ou 78)</note></p>
<p><del>Soit</del> Supposons <formula notation="TeX">X \leq F</formula>, <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X</formula> <unclear>est</unclear> <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">F</formula>, <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\overline{F}_X</formula>, <del><formula notation="TeX">G_X</formula></del>, <formula notation="TeX">\overline{G}_X</formula> <gap reason="illegible"/>, considérons les images inverses <add>(dans <formula notation="TeX">F</formula>, <formula notation="TeX">G</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del>)</add> <del><gap reason="illegible"/> deux sous-figures de <formula notation="TeX">F</formula>, <formula notation="TeX">G</formula>, <formula notation="TeX">\overline{G}</formula></del> des <formula notation="TeX">\overline{F}</formula>, <formula notation="TeX">G</formula>, <formula notation="TeX">\overline{G}</formula>. (Donc on trouve <del>(par la prop.</del>
<note type="editorial" resp="#pass">deux lignes surchargées et barrées ; l'ordre des insertions n'est pas sûr</note></p>
<p><del><formula notation="TeX">X \ll \overline{G}_X</formula></del></p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> en particulier : <formula notation="TeX">H</formula> (<formula notation="TeX">= \overline{G}</formula>) <gap reason="illegible"/> figure, <formula notation="TeX">H'</formula> (<formula notation="TeX">= \overline{G}_X</formula>) sous-figure, <formula notation="TeX">X</formula> <add>multistrate</add> <del>figure, <formula notation="TeX">H</formula> (<formula notation="TeX">X \leq H'</formula>) <gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> de la propriété universelle de la prop.
<note type="editorial" resp="#pass">passage encadré en partie et raturé ; lu par fragments</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccc}
    G_X &amp; \leq &amp; X \\
        &amp;      &amp; \succcurlyeq \\
    \overline{G}_X &amp; \leq &amp; F_X \\
    \geq &amp; &amp; \\
    X &amp; &amp;
  \end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">sous <formula notation="TeX">G_X</formula> un signe surchargé, non lu ; au pied, « <formula notation="TeX">X</formula> est une multistrate »</note></p>
<p>On est ramené à prouver <formula notation="TeX">X \leq G_X</formula>.</p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">en haut à droite du bloc suivant, un « (<formula notation="TeX">\leq F_X \leq</formula>) » barré</note>
<del><hi rend="italic">C 8</hi> a) Soit <formula notation="TeX">X \preccurlyeq G</formula> <gap reason="illegible"/> multistrate, <formula notation="TeX">\Phi</formula> <gap reason="illegible"/></del> <del><formula notation="TeX">X</formula> une multistrate, <formula notation="TeX">\Phi</formula> une subdivision de <formula notation="TeX">X</formula>, si <formula notation="TeX">X \leq \Phi</formula> (i.e. <formula notation="TeX">X</formula> <gap reason="illegible"/>) on a <formula notation="TeX">X = \Phi</formula>. b) Si <formula notation="TeX">X \preccurlyeq \Psi</formula>, <formula notation="TeX">X</formula> multistrate, <formula notation="TeX">\Psi</formula> figure, alors <formula notation="TeX">X = \Psi</formula>. Dans les deux cas, d'après <gap reason="illegible"/> on trouve <gap reason="illegible"/></del>
<del><formula notation="TeX">X \leq \overline{G}_X \leq F_X = X</formula>, donc <formula notation="TeX">X = \overline{G}_X</formula>, d'où</del>
<del><formula notation="TeX">X \preccurlyeq G_X \leq X</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">tout ce bloc, de « C 8 » au bas de la page, est barré de longs traits obliques ; « C 8 » souligné, un trait vertical dans la marge gauche ; il est repris à la page 82</note></p>
<pb n="82" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-4.pdf#page=83"/><p><note type="authorial" place="margin">provisoire !</note>
<note type="editorial" resp="#pass">la marge porte « provisoire ! » en oblique et un double trait vertical le long de l'énoncé</note>
<hi rend="italic">C 8</hi> (0)    Considérons les situations
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{lll}
    (a) &amp; X \leq \Phi \preccurlyeq X &amp; \Phi \in \mathfrak{F},\ X \in \mathcal{M} \\
    (b) &amp; X \preccurlyeq \Psi \leq X &amp; \Psi \in \mathfrak{F},\ X \in \mathcal{M}
  \end{array}</formula>
<del>Alors</del> Alors on a <formula notation="TeX">X = \Phi</formula> et <formula notation="TeX">X = \Psi</formula>.</p>
<p>Achevons la dém. Appliquant (a) à
<formula notation="TeX" rend="display">X \leq F_X \preccurlyeq X</formula>
on trouve <formula notation="TeX">X = F_X</formula>, d'où, comme
<formula notation="TeX" rend="display">X \leq \overline{G}_X \leq F_X = X ,</formula>
<formula notation="TeX">X = \overline{G}_X</formula>, d'où
<formula notation="TeX" rend="display">\overline{G}_X = X \preccurlyeq G_X \leq X</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">un « <formula notation="TeX">X =</formula> » barré devant <formula notation="TeX">\overline{G}_X</formula></note>
et appliquant (b), on trouve <formula notation="TeX">X = G_X</formula> et par suite <formula notation="TeX">X \leq G_X</formula>, cqfd.</p>
<p><hi rend="italic">Remarques</hi>    Bien sûr, C8 est nécessaire si on veut que <formula notation="TeX">\ll</formula> soit une relation d'ordre. Et c'est aussi <unclear>suffisant</unclear> ;</p>
<p><hi rend="italic">Cor.</hi> de (C8) <add>via prop. p. <unclear>78</unclear>)</add>    Si <formula notation="TeX">F \ll G</formula> et <formula notation="TeX">G \ll F</formula>, on a <formula notation="TeX">F = G</formula>.</p>
<p><hi rend="italic">Dém.</hi>    <del>Soit <formula notation="TeX">X \in \overline{F}</formula> i.e. <formula notation="TeX">X \in \mathcal{M}</formula>, <formula notation="TeX">X \leq F</formula></del> On va prouver <formula notation="TeX">F \leq G</formula> ; <del><gap reason="illegible"/> on aura</del> <del>Il faut prouver</del> par symétrie <formula notation="TeX">G \leq F</formula>, donc <formula notation="TeX">F = G</formula>. <del>pour pour <formula notation="TeX">X \in \mathcal{M}</formula>, (<formula notation="TeX">X \leq F</formula>) <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> <formula notation="TeX">X \leq G</formula>.</del>
<note type="editorial" resp="#pass">la barre sur le <formula notation="TeX">F</formula> de la ligne barrée est ondulée (lue comme <formula notation="TeX">\overline{F}</formula>, douteux)</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccccc}
    F &amp; \ll &amp; G &amp; \ll &amp; F \\
    \geq &amp; &amp; \geq &amp; &amp; \geq \\
    F_X &amp; \ll &amp; G_X &amp; \ll &amp; X \\
    \geq &amp; &amp; &amp; &amp; \\
    X &amp; &amp; &amp; &amp;
  \end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">ce tableau, au pied de la page, est traversé de traits verticaux et d'un trait oblique ; le premier <formula notation="TeX">\ll</formula> est surchargé</note></p>
<pb n="83" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-4.pdf#page=84"/><p>On a par définition de <formula notation="TeX">\ll</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccccc}
    F &amp; \leq &amp; G' &amp; \preccurlyeq &amp; G \\
      &amp;      &amp;    &amp;              &amp; \leq \\
      &amp;      &amp;    &amp;              &amp; F' \\
      &amp;      &amp;    &amp;              &amp; \preccurlyeq \\
      &amp;      &amp;    &amp;              &amp; F
  \end{array}</formula>
on complète par C7
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccccc}
    F &amp; \leq &amp; G' &amp; \preccurlyeq &amp; G \\
      &amp;      &amp; \geq &amp;            &amp; \leq \\
      &amp;      &amp; H &amp; \preccurlyeq &amp; F' \\
      &amp;      &amp;   &amp;              &amp; \preccurlyeq \\
      &amp;      &amp;   &amp;              &amp; F
  \end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le signe vertical sous <formula notation="TeX">G'</formula> est surchargé ; lu <formula notation="TeX">\geq</formula>, douteux</note></p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> donc
<formula notation="TeX" rend="display">(*) \qquad F \leq H \preccurlyeq F</formula>
On va en conclure <formula notation="TeX">F = H</formula> (grâce à C8 (a)), donc
<formula notation="TeX" rend="display">G' = F , \quad F' = F , \quad \text{d'où}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">(**) \qquad F \preccurlyeq G \leq F</formula>
on va en conclure <formula notation="TeX">F = G</formula> (grâce à C8 (b)).</p>
<p><note type="authorial" place="margin">Mais ça <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>, on <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">F</formula> et <formula notation="TeX">H</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">H \preccurlyeq F \leq H</formula> !</note>
<note type="editorial" resp="#pass">longue note oblique de la marge gauche, en regard de (*) et (**), précédée d'un double trait ; lue par fragments</note></p>
<p>Prouvons d'abord ce dernier pt : il <del>faut</del> suffit de prouver <formula notation="TeX">F \leq G</formula>, i.e. <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">X \in \mathcal{M}</formula>, <formula notation="TeX">X \leq F</formula> <formula notation="TeX">\Longrightarrow</formula> <formula notation="TeX">X \leq G</formula>, c'est <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> le corollaire p. 80.</p>
<p><del>Pour <gap reason="illegible"/> (**)</del></p>
<p>On a <unclear>essayé</unclear> ici de se débrouiller aussi bien que possible, sans axiomes et raisonnements de disjonction, genre C5.</p>
<pb n="84" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-4.pdf#page=85"/><p><hi rend="italic">Remarque</hi>    Soient <formula notation="TeX">\mathfrak{F}</formula> <del>un ens</del> un ensemble muni de deux relations d'ordre <formula notation="TeX">\leq</formula>, <formula notation="TeX">\preccurlyeq</formula>, satisfaisant les conditions suivantes</p>
<list rend="enumerate">
<label>a)</label><item>Pour
  <formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccc}
      F &amp; \geq &amp; G \\
      \succcurlyeq &amp; &amp; \\
      F' &amp; &amp;
    \end{array}</formula>
  on peut compléter de façon unique en
  <formula notation="TeX" rend="display">(*) \qquad
    \begin{array}{ccc}
      F &amp; \geq &amp; G \\
      \succcurlyeq &amp; &amp; \succcurlyeq \\
      F' &amp; \geq &amp; G'
    \end{array}</formula>
  <note type="editorial" resp="#pass">le premier <formula notation="TeX">\geq</formula> de a) est écrit sur un autre signe</note></item>
<label>b)</label><item>Pour
  <formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccc}
      G &amp; \leq &amp; F \\
      \succcurlyeq &amp; &amp; \\
      G' &amp; &amp;
    \end{array}</formula>
  on peut compléter (de façon pas nécessairement unique) en
  <formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccc}
      G &amp; \leq &amp; F \\
      \succcurlyeq &amp; &amp; \succcurlyeq \\
      G' &amp; \leq &amp; F'
    \end{array}</formula></item>
<label>c)</label><item>Si <formula notation="TeX">F \leq G \preccurlyeq F</formula> (ou ce qui revient au même <formula notation="TeX">G \preccurlyeq F \leq G</formula>), alors <formula notation="TeX">F = G</formula>.</item>
</list>
<p><hi rend="italic">Alors</hi> : <del>(i) Posant <formula notation="TeX">F \ll \overset{\mathrm{def}}{\Longleftrightarrow} \exists</formula></del></p>
<list rend="enumerate">
<label>(i)</label><item>Posant <formula notation="TeX">G \ll F \overset{\mathrm{def}}{\Longleftrightarrow} \exists\, F'</formula> avec <formula notation="TeX">G \leq F' \preccurlyeq F</formula>, la relation <formula notation="TeX">\ll</formula> est une relation d'ordre. (<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>, <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> suppose que a) b))</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">le <formula notation="TeX">G</formula> de « <formula notation="TeX">G \ll F</formula> » et le <formula notation="TeX">F'</formula> qui suit sont écrits sur d'autres lettres</note></p>
<pb n="85" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-4.pdf#page=86"/>
<list rend="enumerate">
<label>(ii)</label><item>Dans le cas a), le carré (*) <add><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\leq</formula>, i.e. …</add> est cartésien pour <formula notation="TeX">\ll</formula>, i.e.
  <formula notation="TeX" rend="display">G' = \operatorname{Inf}_{\ll}(F', G)</formula>
  <note type="editorial" resp="#pass">l'insertion interlinéaire, reliée à (*) par un trait, n'est lue qu'en partie</note></item>
<label>(iii)</label><item><del>Si</del> Si <del><formula notation="TeX">G</formula></del>
  <formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccc}
      F &amp; \geq &amp; G \\
      \geq &amp; &amp; \geq \\
      F' &amp; \geq &amp; G'
    \end{array}</formula>
  est cartésien pour <formula notation="TeX">\geq</formula>, il est cartésien pour <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\ll</formula>.
  <note type="editorial" resp="#pass">le <formula notation="TeX">F</formula> et les deux signes de la première colonne et de la première ligne sont surchargés ; les relations lues ici sont douteuses</note></item>
</list>
<p><note type="authorial" place="margin">Il <gap reason="illegible"/> que <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <del><gap reason="illegible"/></del> des <gap reason="illegible"/> ?? P. ex. <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\operatorname{Inf}</formula> <gap reason="illegible"/> pris dans <gap reason="illegible"/>. Il faudrait <gap reason="illegible"/> au clair la <unclear>définition</unclear>.</note>
<note type="editorial" resp="#pass">longue note oblique de la marge gauche, en regard de (ii) et (iii), soulignée de deux traits ; lue par fragments</note></p>
<p>Dans les axiomes des contrées, il faudrait séparer</p>
<list rend="itemize">
<label><formula notation="TeX">\circledast</formula></label><item>un paquet concernant <formula notation="TeX">\leq</formula> tout seul (C1 à C4)</item>
<label><formula notation="TeX">\circledast</formula></label><item>un paquet autour des propriétés « formelles » des relations <formula notation="TeX">\leq</formula>, <formula notation="TeX">\preccurlyeq</formula> (<unclear>celles</unclear> qui viennent d'apparaître) sans questions de support ni de disjonction, et en utilisant le minimum sur <formula notation="TeX">\leq</formula> tout seul. Conditions qui assurent, quand les <unclear>sup</unclear> <unclear>majorés</unclear> existent pour <formula notation="TeX">\leq</formula>, que ceux-ci <unclear>commutent</unclear> à l'induction sur une subdivision.</item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">les signes de cette liste et de celle de la page 86 sont des signes entourés dont le signe intérieur n'est pas lu</note></p>
<p>Au besoin, si on en <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>. <unclear>Je</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> les axiomes minimaux, donnant le paquet des propriétés formelles « évidentes » des <gap reason="illegible"/> de vraie signification géom.</p>
<pb n="86" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-4.pdf#page=87"/>
<list rend="itemize">
<label><formula notation="TeX">\circledast</formula></label><item>Axiomes de <hi rend="italic">recollement</hi> des <del><gap reason="illegible"/></del> subdivisions</item>
<label><formula notation="TeX">\circledast</formula></label><item><del>Un</del> Un paquet d'axiomes de disjonction</item>
</list>
<p><del>C8</del>    —</p>
<p><hi rend="italic">C8    Axiome de recollement des subdivisions</hi></p>
<p>Soit <formula notation="TeX">F = \operatorname{Sup} F_i</formula>, et pour tout <formula notation="TeX">i</formula>, soit <formula notation="TeX">F'_i</formula> une subdivision de <formula notation="TeX">F_i</formula>, telle que pour <formula notation="TeX">i, j</formula>, on ait <formula notation="TeX">F'_i \mid F_i \cap F_j = F'_j \mid F_i \cap F_j</formula>, alors <formula notation="TeX">F' = \operatorname{Sup} F'_i</formula> existe et est une subdivision de <formula notation="TeX">F</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">un trait vertical dans la marge le long de l'énoncé</note></p>
<p><del>Soit</del> (Devrait suivre C6), cela complète C6 (c)</p>
<p><hi rend="italic">Cor.</hi>    Soit <del><formula notation="TeX">F \amalg F_i</formula>, alors</del> <formula notation="TeX">F = \coprod F_i</formula>, alors
<formula notation="TeX" rend="display">\operatorname{Subdiv}(F) \simeq \prod_i \operatorname{Subdiv}(F_i)</formula></p>
<p><hi rend="italic">Axiomes de disjonction et de support.</hi></p>
<p>Pour formuler les axiomes sous forme aussi forte et <unclear>sensible</unclear> que possible, c'est le moment d'introduire les lieux.</p>
<p><del>Définition</del> <del>Rappel</del> <del>On appelle</del> Soit <formula notation="TeX">F \in \mathfrak{F}</formula>, <add><formula notation="TeX">F \neq \emptyset_{\mathfrak{F}}</formula></add> <del>conditions</del> conditions équivalentes</p>
<list rend="enumerate">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">F' \preccurlyeq F \Longrightarrow F' = F</formula>    i.e. <formula notation="TeX">F</formula> est minimal dans <formula notation="TeX">\mathfrak{F}</formula> pour <formula notation="TeX">\preccurlyeq</formula></item>
<label>b)</label><item><formula notation="TeX">F' \ll F</formula>, <add><formula notation="TeX">F' \neq \emptyset</formula></add> <formula notation="TeX">\Longrightarrow F' = F</formula>    i.e. <formula notation="TeX">F</formula> est minimal dans <formula notation="TeX">\mathfrak{F}</formula> <add><formula notation="TeX">\smallsetminus \lbrace\emptyset\rbrace</formula></add> pour <formula notation="TeX">\ll</formula></item>
</list>
<p>et elles impliquent que <formula notation="TeX">F \in \mathcal{M}</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> et <formula notation="TeX">F</formula> est minimal dans <formula notation="TeX">\mathcal{M}</formula> (<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>) pour <formula notation="TeX">\leq</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">à partir de « Soit <formula notation="TeX">F \in \mathfrak{F}</formula> » le bas de la page est barré de trois traits obliques ; la barre continue en haut de la page 87</note></p>
<pb n="87" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-4.pdf#page=88"/><p><note type="editorial" resp="#pass">à gauche du numéro 87, un numéro biffé, lu 88 sous réserve</note>
<del><hi rend="italic">Dém.</hi> b) <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> a) trivial, prouvons a) <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> b). Soit <formula notation="TeX">F' \ll F</formula> i.e. <formula notation="TeX">F' \leq \overline{F} \preccurlyeq F</formula>. Alors (a), <formula notation="TeX">\overline{F} = F</formula>, donc <formula notation="TeX">F' \leq F</formula>. Par C7, <formula notation="TeX">\exists</formula></del> <del>On a donc <formula notation="TeX">F' \leq F</formula> <gap reason="illegible"/> ce qui implique <formula notation="TeX">F' = F</formula>.</del>
<del>Mais si</del> <del>On va le prouver tantôt.</del>
<del>Ceci dit, comme <formula notation="TeX">\ll</formula> implique <formula notation="TeX">\leq</formula>, il en résulte que (si <formula notation="TeX">F \neq \emptyset</formula>) <formula notation="TeX">F</formula> est minimal dans <formula notation="TeX">\mathfrak{F} \smallsetminus \lbrace\emptyset\rbrace</formula>.</del> <del>Pour <formula notation="TeX">\leq</formula> : si <formula notation="TeX">X' \leq</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">ce haut de page est encadré et barré de longs traits obliques, dans le prolongement de la page 86</note></p>
<p><hi rend="italic">Définition</hi>    On appelle <hi rend="italic">lieu</hi> <add>de <formula notation="TeX">C</formula></add> un élément de <formula notation="TeX">\mathfrak{F} \smallsetminus \lbrace\emptyset_{\mathfrak{F}}\rbrace</formula> minimal pour <formula notation="TeX">\ll</formula>, i.e. une figure <del><formula notation="TeX">F</formula></del> telle que <del><formula notation="TeX">F</formula></del> <formula notation="TeX">F \neq \emptyset_{\mathfrak{F}}</formula>, et <formula notation="TeX">F' \ll F</formula>, <formula notation="TeX">F' \neq \emptyset_{\mathfrak{F}}</formula> implique <formula notation="TeX">F' = F</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">un trait vertical dans la marge le long de la définition</note></p>
<p>Ainsi, on voit qu'un lieu est <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\in \mathcal{M}</formula>, et c'est aussi un élément de <formula notation="TeX">\mathcal{M}</formula> minimal pour <formula notation="TeX">\leq</formula> (mais il n'est pas vrai, dans l'état actuel des choses, i.e. avec les axiomes qu'on a introduits jusqu'à présent) que l'inverse soit vrai. (Ce sera vrai cependant pour les « contrées sans bords »…)</p>
<p>On désigne par <formula notation="TeX">\mathcal{L}</formula> l'ensemble des lieux.</p>
<p><del>On</del> Pour toute <formula notation="TeX">F \in \mathfrak{F}</formula>, on appelle <hi rend="italic">ombre de <formula notation="TeX">F</formula></hi> l'ens. des <formula notation="TeX">x \in \mathcal{L}</formula> tels que <formula notation="TeX">x \ll F</formula>, notation <formula notation="TeX">|F|</formula>, et <hi rend="italic">multiombre</hi> l'ens</p>
<pb n="88" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-4.pdf#page=89"/><p>des parties <del><gap reason="illegible"/></del> de <formula notation="TeX">\mathcal{L}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\widehat{F} = \lbrace\, |X| \mid X \in \overline{F} \ \text{i.e.}\ X \in \mathcal{M},\ X \leq F \,\rbrace</formula>
Ainsi on a
<formula notation="TeX" rend="display">|F| \subset \mathcal{L} , \qquad \widehat{F} \subset \mathfrak{P}(\mathcal{L})</formula>
et on a
<formula notation="TeX" rend="display">|F| = \bigcup_{X \in \overline{F}} |X| = \bigcup_{A \in \widehat{F}} A .</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">un chapeau barré sur le <formula notation="TeX">|F|</formula> de la deuxième formule</note></p>
<p>Cette relation signifie que si <formula notation="TeX">x \in \mathcal{L}</formula> est tel que <formula notation="TeX">x \ll F</formula>, <formula notation="TeX">\exists\, X \in \overline{F}</formula> tel que <formula notation="TeX">x \ll X</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> et pour ceci, voir prop. p. <unclear>78</unclear>. Il y a même un plus petit tel <formula notation="TeX">X</formula> (cor. à la prop.).</p>
<p><note type="authorial" place="margin">Mais pour la prouver, on <unclear>utilise</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></note>
<note type="editorial" resp="#pass">note oblique de la marge gauche, en regard de ce paragraphe</note></p>
<p><hi rend="italic">Proposition</hi>    La multiombre <add><formula notation="TeX">\Phi =</formula></add> <formula notation="TeX">\widehat{F}</formula> d'une figure est une famille <hi rend="italic">admissible</hi> de parties de <formula notation="TeX">\mathcal{L}</formula>, i.e.</p>
<list rend="enumerate">
<label>a)</label><item><formula notation="TeX">\forall</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">A \in \Phi</formula>, posant <formula notation="TeX">\partial A = \bigcup_{B \subset A,\ B \neq A} B</formula>, on a <formula notation="TeX">\partial A \neq A</formula> i.e. <formula notation="TeX">A^{\circ} \overset{\mathrm{def}}{=} A \smallsetminus \partial A \neq \emptyset</formula></item>
<label>b)</label><item><formula notation="TeX">\forall\, A, B \in \Phi</formula>, on a <formula notation="TeX">A \cap B = \bigcup_{C \in \Phi,\ C \subset A \cap B} C</formula></item>
</list>
<p><note type="editorial" resp="#pass">la page, dernière du dossier, s'arrête sur cet énoncé ; la démonstration ne suit pas</note></p>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
