<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 156-3, pages 21–40 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-24">2026-09-24</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5.5 (claude-opus-5-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-25">2026-09-25</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">156-3</idno>
          </msIdentifier>
          <head>[Chapitre] III. Réseaux via découpages : notes manuscrites (08/06/1986).</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 21 à 40 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 2 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>1986</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\add</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> ; <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="1">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-24" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
      <change when="2026-09-25" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="2">
<pb n="21" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=22"/><p><note type="editorial" resp="#pass">la page continue l'énoncé de la fin de la page 20 : le plus petit ensemble fermé modéré <formula notation="TeX">Z</formula> contenant <formula notation="TeX">C_{\mathrm{mod}}(Y,X)</formula></note></p>
<p>Si on pose <formula notation="TeX">F</formula> = frontière relative de <formula notation="TeX">Y</formula> dans <formula notation="TeX">X</formula>, <del>(F</del> Alors <formula notation="TeX">F</formula> est fermé, <supplied resp="#pass">modéré,</supplied> en pos. mod. par rapport à <formula notation="TeX">Y</formula>, <del>donc</del> <formula notation="TeX">F \subset Z</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">F</formula> <unclear>ne</unclear> <del><gap reason="illegible"/></del> contient pas de pts isolés de <formula notation="TeX">Z</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">le <formula notation="TeX">F</formula> de la première ligne et celui de la formule ci-dessous sont tracés d'une barre verticale en surcharge ; le mot « modéré » est inséré au-dessus de la ligne</note>
<del>Comp</del>
<formula notation="TeX" rend="display">C_{\mathrm{mod}}(Y,X) = C_{\mathrm{mod}}(F, Z)</formula></p>
<div>
<div type="subsection">
<head>(9 juin)</head>
<p>Soit <formula notation="TeX">L</formula> un tronçon ordonné.</p>
<p><del>Un sous-ensemble <gap reason="illegible"/> dans sous-tronçon fermé de <formula notation="TeX">L</formula> est un sous-ens. de la forme <formula notation="TeX">[a,</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">cette définition inachevée est encadrée et barrée de plusieurs traits obliques</note></p>
<p><hi rend="bold">(1) Topologie sur <formula notation="TeX">L</formula></hi> : base d'ouverts les <formula notation="TeX">]a,b[</formula> (pour <formula notation="TeX">a &lt; b</formula>), <formula notation="TeX">L_{&lt;a}</formula>, <formula notation="TeX">L_{&gt;b}</formula></p>
<p>[NB si <formula notation="TeX">L</formula> n'a pas de plus petit élément (resp. de plus grand élt), on peut omettre les <formula notation="TeX">L_{&lt;a}</formula> (resp. les <formula notation="TeX">L_{&gt;b}</formula>).
<del>Une</del> caractérisation <gap reason="illegible"/> <del>Pour que <gap reason="illegible"/> soit</del> <gap reason="illegible"/> (s'il y en a) est fermé, mais <del>fermé, il faut <gap reason="illegible"/> que</del> <unclear>OK</unclear> <gap reason="illegible"/>.
<gap reason="illegible"/> qu'on <unclear>généralise</unclear> ?, <del><gap reason="illegible"/></del> <del><gap reason="illegible"/></del> pour <formula notation="TeX">a \in L</formula>, <formula notation="TeX">\{a\}</formula> n'est pas <supplied resp="#pass">néc.</supplied> fermé. Si <formula notation="TeX">L</formula> est l'un des lieux d'une <del>top</del> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <unclear>Alors</unclear> <formula notation="TeX">b \in \overline{\{a\}}</formula> i.e. <formula notation="TeX">\overline{\{b\}} \subset \overline{\{a\}}</formula>, <unclear>équivalant</unclear> à <formula notation="TeX">b \supset a</formula> <gap reason="illegible"/>]
<note type="editorial" resp="#pass">ces lignes sont très surchargées ; seules les formules sont sûres</note></p>
<pb n="22" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=23"/><p>Il en résulte que <formula notation="TeX">\overline{\{a\}} = \overline{\{b\}} \Leftrightarrow a = b</formula>. Cela exprime que la top. <formula notation="TeX">L</formula> satisfait l'axiome <formula notation="TeX">T_0</formula>, il est « <unclear>prisotope</unclear> » i.e. s'injecte dans le <unclear>prisotopifié</unclear>) — je ne sais si c'est le cas pour tout tronçon, ni si un tronçon, avec sa top. canonique, est <unclear>sobre</unclear> (donc, de plus, toute partie fermée irréductible aurait un pt générique…) Ainsi, les « segments » <formula notation="TeX">[a,b]</formula> ne sont <unclear>pas néc.</unclear> fermés pour la top. canonique. Ce n'est que lorsque <formula notation="TeX">L</formula> est <hi rend="bold">tot</hi> ordonné qu'on peut conclure que les pts sont fermés (réciproque ?) et en fait, <formula notation="TeX">L</formula> est <hi rend="bold">séparé</hi>, et de plus les <formula notation="TeX">[a,b]</formula>, <formula notation="TeX">L_{\geq a}</formula>, <formula notation="TeX">L_{\leq a}</formula> sont fermés.</p>
<p>On peut définir une autre topologie, ayant comme base fondamentale de fermés les <formula notation="TeX">[a,b]</formula>, <formula notation="TeX">L_{\geq a}</formula>, <formula notation="TeX">L_{\leq a}</formula> (<unclear>étant</unclear> entendu qu'on prend les intersections finies des réunions finies, pour avoir tous les fermés)</p>
<pb n="23" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=24"/><p>Mais maintenant, on est ennuyé, car <formula notation="TeX">]a,b[</formula> n'a plus aucune raison d'être ouvert !</p>
<p><del>Ici</del> On peut bien sûr prendre la topologie <unclear>la moins fine</unclear> des deux, ayant comme base d'ouverts
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ll}
    L_{&lt;a},\ L_{&gt;a},\ ]a,b[ &amp; (a &lt; b) \\
    \complement L_{\geq a},\ \complement L_{\leq a},\ [a,b] &amp; (a \leq b)
  \end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">ainsi sur la page ; on attendrait <formula notation="TeX">\complement [a,b]</formula> dans la seconde ligne</note></p>
<p><del>Dire que <formula notation="TeX">]a,b[</formula> est <gap reason="illegible"/></del> <del>Est-il vrai, si <formula notation="TeX">a \leq b</formula>, et</del> <del>Mais</del> <del><formula notation="TeX">b</formula> n'est pas plus grand élément, que</del> <del>Avec <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">b \in [a,b</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\overline{]a,b[} = [a,b] \ ?</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\overline{L_{&lt;a}} = L_{\leq a} \ ? \quad \text{(si $a$ n'est pas plus petit élément ($a \neq 0_L$))}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\overline{L_{&gt;a}} = L_{\geq a} \ ? \quad \text{(si $a$ n'est pas plus grand élément ?)}</formula></p>
<p><del>Pour</del> Le cas <unclear>crucial</unclear>, dans le premier cas, est de prouver (<unclear>i.e.</unclear>) <formula notation="TeX">a \in \overline{]a,b[}</formula>, et pour cela, il suffit de voir <del>que</del> qu'un ouvert « élémentaire » qui contient <formula notation="TeX">a</formula>, contient un <formula notation="TeX">]a, \varepsilon[</formula>, avec <formula notation="TeX">a &lt; \varepsilon &lt; b</formula>. Mais c'est faux déjà pour un ens. de lieux associé à une faille topologique, <unclear>cf.</unclear> [<unclear>pratiquement</unclear>] él. <formula notation="TeX">\complement[x,y]</formula></p>
<p><note type="authorial" place="margin"><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> que <formula notation="TeX">a \in \complement\,[x,y]</formula> mais <formula notation="TeX">]a,b[ \subset [x,y]</formula></note>
<note type="editorial" resp="#pass">la marge porte un croquis : une bande hachurée sur laquelle sont marqués <formula notation="TeX">x</formula>, <formula notation="TeX">a</formula>, <formula notation="TeX">b</formula>, <formula notation="TeX">y</formula>, la partie entre <formula notation="TeX">a</formula> et <formula notation="TeX">b</formula> plus fortement hachurée</note></p>
<pb n="24" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=25"/><p>Finalement, on travaillera avec la top. définie d'abord (base <unclear>formée</unclear> <gap reason="illegible"/> les « intervalles »), et on appellera néanmoins <unclear>par abus de langage</unclear>, les <formula notation="TeX">[a,b]</formula>, <formula notation="TeX">L_{\leq a}</formula>, <formula notation="TeX">L_{\geq b}</formula> (ainsi que <formula notation="TeX">L</formula>) <hi rend="bold">sous-tronçons</hi> ordonnés (ou biordonnés) « fermés », [NB on les suppose non réduits à un pt, i.e. <formula notation="TeX">a &lt; b</formula> resp. <formula notation="TeX">a \neq 0(L)</formula> resp. <formula notation="TeX">b \neq \omega(L)</formula>]
<note type="editorial" resp="#pass">la lettre lue <formula notation="TeX">\omega</formula> est douteuse ; elle désigne le plus grand élément de <formula notation="TeX">L</formula></note></p>
<p>Un <hi rend="bold">sous-tronçon <supplied resp="#pass">fermé</supplied> <del>large</del></hi> est une <del>sous-tronçon</del> partie qui est soit un ss-tronçon, soit réduite à un pt. Pour une telle partie <formula notation="TeX">T</formula>, on <del>pose</del>
<formula notation="TeX">\partial T</formula> = <del><formula notation="TeX">\{ t \in T \mid t \in \ldots \}</formula> <gap reason="illegible"/></del> bord <unclear>absolu</unclear> de <formula notation="TeX">T</formula> = ensemble <del>canonique</del> fini de ses extrémités <del><formula notation="TeX">= \overline{T} \cap \complement T</formula></del>
(NB <formula notation="TeX">\mathrm{card}\, \partial T \in \{0,1,2\}</formula>)</p>
<p>On voit que pour un tronçon fermé (NB non réduit à un pt) on a
<formula notation="TeX" rend="display">\partial [a,b] = \{a,b\}, \quad \partial L_{\leq a} = \{a\}, \quad \partial L_{\geq a} = \{a\}, \quad \partial L = \emptyset</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">tout ce passage, depuis « on pose », est encadré et traversé de traits obliques ; il est repris à la page suivante</note></p>
<pb n="25" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=26"/><p>pour
<formula notation="TeX" rend="display">\partial T = \text{bord absolu de } T = \Bigl\{ t \in T \;\Big|\; t \text{ est un plus petit ou plus grand élément de } T \Bigr\}</formula></p>
<p><del>Si <formula notation="TeX">T</formula> est réduit à un pt,</del> On a donc
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ll}
    \partial \{a\} = \{a\} &amp; \\
    \partial [a,b] = \{a,b\} &amp; \text{si } a \leq b \\
    \partial L_{\geq a} = \partial L_{\leq a} = \{a\} &amp; \forall a \in L \\
    \partial L = \partial L \ \text{(sic)} &amp;
  \end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">devant la dernière ligne, un mot biffé et illisible ; le « (sic) » est de sa main</note>
<note type="authorial" place="margin">(<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">= \partial L</formula></note></p>
<p>Notons que
<formula notation="TeX" rend="display">\dot{T} \cap T \subset \partial T \subset (\dot{T} \cap T) \cup \partial L</formula>
i.e. tout <formula notation="TeX">t \in T</formula> qui est pt frontière, est dans le bord <supplied resp="#pass">de <formula notation="TeX">T</formula></supplied>, et l'inverse est vrai si <formula notation="TeX">t \notin \partial L</formula>. Plus précisément
<del>si <formula notation="TeX">\mathrm{card}\, T = 1</formula>, <formula notation="TeX">\partial T = \dot{T} = T</formula> ; sinon <formula notation="TeX">\dot{T} \cap T = \partial T \smallsetminus (\partial T \cap \partial L)</formula>, <formula notation="TeX">\partial T = (\dot{T} \cap T) \cup T \cap \partial L</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">ce premier énoncé, encadré, est barré de traits obliques et remplacé par la formule encadrée qui suit</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\boxed{\partial T = (\dot{T} \cap T) \sqcup (T \cap \partial L)}</formula></p>
<p><hi rend="bold">Tronçons</hi> : C'est <unclear>une</unclear> partie <del><gap reason="illegible"/> réduite <gap reason="illegible"/></del> de <formula notation="TeX">T</formula> <gap reason="illegible"/> qui forme <formula notation="TeX">T' = T \smallsetminus \alpha</formula>, avec <formula notation="TeX">\alpha \subset \partial T</formula>. <del><gap reason="illegible"/></del> <del>Tronçons</del> <gap reason="illegible"/> un ens. de la forme
<formula notation="TeX" rend="display">\left\{
  \begin{array}{ll}
    ]a,b],\ [a,b[,\ ]a,b[ &amp; (a &lt; b) \\
    L_{&lt;a} &amp; (a \neq 0_L) \\
    L_{&gt;a} &amp; (a \neq \omega_L) \\
    L &amp;
  \end{array}
  \right.</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">après <formula notation="TeX">L_{&lt;a}</formula>, une surcharge biffée illisible</note>
<note type="authorial" place="margin">NB Cette écriture est <hi rend="bold">unique</hi> (on pose <formula notation="TeX">T = \overline{T'}</formula> : c'est une adhérence, le plus petit fermé contenant <formula notation="TeX">T'</formula>)</note></p>
<pb n="26" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=27"/><p>Les tronçons <formula notation="TeX">]a,b[</formula>, <formula notation="TeX">L_{&lt;a}</formula>, <formula notation="TeX">L_{&gt;a}</formula>, <formula notation="TeX">L</formula> sont dits <hi rend="bold">ouverts</hi> <del>(NB ils sont</del> (ce sont bien ceux qui sont ouverts pour la top. can.), <del>(ce sont bien ceux</del> et <formula notation="TeX">]a,b]</formula> <del>qui sont ouverts</del> et <formula notation="TeX">[b,a[</formula> sont dits <hi rend="bold">semi-ouverts</hi>.
<note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">[b,a[</formula> » sur la page ; on attend <formula notation="TeX">[a,b[</formula></note></p>
<p><hi rend="bold">Attention</hi> <del>le tronçon</del> Si <formula notation="TeX">a</formula> plus petit élément, alors <formula notation="TeX">[a,b[</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> semi-ouvert pour la terminologie précédente, est aussi ouvert pour la top. canonique, et il est égal à <formula notation="TeX">L_{&lt;b}</formula>. Kif kif dualement. <formula notation="TeX">L</formula> est à la fois ouvert et fermé.</p>
<p>Un <hi rend="bold">tronçon généralisé</hi> <supplied resp="#pass">ou ps.-tronçon</supplied> est une partie de <formula notation="TeX">L</formula> qui est soit réduite à un pt, soit un tronçon. Pour un tronçon de la forme
<formula notation="TeX" rend="display">T' = T \smallsetminus \alpha \qquad (T \text{ tronçon fermé, } \alpha \subset \partial T)</formula>
<del><gap reason="illegible"/></del> on pose
<formula notation="TeX" rend="display">\partial T' = \partial T</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\partial T' = \dot{T}' \sqcup \partial L \ \ldots</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">lecture douteuse de cette seconde formule</note>
<note type="authorial" place="margin">Attention, cette fois ce n'est pas le <formula notation="TeX">\partial</formula> absolu de <formula notation="TeX">T'</formula> pour la structure d'ordre induite.</note>
<note type="authorial" place="margin">NB <formula notation="TeX">\partial T \neq \emptyset</formula> sauf si <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">T' = L</formula>, <formula notation="TeX">L</formula> non <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> les <formula notation="TeX">T'</formula> <gap reason="illegible"/> (cas <formula notation="TeX">T'</formula> ouvert) (cas <formula notation="TeX">T'</formula> semi-ouvert) (cas <formula notation="TeX">T'</formula> <gap reason="illegible"/>) <gap reason="illegible"/></note></p>
<p><del>Soient deux</del> <hi rend="bold">Deux</hi> ps.-tronçons <formula notation="TeX">T</formula>, <formula notation="TeX">T'</formula> sont dits <hi rend="bold">en pos. relative modérée</hi> (abrég. <formula notation="TeX">(T,T')</formula> modérée ou <formula notation="TeX">\{T,T'\}</formula> <unclear>modérée</unclear>) si <formula notation="TeX">\partial T</formula> et <formula notation="TeX">\partial T'</formula> le sont, i.e. <formula notation="TeX">\partial T \cup \partial T'</formula> est tot. ordonné.
<note type="authorial" place="margin"><gap reason="illegible"/> bornes de <formula notation="TeX">T</formula> <gap reason="illegible"/> bornes <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\partial T \cup \partial T'</formula></note></p>
<pb n="27" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=28"/><p><hi rend="bold">Prop</hi> Si <formula notation="TeX">T</formula>, <formula notation="TeX">T'</formula> sont des ps.-tr. en position rel. modérée, alors <formula notation="TeX">T \cap T'</formula> est <supplied resp="#pass">vide ou est</supplied> un ps.-tr., et on a
<formula notation="TeX" rend="display">\partial (T \cap T') \subset \partial T \cup \partial T'</formula></p>
<p>Immédiat. On va introduire une relation (pas d'inclusion !) d'ordre entre ps.-tronçons. On dit que
<formula notation="TeX" rend="display">T \prec T'</formula>
si <del>a) <formula notation="TeX">T</formula> est en pos. rel. modérée <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">T'</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\forall t \in T,\ t' \in T' \Longrightarrow t &lt; t'</formula>
<note type="authorial" place="margin"><del>Si c'est</del> Si il faut que <formula notation="TeX">T</formula> et <formula notation="TeX">T'</formula> en pos. rel. mod. et <formula notation="TeX">T \cap T' = \emptyset</formula></note>
C'est évidemment transitif.</p>
<p>Soit <formula notation="TeX">T \prec T'</formula>. Comme <formula notation="TeX">T</formula> est majoré, il s'ensuit que <del><formula notation="TeX">\partial T \neq \emptyset</formula></del> <formula notation="TeX">T</formula> a un plus grand élément <formula notation="TeX">a</formula>, <del>tel que</del> <formula notation="TeX">T \subset L_{\leq a}</formula>. <del>Comme</del> De même, <formula notation="TeX">\partial T'</formula> a un plus petit élément <formula notation="TeX">b</formula>, donc que <formula notation="TeX">T' \subset L_{\geq b}</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> et on voit de suite que <formula notation="TeX">a \leq b</formula>.</p>
<p><hi rend="bold">Position relative <supplied resp="#pass">de raccordement</supplied></hi> <del>impropre</del> : <formula notation="TeX">a = b</formula>, et <formula notation="TeX">a \in T</formula> ou <formula notation="TeX">b \in T'</formula> (à l'exclusion l'un de l'autre, puisque <formula notation="TeX">T \cap T' = \emptyset</formula>)</p>
<p><del>Dans la suite, on l'excluant de</del> On renforcera la relation <formula notation="TeX">\prec</formula> en <formula notation="TeX">\ll</formula> :
<formula notation="TeX" rend="display">T \ll T' \iff T \prec T', \text{ et position relative propre}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\iff \exists x \in L \text{ tel que } T \subset L_{\leq x},\ T' \subset L_{&gt;x}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">l'indice de <formula notation="TeX">L_{\leq x}</formula> est surchargé ; on attend <formula notation="TeX">L_{&lt;x}</formula>, comme à la page suivante</note></p>
<pb n="28" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=29"/>
</div>
<div type="subsection">
<head>psTronçon interstitiel</head>
<p><hi rend="bold">Prop</hi> Soient <formula notation="TeX">T</formula>, <formula notation="TeX">T'</formula> <del>ps.-tr. tels que <formula notation="TeX">T \prec T'</formula>, <formula notation="TeX">a = \mathrm{Sup}\, T</formula>, <formula notation="TeX">b = \mathrm{Inf}\, T'</formula>,</del> Conditions équivalentes (si <formula notation="TeX">a = \mathrm{Sup}\, T</formula>, <formula notation="TeX">b = \mathrm{Inf}\, T'</formula>) <del>si <formula notation="TeX">a \in</formula></del> :</p>
<p>a) <formula notation="TeX">T \prec T'</formula> <supplied resp="#pass">et <formula notation="TeX">T</formula>, <formula notation="TeX">T'</formula></supplied> ne se raccordent pas, i.e.
<formula notation="TeX" rend="display">(a \in T \text{ ou } b \in T') \Longrightarrow a \neq b</formula></p>
<p><del>b) <formula notation="TeX">\exists x \in L</formula></del> b) <formula notation="TeX">\exists x \in L</formula> tel que <formula notation="TeX">T \subset L_{&lt;x}</formula>, <formula notation="TeX">T' \subset L_{&gt;x}</formula>
<note type="authorial" place="margin">NB b) implique que <formula notation="TeX">T \prec T'</formula></note></p>
<p>c) <formula notation="TeX">\exists</formula> ps.-tr. <formula notation="TeX">S</formula> tel que
<formula notation="TeX" rend="display">T \prec S \prec T'</formula>
et tel que <formula notation="TeX">T</formula> et <formula notation="TeX">S</formula>, <formula notation="TeX">S</formula> et <formula notation="TeX">T'</formula> se raccordent.</p>
<p>De plus, <formula notation="TeX">S</formula> est unique, et <formula notation="TeX">\partial S = \{a,b\}</formula>. <formula notation="TeX">S</formula> est formé des <formula notation="TeX">x \in L</formula> tels que
<formula notation="TeX" rend="display">T \subset L_{&lt;x}, \quad T' \subset L_{&gt;x} \qquad \text{(cf. b))}</formula></p>
<p>On appelle <formula notation="TeX">S</formula> le ps.-tr. interstitiel entre <formula notation="TeX">T</formula> et <formula notation="TeX">T'</formula>.</p>
<p><hi rend="bold">Cor 1</hi> Soit <formula notation="TeX">T</formula> un tronçon, et supposons que <formula notation="TeX">T</formula> soit minoré <supplied resp="#pass">strictement</supplied>. Alors l'<unclear>ens.</unclear> des <supplied resp="#pass">minorants stricts, i.e. des <formula notation="TeX">x \in L</formula> tels que</supplied> <formula notation="TeX">T \subset L_{&gt;x}</formula> (ens. des minorants stricts) est un <del>tronçon</del> ps.-tr. <formula notation="TeX">S</formula>, qui satisfait <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">(*) \qquad S \prec T, \quad S \text{ et } T \text{ se raccordent}, \quad S \text{ sans minorant}</formula>
et les conditions <del>satisf</del> caractérisent <formula notation="TeX">S</formula>.</p>
<p><hi rend="bold">Cor 2</hi> <del>Ensemble</del> On appelle <formula notation="TeX">S</formula> le <hi rend="bold">pstronçon interstitiel gauche</hi> de <formula notation="TeX">T</formula>. On définit de même (si <formula notation="TeX">T</formula> majoré) le pstr. interstit. droit de <formula notation="TeX">T</formula>.</p>
<pb n="29" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=30"/><p><del><hi rend="bold">Définition</hi></del></p>
<p>Soit <formula notation="TeX">\mathrm{Tr}(L)</formula> l'ens. <del>ordonné</del> des ps.-tronçons de <formula notation="TeX">L</formula>, ordonné par <formula notation="TeX">\ll</formula>. Pour toute partie finie tot. ordonnée <formula notation="TeX">\Phi</formula> de <formula notation="TeX">\mathrm{Tr}(L)</formula>, considérons
<formula notation="TeX" rend="display">X_{\Phi} = \bigcup_{i \in \Phi} T_i \qquad \text{(NB réunion disjointe)}</formula>
<note type="authorial" place="margin">Prop</note>
Alors l'application
<formula notation="TeX" rend="display">\Phi \longmapsto X_{\Phi}, \qquad \underbrace{\mathrm{Drap}^{*}_{\ll}(\mathrm{Tr}(L))}_{\text{drapeaux de } \mathrm{Tr}(L), \text{ y inclus}\ \ldots} \longrightarrow \mathfrak{P}(L)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">sous « y inclus », un mot illisible</note>
est <hi rend="bold">injective</hi>.</p>
<p>Les ens. de la forme <formula notation="TeX">\mathcal{U}_{\Phi}</formula> s'appellent <hi rend="bold">modérés</hi>. Pour un tel
<formula notation="TeX" rend="display">X_{\Phi} = \bigcup T_i</formula>
on pose
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Fr}(X_{\Phi}) = \underbrace{\Bigl( \bigcup \partial T_i \Bigr)}_{\partial \mathcal{U}, \text{ drapeau de } L} \smallsetminus \varepsilon</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\varepsilon = \Bigl\{ t \in \partial L \cap \mathcal{U} \;\Big|\; \{t\} \notin \Phi \Bigr\}</formula>
i.e. <formula notation="TeX">\{t\}</formula> n'est pas parmi les <formula notation="TeX">T_i</formula> ; i.e. <formula notation="TeX">\mathcal{U}</formula> est un voisinage de <formula notation="TeX">t</formula> dans <formula notation="TeX">L</formula> i.e. <formula notation="TeX">\{t\}</formula> pas <unclear>isolé</unclear> dans <formula notation="TeX">\mathcal{U}</formula>…
<note type="editorial" resp="#pass">dans l'accolade de la page, un mot biffé illisible avant « <formula notation="TeX">\{t\} \notin \Phi</formula> » ; les « i.e. » qui suivent sont écrits à l'intérieur de l'accolade</note>
<note type="editorial" resp="#pass">une ligne biffée, « i.e. <formula notation="TeX">\exists x \in L</formula> … », précède « i.e. <formula notation="TeX">\mathcal{U}</formula> est un voisinage »</note>
<note type="authorial" place="margin">« frontière » relative dans <formula notation="TeX">L</formula> (mais pas pour la topologie <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">L</formula>…)</note>
<note type="authorial" place="margin">Les <formula notation="TeX">T_i</formula> s'appellent les « composantes » (connexes !) de <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">X</formula> (mais pas pour la top. canonique) l'ens. de ces composantes <unclear>on va</unclear> noter parfois <formula notation="TeX">\pi_0(X)</formula></note></p>
<pb n="30" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=31"/><p><del>Ainsi</del> Soit <formula notation="TeX">X = X_{\Phi}</formula> une partie modérée. Un <formula notation="TeX">x \in L</formula> est dit en posit. rel. modérée avec <formula notation="TeX">X</formula>, s'il l'est avec les <formula notation="TeX">T_i</formula> <supplied resp="#pass">(<hi rend="bold">composantes</hi> de <formula notation="TeX">X</formula>)</supplied> i.e. s'il l'est avec <formula notation="TeX">\bigcup \partial T_i = \partial \mathcal{U}</formula>, ou <unclear>avec</unclear> <formula notation="TeX">\mathrm{Fr}(X)</formula>. Par exemple <del>si</del> <formula notation="TeX">x \in X</formula>, ou <formula notation="TeX">x \in \partial \mathcal{U}</formula>, a fortiori <formula notation="TeX">x \in \mathrm{Fr}(X)</formula>, a cette propriété. Soit
<formula notation="TeX" rend="display">X' = C_{\mathrm{mod}}(\mathcal{U}) = \bigl\{ x \in L \smallsetminus \mathcal{U} \;\big|\; x \text{ est en pos. rel. mod. p.r. à } \mathcal{U} \bigr\}</formula>
Alors <del><formula notation="TeX">\mathcal{E}</formula></del> <formula notation="TeX">X'</formula> est modérée, et c'est la plus grande partie modérée <del><formula notation="TeX">X</formula></del> de <formula notation="TeX">L</formula> telle que <del><formula notation="TeX">X</formula></del> <formula notation="TeX">Y \subset L \smallsetminus X</formula>, et <formula notation="TeX">Y</formula> en position relative modérée par rapport à <formula notation="TeX">X</formula>. Si
<formula notation="TeX" rend="display">\{ T_1 \ll T_2 &lt; \cdots \ll T_n \}</formula>
est le drapeau définissant <formula notation="TeX">X</formula>, le drapeau définissant <formula notation="TeX">X'</formula> est défini par le drapeau formé des <formula notation="TeX">n-1</formula> tronçons interstitiels <del>entre</del> <supplied resp="#pass">pour</supplied> <formula notation="TeX">(T_1, T_2)</formula>, <formula notation="TeX">(T_2, T_3)</formula>, …, <formula notation="TeX">(T_{n-1}, T_n)</formula>, plus le cas échéant (s'ils existent) les tronçons interstitiel gauche de <formula notation="TeX">T_1</formula>, et le tronçon interstitiel droit de <formula notation="TeX">T_n</formula>.</p>
<p><note type="authorial" place="margin">Plus généralement, si <formula notation="TeX">X</formula>, <formula notation="TeX">Y</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> modérées, on dit que <formula notation="TeX">X</formula>, <formula notation="TeX">Y</formula> sont en pos. rel. modérée si <del><formula notation="TeX">\partial \mathcal{U}</formula> et <formula notation="TeX">\partial \mathcal{V}</formula></del> <formula notation="TeX">\partial X</formula>, <formula notation="TeX">\partial Y</formula> le sont, i.e. si <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\mathrm{Fr}\, X</formula>, <formula notation="TeX">\mathrm{Fr}\, Y</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>. Ex : si <formula notation="TeX">X \subset Y</formula>, alors <formula notation="TeX">(X,Y)</formula> <gap reason="illegible"/> modérée</note>
<note type="editorial" resp="#pass">note marginale oblique, en partie surchargée</note></p>
<pb n="31" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=32"/><p>Si <formula notation="TeX">n'</formula> est le cardinal du <formula notation="TeX">\Phi' \in \mathrm{Drap}^{\alpha}_{\ll}(\mathrm{Tr}(L))</formula> qui définit <formula notation="TeX">X'</formula>, on aura
<formula notation="TeX" rend="display">n' \in \{ n-1, n, n+1 \}</formula>
donc
<formula notation="TeX" rend="display">\bigl| \mathrm{Card}\, \pi_0(X) - \mathrm{Card}\, \pi_0(X') \bigr| \leq 1</formula>
De façon précise
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ll}
    T_1 \text{ non minoré, } T_n \text{ non majoré} &amp; : n' = n-1 \\
    T_1 \text{ minoré et } T_n \text{ non majoré, ou l'inverse} &amp; : n' = n \\
    T_1 \text{ minoré et } T_n \text{ majoré} &amp; : n' = n+1 .
  \end{array}</formula>
<del>(<gap reason="illegible"/>)</del></p>
<p>On considère l'ens. <del>ordonné</del> des parties modérées de <formula notation="TeX">L</formula>, <formula notation="TeX">\mathcal{M} = \mathrm{Mod}(L)</formula>. Il y a des structures remarquables</p>
<p>a) Ordre <formula notation="TeX">X \subset Y</formula></p>
<p>b) Relation : <formula notation="TeX">\{X,Y\}</formula> modérée    (NB <formula notation="TeX">X \subset Y \Rightarrow \{X,Y\}</formula> modérée)
<note type="authorial" place="margin">Cette relation est-elle déterminable à l'aide de la relation d'ordre — p. ex. <formula notation="TeX">\{X,Y\}</formula> mod. ssi <formula notation="TeX">X \wedge Y</formula> existe ???</note></p>
<p>c) Partie <formula notation="TeX">\mathcal{M}_f = \mathrm{Modfer}(L)</formula> formée des parties modérées dites « fermées » (i.e. <formula notation="TeX">X = X_{\Phi}</formula>, où les <formula notation="TeX">T_i</formula> (<formula notation="TeX">i \in \Phi</formula>) sont des ps. tr. fermés)</p>
<p><hi rend="bold">Propriétés</hi></p>
<pb n="32" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=33"/><p>1) Pour la relation d'ordre, il y a un plus petit élément <formula notation="TeX">\emptyset</formula>, et un plus grand élément <formula notation="TeX">L</formula> (<unclear>noté</unclear> <formula notation="TeX">1</formula>)</p>
<p>2) <formula notation="TeX">X \subset Y \Longrightarrow \{X,Y\}</formula> modérée</p>
<p>3) Si <formula notation="TeX">\{X,Y\}</formula> modérée, <formula notation="TeX">X \wedge Y</formula> et <formula notation="TeX">X \vee Y</formula> existent (inf et sup)</p>
<p><del>3') Si <formula notation="TeX">\{X, Y_i\}</formula> modérées <gap reason="illegible"/> (distributivité) <gap reason="illegible"/> mult. mod., <formula notation="TeX">X \wedge (\bigvee Y_i) = \bigvee (X \wedge Y_i)</formula></del></p>
<p>4) <del>Parmi les</del> <formula notation="TeX">\forall X \in \mathcal{M}</formula> <del><gap reason="illegible"/></del>, parmi les <formula notation="TeX">Y \in \mathcal{M}</formula> tels que <formula notation="TeX">\{X,Y\}</formula> modérée, et <formula notation="TeX">X \wedge Y = \emptyset</formula>, il y a un plus grand élément <formula notation="TeX">X'</formula>. C'est aussi l'unique élément <formula notation="TeX">X'</formula> tel que
<formula notation="TeX" rend="display">\{X', X\} \text{ modérée}, \quad X' \wedge X = \emptyset, \quad X' \vee X = 1</formula>
L'application <formula notation="TeX">X \longmapsto X'</formula> est involutive, renverse la relation d'ordre (antiisomorphisme), <del><gap reason="illegible"/></del>. De plus <formula notation="TeX">\{X', Y'\}</formula> modérée<formula notation="TeX">{}^{*}</formula> ssi <formula notation="TeX">\{X,Y\}</formula> mod. et dans <supplied resp="#pass">ce cas</supplied>
<formula notation="TeX" rend="display">(X \wedge Y)' = X' \vee Y', \quad (X \vee Y)' = X' \wedge Y'</formula></p>
<p>5) <formula notation="TeX">\emptyset, 1 \in \mathcal{M}_f</formula></p>
<p>6) <formula notation="TeX">\forall X \in \mathcal{M}</formula>, il existe un plus petit <del>4')</del> <formula notation="TeX">Y \in \mathcal{M}_f</formula> tel que <formula notation="TeX">X \subset Y</formula> (on pose <formula notation="TeX">Y = \overline{X}</formula>).</p>
<p><del>(*)</del> De plus Si <formula notation="TeX">X, Y \in \mathcal{M}</formula> tels que <formula notation="TeX">\{X,Y\}</formula> mod., alors <formula notation="TeX">\overline{X \vee Y} = \overline{X} \vee \overline{Y}</formula></p>
<p>7) Si <formula notation="TeX">\{X,Y\}</formula> modérée <formula notation="TeX">\{\overline{X}, Y\}</formula> aussi (donc <formula notation="TeX">\{\overline{X}, \overline{Y}\}</formula> aussi)</p>
<p><note type="authorial" place="margin">Attention <formula notation="TeX">X \vee Y</formula> <unclear>n'est</unclear> pas l'union <formula notation="TeX">X \cup Y</formula> !!</note>
<note type="authorial" place="margin">Dire <gap reason="illegible"/> : Si <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\{X_i\}</formula> <gap reason="illegible"/> famille d'éléments mutuellement modérés, alors ils <unclear>engendrent</unclear> une sous-alg. <gap reason="illegible"/> les op. <formula notation="TeX">\wedge</formula>, <formula notation="TeX">\vee</formula>, <formula notation="TeX">'</formula> <gap reason="illegible"/> de Boole, <gap reason="illegible"/> finie si <formula notation="TeX">I</formula> fini</note>
<note type="authorial" place="margin">* En fait, <formula notation="TeX">\forall X, Y</formula> <formula notation="TeX">\{X,Y\}</formula> mod. ssi <formula notation="TeX">\{X, Y'\}</formula> mod. (donc ssi <formula notation="TeX">\{X', Y'\}</formula> mod. <gap reason="illegible"/> ssi <formula notation="TeX">\{X', Y\}</formula> <unclear>aussi</unclear>)</note>
<note type="authorial" place="margin">Par passage au complément définir <formula notation="TeX">X^{\circ} = (\overline{X'})'</formula></note></p>
<pb n="33" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=34"/><p>8) <formula notation="TeX">\forall X \in \mathcal{M}</formula>, soit <formula notation="TeX">X'</formula> son « complémentaire ». Comme <formula notation="TeX">\{X, X'\}</formula> modérée, alors <formula notation="TeX">\{\overline{X}, \overline{X'}\}</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> fermé <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX" rend="display">\left\{
  \begin{array}{l}
    \mathrm{Fr}\, X \overset{\mathrm{def}}{=} \overline{X} \wedge \overline{X'} \\
    (\mathrm{Fr}\, X)' = X^{\circ} \vee X'^{\circ}
  \end{array}
  \right.</formula>
<del><formula notation="TeX">\mathrm{Fr}\, X</formula> est <gap reason="illegible"/></del> Cela dit <formula notation="TeX">\{X, Y\}</formula> modérée <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\{\mathrm{Fr}\, X, \mathrm{Fr}\, Y\}</formula> est modérée <formula notation="TeX">\Longrightarrow</formula> <formula notation="TeX">\mathrm{Fr}\, X \cup \mathrm{Fr}\, X</formula> est modérée.
<note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">\mathrm{Fr}\, X \cup \mathrm{Fr}\, X</formula> » sur la page</note>
<note type="authorial" place="margin">propriété <unclear>spécifique</unclear> au cas des modérés de <unclear><formula notation="TeX">L</formula></unclear>, un <gap reason="illegible"/> de dimension <formula notation="TeX">1</formula></note></p>
<p><del><hi rend="bold">NB</hi> <del>Si <formula notation="TeX">X'</formula> est dense</del> On dit que <formula notation="TeX">X</formula> est <hi rend="bold">rare</hi> si <formula notation="TeX">X^{\circ} = \emptyset</formula> i.e. <formula notation="TeX">\overline{X'} = 1</formula> (<formula notation="TeX">X'</formula> <hi rend="bold">dense</hi>). Dans le cas d'espèce, <formula notation="TeX">X</formula> est rare ssi <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X</formula> est un ens. fini (partie de <formula notation="TeX">L</formula>), ou encore ssi <formula notation="TeX">\mathrm{Fr}\, X</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">ce NB est barré de quatre traits obliques ; il est repris juste après</note></p>
<p>Dans le cas d'espèce, conditions équivalentes sur <formula notation="TeX">X \in \mathcal{M}</formula> :</p>
<p>a) <formula notation="TeX">X \subset \struck{\ill{}}\ \dot{X}</formula>    (i.e. <formula notation="TeX">X^{\circ} = \emptyset</formula> i.e. <formula notation="TeX">\overline{X'} = 1</formula> i.e. <formula notation="TeX">X'</formula> « dense »)</p>
<p>b) <formula notation="TeX">X = \dot{X}</formula>    (i.e. <formula notation="TeX">X</formula> fermé rare i.e. <formula notation="TeX">X'</formula> ouvert dense)</p>
<p>c) <formula notation="TeX">X</formula> est fini en tant que partie de <formula notation="TeX">L</formula></p>
<p>Conditions sur un ordonné <formula notation="TeX">\mathcal{M}</formula> satisfaisant les conditions 1) à 7) (avec 4) <gap reason="illegible"/> <unclear>singulièrement</unclear> comme il a été dit ; dans la notation algébrique, on a
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ll}
    X + Y = (X \vee Y) \wedge (X \wedge Y)' &amp; \qquad X \vee Y = X + Y - XY \\
    X \cdot Y = X \wedge Y &amp; \qquad X \wedge Y = X \cdot Y \\
    0 = \text{plus petit él.}, \ 1 = \text{plus grd él.} &amp; \qquad X \leq Y \iff X \cdot Y = X
  \end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la colonne de droite est encadrée, une flèche la rattachant à la ligne « dans la notation algébrique »</note></p>
<pb n="34" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=35"/><p>Soit <formula notation="TeX">A \in \mathcal{M}</formula>. On va « relativiser » <del><gap reason="illegible"/></del> par rapport à <formula notation="TeX">A</formula>. Soit <del><formula notation="TeX">\mathcal{M}_X = \mathcal{M}_{\leq X}</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\mathcal{M}_A = \mathcal{M}_{\leq A} = \{ Y \in \mathcal{M} \mid Y \subset A \}</formula>
<formula notation="TeX">\mathcal{M}_A</formula> muni de la relation d'ordre induite par <formula notation="TeX">\mathcal{M}</formula>, <formula notation="TeX">\{X, Z\}</formula> est mod. dans <formula notation="TeX">\mathcal{M}_A</formula> ssi il l'est dans <formula notation="TeX">\mathcal{M}</formula>, <formula notation="TeX">X \in \mathcal{M}_A</formula> est fermé ssi <formula notation="TeX">X = \overline{X} \wedge A</formula> i.e. ssi <formula notation="TeX">\exists Z \in \mathcal{M}_f</formula>, <formula notation="TeX">\{Z, A\}</formula> mod. et <formula notation="TeX">X = Z \wedge A</formula>.</p>
<p>Je dis que les conditions 1) à 7) sont encore satisfaites :</p>
<p>1) <formula notation="TeX">\emptyset_{\mathcal{M}_A} = \emptyset_{\mathcal{M}}</formula>, <formula notation="TeX">1_{\mathcal{M}_A} = X</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">= X</formula> » sur la page ; on attend <formula notation="TeX">A</formula></note></p>
<p>2) <del><gap reason="illegible"/></del> trivial</p>
<p>3) item car <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">X \overset{\mathcal{M}}{\wedge} Y</formula> et <formula notation="TeX">X \overset{\mathcal{M}}{\vee} Y</formula> sont dans <formula notation="TeX">\mathcal{M}_A</formula> dans ce cas et sont les bornes inf et sup dans <formula notation="TeX">\mathcal{M}_A</formula>.</p>
<p>4) <del><formula notation="TeX">X &lt; A</formula>,</del> <formula notation="TeX">X \in \mathcal{M}_A</formula>, considérons les <formula notation="TeX">Y \in \mathcal{M}_Y</formula> en position mod. p.r. à <formula notation="TeX">X</formula>, telles que <formula notation="TeX">Y \wedge X = \emptyset</formula> i.e. <del><gap reason="illegible"/></del> on a <formula notation="TeX">X \subset A</formula>, on considère les <formula notation="TeX">Y \subset A</formula> tels que <formula notation="TeX">\{X, Y\}</formula> mod. et <formula notation="TeX">X \wedge Y = \emptyset</formula>. Les <formula notation="TeX">Y</formula> sont <formula notation="TeX">\leq X'</formula> (déf. de <formula notation="TeX">X'</formula>) et <formula notation="TeX">\leq A</formula>, donc <formula notation="TeX">\leq X' \wedge A</formula>, qui a les propriétés voulues, et c'est le plus grand de tous, OK.
<note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">\mathcal{M}_Y</formula> » sur la page ; on attend <formula notation="TeX">\mathcal{M}_A</formula></note></p>
<pb n="35" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=36"/><p>Considérons des <del><formula notation="TeX">X_i</formula></del> <formula notation="TeX">X_i \in \mathcal{M}_A</formula> mutuellement modérés, et les opérations <formula notation="TeX">\complement_A</formula>, <formula notation="TeX">\wedge</formula>, <formula notation="TeX">\vee</formula> <del>i.e.</del> i.e. des <formula notation="TeX">X_i \subset A</formula> mut. mod. et mod. p.r. à <formula notation="TeX">A</formula> <unclear>aussi</unclear>) on regarde les op. <formula notation="TeX">\complement_A</formula> <formula notation="TeX">\wedge</formula>, <formula notation="TeX">\vee</formula> <del>(binaires) <gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\complement_{\mathcal{M}_A}</formula> (unaire) <formula notation="TeX">\wedge</formula>, <formula notation="TeX">\vee</formula> (binaires) et on ajoute <formula notation="TeX">0_{\mathcal{M}_A}</formula>, <formula notation="TeX">1_{\mathcal{M}_A}</formula>), on voit que c'est pareil que <del><gap reason="illegible"/></del> de prendre <formula notation="TeX">\complement_{\mathcal{M}}</formula>, <formula notation="TeX">\wedge</formula>, <formula notation="TeX">\vee</formula>, <formula notation="TeX">0_{\mathcal{M}}</formula>, <formula notation="TeX">1_{\mathcal{M}}</formula> — et de multiplier par <formula notation="TeX">A</formula>. Mais alors on sait que l'on trouve un idéal d'une alg. de Boole, c'est une alg. de Boole…</p>
<p><del>7)</del> Je fais remarquer que <formula notation="TeX">\{X, Y\}</formula> mod. <formula notation="TeX">\Rightarrow</formula> <formula notation="TeX">\{\complement_{\mathcal{M}_A} X, \complement_{\mathcal{M}_A} Y\}</formula> mod., mais <formula notation="TeX">\{\complement_{\mathcal{M}} X, \complement_{\mathcal{M}} Y\}</formula> <gap reason="illegible"/> est mod., donc comme <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> sont mod. avec <formula notation="TeX">A</formula>) <formula notation="TeX">\{A \wedge X', A \wedge Y'\}</formula> modérée, OK.</p>
<p>5) Trivial</p>
<p>6) Soit <formula notation="TeX">X \subset A</formula>, les fermés dans <formula notation="TeX">A</formula> sont les <formula notation="TeX">Z = \struck{\ill{}}\ Y \wedge A</formula>, avec <formula notation="TeX">Y \in \mathcal{M}_f</formula>, <formula notation="TeX">\{Y, A\}</formula> mod. <del><gap reason="illegible"/></del> Le <formula notation="TeX">Z</formula> qui contient <formula notation="TeX">X</formula> <del><gap reason="illegible"/></del>, donc <formula notation="TeX">Y</formula> t.q. <formula notation="TeX">Y \supset X</formula> i.e. <formula notation="TeX">Y \supset \overline{X}</formula>, et le</p>
<pb n="36" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=37"/><p>plus petit possible est <formula notation="TeX">Y = \overline{X}</formula>, d'où <del><formula notation="TeX">Z = \overline{X}</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\overline{X}^{(\mathcal{M}_A)} = \overline{X}^{\mathcal{M}} \wedge A</formula>
Soient <formula notation="TeX">X, Y \in \mathcal{M}_A</formula>, <formula notation="TeX">\{X, Y\}</formula> modérée, alors
<formula notation="TeX" rend="display">\overline{X \vee Y}^{\mathcal{M}_A} = \underbrace{\overline{X \vee Y}^{\mathcal{M}}}_{} \wedge A = (\overline{X} \vee \overline{Y}) \wedge A = \underbrace{(\overline{X} \wedge A)}_{\overline{X}^{A}} \vee (\overline{Y} \wedge A) = \overline{X}^{A} \vee \overline{Y}^{A}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la page dispose ces égalités sur deux lignes, reliées par des accolades</note></p>
<p>7) <formula notation="TeX">X, Y \in \mathcal{M}_A</formula>, <formula notation="TeX">\{X, Y\}</formula> modérée, donc <del><formula notation="TeX">\{\overline{X}^{\mathcal{M}}, Y^{\mathcal{M}}\}</formula> <gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\{X, Y, A\}</formula> mod., donc <formula notation="TeX">\{\overline{X}, Y, A\}</formula> mod., donc <formula notation="TeX">\{\overline{X} \wedge A = \overline{X}^{A}, Y\}</formula> modérée. <hi rend="bold">OK</hi></p>
</div>
<div type="subsection">
<head>Composantes</head>
<p>On dit qu'un <formula notation="TeX">\mathcal{M}</formula> est <hi rend="bold">connexe</hi> si <del><formula notation="TeX">\forall X</formula> fermé et</del> <del>ouvert</del>. <formula notation="TeX">\forall X \in \mathcal{M}</formula>, <formula notation="TeX">X</formula> fermé et <formula notation="TeX">X</formula> ouvert <formula notation="TeX">\Longrightarrow X = \emptyset</formula> ou <formula notation="TeX">X = 1</formula></p>
<p><hi rend="bold">NB</hi> Soit <formula notation="TeX">X</formula> tel que <formula notation="TeX">X</formula> fermé et ouvert, <gap reason="illegible"/> qu'il soit mod. <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>. <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> ainsi, Alors <del>LE</del> <formula notation="TeX">Y</formula>. S'il en est ainsi, les <formula notation="TeX">X</formula> en question <unclear>engendrent</unclear> une algèbre de Boole. <del><gap reason="illegible"/></del> <del><gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></p>
<pb n="37" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=38"/><p>de Boole en question est <hi rend="bold">finie</hi>, alors les comp. connexes sont les <formula notation="TeX">X \neq \emptyset</formula> <hi rend="bold">minimaux</hi> qui sont ouverts et fermés. [On suppose <formula notation="TeX">0 \neq 1</formula> i.e. <formula notation="TeX">\mathcal{M}</formula> non réduit à un pt — sinon on a <del>une</del> aussi une structure « vide »…]</p>
<p><hi rend="bold">Ex</hi> Reprenons <formula notation="TeX">\mathcal{M} = \mathrm{Mod}(L)</formula>, et <formula notation="TeX">\mathcal{M}_A</formula> où <formula notation="TeX">A \in \mathcal{M} = \mathrm{Mod}(L)</formula>, donc <formula notation="TeX">A</formula> partie modérée d'un tronçon. On a donc
<formula notation="TeX" rend="display">A = X_{\Phi} = \bigcup T_i, \qquad \Phi \in \mathrm{Drap}^{*}_{\ll}(\mathrm{Tr}(L))</formula>
Je dis que les comp. connexes de <formula notation="TeX">A</formula> sont les ps.-tronçons composants <formula notation="TeX">T_i</formula>. En effet, on a bien sûr
<formula notation="TeX" rend="display">A = \bigvee_i T_i \text{ dans } \mathcal{M}, \quad \struck{\text{et}} \text{ et } T_i \wedge T_j = \emptyset \text{ si } i \neq j,</formula>
il suffit donc de prouver que a) Chaque <formula notation="TeX">T_i</formula> est ouvert et fermé dans <formula notation="TeX">A</formula>, et b) Chaque <formula notation="TeX">T_i</formula> est connexe, i.e. ne peut <unclear>s'écrire</unclear> comme réunion <unclear>disjointe</unclear> de deux parties <del><gap reason="illegible"/></del> disjointes et <supplied resp="#pass">fermées</supplied> <formula notation="TeX">\neq \emptyset</formula>.</p>
<pb n="38" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=39"/><p>Pour a), il suffit de prouver que <formula notation="TeX">T_i</formula> est fermé dans <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">A</formula> (les <formula notation="TeX">T_j</formula>, <formula notation="TeX">j \neq i</formula>, l'étant aussi, <formula notation="TeX">T_i</formula> est aussi ouvert…) <del><gap reason="illegible"/></del> i.e. que
<formula notation="TeX" rend="display">\underbrace{\overline{T_i} \cap A}_{} = T_i ,</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">sous l'accolade, de sa main : « <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> modérés bien sûr ! »</note>
C'est immédiat.</p>
<p><hi rend="bold">NB</hi> Si <formula notation="TeX">T = T_i</formula> est un ps.-tr., son « adhérence » modérée n'est autre que le ps.-tr. <supplied resp="#pass">fermé</supplied> associé (= <formula notation="TeX">T</formula> si <formula notation="TeX">T</formula> réduit à un pt). Il suffit de voir ce que <gap reason="illegible"/> <unclear>quand</unclear> <formula notation="TeX">T</formula> n'est pas fermé, <del><formula notation="TeX">a \in \ill{}</formula> <formula notation="TeX">\mathrm{Fr}(T) = \ill{}</formula> tel que</del> un <formula notation="TeX">a \in \partial T \smallsetminus T</formula> … Si <formula notation="TeX">T = \{a\}</formula> trivial. Sinon <formula notation="TeX">T</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>    <hi rend="bold">NB</hi> <formula notation="TeX">(\mathcal{M}_L)_T = \mathcal{M}_T</formula>,</p>
<p>b) <formula notation="TeX">T</formula> <hi rend="bold">connexe</hi> : on regarde <formula notation="TeX">T</formula> comme un tronçon <unclear>en lui-même</unclear>. <del>Donc</del> <gap reason="illegible"/> <unclear>ramène</unclear> OPS <formula notation="TeX">T = L</formula>. Mais si <formula notation="TeX">X</formula> est modéré, <del><gap reason="illegible"/></del> donc
<formula notation="TeX" rend="display">X = X_{\Phi} = \bigcup_{i \in I} T_i ,</formula>
alors <del>Et</del> la frontière modérée est la réunion des <formula notation="TeX">\partial T_i</formula>, elle est vide ssi les <formula notation="TeX">\partial T_i</formula> sont vides. Mais <formula notation="TeX">\partial T_i = \emptyset \Longrightarrow T_i = L</formula> donc <formula notation="TeX">X = \emptyset</formula> (<formula notation="TeX">I = \emptyset</formula>) ou <formula notation="TeX">X = L</formula> (<formula notation="TeX">I \neq \emptyset</formula>) OK.</p>
<pb n="39" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=40"/><p><hi rend="bold">NB</hi> Soit <formula notation="TeX">(X_{\alpha})</formula> famille <supplied resp="#pass">finie</supplied> de parties modérées de <formula notation="TeX">L</formula>, <del>mut.</del> mutuellement modérées, i.e. telles que
<formula notation="TeX" rend="display">S = \bigcup_{\alpha} \dot{X}_{\alpha}</formula>
soit une partie tot. ordonnée : <formula notation="TeX">t_1 &lt; t_2 &lt; \cdots &lt; t_n</formula>. Alors l'alg. de Boole engendrée par les <formula notation="TeX">X_{\alpha}</formula> <del>est <gap reason="illegible"/></del> admet comme <del>composantes</del> <del>parties (<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> des parties <gap reason="illegible"/> comme partie de <formula notation="TeX">L</formula></del> (et ps. tr.) « composants » (<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>) <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX" rend="display">\underset{\text{si } t_1 \notin \partial L}{[L_{&lt;t_1}]},\ \{t_1\},\ ]t_1, t_2[,\ \{t_2\},\ ]t_1, t_3[,\ \{t_3\}, \ldots, \{t_n\},\ \underset{\text{si } t_n \notin \partial L}{[L_{&gt;t_n}]}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">]t_1, t_3[</formula> » tel qu'il se lit ; on attend <formula notation="TeX">]t_2, t_3[</formula></note></p>
<p>Ainsi, cette alg. de Boole est <unclear>connue</unclear> quand on connaît <formula notation="TeX">S</formula>, <unclear>comme</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">t_1 &lt; \cdots &lt; t_n</formula> (<gap reason="illegible"/> « <unclear>décomposition</unclear> » <supplied resp="#pass">ou</supplied> « subdivision » des tronçons).
<note type="editorial" resp="#pass">les lignes du milieu de la page, avant la liste, sont barrées de deux longs traits et d'une surcharge ; leur lecture est fragmentaire</note></p>
<pb n="40" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/156-3.pdf#page=41"/>
</div>
<div type="subsection">
<head>Caractérisation d'un intervalle ordonné, en tant que réseau</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">le titre est de sa main ; « <del>réseau intervalle</del> » biffé en tête de la deuxième ligne</note></p>
<p>par la donnée de
<formula notation="TeX" rend="display">S \subset \underset{\displaystyle \mathrm{Drap}_2(L)}{\overset{\|}{\mathfrak{P}_2(L)}}</formula>
et pour <formula notation="TeX">\varepsilon = \{a,b\} \in S</formula>, la décomposition de <del><formula notation="TeX">L</formula> en</del>
<formula notation="TeX" rend="display">\complement_{\mathrm{mod}}\, \varepsilon = \bigl\{ x \in L \;\big|\; \{a,x\}, \{b,x\} \in S \bigr\}</formula>
en « composantes connexes » (par relation <formula notation="TeX">R_{\varepsilon}</formula>)</p>
<p>J'ai commencé à faire l'exercice, mais j'ai l'impression que je n'ai pas la peine de l'expliciter jusqu'au bout. Ça doit avoir été fait depuis longtemps (Hilbert ?) dans le cas totalement ordonné <supplied resp="#pass">(et divisible)</supplied> (en termes de la relation : <formula notation="TeX">s</formula> est entre <formula notation="TeX">a</formula> et <formula notation="TeX">b</formula>…)</p>
</div>
</div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
