<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 15, pages 21–40 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-23">2026-09-23</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5.5 (claude-opus-5-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-25">2026-09-25</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">15</idno>
          </msIdentifier>
          <head>Théorie arithmétique. Théorie de Galois des motifs (1965) : notes manuscites (s.d.), tapuscrit (s.d.).</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 21 à 40 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 2 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>1965-[vers 1977]</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\add</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> ; <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="1">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-23" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
      <change when="2026-09-25" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="2">
<pb n="21" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=22"/><p><note type="editorial" resp="#pass">le feuillet continue une phrase commencée au feuillet 20 (lot 1)</note></p>
<p>gerbe est alors une [catégorie] <formula notation="TeX">A'</formula>-linéaire, <gap reason="illegible"/>. <del>Soit <formula notation="TeX">X \in</formula></del>
Nous dirons,
<del>Supposons que pour <gap reason="illegible"/> Soit <formula notation="TeX">X \in \operatorname{Ob} C</formula>, et
considérons <formula notation="TeX">\sigma = \operatorname{End}(X)</formula>, et</del>
<del><formula notation="TeX">N_{\mathrm{red}} : \sigma^{*} \to A^{*}</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">les trois lignes biffées sont en outre encadrées d'un trait qui les
isole du reste</note>
sous certaines conditions, on définira les objets inversibles
canoniques, en établissant un système transitif d'isomorphismes entre les
<formula notation="TeX">\det(X_{A'})</formula> <formula notation="TeX">(X \in \operatorname{Ob} C)</formula>. Pour ceci il suffit de définir
un isom. canonique
<formula notation="TeX" rend="display">\det P \simeq A \qquad (\alpha)</formula>
pour les <formula notation="TeX">A</formula>-modules <gap reason="illegible"/> à droite <formula notation="TeX">P</formula> sous un <formula notation="TeX">\sigma =
\operatorname{End}(X)</formula> <formula notation="TeX">(X \in \operatorname{Ob} C)</formula>, fonctoriel en <formula notation="TeX">P</formula> (ce
qui <unclear>suppose</unclear> que <formula notation="TeX">N_{\mathrm{red}} : \sigma^{*} \to A^{*}</formula> est à
valeurs dans <formula notation="TeX">1</formula>, <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\sigma'</formula> étant le commutant de <formula notation="TeX">\sigma</formula> dans <formula notation="TeX">P</formula>
…) et multiplicatif <gap reason="illegible"/>
<unclear>(<formula notation="TeX">Q</formula> sous <formula notation="TeX">\sigma'', \sigma'</formula>, <formula notation="TeX">P</formula> sous <formula notation="TeX">\sigma', \sigma</formula>)</unclear>
<formula notation="TeX" rend="display">N_{\mathrm{red}}(Q \otimes_{\sigma'} P, \sigma) \simeq
  N_{\mathrm{red}}(Q, \sigma') \otimes N_{\mathrm{red}}(P, \sigma).</formula>
<gap reason="illegible"/> doit être compatible avec les isom. <gap reason="illegible"/>. Cela <unclear>marche</unclear>
si on suppose [Prenons <formula notation="TeX">\Phi = N_{\mathrm{red}}(E^{*}) \subset K^{*}</formula>, où
<formula notation="TeX">\sigma = \operatorname{End}(X)</formula>, <formula notation="TeX">E = \sigma \otimes_{A} K</formula>]
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    \operatorname{Pic}(A) = 0 \\
    \Phi \cap A^{*} = \{1\}, \quad \Phi \cdot A^{*} = K^{*}
  \end{cases}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">sur la seconde ligne de l'accolade, une première version biffée :
<del><formula notation="TeX">N_{\mathrm{red}}(E^{*}) \cap N_{\mathrm{red}}(\sigma)</formula></del></note></p>
<p>Ces conditions sont vérifiées <del>par ex. si <formula notation="TeX">A = \mathbb{Z}</formula>, <gap reason="illegible"/></del>
si <formula notation="TeX">A = \mathbb{Z}</formula>, <formula notation="TeX">E_{K}</formula> <formula notation="TeX">(= E_{\mathbb{R}})</formula> <gap reason="illegible"/>
<del><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del> sur <formula notation="TeX">\mathbb{R}</formula>. Donc dans ce cas, on a un
objet inv. canonique de degré <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">\operatorname{Rep}(\mathcal{G}_{A'})</formula>,
de <gap reason="illegible"/> jusqu'à que le lien <unclear>structural</unclear> de la gerbe
<formula notation="TeX">\mathcal{G}_{A'}</formula></p>
<pb n="22" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=23"/><p>se trouve de façon naturelle réduit à <formula notation="TeX">\mu_{2}</formula>.</p>
<p>On peut maintenant <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX" rend="display">C = \text{catégorie des courbes elliptiques de}</formula>
<gap reason="illegible"/> (Hom <gap reason="illegible"/> sur <unclear>corps alg. clos</unclear> de car. <formula notation="TeX">p</formula>).</p>
<p>D'après Deuring, c'est une catégorie de Deuring [définie sur <formula notation="TeX">\mathbb{Z}</formula>],
<del>dont</del> correspond à la classe d'isomorphie des <unclear>algèbres</unclear>
quaternions de degré <formula notation="TeX">4</formula> (corps de quaternions) sur <formula notation="TeX">\mathbb{Q}</formula> dont
déployés en toutes les places sauf <formula notation="TeX">p</formula> et <formula notation="TeX">\infty</formula> (il est donc d'ordre <formula notation="TeX">2</formula>
dans <formula notation="TeX">\operatorname{Br}(\mathbb{Q})</formula>).</p>
<p>Les torseurs donc, comme <gap reason="illegible"/> en termes de <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">C</formula> <gap reason="illegible"/>
[la donnée d'un tel corps sur <formula notation="TeX">\mathbb{Q}</formula>, une
gerbe sur <formula notation="TeX">\operatorname{Spec} \mathbb{Z}[\tfrac{1}{p}]</formula> de
<del>groupe</del> lien <formula notation="TeX">\mu_{2}</formula> [<formula notation="TeX">\simeq</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\times</formula> <formula notation="TeX">\widehat{\mathcal{G}}</formula>
de inversibles] + trivialisation de ce déterminant, de rang <formula notation="TeX">2</formula>].
<note type="editorial" resp="#pass">« la donnée » est récrit dans l'interligne au-dessus d'une première
version biffée ; « inversibles » est ajouté sous la ligne ; la lecture du
crochet intérieur est incertaine</note>
On trouve de plus, si
<formula notation="TeX" rend="display">A' = \prod_{\ell \neq p, \infty} \mathbb{Z}_{\ell},</formula>
une banalisation de <formula notation="TeX">C_{A'}</formula>, i.e. 
<del>représentation de <formula notation="TeX">\mathcal{G}_{A'}</formula> de</del>
i.e. une trivialisation de <formula notation="TeX">\widehat{\mathcal{G}}_{A'}</formula>,
<del>soit <formula notation="TeX">E</formula>, (avec un isom. <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">\mathcal{G}_{A'}</formula> de rang <formula notation="TeX">2</formula>,
degré <formula notation="TeX">1</formula>), <formula notation="TeX">\det E \simeq T</formula></del>
[i.e. foncteur fibre de <formula notation="TeX">\operatorname{Rep}(\widehat{\mathcal{G}}_{A'})</formula> sur
<formula notation="TeX">A'</formula>], d'où un isom.
<formula notation="TeX" rend="display">\varphi(T) \simeq A'(1) \Bigl(\overset{\mathrm{df}}{=}
  \prod_{\ell \neq p, \infty} \mathbb{Z}_{\ell}(1)\Bigr).</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">une première version biffée précède la formule : <del><formula notation="TeX">\varphi(E)</formula></del></note></p>
<p><del><gap reason="illegible"/> Cela fait donc</del> En d'autres termes, si
<formula notation="TeX">\mathcal{H}_{A'}</formula> est la gerbe des racines carrées de <formula notation="TeX">A'(1)</formula>, qui est une
gerbe sous <formula notation="TeX">\mu_{2}</formula>, on a une équivalence canonique de</p>
<pb n="23" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=24"/><p><formula notation="TeX" rend="display">\mathcal{G}_{A'} \simeq \mathcal{H}_{A'}</formula>
Comme invariant (<formula notation="TeX">C</formula> dans <formula notation="TeX">\mathcal{G}_{A^{*}}</formula> [de <formula notation="TeX">\mathcal{G}_{A'}</formula>]
<gap reason="illegible"/> ici précisé) on trouve par cette donnée [à isom. près]
<del>explicitement</del> un torseur sous
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{H}^{1}(A', \mu_{2}) \simeq \prod_{\ell \neq p, \infty}
  \mathbb{Z}_{\ell}^{*}/\mathbb{Z}_{\ell}^{*2},
  \qquad
  \mathbb{Z}_{\ell}^{*}/\mathbb{Z}_{\ell}^{*2} \simeq
  \begin{cases}
    \mathbb{Z}/2\mathbb{Z} &amp; \text{si } \ell \neq 2 \\
    \mathbb{Z}/2\mathbb{Z} \times \mathbb{Z}/2\mathbb{Z} &amp; \text{si } \ell = 2
  \end{cases}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">avant la formule, une première version biffée :
<del><formula notation="TeX">\mathrm{H}^{1}(\mathbb{Q}</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">A', \mu_{2}) \simeq</formula> <gap reason="illegible"/></del></note></p>
<p><note type="authorial" place="margin">NB il n'y a absolument pas de façon naturelle de choisir une
origine <del><gap reason="illegible"/></del> « <unclear>a priori</unclear> » <del><gap reason="illegible"/> dans</del>
<del><gap reason="illegible"/> dans</del> <gap reason="illegible"/> dans <formula notation="TeX">\mu_{\ell}</formula> mod
<formula notation="TeX">(\mathbb{Z}/\ell\mathbb{Z})^{*2}</formula> <formula notation="TeX">(\ell \neq 2)</formula>, <formula notation="TeX">\mu_{8}</formula> mod
<formula notation="TeX">(\mathbb{Z}/8\mathbb{Z})^{*2}</formula></note>
<note type="editorial" resp="#pass">note marginale écrite de biais dans la marge gauche, en partie
encadrée ; l'exposant porté sur <formula notation="TeX">\mu_{\ell}</formula> n'est pas lu</note></p>
<p>Si on tient compte du fait que la gerbe <formula notation="TeX">\mathcal{G}_{A'}</formula> <gap reason="illegible"/>
déterminée seulement à équivalence (non unique près), <gap reason="illegible"/> la <gap reason="illegible"/>
d'une classe dans l'isomorphie d'équivalences <gap reason="illegible"/>, <gap reason="illegible"/> donc d'un
élément de
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{H}^{1}\bigl(\underbrace{\mathbb{Z}[\tfrac{1}{p}]}_{A}, \mu_{2}\bigr)
  \simeq \mathbb{Z}/2\mathbb{Z} \times \mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula>
(l'élément <formula notation="TeX">(1,0)</formula> <del><gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">\mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula></del> [resp. 
<formula notation="TeX">(0,1)</formula>] correspondant resp. à <formula notation="TeX">\sqrt{p}</formula> [resp. <formula notation="TeX">\sqrt{-1}</formula>]) on trouve un
invariant <del>dans</del>
<note type="authorial" place="margin">on peut éliminer le gpe <formula notation="TeX">\mathbb{Z}/2\mathbb{Z} \times
\mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula> grâce à la donnée de la structure
<unclear>s-pl.</unclear> : a) orientation à l'<formula notation="TeX">\infty</formula>, b) « orientation » en <formula notation="TeX">p</formula></note>
<formula notation="TeX" rend="display">\Pi/\rho(\mathbb{Z}/2\mathbb{Z}),</formula>
où <formula notation="TeX">\Pi</formula> est le torseur sous
<formula notation="TeX">\mathrm{H}^{1}(A', \mu_{2}) = \prod_{\ell \neq p, \infty}
\mathbb{Z}_{\ell}^{*}/\mathbb{Z}_{\ell}^{*2}</formula> des trivialisations de
<formula notation="TeX">\mathcal{H}_{A'}</formula>, et
<formula notation="TeX" rend="display">\rho : \mathrm{H}^{1}(\mathbb{Z}[\tfrac{1}{p}], \mu_{2}) \simeq
  (\mathbb{Z}/2\mathbb{Z}) \times \mathbb{Z}/2\mathbb{Z} \hookrightarrow
  \mathrm{H}^{1}(A', \mu_{2})</formula>
l'homom. naturel, défini par la condition [(resp. <formula notation="TeX">\rho(0,1)_{\ell}</formula>)]
<formula notation="TeX" rend="display">\rho(1,0)_{\ell} =
  \begin{cases}
    0 &amp; \text{si } p \text{ [resp.\ } -1\text{] est un carré dans }
        \mathbb{Z}_{\ell}^{*} \\
    1 &amp; \text{sinon}
  \end{cases}</formula>
(<formula notation="TeX">\Longleftrightarrow</formula> <formula notation="TeX">p</formula> carré dans <formula notation="TeX">(\mathbb{Z}/\ell\mathbb{Z})^{*}</formula> si
<formula notation="TeX">\ell \neq 2</formula>).
<note type="editorial" resp="#pass">le « <formula notation="TeX">\ell \neq 2</formula> » est d'abord écrit sous la parenthèse, biffé, puis
récrit au-dessus ; le feuillet s'arrête à mi-hauteur</note></p>
<div type="section">
<head>Cat. de Deuring sur A</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">titre de sa main, souligné, en tête du feuillet 25 ; la suite (feuillets
25 à 39, rectos d'un papier jauni) n'est pas paginée par lui. Le nom, tracé
« Deu—ring » avec un long paraphe, est lu Deuring d'après le feuillet 22</note></p>
<pb n="25" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=26"/><p>C'est une catégorie prédditive <unclear><formula notation="TeX">A</formula>-linéaire</unclear> telles que
<formula notation="TeX" rend="display">\exists\ A\text{-algèbre } \sigma, \text{ avec } C \approx
  \mathbb{P}(\sigma/A)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">« <formula notation="TeX">A</formula>- » est récrit sur un premier mot biffé devant « algèbre »</note>
[<formula notation="TeX">\mathbb{P}(\sigma/A)</formula> : modules <formula notation="TeX">P</formula> à droite sur <formula notation="TeX">\sigma</formula> loc. libres de
rang <formula notation="TeX">1</formula> <unclear>sur</unclear> <formula notation="TeX">\operatorname{Spec} A</formula>] [équiv. <formula notation="TeX">A</formula>-linéaire]
<formula notation="TeX" rend="display">\Updownarrow</formula>
<formula notation="TeX">\exists\, X_{0} \in \operatorname{Ob} C</formula> t.q. a) pour tt
<formula notation="TeX">P \in \operatorname{Ob} \mathbb{P}(\sigma/A)</formula>, où <formula notation="TeX">\sigma =
\operatorname{End}_{C}(X_{0})</formula>, <formula notation="TeX">P \otimes_{\sigma} X_{0}</formula> existe ;
b) <formula notation="TeX">P \mapsto P \otimes_{\sigma} X_{0}</formula> une équivalence de catégories
<formula notation="TeX" rend="display">\Updownarrow</formula>
<formula notation="TeX">\forall\, X_{0} \in \operatorname{Ob} C</formula>, a) b).</p>
<p><hi rend="italic">NB</hi> À équiv. (canon. unique) près, <formula notation="TeX">C</formula> est donc défini par une
algèbre <formula notation="TeX">\sigma</formula>. Pour que <formula notation="TeX">\sigma, \sigma'</formula> <del>définissent</del> [définissent]
des <formula notation="TeX">C</formula> équivalentes, il faut et suffit qu'il existe
<formula notation="TeX">P \in \mathbb{P}(\sigma/A)</formula>, avec <formula notation="TeX">\sigma' \simeq \operatorname{End}(P)</formula>,
i.e. que <formula notation="TeX">\sigma'</formula> soit obtenu en « tordant par autom. intérieurs par un
<formula notation="TeX">P \in \mathbb{P}(\sigma/A)</formula> ». Si <formula notation="TeX">\sigma</formula> est commutatif (<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>
<gap reason="illegible"/> !) on trouve que <formula notation="TeX">\sigma \simeq \sigma'</formula>.</p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del>, Soient <formula notation="TeX">C, C'</formula> deux catégories [<formula notation="TeX">A</formula>-lin. avec
<formula notation="TeX">A \simeq A'</formula> donné] de Deuring. Un foncteur
<formula notation="TeX">F : C \to C'</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> [<formula notation="TeX">A</formula>-lin.] est dit <hi rend="italic">admissible</hi>
[(<unclear>ou de Deuring</unclear>)] s'il <unclear>prolonge</unclear> commutant à
l'opération <formula notation="TeX">P \otimes_{\sigma} X</formula> pour <formula notation="TeX">X \in \operatorname{Ob} C</formula>,
<formula notation="TeX">\sigma \in \operatorname{End}_{C}(X)</formula>, <formula notation="TeX">P \in \mathbb{P}(\sigma/A)</formula>. Je
<unclear>dis</unclear> <gap reason="illegible"/>
<note type="editorial" resp="#pass">l'interligne au-dessus de « deux catégories » porte « <formula notation="TeX">A</formula>-lin. avec
<formula notation="TeX">A \to A'</formula> donné », dont la flèche est écrite comme un <formula notation="TeX">\simeq</formula> ; lecture
incertaine</note></p>
<pb n="27" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=28"/><p>de l'exiger pour un <formula notation="TeX">X</formula>, et pour <formula notation="TeX">X</formula> fixé, la <del><gap reason="illegible"/> de</del>
catégorie des foncteurs est équivalente à la catégorie des couples
<formula notation="TeX">(X', u)</formula> où <formula notation="TeX">X'</formula> est un objet de <formula notation="TeX">C'</formula>,
<formula notation="TeX" rend="display">u : \sigma = \operatorname{End}(X) \longrightarrow \sigma' =
  \operatorname{End}(X')</formula>
un homom. compatible avec <formula notation="TeX">A \to A'</formula>, tel que
<formula notation="TeX">\forall\, P \in \operatorname{Ob} \mathbb{P}(\sigma/A)</formula>,
<del><formula notation="TeX">P \otimes</formula></del> posant <formula notation="TeX">P' = P \otimes_{\sigma} \sigma' \in
\mathbb{P}(\sigma'/A')</formula>, le produit tensoriel <formula notation="TeX">P' \otimes_{\sigma'} X'</formula>
existe.</p>
<p>[<hi rend="italic">NB</hi> le « tel que » est superflu si p.ex. <formula notation="TeX">C'</formula> est de Deuring.]</p>
<p><del>Considérons</del>
Catégorie <formula notation="TeX">C_{A'}</formula> (<formula notation="TeX">C</formula> catégorie de Deuring sur <formula notation="TeX">A</formula> ; correspondant à
solution d'un pb universel)
<formula notation="TeX" rend="display">\Bigl[\ \operatorname{Hom}_{\mathrm{ad}_{A \to A'}}(C, C') \simeq
  \operatorname{Hom}_{\mathrm{ad}_{A'}}(C_{A'}, C')\ \Bigr]</formula></p>
<p><del>Si <formula notation="TeX">C, C'</formula> sont des catégories de Deuring <gap reason="illegible"/> deux, pour que</del>
Si <formula notation="TeX">C_{A'} \to C'</formula> sont une équivalence, il faut que <formula notation="TeX">C'</formula> soit de Deuring
aussi, et que <formula notation="TeX">\sigma \otimes_{A} A' \to \sigma'</formula> soit un isomorphisme.</p>
<p>La Gr-catégorie des autoéquivalences de <formula notation="TeX">C</formula> [<formula notation="TeX">\approx</formula>] est la catégorie
des bitorseurs <formula notation="TeX">P</formula> sous <formula notation="TeX">\sigma, \sigma</formula>, i.e. <unclear>loc. sur <formula notation="TeX">A</formula>
iso.</unclear> pour les deux structures, avec le produit tensoriel évident.
<del>Si</del> <formula notation="TeX">A = A'</formula></p>
<pb n="29" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=30"/><p>la catégorie des équivalences de <formula notation="TeX">C</formula> avec <formula notation="TeX">C'</formula> (<formula notation="TeX">C'</formula> étant de Deuring) est
un Tors-catégorie sous la Gr-catégorie précédente.</p>
<p><hi rend="italic">Ex 1</hi> Soit <formula notation="TeX">A</formula> anneau de Dedekind, [corps des fractions <formula notation="TeX">K</formula>],
<del><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">A</formula> <gap reason="illegible"/></del> donc l'isomorphie d'algèbres
[<unclear>pures</unclear>] abs. semi-simples <formula notation="TeX">E</formula> sur <formula notation="TeX">K</formula>, on <gap reason="illegible"/> une
<gap reason="illegible"/> d'équivalences de catégories de Deuring : les catégories
[de Deuring de type <formula notation="TeX">E</formula>]
<formula notation="TeX" rend="display">\mathbb{P}(\sigma'/A) \approx \mathbb{P}(\sigma/\text{ordre max.\ de }
  \sigma)</formula>
définies par les ordres <hi rend="italic">maximaux</hi> de <formula notation="TeX">E</formula> : <del><gap reason="illegible"/></del>
<gap reason="illegible"/> extension de base <formula notation="TeX">A \to A'</formula>, où <formula notation="TeX">A'</formula> un corps ou un anneau de
Dedekind, cat. résiduelles triviales <gap reason="illegible"/>, complété <gap reason="illegible"/> ! !). Si
<formula notation="TeX">A</formula> est local, <formula notation="TeX">E</formula> <del>central</del> <gap reason="illegible"/> [<gap reason="illegible"/>] de
<note type="authorial" place="margin">La catégorie des Autoéquivalences d'une telle <formula notation="TeX">C</formula> a comme
<formula notation="TeX">\pi_{1}</formula> le groupe <formula notation="TeX">Z^{*}</formula>, où <formula notation="TeX">Z</formula> est la clôture intégrale de <formula notation="TeX">A</formula> dans le
cent. de <formula notation="TeX">E</formula>. (Donc si <formula notation="TeX">E</formula> central, <formula notation="TeX">\pi_{1} = A^{*}</formula>)</note>
<del><gap reason="illegible"/></del> [<formula notation="TeX">\mathrm{Gr}</formula>-] alors la catégorie <del><gap reason="illegible"/></del> des
autoéquivalences d'une <formula notation="TeX">C</formula> de Deuring de type <formula notation="TeX">E</formula> est un <formula notation="TeX">\pi_{0} = 1</formula>
(les bimodules sur <formula notation="TeX">\sigma</formula> inversibles des deux côtés sont triviaux).
<del><gap reason="illegible"/> la catégorie</del> [Mais] il vient <formula notation="TeX">\pi_{1} = A^{*}</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">« Mais » est ajouté au-dessus du passage biffé ; la suite des
feuillets 29 à 39 est écrite dans la même encre brune, avec des reprises à
l'encre noire</note></p>
<pb n="31" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=32"/><p><hi rend="italic">Ex. 2</hi> Soit <formula notation="TeX">C</formula> comme dans Ex. 1 et soit <formula notation="TeX">D</formula> une catégorie de
Deuring <gap reason="illegible"/> sur <formula notation="TeX">A</formula>. Une <hi rend="italic">norme</hi> de <formula notation="TeX">C</formula> relative à <formula notation="TeX">D</formula> est un couple
<formula notation="TeX">(\nu, \alpha)</formula>, où
<formula notation="TeX" rend="display">\nu : C \longrightarrow D</formula>
un foncteur (<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> admissible !),
<formula notation="TeX" rend="display">\alpha = (\alpha_{X, P}) : \nu(P \otimes_{\sigma} X)
  \xrightarrow{\ \sim\ } \mathrm{Nr}_{\sigma/A}(P) \otimes_{A} \nu(X)</formula>
un système d'isomorphismes, satisfaisant [non évidentes] à des conditions de
transitivité, et fonctorialité en <formula notation="TeX">P, X</formula> … .
<note type="editorial" resp="#pass">la lettre notée ici <formula notation="TeX">D</formula> est d'abord tracée comme un <formula notation="TeX">\mathcal{P}</formula> ;
la suite (<formula notation="TeX">\nu : C \to D</formula>) la fixe</note></p>
<p><note type="authorial" place="margin">Généralisation au cas où <formula notation="TeX">D</formula> n'est plus de Deuring, mais seulement
<formula notation="TeX">A</formula>-lin. et tq les <formula notation="TeX">\mathrm{N}_{\sigma/A}(P) \otimes_{A} Y</formula>
<formula notation="TeX">(Y \in \operatorname{Ob} D)</formula> existent. — Montrer qu'il y a une <formula notation="TeX">D</formula>
universelle recevant une <formula notation="TeX">(\nu, \alpha)</formula> universelle, notée <formula notation="TeX">\nu_{A}(C)</formula>.
<del><gap reason="illegible"/></del> Noter que <formula notation="TeX">\nu_{A}(C)</formula> <gap reason="illegible"/> aux conditions <gap reason="illegible"/> des
<gap reason="illegible"/> dans le cas <gap reason="illegible"/> de Ex. 1</note>
<note type="editorial" resp="#pass">note marginale écrite de biais, à l'encre noire, dans la marge gauche
du haut du feuillet ; un trait double la sépare de sa seconde moitié</note></p>
<p><del><gap reason="illegible"/></del> Pour <formula notation="TeX">X</formula> fixé dans <formula notation="TeX">\operatorname{Ob} C</formula>, la cat. des
normes <del><gap reason="illegible"/></del> est équivalente à celle des objets <formula notation="TeX">T_{0}</formula> de <formula notation="TeX">D</formula>,
en définissant <formula notation="TeX">\nu</formula> par
<formula notation="TeX" rend="display">\nu(P \otimes_{\sigma} X) \simeq \mathrm{Nr}_{\sigma/A}(P) \otimes T.</formula>
<del><formula notation="TeX">(\nu, \alpha)</formula></del> Supposons maintenant qu'il existe un isom. 
fonctoriel en <formula notation="TeX">P \in \mathbb{P}(\sigma/A)</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Nr}_{\sigma/A}(P) \simeq A</formula>
<note type="authorial" place="margin">avec conditions de transitivité convenables</note>
<note type="editorial" resp="#pass">sous la formule, une ligne biffée : <del><formula notation="TeX">A' \to A''</formula></del></note></p>
<p><note type="authorial" place="margin">Notons que la catégorie <formula notation="TeX">\nu_{A}(C)</formula> est munie d'une section
canonique <formula notation="TeX">T</formula> et <formula notation="TeX">\nu_{C}</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></note></p>
<p>Soit <formula notation="TeX">A' \longleftarrow A</formula> un chgt de base comme dans ex. 1, et considérons
sur <formula notation="TeX">A'</formula> des catégories de Deuring <formula notation="TeX">C', D'</formula>, et une norme
<formula notation="TeX">(\nu, \alpha) : C' \to D'</formula>. Soit <formula notation="TeX">\varphi : C \to C'</formula> un foncteur
admissible. Alors il y a un objet can. <formula notation="TeX">T_{\varphi}</formula> de <formula notation="TeX">D'</formula>, et un isom.
<formula notation="TeX" rend="display">\nu(\varphi(X)) \simeq T_{\varphi}.</formula></p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}
C \arrow[r, "\varphi"] &amp; C' \arrow[r, "\nu"] &amp; D' \\
A &amp; A' &amp;
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">sous le diagramme, <formula notation="TeX">A</formula> et <formula notation="TeX">A'</formula> sont écrits sous <formula notation="TeX">C</formula> et <formula notation="TeX">C'</formula>, sans
flèche ; l'interligne porte « et <gap reason="illegible"/> » au-dessus de <formula notation="TeX">\varphi</formula> et « un »
au-dessus de <formula notation="TeX">\nu</formula></note></p>
<pb n="33" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=34"/><p><hi rend="italic">Ex. 3</hi> Soit, en plus de la catégorie de Deuring <formula notation="TeX">C</formula> sur <formula notation="TeX">A</formula> comme
dans Ex. 2, un <del><formula notation="TeX">C</formula></del> élément <formula notation="TeX">\tau</formula> de <formula notation="TeX">\nu_{A}(C)</formula>. Si <formula notation="TeX">E</formula> est
[<unclear>central</unclear>] de rang <formula notation="TeX">n</formula>, il faut considérer que les <formula notation="TeX">C</formula>
généralisent les <del>(<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> finis)</del> gerbes sur <formula notation="TeX">A</formula>
trivialisées par <gap reason="illegible"/>, <del><gap reason="illegible"/> dans <gap reason="illegible"/>, <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> de
<gap reason="illegible"/></del> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">E</formula> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> [<gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>] de <formula notation="TeX">\operatorname{Br}(K)</formula>,
i.e. le classe de <formula notation="TeX">C</formula> dans <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> et que les couples
<formula notation="TeX">(C, \tau)</formula> <gap reason="illegible"/> la donnée d'une gerbe de groupe <formula notation="TeX">\mu_{n}</formula>.</p>
<p><note type="authorial" place="margin">gerbe sur <formula notation="TeX">A</formula> de lien <formula notation="TeX">G_{m}</formula> <formula notation="TeX">\mapsto</formula> catégorie <formula notation="TeX">C</formula> des
représentations de celle-ci <gap reason="illegible"/>, poids <formula notation="TeX">1</formula>. <formula notation="TeX">C \mapsto</formula> gerbe des
foncteurs admissibles de <formula notation="TeX">C</formula> dans les modules <gap reason="illegible"/> (trivialisations de
<formula notation="TeX">C</formula>)    cat. de Deuring type <formula notation="TeX">E</formula> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\xi \in</formula>
<formula notation="TeX">\operatorname{Im}(\operatorname{Br} A \to \operatorname{Br} K)</formula></note>
<note type="editorial" resp="#pass">note marginale de biais, dans la marge gauche, reliée par une
accolade au passage précédent</note></p>
<p>Pour ceci, <del><gap reason="illegible"/></del> notons <del>la catégorie des <gap reason="illegible"/>
équivalentes</del> que <del>pour</del> une gerbe <del>des</del> liens <formula notation="TeX">\mu_{n}</formula> sur
<formula notation="TeX">A</formula> définit bien une <formula notation="TeX">(C, \tau)</formula> :
<formula notation="TeX">C =</formula> les <del>banalisations de</del> représentations de degré <formula notation="TeX">n</formula>, de rang
<formula notation="TeX">1</formula> de la gerbe, <formula notation="TeX">\tau =</formula> <del>représentation déterminant</del>.
Nous allons déterminer d'autre part les autoéquivalences de <formula notation="TeX">(C, \tau)</formula> ; on
se donne <gap reason="illegible"/> d'un objet <formula notation="TeX">X</formula> de <formula notation="TeX">C</formula>, [d'où <formula notation="TeX">\sigma =
\operatorname{End}(X)</formula>, i.e. <gap reason="illegible"/>] la catégorie des <del><gap reason="illegible"/></del>
bimodules <formula notation="TeX">P</formula> sous <formula notation="TeX">\sigma</formula>, inv. loc. sur <formula notation="TeX">A</formula> des deux côtés,
<unclear>munis</unclear> d'un isom.
<del><formula notation="TeX">\nu(X) = L \otimes</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{N}_{\sigma/A}(P_{\sigma}) \simeq A
  \qquad (\text{i.e.\ } \tau = L \otimes_{A} \nu(X))</formula>
<note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">\varphi(X) = P \otimes_{\sigma} X</formula>,
<formula notation="TeX">\nu(\varphi(X)) = \mathrm{N}(P) \otimes \nu(X) \simeq \varphi(\nu(X))</formula></note></p>
<p><del>compatible avec</del>
<del>Supposons que tous les <formula notation="TeX">P</formula> <gap reason="illegible"/> soient isomorphes (<formula notation="TeX">A</formula> <gap reason="illegible"/>
local, sans <gap reason="illegible"/>) <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">\mathbb{P}(\sigma/A)</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">passage encadré et biffé de deux traits obliques ; au-dessus, « de
<formula notation="TeX">\mathbb{P}(\sigma/A)</formula> » ajouté</note>
Alors l'<gap reason="illegible"/> est une Gr-catégorie, i.e. <gap reason="illegible"/>
[et à une catégorie de Picard <unclear>strictement</unclear> commutative],
d'objet <formula notation="TeX">1</formula> dont les éléments <formula notation="TeX">\lambda \in A^{*}</formula> tels que
<formula notation="TeX">\lambda^{n} = 1</formula> ; <gap reason="illegible"/> de Picard commutative <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">\mathrm{Tors}(S, \mu_{n})</formula> des</p>
<pb n="35" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=36"/><p>torseurs <del><gap reason="illegible"/></del> sur <formula notation="TeX">S</formula> de groupe <formula notation="TeX">\mu_{n}</formula>, et <unclear>son
<formula notation="TeX">\pi_{0}</formula></unclear> <del><gap reason="illegible"/></del> s'insère dans
<formula notation="TeX" rend="display">0 \longrightarrow \mathrm{H}^{1}(S, \mu_{n}) \longrightarrow
  \pi_{0}\bigl(\mathrm{Brd}(C, \tau)\bigr) \longrightarrow
  \mathrm{Ram}(C/A) \longrightarrow 0</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le premier terme est surchargé au point d'être illisible ; le dernier,
d'abord un mot biffé, est remplacé par « <formula notation="TeX">\mathrm{Ram}(C/A)</formula> » dans
l'interligne. Le sigle « <formula notation="TeX">\mathrm{Brd}</formula> », souligné, est lu ainsi aux
feuillets 35 et 37 ; la lecture en est douteuse</note></p>
<p>(<del>Si <formula notation="TeX">\operatorname{Pic}(A) = 0</formula>, <gap reason="illegible"/> la catégorie</del>
où
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Ram}(C/A) \overset{\mathrm{df}}{=}
  \mathrm{Brd}(C)/\operatorname{Pic}(A) \simeq \sum_{p}
  \mathbb{Z}/e_{p}(C)\mathbb{Z}.</formula>
<note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">e_{p}</formula> : degré de ramification</note></p>
<p><del>Mais</del> Soit maintenant <formula notation="TeX">A'</formula> une <formula notation="TeX">A</formula>-algèbre (commutative), [et
<formula notation="TeX">T' \in \nu_{A'}(C')</formula>],
<del><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del>
et <formula notation="TeX">C'</formula> une catégorie de Deuring sur <formula notation="TeX">A'</formula>, supposons
<formula notation="TeX">(C_{A'}, T_{A'}) \approx (C', T')</formula>.
<del>Alors l'ensemble des</del>
<note type="editorial" resp="#pass">la parenthèse porte d'abord « <formula notation="TeX">(C_{A'}, T \approx (C', A')</formula> », peut-être
une faute de plume</note></p>
<p>Il suffit pour <unclear>cela</unclear> que <formula notation="TeX">C_{A'} \simeq C'</formula> et
<formula notation="TeX">\operatorname{Pic}(A') = 0</formula>, (<gap reason="illegible"/> p.ex. <formula notation="TeX">A'</formula> local) Alors l'<gap reason="illegible"/> des
équivalences
<formula notation="TeX" rend="display">(C_{A'}, T_{A'}) \dashrightarrow (C', T'),</formula>
i.e. des couples <formula notation="TeX">(\varphi, u)</formula> avec <formula notation="TeX">\varphi</formula> <del>équivalence</del>
<formula notation="TeX" rend="display">C_{A'} \xrightarrow{\ \varphi\ } C' \quad A\text{-lin.\ admis.}</formula>
<del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX">\varphi : C_{A'} \xrightarrow{\sim} C'</formula>, et
<formula notation="TeX">\nu(\varphi)(T_{A'}) \xrightarrow{\sim} T'</formula>, est une catégorie
<hi rend="italic">torseur</hi> sous la [Gr-]catégorie
<formula notation="TeX" rend="display">\text{Éq}(C_{A'}, T_{A'}) \ (\text{à droite}) \ \approx\quad
  \text{Éq}(C', T') \ (\text{à gauche}).</formula>
Si p.ex. <formula notation="TeX">\mathrm{Ram}(C'/A') = 0</formula> (<formula notation="TeX">C'</formula> non ramifié sur <formula notation="TeX">A'</formula>)
<del><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del> c'est donc une catégorie-torseur sous
<formula notation="TeX">\mathrm{Tors}(S', \mu_{n})</formula>. En fait, <del><gap reason="illegible"/></del> [c'est]
une équivalence <del><gap reason="illegible"/></del> canonique
<formula notation="TeX" rend="display">\text{Éq}(C_{A'}, T_{A'}) \approx
  \text{Éq}(C', T')</formula>
(comme <gap reason="illegible"/> catégories <hi rend="italic">de Picard</hi>) et par suite
<del><gap reason="illegible"/></del> une structure de torseur [à] tous catégories
<unclear>près</unclear> s'identifie <gap reason="illegible"/> …
<note type="authorial" place="margin">À vérifier !!</note>
<note type="editorial" resp="#pass">la note marginale est tracée à gauche, entre deux traits verticaux
qui encadrent les quatre dernières lignes</note></p>
<pb n="37" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=38"/><p>Signalons qu'il y a par ailleurs canoniquement, <gap reason="illegible"/> <hi rend="italic">canoniques</hi>,
<gap reason="illegible"/> la catégorie de Deuring-Brauer <formula notation="TeX">C</formula> (en termes des équivalences de
<formula notation="TeX">C</formula>), un objet <formula notation="TeX">T</formula> de <formula notation="TeX">\nu(C)</formula>. Cela signifie en particulier que nous avons
relevé le foncteur canonique [de <unclear>Éq</unclear>-cat.]
<formula notation="TeX" rend="display">\text{Éq}(C, T) \longrightarrow
  \text{Éq}(C)</formula>
par une section <formula notation="TeX">c</formula> (flèche courbe de retour, marquée <formula notation="TeX">c</formula>).
<note type="editorial" resp="#pass">la section est dessinée comme un arc fléché qui revient de
<formula notation="TeX">\text{Éq}(C)</formula> vers <formula notation="TeX">\text{Éq}(C, T)</formula>,
avec l'étiquette <formula notation="TeX">c</formula></note>
<gap reason="illegible"/> pour la catégorie <formula notation="TeX">C'</formula>, équivalente à <formula notation="TeX">C</formula>, on obtient un objet
<formula notation="TeX">T_{C'}</formula> canonique dans <formula notation="TeX">\nu(C')</formula>.</p>
<p>On voit donc que pour <formula notation="TeX">(A', C', T')</formula> comme plus haut,
<del>l'ensemble des</del> tel que <formula notation="TeX">(C', T')</formula> soit équivalente à
<formula notation="TeX">(C, T)_{A'}</formula>, les équivalences [<del>catégorie-torseur sous</del>]
<formula notation="TeX" rend="display">(C, T)_{A'} \xrightarrow{\ \sim\ } (C', T')</formula>
forment une <del><gap reason="illegible"/></del> catégorie-torseur sous
<formula notation="TeX" rend="display">\text{Éq}\bigl((C, T)_{A'}\bigr) \simeq
  \text{Éq}(C', T')</formula>
<del><gap reason="illegible"/> une catégorie torseur <gap reason="illegible"/></del>
<del><formula notation="TeX">\text{Éq}(C', T') / \text{Éq}(C)</formula>
<unclear>par</unclear> <gap reason="illegible"/></del>
[les classes d'isom. d'objets forment] un torseur sous
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Brd}(C', T') / \operatorname{Im} \mathrm{Brd}(C).</formula>
Le torseur ne dépend <gap reason="illegible"/> du choix d'un <formula notation="TeX">C</formula> dans la classe de catégories
<gap reason="illegible"/> … . Je <gap reason="illegible"/> donc explicite l'application canonique <gap reason="illegible"/> :
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccccc}
    \mathrm{Brd}(C) &amp; \xrightarrow{\ c\ } &amp; \mathrm{Brd}(C, T) &amp;
      \longrightarrow &amp; \mathrm{Brd}(C', T') \\
    \rho &amp; \longmapsto &amp; (\rho, u_{\rho}) &amp; \longmapsto &amp;
      (\rho', u_{\rho'}) \\
    \wr\!\wr \\
    P_{0} &amp; \longmapsto &amp; \mathrm{N}_{\sigma/A}(P_{0}) \otimes u_{\rho} &amp;
      \longmapsto &amp; \mathrm{N}_{\sigma'/A'}(P'_{0}) \otimes (u_{\rho})'
  \end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le signe entre <formula notation="TeX">\rho</formula> et <formula notation="TeX">P_{0}</formula> est un <formula notation="TeX">\simeq</formula> vertical ; le produit
de la dernière ligne est surchargé</note></p>
<pb n="39" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/15.pdf#page=40"/><p>Dans le cas qui nous intéresse (<formula notation="TeX">\xi \in \operatorname{Br}(\mathbb{Q})</formula>
d'<unclear>ordre</unclear> <gap reason="illegible"/>, ramifié seulement en <unclear><formula notation="TeX">p</formula></unclear> et <formula notation="TeX">\infty</formula>)
<del><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del> on trouve que <formula notation="TeX">\mathrm{Brd}(C)</formula> est la
<del>gpe</del> [catégorie] de Picard <formula notation="TeX">\mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula>,
<formula notation="TeX">\mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula>, le générateur <unclear>explicité</unclear>
d'invariant <gap reason="illegible"/> de <formula notation="TeX">\pi_{0}</formula> <unclear>lequel</unclear> correspond au
<del>l'automorphisme</del> foncteur sur les courbes elliptiques
<formula notation="TeX" rend="display">E \longmapsto E^{(p)} = E/\operatorname{Ker} F_{E}</formula>
correspond à l'idéal <unclear>premier</unclear> <formula notation="TeX">\mathfrak{m}</formula> de <formula notation="TeX">\sigma</formula> en <formula notation="TeX">p</formula>,
et on a
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{N}_{\sigma/\mathbb{Z}}(\mathfrak{m}) \longrightarrow
  \mathrm{N}_{\sigma/\mathbb{Z}}(\sigma) = \mathbb{Z}, \qquad
  \mathrm{N}_{\sigma/\mathbb{Z}}(\mathfrak{m}) = p\mathbb{Z},</formula>
on choisit <formula notation="TeX">\bar{\rho} = p</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">le signe lu <formula notation="TeX">p</formula> dans la parenthèse initiale ressemble à un « 2 » ; le
feuillet 22 place les ramifications en <formula notation="TeX">p</formula> et <formula notation="TeX">\infty</formula></note></p>
<p>Ceci nous dit que si <formula notation="TeX">p</formula> est <hi rend="italic">inversible dans <formula notation="TeX">A'</formula></hi>, dans l'image de
<formula notation="TeX">(\rho, \bar{\rho})</formula> dans
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Brd}(C_{A'}, T_{A'}) \simeq \mathrm{H}^{1}(S', \mu_{2})</formula>
<del><gap reason="illegible"/></del> est le résidu de <formula notation="TeX">p</formula> modulo les carrés.</p>
<p>Par contre, prenons le cas où <formula notation="TeX">A' = \mathbb{Z}_{p}</formula>, dans
<del><gap reason="illegible"/> dans un gpe</del>
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{Brd}(C_{p}, T_{p}) \simeq \mathrm{Brd}(C_{A'}, T_{A'})</formula>
est une extension de <formula notation="TeX">\mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula> par
<formula notation="TeX">\mathbb{Z}_{p}^{*}/\mathbb{Z}_{p}^{*2} \times \mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula>
[<formula notation="TeX">= \mathrm{H}^{1}(\mathbb{Z}_{p}, \mu_{2})</formula>], engendré par <formula notation="TeX">(\mathfrak{m}, p)</formula>,
et le <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">\mathbb{Z}_{p}^{*}/\mathbb{Z}_{p}^{*2}</formula> <formula notation="TeX">(\simeq \mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula>
si <formula notation="TeX">p \neq 2)</formula>, on <unclear>fait</unclear> <gap reason="illegible"/>
<formula notation="TeX">\mathrm{H}^{1}(\mathbb{Z}_{p}, \mu_{2})</formula> <del><gap reason="illegible"/></del>.
<note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">C_{p} = C'</formula>, <formula notation="TeX">T_{p} = T'</formula></note>
<note type="editorial" resp="#pass">le terme <formula notation="TeX">\mathbb{Z}_{p}^{*}/\mathbb{Z}_{p}^{*2}</formula> de l'extension est
d'abord écrit sous la forme <formula notation="TeX">\mathbb{Z}_{p}^{*}/\mathbb{Z}_{p}^{*2}
(\simeq \mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula> si <formula notation="TeX">p \neq 2)</formula>, et
<formula notation="TeX">\mathrm{H}^{1}(\mathbb{Z}_{p}, \mu_{2})</formula> surcharge un premier terme biffé</note></p>
<p>Ceci donne d'innombrables possibilités de
<del><gap reason="illegible"/></del> [<gap reason="illegible"/>] trivialiser un torseur sous un
<del>groupe <gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\simeq \mathbb{Z}/2\mathbb{Z} \times
\mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula> (si <formula notation="TeX">p \neq 2</formula>).</p>
<p>D'autre part, si <formula notation="TeX">A' = \mathbb{R}</formula>, on peut considérer les classes
d'isomorphie de la gerbe de liens <formula notation="TeX">\mu_{2}</formula> sur <formula notation="TeX">\mathbb{R}</formula> définie par <formula notation="TeX">C</formula>
(soit <formula notation="TeX">\mathcal{G}_{\mathbb{R}}</formula>, où <formula notation="TeX">\mathcal{G}</formula> est la gerbe sur
<formula notation="TeX">\mathbb{Z}[\tfrac{1}{p}]</formula>) et l'ensemble des classes d'équivalence avec la
gerbe triviale sur <formula notation="TeX">\mathbb{R}</formula> (<formula notation="TeX">=</formula> ensemble des <unclear>polarisations</unclear>
de la gerbe), qui est un torseur sous
<formula notation="TeX" rend="display">\mathrm{H}^{1}(\mathbb{R}, \mu_{2}) = \mathbb{R}^{*}/\mathbb{R}^{*2}.</formula>
On trouve donc
<note type="editorial" resp="#pass">la phrase se poursuit au-delà du feuillet 39, dans le lot suivant</note></p>
</div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
