<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 144, pages 81–100 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-10-03">2026-10-03</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5.5 (claude-opus-5-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-10-03">2026-10-03</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">144</idno>
          </msIdentifier>
          <head>[Suite autour de Teichmüller dont] Teichmülleries, 1981-1982 : notes manuscrites (1981-1983, s.d.), lettres (1981, s.d.).</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 81 à 100 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 5 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>1981-1983</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\supplied</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> (restitué par le transcripteur) ;
        <hi rend="monospace">\add</hi> devient <hi rend="monospace">add</hi>
        (ajout de l'auteur, en interligne ou sur un mot biffé) ;
        <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\drawing</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='drawing']</hi> (dessin de l'auteur, décrit par le
        transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Restitution et ajout de l'auteur n'ont longtemps fait qu'une macro. Ils
        ont été séparés le 26 septembre 2026 par une règle vérifiable dans le
        fichier, non par une relecture : un ajout accolé au mot qu'il complète
        est une restitution (<hi rend="monospace">supplied</hi>), un ajout
        isolé est de l'auteur (<hi rend="monospace">add</hi>). Certains
        <hi rend="monospace">add</hi> sont donc encore des restitutions du
        transcripteur, que seuls les fac-similés départageront.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="2">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
      <schemaRef type="ODD" url="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.odd"/>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-10-03" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
      <change when="2026-10-03" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="5">
<pb n="81" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=82"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 17 de l'auteur. La page commence au milieu d'un argument : la relation (59) et les notations (58) précèdent le lot.</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\text{(59)}\qquad \rho_{n-1}\rho_{n-2}\cdots\rho_1\rho_0 = 1 ,</formula>
et on trouve en fait
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(60)}\qquad \Pi_P \simeq \Pi_{P_0} \simeq
  \{\rho_0,\rho_1,\ldots,\rho_{n-1} \mid \rho_{n-1}\rho_{n-2}\cdots\rho_1\rho_0 = 1\} ,</formula>
où <formula notation="TeX">P_0</formula> désigne le polygone combinatoire-type d'ordre <formula notation="TeX">n</formula>, i.e. muni d'un épinglage par un repère.</p>
<p><unclear>Venons-en</unclear> à <formula notation="TeX">\Pi^\tau</formula>, on introduit les
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(61)}\qquad \tau_a = (\lambda_a, \tau) \in \Pi_P^\tau \qquad (a \in A)</formula>
on trouve que
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(62)}\qquad \Pi^\tau \simeq \{(\tau_a)_{a\in A} \mid \tau_a^2 = 1\} ,</formula>
les relations entre les <formula notation="TeX">\tau_a</formula> et les <formula notation="TeX">\rho_s</formula> étant données par
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(63)}\qquad \rho_s = \tau_a \tau_{a'} ,</formula>
où <formula notation="TeX">a, a'</formula> sont les deux arêtes incidentes à <formula notation="TeX">s</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> avec <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">a = a(s,\omega)</formula> i.e. <formula notation="TeX">a = \omega(a')</formula> i.e. <formula notation="TeX">a' = \omega'(a)</formula>.</p>
<p>Si on choisit <del><gap reason="illegible"/></del> une arête origine <formula notation="TeX">a_0</formula> <add>(<formula notation="TeX">\to R_\infty</formula> …)</add> <formula notation="TeX">a_0 = a(s_0,\omega)</formula>, donc <formula notation="TeX">(s_0,a_0)</formula> repère <formula notation="TeX">\omega</formula>-direct, <unclear>et</unclear> <unclear>pour</unclear>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(64)}\qquad \tau_i = \tau_{\omega^i a_0} \qquad (i \in \mathbb{Z}/n\mathbb{Z})</formula>
<note type="authorial" place="margin">Attention, le <formula notation="TeX">\tau_{a_0}</formula> noté ici <formula notation="TeX">\tau_0</formula>, est noté <formula notation="TeX">\tau_\infty</formula> dans (64) <gap reason="illegible"/> <unclear>des suites</unclear> <gap reason="illegible"/> <unclear>antérieures</unclear>, puis) en fait <gap reason="illegible"/> (car <formula notation="TeX">a_0</formula> est défini en <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">R_\infty</formula> …)</note>
on trouve donc, avec les notations (58)
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(65)}\qquad \rho_i = \tau_i \tau_{i-1}</formula>
(de sorte que la relation (59) est conséquence des relations <formula notation="TeX">\tau_i^2 = 1</formula>). L'écriture (62) devient
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(62 bis)}\qquad \Pi^\tau \simeq \{\tau_0,\ldots,\tau_{n-1} \mid \tau_0^2 = \tau_1^2 = \cdots = \tau_{n-1}^2 = 1\} .</formula></p>
<p>Considérons maintenant le stabilisateur de <formula notation="TeX">P_\omega</formula> dans <formula notation="TeX">D_P \times \{1,\tau\}</formula>, il est formé des
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(66)}\qquad \tilde g^{0} = (g, \tau^{\alpha(g)}) \qquad
  \alpha(g) \in \mathbb{Z}/2\mathbb{Z},\quad
  \alpha(g) = \begin{cases} 0 &amp; \text{si } \operatorname{sg}(g) = 1 \\ 1 &amp; \text{si } \operatorname{sg}(g) = -1 \end{cases}</formula></p>
<pb n="82" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=83"/><p>On a alors un homomorphisme canonique, <del>également</del> noté <formula notation="TeX">g \mapsto \tilde g</formula> <del>(<formula notation="TeX">g \mapsto \tilde g_\pi</formula> <gap reason="illegible"/>)</del>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(67)}\qquad D \xrightarrow{\ \sim\ } (D \times \{1,\tau\})_{P_\omega} \longrightarrow \Pi_P^{D,\tau}</formula>
qui peut s'expliciter comme
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(68)}\qquad g \longmapsto \tilde g = (1_{P_\omega}, \tilde g^{0})</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">un indice <formula notation="TeX">\pi</formula> est biffé sous le <formula notation="TeX">\tilde g</formula> de gauche.</note>
où <formula notation="TeX">1_{P_\omega}</formula> est le chemin <del>trivial</del> ponctuel de <formula notation="TeX">P_\omega</formula> vers lui-même. On trouve en particulier
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(69)}\qquad \rho \overset{\text{déf}}{=} \tilde\omega_\pi \in \Pi_P^D \subset \Pi_P^{D,\tau} \qquad (\rho^n = 1)</formula>
et des éléments
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(70)}\qquad \tilde\sigma_a = (\sigma_a^0)^{\sim} \in \Pi_P^{D,\tau} \quad \text{pour } a \in A \qquad (\tilde\sigma_a^2 = 1),</formula>
où
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(71)}\qquad \sigma_a^0 \in D_P</formula>
est l'unique <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\neq \mathrm{id}</formula> qui fixe <formula notation="TeX">a</formula> (agissant sur <formula notation="TeX">\Sigma</formula> comme la symétrie p.r. à l'axe de <formula notation="TeX">\Sigma</formula> qui passe par <formula notation="TeX">Q_a</formula>).</p>
<p><note type="authorial" place="margin"><unclear>Je mets l'exposant</unclear> <formula notation="TeX">\sim</formula>, pour le distinguer de l'élément de <formula notation="TeX">\Pi_P^D</formula> <gap reason="illegible"/>, <unclear>introduit ensuite</unclear> en (72)</note></p>
<p>On pose alors
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(72)}\qquad \sigma_a = \tilde\sigma_a \tau_a = \tau_a \tilde\sigma_a = (\lambda_a, \sigma_a^0) \in \Pi_P^D \subset \Pi_P^{D,\tau}</formula>
c'est donc un élément <hi rend="italic">d'ordre 2</hi> de <formula notation="TeX">\Pi_P^D</formula>.</p>
<p><del>On reconstitue les <formula notation="TeX">\rho_s</formula></del> <add>Notons les formules</add>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(73)}\qquad
  \begin{cases}
    \rho(\tau_a) = \tau_{\rho(a)} \\
    \rho(\tilde\sigma_a) = \tilde\sigma_{\rho(a)} \\
    \rho(\sigma_a) = \sigma_{\rho(a)}
  \end{cases}</formula>
Introduisons aussi les
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(74)}\qquad \varepsilon_s = \sigma_a \rho = (\lambda_a, \sigma_s^0) \in \Pi_P^D
  \qquad s \in S, \text{ où } a = a(s,\omega)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">après <formula notation="TeX">\sigma_a</formula> un mot est biffé, et l'indice de <formula notation="TeX">\lambda</formula> est corrigé en <formula notation="TeX">a</formula>.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(75)}\qquad \text{où } \sigma_s^0 \in D_P \text{ est l'unique \ill{} } \neq 1 \text{ de } P \text{ qui fixe le sommet } s \in S</formula>
<note type="authorial" place="margin">NB On a <formula notation="TeX">\varepsilon_s^{-1} = \rho^{-1}\sigma_a = (\lambda_{a'}, \sigma_s^0)</formula> (74), <formula notation="TeX">a' = \omega' a</formula> l'autre arête incidente à <formula notation="TeX">s</formula>.</note></p>
<pb n="83" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=84"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 18 de l'auteur.</note>
On a alors (cf. (56) pour la définition de <formula notation="TeX">\rho_s</formula>)
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(76)}\qquad \rho_s = \varepsilon_s^2 = \sigma_a \rho \sigma_a \rho</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la suite de la ligne (76) est biffée et illisible.</note>
<note type="authorial" place="margin">NB <formula notation="TeX">\rho_0 = \sigma_{a_0}\rho\sigma_{a_0}\rho</formula>,    <formula notation="TeX">\rho_1 = \rho(\rho_0) = \rho\sigma_{a_0}\rho\sigma_{a_0}</formula></note>
Cela <add>(76) et (73 c)</add> montre que <formula notation="TeX">\rho, \sigma_{a_0}</formula> engendrent <formula notation="TeX">\Pi_P^D</formula>, et on trouve facilement
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(77)}\qquad \Pi_P^D \simeq (\rho, \sigma_{a_0} \mid \rho^n = \sigma_{a_0}^2 = 1) \simeq \mathbb{Z}/n\mathbb{Z} * \mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula>
(car la relation (59) est déjà conséquence, moyennant (76) et (73 c), des deux relations fondamentales
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(78)}\qquad \rho^n = 1, \quad \sigma_{a_0}^2 = 1 .</formula>
<note type="authorial" place="margin">NB Pour <formula notation="TeX">n=3</formula>, on identifie <gap reason="illegible"/> les notations <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\sigma_{a_0}</formula></note></p>
<p>Les formules (73) se complètent en
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(79)}\qquad
  \begin{cases}
    \rho(\varepsilon_s) = \varepsilon_{\rho(s)} \\
    \rho(\rho_s) = \rho_{\rho(s)}
  \end{cases}
  \qquad (s \in S)</formula>
conséquence immédiate de (73), (74), (76), ce qui nous montre la façon dont <formula notation="TeX">\rho</formula> opère sur <formula notation="TeX">\Pi_P</formula>.</p>
<p><del>Quant aux <formula notation="TeX">\tilde\sigma_b</formula> <formula notation="TeX">(b \in A)</formula>, ils opèrent par transport de structure</del>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{\struck{(80)}}\qquad
  \text{\struck{$\tilde\sigma_b(\varepsilon_s) = \varepsilon_{\sigma_b^0(s)}^{-1}$}}, \qquad
  \text{\struck{$\tilde\sigma_b(\rho_s) = \rho_{\sigma_b^0(s)}^{-1}$}}, \qquad
  \text{\struck{$\forall s \in S,\ b \in A$}}</formula>
<del><gap reason="illegible"/> trouvons l'opération</del>
<note type="editorial" resp="#pass">passage encadré et barré en croix ; des flèches le relient aux formules qui suivent.</note></p>
<p><note type="authorial" place="margin">À rectifier : <formula notation="TeX">\tau_a(\rho_s) = \rho_s^{-1}</formula> si <formula notation="TeX">s</formula> incident à <formula notation="TeX">a \in A</formula></note></p>
<p>On trouve <gap reason="illegible"/> (<unclear>directement</unclear> sur (65) et (62 bis))
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(80)}\qquad
  \begin{aligned}
    &amp;\tau_{a_0}(\rho_0) = \rho_0^{-1}, \quad \tau_{a_0}(\rho_1) = \rho_1^{-1}, \quad \tau_{a_0}(\rho_2) = \rho_1^{-1}(\rho_2^{-1}) \quad \cdots \\
    &amp;\tau_{a_0}(\rho_i) = (\rho_{i-1}\rho_{i-2}\cdots\rho_1)^{-1}(\rho_i^{-1}) \\
    &amp;\phantom{\tau_{a_0}(\rho_i)} = (\rho_{n-1}\cdots\rho_{i+1})(\rho_i^{-1}) \qquad 0 \leq i \leq n-1
  \end{aligned}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">sous le dernier produit, une remarque à peine lisible : « <gap reason="illegible"/> avec <formula notation="TeX">\rho_0</formula>, pas <formula notation="TeX">\rho_{n-1}</formula> ! ».</note>
<note type="authorial" place="margin">Attention, j'ai pris ici <formula notation="TeX">\tau_{a_0}</formula> au lieu de <formula notation="TeX">\tau_0</formula>, (80) car pour <formula notation="TeX">n=3</formula> la « notation reçue » pour <formula notation="TeX">\tau_{a_0}</formula> est <formula notation="TeX">\tau_\infty</formula>, et non <formula notation="TeX">\tau_0</formula> !</note>
<note type="authorial" place="margin">NB L'action de <formula notation="TeX">\tau_a</formula> sur <formula notation="TeX">\Pi_P</formula> est la composée de <formula notation="TeX">\tau : \pi_1(\Sigma^*, P_\omega) \to \pi_1(\Sigma^*, P_{\omega'})</formula> avec <formula notation="TeX">\lambda_a : \pi_1(\Sigma^*, P_{\omega'}) \to \pi_1(\Sigma^*, P_\omega)</formula></note></p>
<p><del>Pour</del> Les relations (79) se généralisent ainsi : en
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(81)}\qquad
  \begin{cases}
    \tilde g(\varepsilon_s) = (\varepsilon_{g^0(s)})^{\operatorname{sg}(g)} \\
    \tilde g(\rho_s) = (\rho_{g^0(s)})^{\operatorname{sg}(g)}
  \end{cases}
  \qquad (g \in D_P,\ s \in S),</formula>
<note type="authorial" place="margin">NB L'action de <formula notation="TeX">\tilde D_P \subset \Pi_P^{D,\tau}</formula> sur <formula notation="TeX">\Pi</formula> est par « transport de structure » via celle de <formula notation="TeX">D_P^0 \subset D_P \times \{1,\tau\}</formula> sur <formula notation="TeX">(\Sigma^*, P_\omega)</formula></note></p>
<pb n="84" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=85"/><p>(et en particulier, si <formula notation="TeX">g</formula> de la forme <formula notation="TeX">\sigma_a^0</formula>, on trouve
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(82)}\qquad
  \begin{cases}
    \tilde\sigma_a(\varepsilon_s) = \varepsilon_{\sigma_a^0(s)}^{-1} \\
    \tilde\sigma_a(\rho_s) = \rho_{\sigma_a^0(s)}^{-1}
  \end{cases}
  \qquad s \in S,\ a \in A</formula>
ce qui donne l'opération des <formula notation="TeX">\tilde\sigma_a</formula> sur <formula notation="TeX">\Pi_P</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del> d'où <add>en principe</add> <del><gap reason="illegible"/></del> (avec celle des <formula notation="TeX">\tau_a</formula>) l'opération des <gap reason="illegible"/> sur <formula notation="TeX">\Pi_P</formula> <add>(comme <formula notation="TeX">\sigma_{a_0} = \tilde\sigma_{a_0}\tau_{a_0}</formula>)</add>. En particulier,
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{aligned}
    &amp;\sigma_{a_0}(\rho_0) = \rho_1, \quad \sigma_{a_0}(\rho_1) = \rho_0, \quad
    \sigma_{a_0}(\rho_i) = \tau_{a_0}(\rho_{n+1-i}^{-1}) \\
    &amp;\phantom{\sigma_{a_0}(\rho_i)} = (\rho_{i-1}\cdots\rho_{n+3-i})(\rho_{n+1-i}) \qquad \text{pour } 2 \leq i \leq n-1 .
  \end{aligned}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">les indices de cette dernière ligne sont serrés et de lecture douteuse.</note>
<note type="authorial" place="margin">d'où <formula notation="TeX">\tilde\sigma_{a_0}(\rho_i) = \rho_{1-i}^{-1}</formula></note>
<note type="authorial" place="margin">NB L'action de <formula notation="TeX">\sigma_a</formula> sur <formula notation="TeX">\Pi_P</formula> est la composée de <formula notation="TeX">\pi_1(\sigma_a^0) : \pi_1(\Sigma^*, P_\omega) \to \pi_1(\Sigma^*, P_{\omega'})</formula> avec <formula notation="TeX">\lambda_a : \pi_1(\Sigma^*, P_{\omega'}) \to \pi_1(\Sigma^*, P_\omega)</formula> <gap reason="illegible"/></note></p>
<p><del>Or</del> On trouve d'ailleurs <del><formula notation="TeX">\Pi_P^\tau</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(84)}\qquad \Pi_{P_\omega}^{D,\tau} \simeq \Pi_P^D \cdot \{1, \tau_{a_0}\}</formula>
produit <unclear>semi-direct</unclear>, il faut expliciter encore l'opération de <formula notation="TeX">\tau_{a_0}</formula> sur <formula notation="TeX">\Pi_P^D</formula> i.e. sur <formula notation="TeX">\rho</formula> et sur <formula notation="TeX">\sigma_{a_0}</formula>, on a
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(85)}\qquad \tau_{a_0}(\rho) = \rho^{-1}, \quad \tau_{a_0}(\sigma_{a_0}) = \sigma_{a_0} ,</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">dans (85), un <formula notation="TeX">\sigma_{a_0}</formula> est biffé devant <formula notation="TeX">(\rho^{-1})</formula> ; il n'y a pas de (83) sur la page.</note>
la deuxième relation est déjà notée (72), la première s'obtient en écrivant
<formula notation="TeX" rend="display">\tau_{a_0}\underbrace{\rho\,\tau_{a_0}\rho^{-1}}_{\tau_{a_1}} = \tau_{a_0}\tau_{a_1} = \rho_1^{-1}
  = (\rho\sigma_{a_0}\rho\sigma_{a_0})^{-1} = \sigma_{a_0}\rho^{-1}\sigma_{a_0}\rho^{-1}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">l'accolade tombe sous <formula notation="TeX">\rho\tau_{a_0}\rho^{-1}</formula> ; un <formula notation="TeX">\rho</formula> initial est biffé.</note>
d'où (85) ; <del>qui s'écrivent</del> <add>plus simplement</add> elles s'écrivent
<formula notation="TeX" rend="display">\tilde\sigma_{a_0}(\rho) = \rho^{-1}</formula>
qui est trivial, puisque <del>pour</del> <formula notation="TeX">\rho = \tilde\omega</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> et que <formula notation="TeX">g \mapsto \tilde g</formula> est un homomorphisme de groupes <formula notation="TeX">D_P \to \Pi_1^{D,\tau}</formula>, enfin <formula notation="TeX">\sigma_{a_0}^0(\rho) = \rho^{-1}</formula> …. Je <gap reason="illegible"/> plus <gap reason="illegible"/> peut-être d'erreur
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(86)}\qquad
  \begin{cases}
    \Pi_P^{D,\tau} \simeq \Pi_P^D \cdot \{1, \tilde\sigma_{a_0}\} \\
    \tilde\sigma_{a_0}(\rho) = \rho^{-1}, \quad \tilde\sigma_{a_0}(\sigma_{a_0}) = \sigma_{a_0}
  \end{cases}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\Bigl[ = \{\rho, \sigma_{a_0}, \tilde\sigma_{a_0} \mid \rho^n = \sigma_{a_0}^2 = \tilde\sigma_{a_0}^2 = (\sigma_{a_0}\tilde\sigma_{a_0})^2 = \tilde\sigma_{a_0}(\rho)\rho = 1\} \Bigr]</formula></p>
<pb n="85" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=86"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 19 de l'auteur.</note>
ce qui s'écrit aussi
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(87)}\qquad \Pi_P^{D,\tau} \simeq D(\rho) \underset{D_1}{*} D(\sigma_a)</formula>
somme amalgamée de groupes, sous <formula notation="TeX">D_1 = \{1, \tilde\sigma_a\}</formula>, où
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(88)}\qquad
  \begin{cases}
    D(\rho) = D^+ \cdot \{1, \tilde\sigma_a\} \\
    D(\sigma_a) = \{1, \sigma_a\} \times \{1, \tilde\sigma_a\} \\
    D_1 = \{1, \tilde\sigma_a\}
  \end{cases}</formula>
avec, pour <formula notation="TeX">D(\rho)</formula> : groupe diédral d'indice <formula notation="TeX">n</formula> <del>engendré</del> <add>défini</add> par <formula notation="TeX">\rho</formula> (sous <formula notation="TeX">D^+</formula> : « engendré par <formula notation="TeX">\rho</formula>, avec <formula notation="TeX">\rho^n = 1</formula> ») ; pour <formula notation="TeX">D(\sigma_a)</formula> : groupe diédral d'indice 2 défini par <formula notation="TeX">\sigma_a</formula>.
<note type="editorial" resp="#pass">à la première ligne de (88), un <formula notation="TeX">D(\tilde\sigma_a)</formula> est biffé après <formula notation="TeX">\{1,\tilde\sigma_a\}</formula>.</note></p>
<p>L'écriture (77) s'écrit aussi
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(89)}\qquad \Pi_P^D \xrightarrow{\ \sim\ } \Pi_{0,3}/\langle \rho_1^2, \rho_\infty^n \rangle
  = \pi_1\bigl(\mathbb{P}^1(\mathbb{C}), \underbrace{\infty\cdot(0) + 2(1) + n(\infty)}_{\text{signature}} ; P_+\bigr)</formula>
en transformant <formula notation="TeX">(\rho, \sigma_{a_0})</formula> en <formula notation="TeX">(\rho_\infty, \rho_1)</formula>. Une façon a priori d'obtenir un isomorphisme (89) est de considérer la courbe complexe quotient de <formula notation="TeX">\Sigma_P</formula> par l'action de <formula notation="TeX">D_P</formula>, <del>qui</del> action <add>fidèle</add> qui a comme points de ramification les <formula notation="TeX">R_s</formula> (ramification 2), les <formula notation="TeX">Q_s</formula> (ramification 2), et <formula notation="TeX">P_\omega, P_{\omega'}</formula> (ramification <formula notation="TeX">n</formula>) — le quotient est <add>une courbe alg. complexe</add> isomorphe à <formula notation="TeX">\mathbb{P}^1_{\mathbb{C}}</formula>, l'isomorphisme étant uniquement déterminé quand on le normalise par
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(90)}\qquad
  \begin{cases}
    R_s \longmapsto 0 &amp; (s \in S) \\
    Q_a \longmapsto 1 &amp; (a \in A) \\
    P_\omega \longmapsto \infty &amp; (\omega \in \underline{\omega})
  \end{cases}
  \qquad (\Sigma_P \to \mathbb{P}^1_{\mathbb{C}}) .</formula>
On peut <unclear>aussi</unclear> <add>préciser</add> que la carte envisagée sur <formula notation="TeX">\Sigma_P</formula> est l'image inverse de la carte universelle, par un morphisme <formula notation="TeX">\Sigma_P \to \mathbb{P}^1_{\mathbb{C}}</formula> bien déterminé, <del>qui</del> [Dans le cas épinglé
<note type="authorial" place="margin">C'est un peu une tricherie, car pour construire cette carte, <gap reason="illegible"/> l'explicitation qui <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> point <gap reason="illegible"/>, il <unclear>conviendrait</unclear> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> morphisme <formula notation="TeX">\Sigma_P \to \mathbb{P}^1_{\mathbb{C}}</formula>, cf. plus bas</note></p>
<pb n="86" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=87"/><p><formula notation="TeX" rend="display">\text{(91)}\qquad
  \left\{
  \begin{array}{l}
    P = P_0 = \text{polygone comb. formé des } S_0 = \mu_n(\mathbb{C}) \\
    \text{et des arcs de cercle sur } U = \{z \in \mathbb{C} \mid |z| = 1\} \\
    \text{qui les joignent (car } P \text{ \emph{épinglé})}
  \end{array}
  \right.</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\Sigma_P = \mathbb{P}^1_{\mathbb{C}} = \hat{\mathbb{C}}, \qquad
  D_P^+ = \mu_n(\mathbb{C}) \text{ opérant par homothéties}, \qquad
  \tau(z) = 1/\bar z</formula>
<del>L'application</del> On peut considérer que la carte envisagée <add><formula notation="TeX">X_n</formula></add> est l'image inverse, par
<formula notation="TeX" rend="display">z \longmapsto z^n \qquad \mathbb{P}^1(\mathbb{C}) \to \mathbb{P}^1(\mathbb{C})</formula>
de la carte cyclotomique d'ordre 1, <formula notation="TeX">X_1</formula>, déjà considérée (p. 7), ayant un seul sommet, un seul arc et deux faces (qui sont des monogones) (<unclear>cercle</unclear> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">-1</formula>, qui sépare les faces <formula notation="TeX">X_1^+</formula> et <formula notation="TeX">X_1^-</formula> contenant <formula notation="TeX">0</formula> et <formula notation="TeX">\infty</formula>), qui est image inverse de la carte universelle <formula notation="TeX">X_0 : \{0\} \subset [0,1] \subset \mathbb{P}^1_{\mathbb{C}}</formula>, par l'application
<formula notation="TeX" rend="display">z \longmapsto -\frac{1}{4z}(z-1)^2 \qquad \mathbb{P}^1(\mathbb{C}) \to \mathbb{P}^1(\mathbb{C})</formula>
<note type="drawing" resp="#pass">petite sphère en marge : <formula notation="TeX">0</formula> au pôle supérieur, <formula notation="TeX">\infty</formula> au pôle inférieur, l'équateur marqué des points <formula notation="TeX">1</formula> et <formula notation="TeX">-1</formula>.</note>
(cf. (23)) de sorte que l'application cherchée <formula notation="TeX">X_n \to X_0</formula> est
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(92)}\qquad z \longmapsto -\frac{1}{4z^n}(z^n - 1)^2 \qquad
  \underbrace{X_n}_{\substack{\text{carte cyclotomique}\\ \text{type d'ordre } n}} \xrightarrow{\ g_n\ }
  \underbrace{X_0}_{\substack{\text{carte}\\ \text{universelle}}} . \;]</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le crochet fermant clôt le passage ouvert p. 85 par « [Dans le cas épinglé ». Au-dessus de <formula notation="TeX">g_n</formula>, un mot est biffé.</note></p>
<p>Ainsi, <formula notation="TeX">X_n</formula> devient un revêtement galoisien de <formula notation="TeX">X_0</formula>, de groupe de Galois <formula notation="TeX">\mathbb{D}_n = D_{P_0}</formula>, ramifié comme il se doit sur les seuls points <formula notation="TeX">0, 1, \infty</formula>, avec en ces points la ramification <formula notation="TeX">2, 2, n</formula> respectivement, et <formula notation="TeX">\Sigma_{P_0}^* = X_n^*</formula> devient un revêtement fini ramifié <add>galoisien</add> de <formula notation="TeX">X_0 \setminus \{0\}</formula>, ramifié sur les seuls points <formula notation="TeX">1, \infty</formula>, avec ramification <formula notation="TeX">2, n</formula> en ces</p>
<pb n="87" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=88"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 20 de l'auteur.</note>
points. D'après la théorie générale des groupes fondamentaux mixtes et de leurs relations avec les groupes fondamentaux à signatures, on en tire donc un isomorphisme (extérieur pour le moment) canonique
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(93)}\qquad
  \begin{aligned}
    \pi_1(X_n^*, P_{n+}) &amp;\xrightarrow{\ \sim\ } \pi_1\bigl(\underbrace{X_0^*}_{X_0 \setminus \{0\}}, 2\{1\} + n\{\infty\} ; \underbrace{P_{0+}}_{\exp 2i\pi/6}\bigr) \\
    &amp;\simeq \pi_1\bigl(\underbrace{X_0}_{\mathbb{P}^1(\mathbb{C})}, \infty\{0\} + 2\{1\} + n\{\infty\} ; P_{0+}\bigr)
  \end{aligned}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">sous <formula notation="TeX">P_{n+}</formula> est écrit « <formula notation="TeX">= 0</formula> » (lecture douteuse) ; après <formula notation="TeX">X_0</formula> un exposant est surchargé.</note>
Pour trouver un isomorphisme pas extérieur, il faut changer le point base <formula notation="TeX">P_{n+} = \ill{}</formula> en un autre, qui s'envoie dans <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">X_0^* \setminus \{1,\infty\} = X_0 \setminus \{0,1,\infty\} = U_{0,3}</formula>,</p>
<p><note type="drawing" resp="#pass">deux sphères reliées par une flèche. À gauche, <formula notation="TeX">X_n</formula> : pôles <formula notation="TeX">P_\omega</formula> (haut) et <formula notation="TeX">P_{\omega'}</formula> (bas), sur l'équateur <formula notation="TeX">R_0</formula>, <formula notation="TeX">Q_{a_0}</formula>, <formula notation="TeX">R_1</formula> ; méridiens ; le point <formula notation="TeX">P</formula> près de <formula notation="TeX">P_\omega</formula>, avec les chemins <formula notation="TeX">\alpha</formula>, <formula notation="TeX">\alpha_\rho</formula> vers <formula notation="TeX">\rho(P)</formula>, <formula notation="TeX">\rho(\alpha)</formula>, et sous l'équateur <formula notation="TeX">\alpha_\sigma</formula>, <formula notation="TeX">\sigma_{a_0}^0(P)</formula>, <formula notation="TeX">\sigma_{a_0}^0(\alpha)</formula>, <formula notation="TeX">\lambda_{a_0}</formula>. À droite, <formula notation="TeX">X_0</formula> : le pôle <formula notation="TeX">P_+</formula>, le point <formula notation="TeX">\infty</formula>, le segment <formula notation="TeX">[0,1]</formula> sur l'équateur, les hémisphères <formula notation="TeX">X_0^+</formula> et <formula notation="TeX">X_0^-</formula>, et le lacet <formula notation="TeX">g_n(\alpha_\rho)</formula>.</note></p>
<p>On considère la subdivision barycentrique de la carte <formula notation="TeX">X_n</formula>, image inverse de la subdivision barycentrique de <formula notation="TeX">X_0</formula>, dont les deux faces sont les deux hémisphères <formula notation="TeX">X_0^+</formula> et <formula notation="TeX">X_0^-</formula> — les images inverses de celles-ci sont les <formula notation="TeX">4n</formula> « repères » <add>ou « drapeaux »</add> de la subdivision barycentrique de <formula notation="TeX">X_n</formula>, dont les <formula notation="TeX">2n</formula> repères <hi rend="italic">directs</hi> <del>qui</del> correspondant aux <formula notation="TeX">2n</formula> repères du polygone <formula notation="TeX">P</formula>. L'épinglage de ce dernier nous fournit un repère origine
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(94)}\qquad r_0 = (R_0, Q_{a_0}, P_\omega) \qquad \bigl(\xrightarrow{\ g_n\ } X_0^+\bigr)</formula>
qui par <formula notation="TeX">g_n</formula> est appliqué homéomorphiquement sur <formula notation="TeX">X_0^+</formula>, avec <del><formula notation="TeX">R_0</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">g_n : \quad R_0 \longmapsto 0, \quad Q_{a_0} \longmapsto 1, \quad P_\omega \longmapsto \infty</formula>
Prenons le point <formula notation="TeX">P \in r_0</formula> qui s'envoie sur le « pôle nord » <formula notation="TeX">P_+</formula> <formula notation="TeX">(= \exp 2i\pi/6) \in X_0^+</formula>,
<formula notation="TeX" rend="display">g_n : \quad P \longmapsto P_+ .</formula></p>
<pb n="88" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=89"/><p>La théorie générale donne donc un iso (pas extérieur !)
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(95)}\qquad
  \begin{aligned}
    \pi_1(X_n^*, \text{\add{$\mathbb{D}_n;$}}\, P) &amp;\xrightarrow{\ \sim\ } \pi_1\bigl(X_0^*, 2\{1\} + n\{\infty\} ; P_+\bigr) \qquad X_0^* \overset{\text{déf}}{=} X_0 \setminus \{0\} \\
    &amp;\simeq \Pi_{0,3}/\langle \rho_1^2, \rho_\infty^n \rangle ,
  \end{aligned}</formula>
pour obtenir un isomorphisme précis (93), il faut composer (95) avec un isomorphisme
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(96)}\qquad \pi_1(X_n^*, \text{\add{$\mathbb{D}_n;$}}\, P_+) \xrightarrow{\ \sim\ } \pi_1(X_n^*, \mathbb{D}_n ; P)</formula>
déduit d'une classe de chemins <formula notation="TeX">P_+ \to P</formula> dans <formula notation="TeX">X_n^*</formula> — on prendra la <add>unique</add> classe de chemins provenant d'un chemin <formula notation="TeX">\alpha</formula> <hi rend="italic">dans <formula notation="TeX">r_0</formula></hi>, comme choix le plus naturel, ce qui précise 96. L'homomorphisme (95), quand à lui, est donné par la formule des plus évidentes
<formula notation="TeX" rend="display">(l, g) \longmapsto g_n(l)</formula>
où <formula notation="TeX">g \in \mathbb{D}_n</formula>, <formula notation="TeX">l : g(P_*) \to P_*</formula> [chemin dans <formula notation="TeX">X_n^*</formula>, ou mieux, chemin dans <formula notation="TeX">X_n^{**} = X_n^* \setminus \{(Q_a), P_\omega, P_{\omega'}\} = X_n \setminus \{\text{pts de ramification}\} = X_n \mid U_{0,3}</formula>], d'où <formula notation="TeX">g_n(l) : g_n(P) \to g_n(P)</formula> un lacet dans <formula notation="TeX">P_+ = g_n(P)</formula> dont on prend la classe dans le quotient de <formula notation="TeX">\Pi_{0,3}</formula> — qui ne dépend pas des choix faits, mais seulement de l'élément de <formula notation="TeX">\pi_1(X_n^*, \mathbb{D}_n ; P)</formula> représenté par <formula notation="TeX">(l, g)</formula> ….
<note type="editorial" resp="#pass">l'indice de <formula notation="TeX">P_*</formula> est surchargé ; on attendrait <formula notation="TeX">P</formula>.</note></p>
<p>Considérons donc l'application <add>nous intéresse <gap reason="illegible"/></add> composée des (95) (96), qui
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(97)}\qquad
  \begin{aligned}
    \pi_1(X_n^*, \mathbb{D}_n ; P_+) &amp;\xrightarrow{\ g_n\ } \pi_1\bigl(X_0, \infty\cdot\{0\} + 2\cdot\{1\} + n\{\infty\} ; P_+\bigr) \\
    &amp;\simeq \Pi_{0,3}/\langle \rho_1^2, \rho_\infty^n \rangle
  \end{aligned}</formula>
et calculons ses valeurs pour <formula notation="TeX">\rho, \sigma_{a_0}</formula>. L'image de <formula notation="TeX">\rho</formula> <del>par</del> (96), est donnée par le chemin
<formula notation="TeX" rend="display">\rho(P) \xrightarrow{\ \alpha_\rho\ } P \qquad \text{dans } X_n^{**}</formula>
qui franchit le 1-squelette de la subdivision
<note type="authorial" place="margin">NB <formula notation="TeX">\alpha_\rho</formula> est obtenu par déformation dans <formula notation="TeX">X_n^*</formula> du chemin composé <formula notation="TeX">\alpha \circ \rho(\alpha)^{-1}</formula></note></p>
<pb n="89" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=90"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 21 de l'auteur. Les arcs <formula notation="TeX">(\infty,0)</formula>, <formula notation="TeX">(\infty,1)</formula>, <formula notation="TeX">(0,1)</formula>, <formula notation="TeX">(1,\infty)</formula> sont surmontés d'un arc sur la page.</note>
barycentrique juste deux fois, <del><gap reason="illegible"/></del> en traversant respectivement les arêtes <formula notation="TeX">P_\omega R_1</formula> <formula notation="TeX">\bigl(\xmapsto{g_n} (\infty,0)\bigr)</formula> et <formula notation="TeX">P_\omega Q_{a_0}</formula> <formula notation="TeX">\bigl(\xmapsto{g_n} (\infty,1)\bigr)</formula> — donc <formula notation="TeX">g_n(\alpha_\rho)</formula> est un lacet dans <formula notation="TeX">U_{0,3} = X_0^* \setminus \{1,\infty\}</formula> <del>qui</del> en <formula notation="TeX">P_+</formula>, qui <del>franchit</del> traverse une fois l'arc <formula notation="TeX">(\infty,0)</formula> de l'équateur, une fois l'arc <formula notation="TeX">(\infty,1)</formula>, dans cet ordre. Sa classe dans <formula notation="TeX">\Pi_{0,3}</formula> est donc <formula notation="TeX">\rho_\infty^{-1}</formula> :
<formula notation="TeX" rend="display">(*)\qquad g_n(\rho) = \rho_\infty^{-1} .</formula>
<del>L'élément de</del> <add>L'image de</add> <formula notation="TeX">\sigma_{a_0} = (\lambda_{a_0}, \sigma_{a_0}^0)</formula> par (96) est représentée par <formula notation="TeX">\sigma_{a_0}^0(P) \to P</formula>, qui est le composé dans <formula notation="TeX">\Pi_1(X_n^*)</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\alpha\, \lambda_{a_0} \sigma_{a_0}^0(\alpha)^{-1}</formula>, lequel chemin peut se déformer en le chemin <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\alpha_\sigma : \sigma_{a_0}^0(P) \longrightarrow P</formula>
situé tout entier dans <formula notation="TeX">X_n^{**}</formula>, qui franchit le 1-squelette <add>de la</add> subdivision barycentrique en exactement deux pts, qui sont respectivement sur les arcs <formula notation="TeX">P_\omega Q_{a_0}</formula> <formula notation="TeX">\bigl(\xmapsto{g_n} (\infty,1)\bigr)</formula> et <formula notation="TeX">(Q_{a_0}, R_0)</formula> <formula notation="TeX">\bigl(\xmapsto{g_n} (0,1)\bigr)</formula>, donc <formula notation="TeX">g_n(\alpha_\sigma)</formula> est un lacet en <formula notation="TeX">P_+</formula> qui franchit <formula notation="TeX">(\infty,1)</formula> puis <formula notation="TeX">(0,1)</formula> dans cet ordre, donc qui <del>est</del> a la classe <formula notation="TeX">\rho_1^{-1}</formula>. <del>On</del> On aurait pu prendre aussi <formula notation="TeX">\alpha'_\sigma : \sigma_{a_0}^0(P) \to P</formula>, franchissant d'abord <formula notation="TeX">(Q_{a_0}, R_1)</formula> <formula notation="TeX">\bigl(\xmapsto{g_n} (0,1)\bigr)</formula> puis <formula notation="TeX">(Q_{a_0}, P_\omega)</formula> <formula notation="TeX">\bigl(\xmapsto{g_n} (1,\infty)\bigr)</formula> — <del>on aurait</del> trouverait <formula notation="TeX">g_n(\alpha'_\sigma) = \rho_1</formula> — mais dans le quotient <formula notation="TeX">\Pi_{0,3}/\langle \rho_1^2, \rho_\infty^n \rangle</formula>, <formula notation="TeX">\rho_1</formula> et <formula notation="TeX">\rho_1^{-1}</formula> sont égaux, comme il se doit. Donc on trouve <unclear>aussi</unclear>,
<formula notation="TeX" rend="display">(**)\qquad g_n(\sigma_{a_0}) = \rho_1 \quad (= \rho_1^{-1})</formula></p>
<pb n="90" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=91"/><p>et en comparant (*) et (**) on trouve
<formula notation="TeX" rend="display">g_n(\underbrace{\varepsilon_0}_{\sigma_{a_0}\rho}) = g_n(\sigma_{a_0})\, g_n(\rho) = \rho_1^{-1}\rho_\infty^{-1} = (\rho_\infty\rho_1)^{-1} = \rho_0</formula>
En résumé, on trouve donc
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(98)}\qquad
  \begin{cases}
    g_n : \pi_1(X_n^*, \mathbb{D}_n ; P_{n+}) \xrightarrow{\ \sim\ } \Pi_{0,3}/\langle \rho_1^2, \rho_\infty^n \rangle \\
    \qquad\qquad = \pi_1\bigl(\underbrace{X_0}_{\mathbb{P}^1_{\mathbb{C}}}, \underbrace{\infty\{0\} + 2\{1\} + n\{\infty\}}_{\text{signature } \nu_n} ; P_+\bigr) \\
    \varepsilon_0 \longmapsto \rho_0 \\
    \sigma_{a_0} \longmapsto \rho_1 = \rho_1^{-1} \\
    \rho \longmapsto \rho_\infty^{-1}
  \end{cases}</formula></p>
<p>Par le même principe, on trouve un isomorphisme
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(99)}\qquad
  \begin{aligned}
    g_n : \pi_1(X_n^*, \mathbb{D}_n \times \{1,\tau\} ; P_{n+}) &amp;\xrightarrow{\ \sim\ } \pi_1(X_0, \nu_n, \{1,\tau\} ; P_+) \\
    \simeq \Pi_n^{D,\tau} \simeq \Pi_n^D \cdot \{1, \tilde\sigma_{a_0}\}
    &amp;\simeq \bigl(\Pi_{0,3}/\langle \rho_1^2, \rho_\infty^n \rangle\bigr) \cdot \{1, \ill{}\}
  \end{aligned}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">dans (99), un symbole est biffé avant <formula notation="TeX">\nu_n</formula> ; le dernier facteur est surchargé.</note>
<note type="authorial" place="margin">NB <formula notation="TeX">\tau_\infty(\rho_0) = \rho_0^{-1}</formula>, <formula notation="TeX">\tau_\infty(\rho_1) = \rho_1^{-1}</formula>, <formula notation="TeX">\tau_\infty(\rho_\infty) = \rho_0(\rho_\infty^{-1})</formula> cf. (80) dans le cas <formula notation="TeX">n=3</formula>, ici <formula notation="TeX">\tau_\infty = \tau_{a_0}</formula> par définition …</note>
qui prolonge (97) = (98), et qui se calcule de la même façon. Il suffit, pour achever de déterminer <formula notation="TeX">g_n</formula>, de calculer sa valeur sur <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX">\tilde\sigma_{a_0} = (1_{P_+}, \tilde\sigma_{a_0}^0)</formula>. Ici <formula notation="TeX">\tilde\sigma_{a_0}^0</formula> agit sur <formula notation="TeX">X_n</formula> par la symétrie par rapport au grand cercle <formula notation="TeX">P_\omega Q_{a_0} P_{\omega'}</formula>, <del>donc</del> son image dans <formula notation="TeX">\pi_1(X_n^*, \mathbb{D}_n \times \{1,\tau\} ; P)</formula> est définie par le chemin <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">P' = \tilde\sigma_{a_0}^0(P) \longrightarrow P</formula>
donné par <formula notation="TeX">\alpha \circ \alpha'^{-1}</formula>, où <formula notation="TeX">\alpha' = \tilde\sigma_{a_0}^0(\alpha)</formula>, ce chemin est homotope dans <formula notation="TeX">X_n^*</formula> au chemin <formula notation="TeX">\tilde\alpha_\sigma</formula>, <del>qui</del> dans <formula notation="TeX">X_n^{**}</formula>, qui franchit la subdivision barycentrique une seule fois, en <formula notation="TeX">P_+ Q_{a_0}</formula> <formula notation="TeX">\bigl(\xmapsto{g_n} (\infty,1)\bigr)</formula>.
<note type="drawing" resp="#pass">en marge, une sphère : le pôle <formula notation="TeX">P_+</formula>, sur l'équateur <formula notation="TeX">R_0</formula>, <formula notation="TeX">Q_{a_0}</formula>, <formula notation="TeX">R_1</formula> ; les chemins <formula notation="TeX">\alpha</formula> et <formula notation="TeX">\tilde\sigma_{a_0}^0(\alpha) = \alpha'</formula> descendent vers <formula notation="TeX">P</formula> et <formula notation="TeX">P' = \tilde\sigma_{a_0}^0(P)</formula>, reliés par <formula notation="TeX">\tilde\alpha_\sigma</formula>.</note></p>
<pb n="91" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=92"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 22 de l'auteur.</note>
Par <formula notation="TeX">g_n</formula> ce chemin devient un chemin dans <formula notation="TeX">U_{0,3}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">g_n(\tilde\alpha_\sigma) : \quad g_n(P') = g_n(\tilde\sigma_{a_0}^0(P)) = \tau\, g_n(P) = \tau(P_+) = P_- \longrightarrow g_n(P) = P_+</formula>
qui franchit l'équateur <del><gap reason="illegible"/></del> exactement une fois, en traversant l'arc <formula notation="TeX">(1,\infty)</formula> — c'est donc <formula notation="TeX">\tau_{a_1}</formula>, noté aussi <formula notation="TeX">\tau_0</formula> (car <formula notation="TeX">a_1</formula> est opposé au sommet <formula notation="TeX">0</formula>) donc on trouve
<formula notation="TeX" rend="display">(**)\qquad g_n(\tilde\sigma_{a_0}) = \tau_0 \in \Pi_{0,3}^\tau/\langle \rho_1^2, \rho_\infty^n \rangle</formula>
<note type="drawing" resp="#pass">petite sphère en marge : sur l'équateur <formula notation="TeX">0</formula>, <formula notation="TeX">a_0</formula>, <formula notation="TeX">1</formula> ; derrière, <formula notation="TeX">a_\infty</formula>, <formula notation="TeX">\infty</formula>, <formula notation="TeX">a_1</formula>.</note>
Pour se rassurer, on va vérifier que conformément à (86), <formula notation="TeX">\tilde\sigma_{a_0}(\rho) = \rho^{-1}</formula>, <formula notation="TeX">\tilde\sigma_{a_0}(\sigma_{a_0}) = \sigma_{a_0}</formula>, on a bien
<formula notation="TeX" rend="display">\tau_0(\rho_\infty^{-1}) = \rho_\infty, \qquad \tau_0(\rho_1) = \rho_1^{-1}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">l'exposant de <formula notation="TeX">\rho_\infty</formula> dans le second membre est surchargé.</note>
ce qui est contenu en effet dans les <gap reason="illegible"/> (deux premières) formules (80) pour <formula notation="TeX">n=3</formula>, en prenant ici <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">a_0</formula> le côté <formula notation="TeX">(1,\infty)</formula> du triangle <formula notation="TeX">(0,1,\infty)</formula> dans <formula notation="TeX">X_0</formula> …. On tire de <del><gap reason="illegible"/></del> (*)
<formula notation="TeX" rend="display">g_n(\tau_{a_0}) = g_n(\tilde\sigma_{a_0} \cdot \sigma_{a_0}) = g_n(\tilde\sigma_{a_0})\, g_n(\sigma_{a_0}) = \tau_0 \rho_1 = \tau_\infty</formula>
puisque <formula notation="TeX">\rho_1 = \tau_0 \tau_\infty</formula>, donc en résumé
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(100)}\qquad g_n(\tilde\sigma_{a_0}) = \tau_0, \qquad g_n(\tau_{a_0}) = \tau_\infty .</formula></p>
<p><hi rend="bold">7.</hi> Dans toutes ces considérations <add>du §6</add>, on a un peu perdu de vue les cartes, dont il n'a plus été question. Pourtant, le groupe <formula notation="TeX">\Pi_P^\tau</formula> s'interprète comme un des groupes « cartographiques pondéré <del><gap reason="illegible"/></del>-polygonal », qui est tel que</p>
<pb n="92" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=93"/><p><note type="editorial" resp="#pass">en tête de page, la marque « B ».</note>
les <del><gap reason="illegible"/></del> ensembles finis où opère <formula notation="TeX">\Pi_P^\tau</formula> — i.e. munis d'endomorphismes <del><gap reason="illegible"/></del> involutifs <formula notation="TeX">\tau_a</formula>, indexés par les <hi rend="italic">arêtes</hi> de <formula notation="TeX">P</formula> — s'interprètent en termes de telles cartes, mais en supposant que les <formula notation="TeX">\tau_a</formula> opèrent sans points fixes. <del><gap reason="illegible"/></del> Si on associe à la carte <formula notation="TeX">X</formula> <formula notation="TeX">P</formula>-pondérée l'ensemble <add><formula notation="TeX">R(X)</formula></add> de ses <hi rend="italic">faces</hi>, on trouve en effet un ensemble où des opérations <formula notation="TeX">\tau_a</formula> <add>où <formula notation="TeX">\tau_a</formula></add> correspondant à la symétrie p.r. <del><gap reason="illegible"/></del> : l'arête de type <formula notation="TeX">a</formula> d'une face. Ici, la pondération (disons, <add><hi rend="italic">orientée</hi> d'une</add> numérotation circulaire) des <del><gap reason="illegible"/></del> <add>faces</add> pourrait plutôt commencer par celle des sommets. Le foncteur
<note type="authorial" place="margin">Une pondération de type <formula notation="TeX">P</formula></note>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(101)}\qquad
  \begin{array}{ccc}
    X &amp; \longmapsto &amp; R(X) \\[2pt]
    \begin{array}{c}\text{cartes $P$-pondérées}\\ \text{finies}\\ \text{(cat. isotopique)}\end{array}
    &amp; \xrightarrow{\ \approx\ } &amp;
    \begin{array}{c}\Pi_P^\tau\text{-ensembles finis}\\ \text{spéciaux}\\ \text{(i.e. où les $\tau_i$}\\ \text{opèrent ss pts fixes)}\end{array}
  \end{array}</formula>
<note type="drawing" resp="#pass">en marge gauche, un assemblage de faces quadrangulaires numérotées (côtés marqués <formula notation="TeX">0</formula>, <formula notation="TeX">1</formula>, <formula notation="TeX">2</formula>, <formula notation="TeX">3</formula>) autour d'une face centrale <formula notation="TeX">r</formula> munie d'une flèche de rotation ; les faces voisines portent <formula notation="TeX">\tau_0 r</formula>, <formula notation="TeX">\tau_1 r</formula>, <formula notation="TeX">\tau_2 r</formula>, <formula notation="TeX">\tau_3 r</formula>.</note>
<note type="editorial" resp="#pass">l'étiquette (101) est surchargée sous le dessin.</note>
est une équivalence de catégories. <add>Elle</add> <del>L'équivalence</del> <add>induit une équivalence</add>
<del><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(102)}\qquad
  \begin{array}{ccc}
    \begin{array}{c}\text{cartes $P$-pondérées}\\ \text{finies \emph{orientées}}\end{array}
    &amp; \xrightarrow{\ \approx\ } &amp; \Pi_P\text{-ens. finis} \\[2pt]
    X &amp; \longmapsto &amp; R^+(X)
  \end{array}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">devant (102), un <formula notation="TeX">\Pi_P^\tau</formula> suivi d'un mot est biffé, ainsi que « <del>statiques</del> » après « <formula notation="TeX">P</formula>-pondérées ».</note>
en associant à chaque telle carte l'ensemble <formula notation="TeX">R^+(X)</formula> de ses <del>repères</del> faces « directes », i.e. <del><gap reason="illegible"/></del> l'orientation induite par <formula notation="TeX">X</formula> et celle définie par <formula notation="TeX">\omega \in \underline{\omega}</formula>, définissant un ordre circulaire sur l'une des sommets (ou des arêtes)</p>
<pb n="93" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=94"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 23 de l'auteur.</note>
de la face. On notera que pour décrire le groupe <formula notation="TeX">\Pi_P^\tau</formula>, et l'équivalence (101), on n'a pas besoin d'autre donnée que du pol. combinatoire <formula notation="TeX">P</formula>, le groupe <formula notation="TeX">\Pi_P^\tau</formula> est défini simplement par (62) (sans référence au choix d'un <del>point</del>-base <formula notation="TeX">P_\omega</formula> dans un espace <formula notation="TeX">\Sigma_P^*</formula> !). Par contre, pour définir <formula notation="TeX">\Pi_P</formula> et l'équivalence (102), on a besoin du choix d'une orientation <unclear>ω</unclear> de <formula notation="TeX">P</formula>, ce qui permet d'introduire <formula notation="TeX">\Pi_P</formula> p.ex. comme <formula notation="TeX">\pi_1(\Sigma_P^*, P_\omega)</formula>. À vrai dire, on pourrait définir <formula notation="TeX">\Pi_P</formula>, sans choix de <formula notation="TeX">\omega</formula>, comme noyau de l'homom. can. <formula notation="TeX">\Pi_P^\tau \to \{\pm 1\}</formula>, de façon à avoir la suite exacte
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(103)}\qquad
  \begin{array}{ccccccccc}
    1 &amp; \to &amp; \Pi_P &amp; \to &amp; \Pi_P^\tau &amp; \longrightarrow &amp; \{\pm 1\} &amp; \longrightarrow &amp; 1 \\
      &amp;     &amp;       &amp;     &amp; \tau_a &amp; \longmapsto &amp; -1 &amp; &amp;
  \end{array}</formula>
mais il reste que le choix d'un foncteur (102) dépend du choix d'une orientation <formula notation="TeX">\omega</formula> de <formula notation="TeX">P</formula>.</p>
<p>Un foncteur quasi-inverse de (102) s'obtient en interprétant le deuxième membre par la théorie de Galois des revêtements étales de <formula notation="TeX">\Sigma_P^*</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(104)}\qquad
  \Pi_P\text{-ens. finis} \xrightarrow{\ \approx\ }
  \begin{array}{l}\text{revêtements ramifiés}\\ \text{finis de } \Sigma_P \text{, étales}\\ \text{au-dessus de } \Sigma_P^* ,\end{array}</formula>
si on a un tel revêtement <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">X</formula> de <formula notation="TeX">\Sigma_P</formula>, l'image inverse de la carte <del><gap reason="illegible"/></del> <add>canonique</add> sur <formula notation="TeX">\Sigma_P</formula> (jouant le rôle de <hi rend="italic">carte <formula notation="TeX">P</formula>-pondérée orientée universelle</hi>)</p>
<pb n="94" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=95"/><p><note type="editorial" resp="#pass">en tête de page, un chiffre biffé.</note>
est la carte <formula notation="TeX">P</formula>-pondérée <del>cherchée</del> <add>orientée</add> cherchée.</p>
<p>Pour avoir un foncteur quasi-inverse de (101), on procède de façon analogue, en utilisant une orientation de <formula notation="TeX">P</formula>. Ce <unclear>faisant</unclear>, on utilise l'un <formula notation="TeX">\omega</formula> pour <unclear>tordre</unclear> le corps <formula notation="TeX">\mathbb{C}</formula>, et le remplacer par <formula notation="TeX">\mathbb{C}(\omega)</formula>, et on considère <del>la sphère</del> <formula notation="TeX">\mathbb{C}(\omega)</formula>-courbe <formula notation="TeX">\Sigma_P(\mathbb{C}(\omega))</formula> au lieu de <formula notation="TeX">\Sigma_P(\mathbb{C})</formula>, qui <unclear>a</unclear> <unclear>aussi</unclear> un point canonique <formula notation="TeX">P_+</formula> pouvant servir de pt base). On <del>passe</del> interprète <formula notation="TeX">\Pi_P^\tau</formula> comme <formula notation="TeX">\pi_1(\Sigma_P^*, \{1,\tau\} ; P_\omega)</formula>, et on procède comme p. 9' (dans le cas <formula notation="TeX">n=3</formula>, dont <gap reason="illegible"/> ici une généralisation …).</p>
<p>Sûrement on doit pouvoir généraliser aussi <gap reason="illegible"/> quelconque, les considérations du §5 (p. 12'-14), qui précisent (en relation avec <del><gap reason="illegible"/></del> les iso. (97) (99)) les relations entre cartes <formula notation="TeX">P</formula>-pondérées, et cartes <formula notation="TeX">n</formula>-gonales (i.e. dont toutes les faces sont <formula notation="TeX">n</formula>-gonales …). Je ne vais pas détailler ce point ici.</p>
<pb n="95" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=96"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 24 de l'auteur. Ici commence un nouveau paragraphe ; sa numérotation des formules repart de (1).</note>
<hi rend="bold">8.</hi> Une façon d'obtenir une configuration « polygone régulier à <formula notation="TeX">n</formula> côtés » <add><formula notation="TeX">P_n</formula></add> dans une sphère complexe <add><formula notation="TeX">\Sigma</formula></add>, <del><gap reason="illegible"/></del> i.e. dans une droite projective complexe, est de partir d'un polygone régulier à <formula notation="TeX">2n</formula> côtés <formula notation="TeX">\tilde P_{2n}</formula> (combinatoire, un revêtement de degré 2 de <formula notation="TeX">P_n</formula>) plongé dans un <del>espace</del> <add>plan</add> vectoriel réel <formula notation="TeX">V_{\tilde P_{2n}}</formula> (centre du polygone régulier) et de poser
<note type="authorial" place="margin"><formula notation="TeX">P_n = P = (S, A, R \subset S \times A)</formula></note>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(1)}\qquad \Sigma = \mathbb{P}(V_{\tilde P_{2n}})(\mathbb{C})</formula>
en prenant
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(2)}\qquad P_n = \tilde P_{2n}/\{\pm 1\}</formula>
<note type="authorial" place="margin">NB <formula notation="TeX">-1</formula> opère sur le polygone combinatoire <formula notation="TeX">\tilde P_{2n}</formula> par antipodisme</note>
<del>et on</del> donc
<formula notation="TeX" rend="display">S = \tilde S/\pm 1, \qquad A = \tilde A/\pm 1, \qquad R = \tilde R/\pm 1 ,</formula>
et on définit le plongement
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(3)}\qquad S \hookrightarrow \Sigma</formula>
par passage au quotient en termes de
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{rcl}
    \tilde S &amp; \longrightarrow &amp; \Sigma \\
    R_{\tilde s} &amp; \longmapsto &amp; \mathbb{C}\cdot R_{\tilde s} \in \mathbb{P}(V_{\mathbb{C}})(\ldots) = \mathbb{P}(V)(\mathbb{C}) .
  \end{array}</formula>
<del>Directement</del> <del><gap reason="illegible"/></del> En fait, <add>la construction <formula notation="TeX">\Sigma</formula> provient</add> de la droite projective <hi rend="italic">réelle</hi> <formula notation="TeX">\mathbb{P}(\underbrace{V_{\tilde P_{2n}}}_{V})</formula>, et l'application (3) se factorise par <del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(4)}\qquad \Sigma_{\mathbb{R}} = \Sigma_{\tilde P_{2n}}(\mathbb{R})</formula>
où on a posé
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(5)}\qquad \underset{\textstyle \Sigma_{P_n}}{\Sigma_{\tilde P_{2n}}} = \mathbb{P}(V_{\tilde P_{2n}})
  \qquad \text{(ne dépend en fait que de } P_n = \tilde P_{2n}/\pm 1\text{)}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">sous <formula notation="TeX">\Sigma_{\tilde P_{2n}}</formula> dans (5), un signe d'égalité vertical renvoie à <formula notation="TeX">\Sigma_{P_n}</formula>.</note></p>
<pb n="96" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=97"/><p>La représentation naturelle de <del><formula notation="TeX">D_{\tilde P}</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(6)}\qquad D_{\tilde P_{2n}} \overset{\text{déf}}{=} \operatorname{Aut}_{\text{comb}}(\tilde P_{2n}) \qquad (\simeq \mathbb{D}_{2n})</formula>
sur <formula notation="TeX">V_{\tilde P_{2n}}</formula> définit une action de <formula notation="TeX">D_{\tilde P_{2n}}</formula> sur <formula notation="TeX">\Sigma_{\tilde P_{2n}}</formula> et par là sur <formula notation="TeX">\Sigma</formula>, mais qui est triviale sur le sous-groupe <formula notation="TeX">\pm 1</formula>, et se factorise donc par une action de
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(7)}\qquad D_{P_n} \overset{\text{déf}}{=} \operatorname{Aut}_{\text{comb}}(P_n) \simeq D_{\tilde P_{2n}}/\{\pm 1\}</formula>
sur <formula notation="TeX">\Sigma = \Sigma_{P_n}</formula>, qui n'est autre que son action naturelle par transport de structure, quand on interprète <formula notation="TeX">\Sigma</formula> directement comme défini en termes de <formula notation="TeX">P_n</formula>.</p>
<p>Si <formula notation="TeX">n</formula> est impair, la suite exacte canonique
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(8)}\qquad 1 \longrightarrow \{\pm 1\} \longrightarrow D_{\tilde P_{2n}} \longrightarrow D_{P_n} \longrightarrow 1</formula>
est scindée <del><gap reason="illegible"/></del> (le scindage <add>choix d'un</add> dépendant du choix d'un « sous-<formula notation="TeX">n</formula>-gône » <add>des deux</add> <formula notation="TeX">P'_n</formula>, <formula notation="TeX">P''_n</formula> du <formula notation="TeX">2n</formula>-gône combinatoire <formula notation="TeX">\tilde P_{2n}</formula> (pour <formula notation="TeX">n = 3</formula>, le choix d'un des deux triangles <formula notation="TeX">ABC</formula>, <formula notation="TeX">A'B'C'</formula> marqués sur la figure). Cela est lié au fait qu'on a une équivalence de catégories, <hi rend="italic">pour <formula notation="TeX">n</formula> impair</hi>
<note type="drawing" resp="#pass">en marge, un hexagone régulier inscrit dans un cercle, de sommets <formula notation="TeX">A</formula>, <formula notation="TeX">C'</formula>, <formula notation="TeX">B</formula>, <formula notation="TeX">A'</formula>, <formula notation="TeX">C</formula>, <formula notation="TeX">B'</formula> ; les deux triangles <formula notation="TeX">ABC</formula> et <formula notation="TeX">A'B'C'</formula> y sont tracés.</note></p>
<pb n="97" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=98"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 25 de l'auteur.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(9)}\qquad
  \begin{array}{ccc}
    \begin{array}{c}\text{Polygones combinatoires $\tilde P_{2n}$}\\ \text{d'ordre $2n$, avec un}\\ \text{sous-polygone d'ordre}\\ \text{$n$ marqué, soit $P'_n$}\end{array}
    &amp; \xrightarrow{\ \approx\ } &amp;
    \begin{array}{c}\text{polygones}\\ \text{combinatoires $P_n$}\\ \text{d'ordre $n$}\end{array} \\[2pt]
    (\tilde P_{2n}, P'_n) &amp; \longmapsto &amp; P'_n
  \end{array}
  \qquad (n \text{ \emph{impair}})</formula>
<del>Donc</del> l'<del>représentation</del> <add>opération</add> naturelle de <formula notation="TeX">D_{P_n}</formula> sur <formula notation="TeX">\Sigma</formula>, ou mieux sur <formula notation="TeX">\Sigma_{\tilde P_{2n}}</formula> <add><formula notation="TeX">= \mathbb{P}(V_{\tilde P_{2n}})</formula></add>, se relève en une <del>représentation</del> <add>opération linéaire</add> de <formula notation="TeX">D_{P_n}</formula> sur <formula notation="TeX">V_{\tilde P_{2n}}</formula>. En fait, <del>on peut même prendre donc</del> <add>on a</add>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(10)}\qquad V_{\tilde P_{2n}} = \underbrace{V_{P'_n} \simeq V_{P_n}}_{\text{car } P'_n \simeq P_n}</formula>
et l'action de <formula notation="TeX">D_n</formula> sur <formula notation="TeX">V_{\tilde P_{2n}}</formula> peut s'identifier à son action sur <formula notation="TeX">V_{P_n}</formula>. <del><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\Sigma_{\tilde P_{2n}}</formula> Ici <formula notation="TeX">\Sigma_{\tilde P_{2n}}</formula> s'identifie à la droite projective</del> L'isomorphisme (10) fournit d'ailleurs
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(11)}\qquad \underset{\textstyle \Sigma_{P_n}}{\Sigma_{\tilde P_{2n}}} = \mathbb{P}(V_{\tilde P_{2n}}) \xrightarrow{\ \sim\ } \mathbb{P}(V_{P_n}) , \qquad (n \text{ \emph{impair}})</formula>
<del>et ce qui</del> et cette explicitation de <formula notation="TeX">\Sigma_{P_n}</formula> comme <formula notation="TeX">\mathbb{P}(V_{P_n})</formula> est <del><gap reason="illegible"/></del> d'ailleurs évidente a priori, car l'application
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    S = S_{P_n} \longrightarrow \mathbb{P}(V_{P_n})(\mathbb{R}) \\
    s \longmapsto \mathbb{R}s
  \end{cases}</formula>
est <hi rend="italic">injective</hi> pour <formula notation="TeX">n</formula> impair — de sorte que</p>
<pb n="98" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=99"/><p><formula notation="TeX">\mathbb{P}(V_{P_n})(\mathbb{C})</formula> satisfait <del><gap reason="illegible"/></del> la propriété caractéristique de <formula notation="TeX">\Sigma_{P_n}</formula>, comme <unclear>enveloppe</unclear>-droite-projective de <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">S_{P_n}</formula>, « stable » compatible avec l'action de <formula notation="TeX">D_{P_n}</formula>.</p>
<p>Si par contre <formula notation="TeX">n</formula> est pair, l'homomorphisme <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">D_{\tilde P_{2n}} \to D_{P_n}</formula> ne se scinde pas, car l'homomorphisme
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{array}{ccc}
    D_{\tilde P_{2n}}^+ &amp; \longrightarrow &amp; D_{P_n}^+ \\
    \wr &amp; &amp; \wr \\
    \mathbb{Z}/2n &amp; &amp; \mathbb{Z}/n
  \end{array}</formula>
ne se scinde pas (il est isomorphe à l'homom. de passage au quotient canonique <formula notation="TeX">\mathbb{Z}/2m \to \mathbb{Z}/m</formula>, qui se prolonge au quotient par <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">m\cdot\mathbb{Z}</formula> (où <formula notation="TeX">n = 2m</formula>) dans <formula notation="TeX">\mathbb{Z}/4\mathbb{Z} \to \mathbb{Z}/2\mathbb{Z}</formula>, qui n'est pas scindée. <del>Donc</del> Comme l'extension (8) de <formula notation="TeX">D_{P_n}</formula> par <formula notation="TeX">\{\pm 1\}</formula> n'est autre que l'extension réciproque de
<formula notation="TeX" rend="display">1 \to \{\pm 1\} \to \operatorname{Sl}(V_{\tilde P_{2n}}) \to \underset{\textstyle \operatorname{Aut}(\Sigma_{P_n})}{\operatorname{GP}(V_{\tilde P_{2n}})} \longrightarrow 1</formula>
par <formula notation="TeX">D_{P_n} \to \operatorname{Aut}(\Sigma_{P_n})</formula>, cela montre que l'opération de <formula notation="TeX">D_{P_n}</formula> sur <formula notation="TeX">\Sigma_{P_n}</formula> ne se remonte pas en une opération vectorielle — <del><gap reason="illegible"/></del> <add><gap reason="illegible"/></add> qui reviendrait au même, qu'elle ne se remonte pas</p>
<pb n="99" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=100"/><p><note type="editorial" resp="#pass">p. 26 de l'auteur.</note>
en une opération de <formula notation="TeX">D_{P_n}</formula> sur <formula notation="TeX">(\Sigma_{P_n}, \mathcal{O}_{\Sigma_{P_n}}(1))</formula> où <formula notation="TeX">\mathcal{O}_{\Sigma_{P_n}}(1)</formula> désigne un faisceau inversible sur <formula notation="TeX">\Sigma_{P_n}</formula>, de degré 1 (p.ex. celui provenant de la description <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">\Sigma_{P_n} \simeq \mathbb{P}(V_{\tilde P_{2n}})(\mathbb{C})</formula>). Si donc on s'intéresse au fibré principal
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(12)}\qquad P\Sigma_{P_n} = \check{\mathbb{V}}(\mathcal{O}_{\Sigma_{P_n}}(1))^*</formula>
sur <formula notation="TeX">\Sigma_{P_n}</formula>, il n'y a pas d'action naturelle de <formula notation="TeX">D_{P_n}</formula> sur ce fibré — mais (une fois choisi le revêtement <formula notation="TeX">\tilde P_{2n}</formula> de degré 2 de <formula notation="TeX">P_n</formula>, ce qui précise le choix de <formula notation="TeX">\mathcal{O}_{\Sigma_{P_n}}(1)</formula> en termes de <formula notation="TeX">V_{\tilde P_{2n}}</formula>), on trouve une action de <formula notation="TeX">D_{\tilde P_{2n}}</formula> sur (12).</p>
<p>Dans tous les cas, <formula notation="TeX">n</formula> impair ou pair, je m'intéresse : l'action de <formula notation="TeX">D_{\tilde P_{2n}}</formula> sur (12), et sur <del>le groupe</del>
<formula notation="TeX" rend="display">\text{(13)}\qquad P\Sigma_{P_n}^* = P\Sigma_{P_n} \mid \Sigma_{P_n}^* ,</formula>
qui est un fibré principal de groupe <formula notation="TeX">\mathbb{C}^*</formula> sur <formula notation="TeX">\Sigma_{P_n}^*</formula>. De façon précise, je m'intéresse au groupoïde fondamental de <formula notation="TeX">P\Sigma_{P_n}^*</formula> et l'action</p>
<pb n="100" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/144.pdf#page=101"/><p>de <formula notation="TeX">D_{\tilde P_{2n}}</formula> dessus — et en particulier, au groupe fondamental mixte de <formula notation="TeX">P\Sigma_{P_n}^*</formula>, pour cette action de <formula notation="TeX">D_{\tilde P_{2n}}</formula> <del><gap reason="illegible"/></del>, ou <gap reason="illegible"/> pour l'action de <formula notation="TeX">D_{\tilde P_{2n}} \times \{1,\tau\}</formula>. <del><gap reason="illegible"/></del></p>
<p>Quand
<note type="editorial" resp="#pass">la page s'arrête sur ce mot ; la suite manque dans le lot.</note></p>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
