<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="fr">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Fonds Grothendieck, cote n° 138, pages 61–80 — transcription</title>
        <author>Alexandre Grothendieck</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription automatique — première passe, non vérifiée contre les pages par une personne (<date when="2026-09-30">2026-09-30</date>)</resp>
          <name xml:id="pass" type="model">Opus 5.5 (claude-opus-5-5)</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>procédure, outillage, export TEI</resp>
          <orgName xml:id="ed">grothendieck.commutator.io (Commutator, Paris)</orgName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition>Édition de démonstration</edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Commutator</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <date when="2026-09-30">2026-09-30</date>
        <availability status="restricted">
          <p>Le fonds Alexandre Grothendieck est sous droits. Cette transcription
          est une édition de démonstration, non autorisée, produite par une
          machine et non vérifiée ; aucune image du fonds n'est reproduite. La
          source LaTeX dont ce fichier dérive est publiée sous https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project.</p>
        </availability>
        <ref target="https://grothendieck.commutator.io/">https://grothendieck.commutator.io</ref>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>France</country>
            <settlement>Montpellier</settlement>
            <repository>Université de Montpellier</repository>
            <collection>Fonds Alexandre Grothendieck (archives mathématiques, 1949–1991)</collection>
            <idno type="cote">138</idno>
          </msIdentifier>
          <head>Cartes. Etude arithmétique (1976, 77 ?) : bon de commande (s.d.), notes manuscrites (s.d.).</head>
          <msContents>
            <summary>Pages 61 à 80 de la cote, dans la
            numérotation des archivistes (crayon, en bas à gauche de chaque
            page) ; lot 4 de vingt pages.
            Les pages absentes de la transcription ne portent pas de
            mathématiques et sont omises ; le saut dans la numérotation en est
            le seul enregistrement.</summary>
          </msContents>
          <history><origin><origDate>[vers 1976-1978]</origDate><note>Datation de l'inventaire de l'Université de Montpellier, reproduite telle quelle ; les crochets sont ceux des archivistes.</note></origin></history>
          <additional>
            <surrogates>
              <bibl>
                <ref target="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf">https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf</ref>
                <note>Fac-similé numérique de l'Université de Montpellier. Sa
                première page est une feuille de garde générée par
                l'université : la page <hi rend="italic">n</hi> des archivistes
                est la page <hi rend="italic">n</hi>+1 du PDF, et l'attribut
                <hi rend="monospace">facs</hi> de chaque
                <hi rend="monospace">pb</hi> tient compte de ce décalage.</note>
              </bibl>
            </surrogates>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Transcription mathématique du fonds, une passe de vingt pages par
        conversation avec un grand modèle multimodal, sous la procédure
        <hi rend="monospace">transcribe-grothendieck</hi> du dépôt. Le fichier
        LaTeX est la source de référence ; ce TEI en est dérivé mécaniquement
        par <hi rend="monospace">scripts/tei.mjs</hi> et n'a pas été relu.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>L'édition n'est pas diplomatique : elle encode les mathématiques et
        l'apparat, rien du support. Correspondance avec l'apparat de la source :
        <hi rend="monospace">\ill</hi> devient <hi rend="monospace">gap[@reason='illegible']</hi>
        (jamais deviné) ; <hi rend="monospace">\uncertain</hi> devient
        <hi rend="monospace">unclear</hi> ; <hi rend="monospace">\supplied</hi> devient
        <hi rend="monospace">supplied</hi> (restitué par le transcripteur) ;
        <hi rend="monospace">\add</hi> devient <hi rend="monospace">add</hi>
        (ajout de l'auteur, en interligne ou sur un mot biffé) ;
        <hi rend="monospace">\struck</hi> devient
        <hi rend="monospace">del</hi> (biffé par l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\note</hi> devient <hi rend="monospace">note[@type='editorial']</hi>
        (du transcripteur) ; <hi rend="monospace">\drawing</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='drawing']</hi> (dessin de l'auteur, décrit par le
        transcripteur) ; <hi rend="monospace">\marginal</hi> devient
        <hi rend="monospace">note[@type='authorial'][@place='margin']</hi> (de l'auteur) ;
        <hi rend="monospace">\page</hi> devient <hi rend="monospace">pb</hi>.</p>
        <p>Restitution et ajout de l'auteur n'ont longtemps fait qu'une macro. Ils
        ont été séparés le 26 septembre 2026 par une règle vérifiable dans le
        fichier, non par une relecture : un ajout accolé au mot qu'il complète
        est une restitution (<hi rend="monospace">supplied</hi>), un ajout
        isolé est de l'auteur (<hi rend="monospace">add</hi>). Certains
        <hi rend="monospace">add</hi> sont donc encore des restitutions du
        transcripteur, que seuls les fac-similés départageront.</p>
        <p>Les mathématiques sont transportées en TeX dans
        <hi rend="monospace">formula[@notation='TeX']</hi>, les diagrammes
        commutatifs en <hi rend="monospace">formula[@notation='tikz-cd']</hi>,
        sans conversion. Une marque d'apparat située à l'intérieur d'une
        formule (un exposant illisible, un symbole biffé) reste dans le TeX de
        la formule, sous les mêmes macros.</p>
        <p>Orthographe, ponctuation et lapsus de l'auteur sont conservés ; une
        faute évidente est signalée par une note, jamais corrigée.</p>
      </editorialDecl>
      <appInfo>
        <application ident="grothendieck-tei" version="2">
          <label>scripts/tei.mjs</label>
          <ref target="https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project">https://github.com/Commutator-IO/grothendieck-project</ref>
        </application>
      </appInfo>
      <schemaRef type="ODD" url="https://grothendieck.commutator.io/tei/grothendieck.odd"/>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="fr">français, avec la notation mathématique de l'auteur</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-30" who="#ed">Export TEI depuis la source LaTeX.</change>
      <change when="2026-09-30" who="#pass">Première passe de transcription.</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <div type="batch" n="4">
<pb n="61" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=62"/><p><note type="editorial" resp="#pass">la page s'ouvre sur la fin d'un calcul commencé avant le lot : <formula notation="TeX">C</formula>, <formula notation="TeX">a</formula>, <formula notation="TeX">C_0</formula> et les <formula notation="TeX">\pi_x</formula> n'y sont pas définis.</note>
On trouve
<formula notation="TeX" rend="display">\operatorname{Aut}^{\circ}(C, a) \simeq \prod_{x \in C_0 \smallsetminus \{a\}} \pi_x</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">avant <formula notation="TeX">\pi_x</formula>, un symbole biffé, illisible.</note></p>
<p><note type="drawing" resp="#pass">un petit croquis : deux traits horizontaux coupés par quatre traits verticaux.</note></p>
<p><del>Soit <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">K</formula> <unclear>des graphes</unclear></del></p>
<p>Soit <formula notation="TeX">I</formula> un ensemble muni d'une structure polygonale d'ordre <formula notation="TeX">n \geqslant 2</formula>
<del>i.e. <gap reason="illegible"/></del> [pour <formula notation="TeX">n = 2</formula>, il faut se donner l'un des
<add>de cardinal 2</add> <unclear>orientés</unclear> <formula notation="TeX">\Delta^{*}</formula>, <del><gap reason="illegible"/></del>
<del><gap reason="illegible"/> 2, et</del> <unclear>ce qui revient au même</unclear>,
<formula notation="TeX">\Omega(\Pi) \simeq I \wedge I^{*}</formula> … ]),
<formula notation="TeX">D</formula> <formula notation="TeX">(\simeq D_n)</formula> le groupe des automorphismes de <formula notation="TeX">I</formula>.</p>
<p>Soit <formula notation="TeX">K = K(I)</formula> le graphe <unclear>défini</unclear> par</p>
<list rend="itemize">
<item><hi rend="italic">sommets</hi> : <formula notation="TeX">\Omega(\Pi) = C_0 = \{o, o'\}</formula></item>
<item><hi rend="italic">arêtes</hi> : <formula notation="TeX">I</formula> (indexation <formula notation="TeX">(\ell_i)_{i \in I}</formula>)</item>
</list>
<p><del><gap reason="illegible"/> est incidente</del></p>
<p>Incidence : <formula notation="TeX">C_0 \times I</formula> (<unclear>tt</unclear> arête incidente à <unclear>tt</unclear> sommet).</p>
<p><note type="drawing" resp="#pass">le graphe <formula notation="TeX">K(I)</formula> : un cercle, le sommet <formula notation="TeX">o</formula> en haut, <formula notation="TeX">o'</formula> en bas ; entre eux plusieurs arêtes parallèles marquées <formula notation="TeX">\ell_0</formula>, <formula notation="TeX">\ell_1</formula>, <formula notation="TeX">\ell_2</formula>.</note></p>
<p><formula notation="TeX">G</formula> opère sur <formula notation="TeX">K(I)</formula>, et on a aussi <del><gap reason="illegible"/></del> <add><gap reason="illegible"/></add> qui est
l'identité sur <formula notation="TeX">I</formula>, et <unclear>échange</unclear> <formula notation="TeX">o, o'</formula>, commutant à <formula notation="TeX">G</formula>.
Soit <formula notation="TeX">C(I)</formula> le groupe <unclear>fondamental</unclear> <add><gap reason="illegible"/></add> de <formula notation="TeX">K(I)</formula>.
<formula notation="TeX">G</formula> y opère par automorphismes, en opérant transitivement sur
<formula notation="TeX">C_0 = \{o, o'\}</formula>.
On va regarder le <del><unclear>commutant</unclear></del> <add>normalisateur de <formula notation="TeX">G</formula></add> dans</p>
<pb n="62" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=63"/><p><formula notation="TeX">G</formula> dans <formula notation="TeX">\operatorname{Aut}(C(I))</formula>. On a un élément canonique <formula notation="TeX">\tau</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la page s'arrête là ; le reste du feuillet est vide.</note></p>
<pb n="63" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=64"/><p><note type="editorial" resp="#pass">feuillet de papier teinté, sans texte : une figure et des formules.</note>
<note type="drawing" resp="#pass">une double pyramide : sommet <formula notation="TeX">E^{+}</formula> en haut, <formula notation="TeX">E^{-}</formula> en bas ;
à l'équateur le triangle <formula notation="TeX">D_{20}</formula>, <formula notation="TeX">D_{01}</formula>, <formula notation="TeX">D_{12}</formula> (ce dernier en arrière).
Les arêtes sont les applications <formula notation="TeX">p^{\pm}_{20}</formula>, <formula notation="TeX">p^{\pm}_{01}</formula>, <formula notation="TeX">p^{\pm}_{12}</formula>
de <formula notation="TeX">E^{\pm}</formula> vers les <formula notation="TeX">D_{ij}</formula>. Sur les faces sont placés <formula notation="TeX">S_0</formula>, <formula notation="TeX">S_1</formula>, <formula notation="TeX">S_2</formula>,
atteints par des flèches <formula notation="TeX">\pi^{\pm}_0</formula>, <formula notation="TeX">\pi^{\pm}_1</formula>, <formula notation="TeX">\pi^{\pm}_2</formula> issues de
<formula notation="TeX">E^{\pm}</formula>, et par des flèches <formula notation="TeX">q_{02}\colon D_{20} \to S_0</formula>,
<formula notation="TeX">q_{01}\colon D_{01} \to S_0</formula>, <formula notation="TeX">q_{20}</formula>, <formula notation="TeX">q_{10}</formula>, <formula notation="TeX">q_{12}</formula>, <formula notation="TeX">q_{21}</formula> issues
des sommets de l'équateur.</note></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    \rho_0^{+} = (p_{01}^{+})^{-1}\, p_{01}^{-}\, (p_{20}^{-})^{-1}\, p_{20}^{+} \\
    \rho_1^{+} = (p_{12}^{+})^{-1}\, p_{12}^{-}\, (p_{01}^{-})^{-1}\, p_{01}^{+} \\
    \rho_2^{+} = (p_{20}^{+})^{-1}\, p_{20}^{-}\, (p_{12}^{-})^{-1}\, p_{12}^{+}
  \end{cases}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\rho_2^{+} \rho_1^{+} \rho_0^{+} = \mathrm{id}_{E^{+}}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">dans la première ligne, les indices du premier facteur sont surchargés ; on les rétablit sur le modèle des deux lignes suivantes.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{aligned}
    S_0 &amp;\simeq E^{+}/\rho_0^{+} \simeq E^{-}/\rho_0^{-} \\
    S_1 &amp;\simeq E^{+}/\rho_1^{+} \simeq E^{-}/\rho_1^{-} \\
    S_2 &amp;\simeq E^{+}/\rho_2^{+} \simeq E^{-}/\rho_2^{-}
  \end{aligned}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    \rho_0^{-} = (p_{01}^{-})^{-1}\, p_{01}^{+}\, (p_{20}^{+})^{-1}\, p_{20}^{-} \\
    \rho_1^{-} = (p_{12}^{-})^{-1}\, p_{12}^{+}\, (p_{01}^{+})^{-1}\, p_{01}^{-} \\
    \rho_2^{-} = (p_{20}^{-})^{-1}\, p_{20}^{+}\, (p_{12}^{+})^{-1}\, p_{12}^{-}
  \end{cases}</formula></p>
<div type="section">
<head>Sous-groupes finis de <formula notation="TeX">GP(1)</formula> (cas <hi rend="italic">tame</hi>)</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">titre de sa main sur un feuillet par ailleurs blanc (p. 64), qui porte aussi, à gauche, un « S. » isolé.</note></p>
<pb n="65" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=66"/><p><unclear>en général</unclear> <del><formula notation="TeX">d_{ij} =</formula></del> <formula notation="TeX">d_i = N/\nu_i</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">2 - 2g' = N(2 - 2g) - \underbrace{(N\nu - \nu')}_{\sum_{i,j} (d_{ij} - 1)}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\phantom{2 - 2g'} = N(2 - 2g) - \sum_i \underbrace{\nu_i (N/\nu_i - 1)}_{N - \nu_i \,=\, N(1 - \frac{\nu_i}{N})}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">deux mots biffés sous le membre de gauche, illisibles.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\boxed{\,2 - 2g' = N \Bigl[ (2 - 2g) - \sum_i \Bigl(1 - \frac{1}{d_i}\Bigr) \Bigr]\,}</formula>
Si <formula notation="TeX">g' = 0</formula>, on trouve <formula notation="TeX">g = 0</formula> et
<formula notation="TeX" rend="display">\boxed{\,\frac{2}{N} = 2 - \sum_i \Bigl(1 - \frac{1}{d_i}\Bigr) &gt; 0\,}</formula>
d'où
<formula notation="TeX" rend="display">\sum_i \Bigl(1 - \frac{1}{d_i}\Bigr) &lt; 2 .</formula></p>
<p><hi rend="bold">Obs.</hi> Tous les <formula notation="TeX">d_i \geqslant 2</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> car <formula notation="TeX">I</formula> <unclear>contient</unclear>
<unclear>l'ens. de ramification</unclear>.</p>
<p>1) <formula notation="TeX">\operatorname{Card} I = 0</formula> : <formula notation="TeX">\frac{2}{N} = 2</formula>, <formula notation="TeX">N = 1</formula> : <del>pour</del> <formula notation="TeX">G = 1</formula>.</p>
<p>2) <formula notation="TeX">\operatorname{Card} I = 1</formula> :
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{2}{N} = 2 - \Bigl(1 - \frac{1}{d}\Bigr) = 1 + \frac{1}{d}, \qquad
  2 = N + \frac{N}{d} = N + \nu</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">N \geqslant 1,\ \nu \geqslant 1 \quad\text{donc}\quad N = 1,\ \nu = 1,\ I = \varnothing</formula>
<hi rend="italic">impossible</hi>.</p>
<p>3) <formula notation="TeX">\operatorname{Card} I = 2</formula> :
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{2}{N} = \frac{1}{d_1} + \frac{1}{d_2}, \qquad
  2 = \frac{N}{d_1} + \frac{N}{d_2} = \nu_1 + \nu_2, \qquad
  \nu_1, \nu_2 \geqslant 1, \quad \nu_1 = \nu_2 = 1</formula>
<formula notation="TeX">d_1 = d_2 = N</formula>, <hi rend="italic"><formula notation="TeX">N</formula> quelconque</hi>.</p>
<p>4) <formula notation="TeX">\operatorname{Card} I = 3</formula> : <del><formula notation="TeX">\frac{2}{N} = \ldots</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{1}{d_1} + \frac{1}{d_2} + \frac{1}{d_3} &gt; 1 \qquad
  \Bigl( \frac{2}{N} = \frac{1}{p} + \frac{1}{q} + \frac{1}{r} - 1 \Bigr)</formula>
<hi rend="bold">Obs.</hi> <del><formula notation="TeX">d_1 \geqslant d_2 \geqslant d_3</formula></del></p>
<p>a) <formula notation="TeX">r = 2</formula> :
<formula notation="TeX">\frac{1}{p} + \frac{1}{q} &gt; \frac{1}{2}</formula> i.e., posant <formula notation="TeX">p = \alpha + 2</formula>,
<formula notation="TeX">q = \beta + 2</formula> <formula notation="TeX">(\alpha \geqslant \beta \geqslant 0)</formula>,
<formula notation="TeX" rend="display">2p + 2q - pq &gt; 0</formula>
<del><gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\underbrace{2(\alpha + 2) + 2(\beta + 2) - (\alpha + 2)(\beta + 2)}_{4 - \alpha\beta} &gt; 0</formula>
<formula notation="TeX">\alpha\beta &lt; 4</formula> :
<formula notation="TeX">\beta = 0</formula>, <formula notation="TeX">\alpha</formula> quelc. ; <formula notation="TeX">\beta = 1</formula>, <formula notation="TeX">\alpha = 1, 2, 3</formula> ;
<del><formula notation="TeX">\beta = 2</formula> <gap reason="illegible"/></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    (2, 2, p) &amp; p \geqslant 2 \text{ quelc.} \qquad N = 2p \\
    (2, 3, 3) &amp; N = 12 \\
    (2, 3, 4) &amp; N = 24 \\
    (2, 3, 5) &amp; N = 60
  \end{cases}</formula></p>
<p>b) <formula notation="TeX">r \geqslant 3</formula> :
<formula notation="TeX">\frac{1}{p} + \frac{1}{q} &gt; 1 - \frac{1}{r} \geqslant \frac{2}{3}</formula>
<hi rend="italic">impossible</hi> car <formula notation="TeX">\frac{1}{p}, \frac{1}{q} \leqslant \frac{1}{3}</formula>.</p>
<p>5) <formula notation="TeX">\operatorname{Card} I \geqslant 4</formula>. <note type="authorial" place="margin">Faisons d'abord <formula notation="TeX">\operatorname{Card} I = 4</formula></note>
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{1}{p} + \frac{1}{q} + \frac{1}{r} + \frac{1}{s} &gt; 2
  \qquad p \geqslant q \geqslant r \geqslant s</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">devant <formula notation="TeX">p \geqslant q</formula> un signe biffé ; après <formula notation="TeX">r</formula> une surcharge.</note>
<del><formula notation="TeX">\frac{1}{p} + \frac{1}{q} + \frac{1}{r} &gt; 2 - \frac{1}{s} = 1 + \bigl(1 - \frac{1}{s}\bigr)</formula></del>
<del><formula notation="TeX">\geqslant 1 + \bigl(1 - \frac{1}{p}\bigr) &gt; 1</formula></del>
<note type="editorial" resp="#pass">ligne biffée d'un trait ; une première formule, biffée, précède aussi <formula notation="TeX">\frac{1}{p}</formula> dans la ligne du dessus.</note></p>
<pb n="67" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=68"/><p><note type="editorial" resp="#pass">toute la page est barrée de grands traits obliques ; elle se lit néanmoins en grande partie. Elle poursuit le cas <formula notation="TeX">\operatorname{Card} I \geqslant 4</formula> de la p. 65.</note>
<formula notation="TeX">(p, q, r)</formula> dans cet ordre, parmi les <del><gap reason="illegible"/></del> <unclear>syst. admissibles</unclear> :</p>
<p>a) <formula notation="TeX">p, 2, 2</formula> :
<formula notation="TeX">\frac{1}{p} + \frac{1}{2} + \frac{1}{2} &gt; 1 + \bigl(1 - \frac{1}{s}\bigr)</formula>
i.e. <formula notation="TeX">\frac{1}{p} + \frac{1}{s} &gt; 1</formula> <hi rend="italic">impossible</hi> car
<formula notation="TeX">\frac{1}{p}, \frac{1}{s} \leqslant \frac{1}{2}</formula>.</p>
<p>b) <formula notation="TeX">(p, 3, 2)</formula> <formula notation="TeX">(p = 3, 4, 5</formula> ; <formula notation="TeX">s \geqslant p)</formula>
<del><formula notation="TeX">\frac{1}{p} + \frac{1}{s} + \frac{1}{2} \ldots</formula></del>
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{1}{s} + \frac{1}{p} + \underbrace{\frac{1}{3} + \frac{1}{2}}_{5/6} &gt; 2
  \qquad \frac{1}{s} + \frac{1}{p} &gt; \frac{7}{6}</formula>
impossible car <formula notation="TeX">\frac{1}{s}, \frac{1}{p} \leqslant \frac{1}{3}</formula>.
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{1}{p} + \frac{1}{q} &gt; 2 - \underbrace{\Bigl(\frac{1}{r} + \frac{1}{s}\Bigr)}_{\leqslant 1} \geqslant 1
  \quad\text{donc}\quad \frac{1}{p} + \frac{1}{q} \geqslant 1</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">le premier <formula notation="TeX">p</formula> se lit aussi bien <formula notation="TeX">r</formula> ; sous l'accolade : « car <formula notation="TeX">\frac{1}{r} \leqslant \frac{1}{2}</formula>, <formula notation="TeX">\frac{1}{s} \leqslant \frac{1}{2}</formula> ».</note>
impossible car <formula notation="TeX">\frac{1}{p}, \frac{1}{q} \leqslant \frac{1}{2}</formula>.</p>
<p><hi rend="italic">Impossible</hi> !</p>
<p>Cas où <formula notation="TeX">\operatorname{Card} I \geqslant 4</formula>, …
<formula notation="TeX" rend="display">\frac{1}{d_1} + \frac{1}{d_2} + \frac{1}{d_3} + \frac{1}{d_4}
  &gt; 2 + \sum_{i \geqslant 5} \Bigl(1 - \frac{1}{d_i}\Bigr)</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">après <formula notation="TeX">\frac{1}{d_4}</formula>, un terme biffé ; la borne supérieure de la somme est illisible.</note>
et on voit de même que c'est impossible !
<note type="authorial" place="margin">v. 2</note></p>
<p><hi rend="italic">Étude du cas</hi> <del><gap reason="illegible"/></del> <add><formula notation="TeX">(N, N)</formula></add> :
En caractéristique <formula notation="TeX">0</formula>, ou si <gap reason="illegible"/>, on trouve
<formula notation="TeX" rend="display">G \simeq \mu_N(k) \simeq \mathbb{Z}/N\mathbb{Z} \ldots</formula>
<del>Plus</del> <gap reason="illegible"/>, il <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">p</formula> premier à <formula notation="TeX">N</formula>
(cas de <unclear>car.</unclear> <formula notation="TeX">p</formula>, <gap reason="illegible"/> <unclear>séparable</unclear>),
si <formula notation="TeX">p \mid N</formula>, on trouve une <add><formula notation="TeX">p</formula>-</add>extension (d'un <formula notation="TeX">N'</formula>-cyclique)
<gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">(N = p^{r} N'</formula>, <formula notation="TeX">(p, N') = 1)</formula>. C'est donc une
<unclear>extension</unclear> <del>est</del> <unclear>résoluble</unclear>,
<add>mais mieux :</add> <del><gap reason="illegible"/></del> <add>les</add>
<del><formula notation="TeX">p</formula>-extensions</del> <gap reason="illegible"/>
<del><gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">H/</formula><gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/></del> <add><gap reason="illegible"/></add>
<unclear>sous-groupes</unclear> de <formula notation="TeX">GP(1, k)</formula> <del><gap reason="illegible"/></del> abéliens et contenus dans
<gap reason="illegible"/> conjugués entre eux, et isomorphes à <formula notation="TeX">(\mathbb{Z}/p\mathbb{Z})^{r}</formula>.
<del>abéliens unipotents</del> sous-groupes unipotents de dim <formula notation="TeX">1</formula>, on trouve donc
<formula notation="TeX" rend="display">G \subset \text{Borel},</formula>
et par suite <formula notation="TeX">G</formula> <unclear>produit semi-direct</unclear> d'un groupe cyclique premier
à <formula notation="TeX">p</formula> <gap reason="illegible"/>, par un <formula notation="TeX">(\mathbb{Z}/p\mathbb{Z})^{r}</formula>. En fait
<gap reason="illegible"/> <del><gap reason="illegible"/></del> (<gap reason="illegible"/> dans <formula notation="TeX">G</formula> premier à <formula notation="TeX">p</formula> <gap reason="illegible"/>
premier : <gap reason="illegible"/>), on <gap reason="illegible"/> <gap reason="illegible"/>.
<note type="authorial" place="margin">En tout cas <gap reason="illegible"/> extension résoluble
<unclear>(d'ordre premier à <formula notation="TeX">p</formula>)</unclear> par un <formula notation="TeX">(\mathbb{Z}/p^{r}\mathbb{Z})</formula></note>
<note type="editorial" resp="#pass">marge gauche, cinq lignes accolées au passage précédent ; l'exposant final est douteux.</note></p>
<p><hi rend="italic">Étude du cas</hi> <formula notation="TeX">(N, 2, 2)</formula>, <unclear><formula notation="TeX">|G| = 2N</formula></unclear>.
En car. <formula notation="TeX">\neq 2</formula>, l'extension <add><gap reason="illegible"/></add> <unclear>de ramification</unclear> <formula notation="TeX">2</formula> est
<unclear>à ramification modérée</unclear>, et faisons une extension kummérienne de
degré <formula notation="TeX">2</formula>, on trouve un <formula notation="TeX">X'/Y'</formula> qui n'a plus que <formula notation="TeX">2</formula> pts de ramification
<del><gap reason="illegible"/></del>, donc <formula notation="TeX">X'/Y'</formula> est justiciable de l'étude précédente
<gap reason="illegible"/> <del><gap reason="illegible"/></del> (<gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">X'</formula> de genre <formula notation="TeX">0</formula> <gap reason="illegible"/>).</p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}
  X \arrow[d] &amp; X' \arrow[l] \arrow[d] \\
  Y &amp; Y' \arrow[l]
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
</div>
<div type="section">
<head>Paradigme <unclear>« gruppentheoretisch »</unclear> des surfaces compactes à opérateurs</head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">titre de sa main sur un feuillet par ailleurs blanc (p. 69) ; « gruppentheoretisch » est écrit au-dessus d'un mot biffé, peut-être « topologique ».</note></p>
<pb n="70" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=71"/><p><hi rend="bold">Paradigme des courbes algébriques</hi></p>
<p><hi rend="bold">I</hi>    <hi rend="italic">Point de vue topologique.</hi></p>
<p>On considère des surfaces topologiques (sans bord) orientables
paracompactes <formula notation="TeX">X</formula> – on se donne aussi un ensemble <formula notation="TeX">\omega</formula> de cardinal <formula notation="TeX">2</formula>,
et on pose
<formula notation="TeX" rend="display">T = \mathbb{Z} \wedge_{\mathbb{Z}/2} \omega ,</formula>
et on suppose donnée pour <formula notation="TeX">X</formula> une <formula notation="TeX">\omega</formula>-orientation, i.e. une
<add><formula notation="TeX">\mathbb{Z}/2</formula>-</add>application <del><gap reason="illegible"/></del> <add>dans</add>
l'ens. des orientations de <formula notation="TeX">X</formula>, ou ce qui revient au même, un isomorphisme
du faisceau des entiers tordus sur <formula notation="TeX">X</formula> avec le faisceau constant <formula notation="TeX">T_X</formula>.
On suppose que les composantes connexes <formula notation="TeX">X_i</formula> de <formula notation="TeX">X</formula> <del>sont</del> <add>est</add>
homéomorphes à un <formula notation="TeX">\hat{X}_i \smallsetminus S_i</formula>, où <formula notation="TeX">\hat{X}_i</formula> est une
surface compacte, et <formula notation="TeX">S_i</formula> une partie finie de <formula notation="TeX">\hat{X}_i</formula>. On sait que
<formula notation="TeX">(\hat{X}_i, S_i)</formula> est déterminé à isom. unique près par <formula notation="TeX">X_i</formula>
(comme le décompactifié de Čech</p>
<pb n="71" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=72"/><p>de <formula notation="TeX">X_i</formula> <unclear>rajoutant</unclear> <unclear>son point à l'infini</unclear>…).
<unclear>Ainsi</unclear> <formula notation="TeX">\hat{X}_i</formula> est automatiquement <formula notation="TeX">\omega</formula>-orienté, donc aussi
<formula notation="TeX" rend="display">\hat{X} = \coprod \hat{X}_i .</formula>
De cette façon, la catégorie envisagée (des surfaces topologiques
« spéciales » <add><del><gap reason="illegible"/></del> munies d'une <formula notation="TeX">\omega</formula>-orientation</add>
<del><formula notation="TeX">\omega</formula>-orientation</del>) devient équivalente à <add><formula notation="TeX">\omega</formula>-orientées</add>
celle des surfaces topologiques à comp. conn. compactes <hi rend="italic">munies</hi>
d'une partie <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">S</formula> discrète, <gap reason="illegible"/> les <unclear>isom.</unclear> de
couples <formula notation="TeX">(\hat{X}, S)</formula>.</p>
<p>De même, la catégorie des couples <del><formula notation="TeX">(X,</formula> <gap reason="illegible"/><formula notation="TeX">)</formula></del> <formula notation="TeX">(X, o, J)</formula> où
<formula notation="TeX">(X, o)</formula> comme <unclear>dessus</unclear> (<formula notation="TeX">o</formula> la <formula notation="TeX">\omega</formula>-orientation) et <formula notation="TeX">J</formula> partie
discrète de <formula notation="TeX">X</formula>, est équivalente à celle des systèmes
<formula notation="TeX" rend="display">(\hat{X}, o, S, J),</formula>
où <formula notation="TeX">(\hat{X}, o)</formula> est une surface <formula notation="TeX">\omega</formula>-orientée à comp. conn. compactes,</p>
<pb n="72" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=73"/><p>et <formula notation="TeX">S</formula>, <formula notation="TeX">J</formula> sont deux parties discrètes disjointes de <formula notation="TeX">\hat{X}</formula>.</p>
<p>On va passer aux catégories isotopiques correspondantes, et en donner des
interprétations en termes de théorie des groupes. Bien entendu, pour cette
description, on est ramené au cas connexe. On peut <del>aussi</del> noter
<unclear>tt de suite</unclear> que pour ce pb, on est ramené au cas où
<formula notation="TeX">J = \varnothing</formula> [en <del>remplaçant</del> <add>donnant</add> dans le cas général
comme autre <unclear>donnée</unclear> celle d'un <formula notation="TeX">(\hat{X}, I)</formula> <hi rend="italic">plus</hi> la donnée
d'une partie <formula notation="TeX">J</formula> de <formula notation="TeX">I</formula>]. Mais on gardera le pb sous sa forme générale, en
gardant également la dissymétrie dans le rôle de <formula notation="TeX">S</formula>, <formula notation="TeX">J</formula> – mais</p>
<pb n="73" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=74"/><p>on devra expliciter dans le paradigme le passage d'une description à
l'autre.</p>
<p><del>La description</del> <add><unclear><formula notation="TeX">S \neq \varnothing</formula></unclear>,</add></p>
<p>1) Cas <formula notation="TeX">J = \varnothing</formula>. On va supposer, pour notre description, qu'on
n'est pas dans le cas <formula notation="TeX">g = 0</formula>, <formula notation="TeX">\nu = 0, 1</formula>
(<formula notation="TeX">g</formula> = genre de <formula notation="TeX">\hat{X}</formula>, <formula notation="TeX">\nu = \operatorname{card} S</formula>).
On associe à <formula notation="TeX">(\hat{X}, \hat{o}, S)</formula> <add><formula notation="TeX">(\simeq (X, o))</formula></add> le groupe
fondamental <formula notation="TeX">\Pi = \pi_1(X)</formula>, considéré comme groupe extérieur, mais muni de
sa <formula notation="TeX">T</formula>-structure : <unclear>les</unclear> lacets indexés par <formula notation="TeX">S</formula>, i.e. une
<del>famille</del> <add>application</add>
<formula notation="TeX" rend="display">S \longrightarrow \operatorname{Homext}(T, \Pi) \quad (4^{\circ})</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">« 4° » est cerclé au-dessus de la flèche ; une première écriture de la flèche, biffée, est dessous.</note>
Ceci permet <del><gap reason="illegible"/></del> <formula notation="TeX">(s \in S)</formula> de définir
<formula notation="TeX">\Pi_{\wedge}</formula> <formula notation="TeX">(\simeq \pi_1(\hat{X}))</formula> comme quotient de <formula notation="TeX">\Pi</formula> par le
sous-groupe invariant engendré par <unclear>les images des</unclear>
<formula notation="TeX">T \to \Pi</formula> <gap reason="illegible"/> … <unclear>si <formula notation="TeX">\nu = 0</formula> i.e. <formula notation="TeX">S = \varnothing</formula></unclear>
<gap reason="illegible"/>.
Ceci donne une <gap reason="illegible"/>
<del><gap reason="illegible"/></del> <unclear>-isotopique</unclear>, et <gap reason="illegible"/> <unclear>-isotopique</unclear>,
<unclear>sauf</unclear> si <formula notation="TeX">g = 0</formula>, <formula notation="TeX">\nu = 2</formula> et <formula notation="TeX">g = 1</formula>, <formula notation="TeX">\nu = 0</formula>, où
la composante <del>neutre</del> <gap reason="illegible"/>
<note type="authorial" place="margin"><unclear>plus haut</unclear> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">T \to [\ (\Pi_{\mathrm{ab}})^{2}\ ]</formula>
<gap reason="illegible"/> <unclear>T identifiant</unclear> <gap reason="illegible"/> <formula notation="TeX">\Pi_{\wedge}</formula> …</note>
<note type="editorial" resp="#pass">la marge gauche est écrite en travers, en plusieurs couches ; on n'en donne que les fragments sûrs.</note></p>
<pb n="74" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=75"/><p>du groupe des autom. de <formula notation="TeX">(X, o)</formula> n'est pas contractile (mais un
<formula notation="TeX">K(\mathbb{Z}, 1)</formula> resp. un <formula notation="TeX">K(\mathbb{Z}^{2}, 1)</formula>…).</p>
<p>2°) <formula notation="TeX">J \neq \varnothing</formula>. On a une description plus jolie (<unclear>tous</unclear>
exception faite du cas <formula notation="TeX">g = 0</formula>, <formula notation="TeX">\nu = 0, 1</formula>) par le groupoïde fondamental de
<formula notation="TeX">X</formula> en <formula notation="TeX">J</formula>, mais avec <formula notation="TeX">T</formula>-structure : lacets sur le groupe extérieur <formula notation="TeX">\Pi</formula>
associé – et si <formula notation="TeX">\nu = 0</formula>, à la place de cette structure, il faut se donner
<formula notation="TeX" rend="display">T \hookrightarrow \Bigl( \bigwedge\nolimits^{2} \Pi_{\wedge\,\mathrm{ab}} \Bigr)^{\vee}</formula>
comme dans 1°…. <unclear>Ceci</unclear> <unclear>on trouve</unclear>
une description <formula notation="TeX">\infty</formula>-isotopique, même dans le cas <formula notation="TeX">g = 0</formula>, <formula notation="TeX">\nu = 2</formula>,
ou <formula notation="TeX">g = 1</formula>, <formula notation="TeX">\nu = 0</formula>.
<note type="authorial" place="margin"><unclear>exception</unclear></note></p>
</div>
<div type="section">
<head><unclear>Quelques problèmes spéciaux</unclear></head>
<p><note type="editorial" resp="#pass">mots de sa main, en haut à droite d'un feuillet par ailleurs blanc (p. 75).</note></p>
<pb n="76" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=77"/><p><note type="drawing" resp="#pass">deux diagrammes en éventail. À gauche : <formula notation="TeX">R</formula> au sommet, quatre
flèches <formula notation="TeX">p\colon R \to S</formula>, <formula notation="TeX">q'\colon R \to A</formula>, <formula notation="TeX">q''\colon R \to A</formula>,
<formula notation="TeX">r\colon R \to F</formula>. À droite, le même avec <formula notation="TeX">R^{\circ} = R</formula>,
<formula notation="TeX">p^{\circ} = p</formula>, <formula notation="TeX">q'^{\circ}</formula>, <formula notation="TeX">q''^{\circ}</formula> et
<formula notation="TeX">q^{\circ} = q \circ \sigma_2</formula> ; sous <formula notation="TeX">A</formula>, « <formula notation="TeX">q' \circ \sigma_2</formula> » ; les
indications sur les flèches du milieu sont surchargées.</note></p>
<p><note type="drawing" resp="#pass">en dessous à gauche, un croquis de triangles accolés portant les
sommets <formula notation="TeX">s</formula>, <formula notation="TeX">s'</formula>, <formula notation="TeX">s''</formula>, <formula notation="TeX">s_1</formula>, <formula notation="TeX">\bar{s}</formula> et les faces <formula notation="TeX">f</formula>, <formula notation="TeX">f'</formula>, <formula notation="TeX">f''</formula>,
<formula notation="TeX">f_1</formula>, <formula notation="TeX">\bar{f}</formula>, <formula notation="TeX">\bar{f}_1</formula>, <formula notation="TeX">a</formula>, <formula notation="TeX">b</formula> ; une flèche courbe renvoie au texte.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">E = (R, q') \times_A (R, q'')
  = \bigl\{ \bigl((s, f), (\bar{s}, \bar{f})\bigr) \bigm|
    q'(s, f) = q''(\bar{s}, \bar{f}) \bigr\}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">au-dessus des deux couples, une accolade : « repère <formula notation="TeX">(s, a, \bar{f})</formula> ».</note></p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}
  &amp; E \arrow[dl, "\pi_{01}"'] \arrow[d, "\pi_{02}"] \arrow[dr, "\pi_{12}"] &amp; \\
  R &amp; R &amp; R
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><formula notation="TeX" rend="display">\begin{aligned}
    \pi_{01}^{+}(s, f, \bar{s}, \bar{f}) &amp;= (s, f) \\
    \pi_{12}^{+}(s, f, \bar{s}, \bar{f}) &amp;= (\bar{s}, \bar{f}) \\
    \pi_{02}^{+}(s, f, \bar{s}, \bar{f}) &amp;= (s, \bar{f})
  \end{aligned}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{aligned}
    p(s, f) &amp;= s &amp;\qquad \sigma_0(s, f) &amp;= (s', f') \\
    r(s, f) &amp;= f &amp; \sigma_2(s, f) &amp;= (s'', f'') \\
    q'(s, f) &amp;= a &amp; &amp; \\
    q''(s, f) &amp;= b &amp; \sigma_0 \sigma_2(s, f) &amp;= \sigma_2 \sigma_0(s, f) = (s'', f'')
  \end{aligned}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">dans la dernière égalité, les primes des arguments sont incertains.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">E^{+} = \bigl\{ (s, f, \bar{s}, \bar{f}) \in E \bigm| (s, a, \bar{f})
  \ \text{direct} \bigr\}</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">a = q'(s, f) = q''(\bar{s}, \bar{f})</formula>
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    \sigma_0(s, f, \bar{s}, \bar{f}) = (s, f_1, \bar{s}, \bar{f}) \\
    \sigma_1(s, f, \bar{s}, \bar{f}) = (s, f_1, \bar{s}', \bar{f}) \\
    \sigma_2(s, f, \bar{s}, \bar{f}) = (s, f, \bar{s}_1, f_1)
  \end{cases}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">ces trois lignes sont surchargées ; les indices <formula notation="TeX">f_1</formula>, <formula notation="TeX">\bar{s}'</formula>, <formula notation="TeX">\bar{s}_1</formula> sont des lectures douteuses.</note></p>
<p><figure type="diagram"><formula notation="tikz-cd">\begin{tikzcd}
  &amp; E^{+} \arrow[dl, "\pi_{01}^{+}"'] \arrow[d, "\pi_{02}^{+}"] \arrow[dr, "\pi_{12}^{+}"] &amp; \\
  R &amp; R &amp; R \\
  &amp; E^{-} \arrow[ul, "\pi_{01}^{-}"] \arrow[u, "\pi_{02}^{-}"'] \arrow[ur, "\pi_{12}^{-}"'] &amp;
\end{tikzcd}</formula></figure></p>
<p><note type="editorial" resp="#pass">à droite de ce diagramme, <formula notation="TeX">E^{+}</formula> et <formula notation="TeX">E^{-}</formula> sont écrits une seconde fois, sans flèches.</note></p>
<pb n="77" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=78"/><p><note type="editorial" resp="#pass">page de figures au crayon, sans texte suivi.</note>
<note type="drawing" resp="#pass">la double pyramide de la p. 63, redessinée :
<formula notation="TeX">E^{+}</formula> en haut (avec, à côté, « <formula notation="TeX">\rho_0 =</formula> » laissé en suspens), <formula notation="TeX">E^{-}</formula> en
bas, l'équateur <formula notation="TeX">D_{20}</formula>, <formula notation="TeX">D_{01}</formula>, <formula notation="TeX">D_{12}</formula>, les points <formula notation="TeX">S_0</formula>, <formula notation="TeX">S_1</formula>, <formula notation="TeX">S_2</formula>
et les flèches <formula notation="TeX">\pi_0^{\pm}</formula>, <formula notation="TeX">\pi_1^{\pm}</formula>, <formula notation="TeX">\pi_2^{\pm}</formula>.</note>
<note type="drawing" resp="#pass">à droite, un pavage par des pentagones ; dans l'un d'eux, un petit
triangle subdivisé aux sommets <formula notation="TeX">s_0</formula>, <formula notation="TeX">s_1</formula>, <formula notation="TeX">s_2</formula>, milieux <formula notation="TeX">d_{01}</formula>,
<formula notation="TeX">d_{12}</formula>, <formula notation="TeX">d_{20}</formula> et centre <formula notation="TeX">e^{+}</formula> ; une flèche courbe y renvoie.</note>
<note type="drawing" resp="#pass">en bas, une sphère avec un parallèle, puis un cercle coupant une
droite graduée <formula notation="TeX">-1</formula>, <formula notation="TeX">0</formula>, <formula notation="TeX">\frac{1}{2}</formula>, <formula notation="TeX">1</formula>, <formula notation="TeX">2</formula>, les arcs passant par un
point marqué <formula notation="TeX">j</formula> au-dessus et <formula notation="TeX">\bar{j}</formula> au-dessous de l'axe (signes
douteux) ; à gauche, <formula notation="TeX">\mathbb{P}^{1}_{\mathbb{Q}} \xleftarrow{\ \varphi\ } \mathbb{P}^{1}_{\mathbb{Q}}</formula>.</note></p>
<pb n="79" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=80"/><p><hi rend="bold">Groupe profini <hi rend="italic">spécial</hi></hi></p>
<p>C'est un système
<formula notation="TeX">\Sigma = \bigl(T, \Pi, I, (\Phi_i)_{i \in I} \in (\operatorname{Homext}(T, \Pi))^{I}\bigr)</formula>
avec
<formula notation="TeX" rend="display">\Sigma
  \begin{cases}
    T \text{ groupe profini} \simeq \hat{\mathbb{Z}} \\
    \Pi \text{ groupe profini} \\
    I \text{ ensemble fini} \\
    \Phi_i \in \operatorname{Homext}(T, \Pi) \quad \text{pour } i \in I
  \end{cases}</formula>
avec l'axiome que ce système est <del><gap reason="illegible"/></del> <add>isomorphe</add> à l'un des
systèmes <formula notation="TeX">\Sigma_\nu</formula> <formula notation="TeX">(\nu \in \mathbb{N}, \nu \geqslant 1)</formula> suivants :
<formula notation="TeX" rend="display">\Sigma_\nu
  \begin{cases}
    T = \hat{\mathbb{Z}} \\
    \Pi = \text{groupe profini } \Pi_\nu = \widehat{L_\nu}, \text{ où }
      L_\nu = \{\lambda_0, \ldots, \lambda_\nu \mid \lambda_0 \lambda_1 \cdots \lambda_\nu = 1\} \\
    \qquad \text{(donc $\Pi$ profini libre : $\nu$ générateurs)} \\
    I = [0, \nu]_{\mathbb{N}} \\
    \Phi_i = \text{classe de l'hom. } \hat{\mathbb{Z}} \xrightarrow{\varphi_i} \Pi
      \text{ tel que } \varphi_i(1) = \lambda_i
  \end{cases}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">la relation de <formula notation="TeX">L_\nu</formula> est coupée par le bord de la feuille ; « <formula notation="TeX">= 1</formula> » est suppléé par le sens.</note></p>
<p><hi rend="bold">N.B.</hi> <formula notation="TeX">I</formula> peut être interprété comme une partie de
<formula notation="TeX">\operatorname{Homext}(T, \Pi)</formula>. Si <formula notation="TeX">\Sigma \simeq \Sigma_\nu</formula>, <formula notation="TeX">\nu</formula> est
uniquement déterminé comme <formula notation="TeX">\operatorname{card} I - 1</formula>, ou
<del><gap reason="illegible"/></del> <unclear>aussi</unclear> comme rang profini de <formula notation="TeX">\Pi_{\mathrm{ab}}</formula>.
Pour <formula notation="TeX">\nu</formula> fixé, la catégorie des <formula notation="TeX">\Sigma</formula> correspondants est équivalente à la
catégorie des torseurs sous
<formula notation="TeX" rend="display">\widetilde{A}_\nu = \operatorname{Aut}(\Sigma_\nu) .</formula>
On a des homomorphismes
<formula notation="TeX" rend="display">\widetilde{A}_\nu \longrightarrow \mathfrak{S}_{\nu+1} \quad (= \operatorname{Aut}(I_\nu)),
  \qquad
  \widetilde{A}_\nu \xrightarrow{\ \chi\ } \operatorname{Aut} \hat{\mathbb{Z}} \simeq \hat{\mathbb{Z}}^{*}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">sous <formula notation="TeX">\mathfrak{S}</formula>, un indice surchargé ; on lit <formula notation="TeX">\nu + 1</formula> comme à la page suivante.</note></p>
<pb n="80" facs="https://grothendieck.umontpellier.fr/138.pdf#page=81"/><p>donnant naissance :
<formula notation="TeX" rend="display">\widetilde{A}_\nu \longrightarrow \mathfrak{S}_{\nu+1} \times \hat{\mathbb{Z}}^{*}</formula>
qui est <hi rend="italic">surjectif</hi>. Le noyau de <formula notation="TeX">\widetilde{A}_\nu \to \mathfrak{S}_{\nu+1}</formula>
se note <formula notation="TeX">A_\nu</formula>, celui de
<formula notation="TeX">\widetilde{A}_\nu \to \mathfrak{S}_{\nu+1} \times \hat{\mathbb{Z}}^{*}</formula>
se note <formula notation="TeX">A_\nu^{\circ}</formula>. <unclear>J'affirme</unclear> un
homomorphisme injectif
<formula notation="TeX" rend="display">\Pi \longrightarrow A_\nu^{\circ} \subset A_\nu</formula>
via automorphismes intérieurs. Le conoyau de <formula notation="TeX">\Pi \to A_\nu^{\circ}</formula>
(<formula notation="TeX">\Pi \to A_\nu</formula>, <del><formula notation="TeX">\Pi \to \widetilde{A}_\nu</formula></del>)
<formula notation="TeX">\bigl(\Gamma_\nu, \widetilde{\Gamma}_\nu\bigr)</formula> se note <formula notation="TeX">\Gamma_\nu^{\circ}</formula>,
<unclear>d'où</unclear> <gap reason="illegible"/> des suites exactes
<formula notation="TeX" rend="display">\begin{cases}
    1 \to \Pi \to A_\nu^{\circ} \to \Gamma_\nu \to 1 \\
    1 \to A_\nu \to \widetilde{A}_\nu \to \mathfrak{S}_{\nu+1} \to 1 \\
    1 \to A_\nu^{\circ} \to A_\nu \to \hat{\mathbb{Z}}^{*} \to 1
  \end{cases}</formula>
<note type="editorial" resp="#pass">entre la première et la deuxième ligne, une ligne biffée, illisible ; dans la première, <formula notation="TeX">\Gamma_\nu</formula> sans l'exposant <formula notation="TeX">\circ</formula> annoncé plus haut.</note>
<formula notation="TeX" rend="display">\overbrace{\Pi \quad \Gamma_\nu^{\circ} \quad \hat{\mathbb{Z}}^{*} \quad \mathfrak{S}_{\nu+1}}^{\widetilde{A}_\nu}
  \qquad \text{filtration}</formula></p>
<p><hi rend="italic">Exemples</hi> (1) Soit <formula notation="TeX">X</formula> droite projective sur
<formula notation="TeX">k</formula> alg. clos de car. <formula notation="TeX">0</formula>, <formula notation="TeX">I \subset X(k)</formula>, <formula notation="TeX">\operatorname{card} I = \nu + 1</formula>,
<formula notation="TeX">T = T(k) = \varprojlim_n \mu_n(k)</formula>, <formula notation="TeX">\Pi = \pi_1(X \smallsetminus I, x)</formula>
où <formula notation="TeX">x \in X(k) - I</formula>. Il y a <gap reason="illegible"/> …
<note type="editorial" resp="#pass">l'exemple se poursuit au-delà de ce lot.</note></p>
</div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
